I OSK 1893/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1950 r. WSA uznał, że nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), wprowadzająca 30-letni termin na wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji (art. 158 § 3 KPA), nie powinna być stosowana do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie, stosując wykładnię prokonstytucyjną. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że skarga kasacyjna jest zasadna. Sąd uznał, że art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, który nakazuje umorzenie z mocy prawa postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli od doręczenia decyzji upłynęło 30 lat i postępowanie nie zostało zakończone przed wejściem w życie nowelizacji, powinien być zastosowany. NSA podkreślił, że wykładnia językowa przepisów jest kluczowa i nie można jej zastępować wykładnią prokonstytucyjną w sposób prowadzący do pominięcia wyraźnych przepisów prawa. Sąd wskazał, że stabilność stosunków prawnych i bezpieczeństwo prawne uzasadniają wprowadzenie terminów ograniczających możliwość wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych, co potwierdza orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej, oraz zasady wykładni prawa w kontekście Konstytucji RP.
Dotyczy spraw o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji KPA, gdzie upłynął 30-letni termin od doręczenia decyzji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA, nakazujący umorzenie postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia decyzji, powinien być stosowany do spraw wszczętych przed wejściem w życie tej nowelizacji, nawet jeśli sąd stosuje wykładnię prokonstytucyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA powinien być stosowany, a wykładnia prokonstytucyjna nie może prowadzić do pominięcia jego wyraźnego brzmienia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wykładnia językowa przepisów jest kluczowa i nie można jej zastępować wykładnią prokonstytucyjną w sposób prowadzący do pominięcia wyraźnych przepisów prawa. Stabilność stosunków prawnych i bezpieczeństwo prawne uzasadniają wprowadzenie terminów ograniczających możliwość wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych.
Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu ustawy nowelizującej KPA, powołując się na jego niezgodność z Konstytucją RP, pod pozorem wykładni prokonstytucyjnej, zamiast skierować pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny powinien stosować reguły interpretacyjne i kolizyjne, aby samodzielnie rozstrzygnąć kwestię zgodności przepisu z Konstytucją, zanim rozważy skierowanie pytania prawnego do TK.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że dokonywanie wykładni prawa, w tym uwzględnianie norm konstytucyjnych, nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Sąd powinien najpierw samodzielnie zbadać zgodność przepisu z Konstytucją, stosując dostępne reguły interpretacyjne.
Przepisy (25)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa nowelizująca art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa nowelizująca art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § §2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § §3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.TK art. 33 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Konstytucja RP art. 188 § pkt 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 141 § §4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 172 § §1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 121 § pkt 4
Kodeks cywilny
k.c. art. 175
Kodeks cywilny
u.g.n.r.s.p. art. 63 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw
u.u.w.g.r.
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
u.p.u.a.p. art. 73 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
u.o.a.n. art. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § §2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § §2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie, jeśli od doręczenia decyzji upłynęło 30 lat. • Błędna wykładnia prokonstytucyjna WSA, która doprowadziła do pominięcia wyraźnego brzmienia przepisów prawa. • Naruszenie przez WSA kompetencji Trybunału Konstytucyjnego poprzez odmowę zastosowania przepisu ustawy pod pozorem wykładni prokonstytucyjnej, zamiast skierowania pytania prawnego.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA dotyczące konieczności stosowania wykładni prokonstytucyjnej do art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA. • Argumenty WSA o przekroczeniu przez sądy administracyjne kompetencji w zakresie kontroli konstytucyjności przepisów.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia językowa przepisów jest kluczowa i nie można jej zastępować wykładnią prokonstytucyjną w sposób prowadzący do pominięcia wyraźnych przepisów prawa. • Stabilność stosunków prawnych i bezpieczeństwo prawne uzasadniają wprowadzenie terminów ograniczających możliwość wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych. • Sąd administracyjny powinien stosować reguły interpretacyjne i kolizyjne, aby samodzielnie rozstrzygnąć kwestię zgodności przepisu z Konstytucją, zanim rozważy skierowanie pytania prawnego do TK.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
członek
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej, oraz zasady wykładni prawa w kontekście Konstytucji RP."
Ograniczenia: Dotyczy spraw o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji KPA, gdzie upłynął 30-letni termin od doręczenia decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów wprowadzających ograniczenia czasowe w postępowaniach administracyjnych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla prawników i obywateli. Wyrok NSA wyjaśnia relację między wykładnią językową a prokonstytucyjną.
“NSA: 30-letni termin na stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest bezwzględny, nawet przy wykładni prokonstytucyjnej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.