I OSK 1888/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-01-25
NSAnieruchomościWysokansa
nieruchomościużytkowanie wieczysteopłata rocznaaktualizacja opłatydoręczenieterminprzywrócenie terminuKRSKodeks postępowania administracyjnegogospodarka nieruchomościami

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając za prawidłowe doręczenie wypowiedzenia opłaty za użytkowanie wieczyste pracownikowi sekretariatu spółki.

Spółka zaskarżyła wyrok WSA, który oddalił jej skargę na postanowienie SKO o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o aktualizację opłaty za użytkowanie wieczyste. Skarżąca argumentowała, że wypowiedzenie opłaty zostało jej nieprawidłowo doręczone. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że doręczenie pracownikowi sekretariatu spółki było skuteczne zgodnie z przepisami k.p.a. i nie można było przyjąć braku winy spółki w uchybieniu terminu.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki z o.o. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości. Spółka twierdziła, że wypowiedzenie opłaty zostało jej nieprawidłowo doręczone, co uniemożliwiło złożenie wniosku w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że wypowiedzenie zostało prawidłowo doręczone na adres siedziby spółki ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, do rąk pracownika sekretariatu, który pokwitował odbiór. NSA podkreślił, że w przypadku doręczania pism jednostkom organizacyjnym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie przepisy prawa cywilnego dotyczące oświadczeń woli. Sąd uznał, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie ujawniła zmian w KRS dotyczących adresu, a doręczenie do pracownika sekretariatu było skuteczne. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli nastąpiło do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism w siedzibie spółki, co obejmuje pracownika sekretariatu, który pokwitował odbiór.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stosuje się przepisy k.p.a. dotyczące doręczania pism jednostkom organizacyjnym. Za osobę uprawnioną do odbioru pism należy uznać pracownika sekretariatu, który pokwitował odbiór, nawet jeśli nie posiadał formalnego pełnomocnictwa do reprezentowania spółki. Siedziba spółki jest ustalana na podstawie wpisu do KRS, a zaniedbanie aktualizacji tych danych obciąża spółkę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 45

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.k.r.s. art. 17

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1987 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 78 § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 78 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 79 § 7

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.k.r.s. art. 36 § 6

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1987 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

u.k.r.s. art. 38 § 1

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1987 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

k.s.h. art. 2

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 166 § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.c. art. 41

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny

k.c. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. przez niedokonanie kontroli legalności i nieuchylenie decyzji mimo naruszenia k.p.a. poprzez nieprzywrócenie terminu. Niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt a p.p.s.a. w zw. z art. 45 k.p.a. przez uznanie, że osoba "upoważniona do odbioru korespondencji" jest uprawniona do odbierania oświadczeń woli. Niewłaściwe zastosowanie art. 79 ust. 7 u.g.n. przez odnoszenie przepisów k.p.a. do doręczenia oświadczenia woli właściciela nieruchomości. Niewłaściwe zastosowanie art. 79 ust. 7 u.g.n. w zw. z art. 45 k.p.a. przez odnoszenie przepisów k.p.a. do oceny skuteczności doręczenia oświadczenia woli. Niezastosowanie art. 41 k.c. przez kierowanie oświadczenia woli na adres "siedziby" spółki, gdy za siedzibę należy uznać miejscowość, w której organ zarządzający ma siedzibę. Niezastosowanie art. 61 § 1 k.c. w zw. z art. 2 k.s.h. do oceny skuteczności złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu opłaty.

Godne uwagi sformułowania

nie jest uprawnione wywodzenie, że w sprawie powinny znajdować zastosowanie zasady dotyczące składania i odbierania oświadczeń woli właściwe dla obrotu cywilnoprawnego powszechnie przyjmuje się w judykaturze, że jeżeli osoba odbierająca pismo w siedzibie spółki dysponuje pieczęcią firmową adresata pisma, należy domniemywać, iż jest uprawnioną do odbioru pism w rozumieniu art. 45 k.p.a. nie mają tu zastosowania zasady cywilnoprawne tak w zakresie siedziby osoby prawnej (art. 41 k.c.) jak i skuteczności oświadczeń woli (art. 61 k.c. w zw. z art. 2 k.s.h.) Przez pojęcie osoby uprawnionej do odbioru pism należy rozumieć każdą osobę, która została regulaminowo, czy tylko zwyczajowo uprawniona przez jednostkę organizacyjną do odbierania korespondencji przychodzącej do jej siedziby. Jednostka organizacyjna powinna zorganizować odbiór pism w taki sposób aby czynności tej dokonywała osoba upoważniona, a więc to właśnie owa jednostka ponosi odpowiedzialność za właściwe zorganizowanie przyjmowania pism i obiegu korespondencji.

Skład orzekający

Czesława Nowak-Kolczyńska

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Skiba

członek

Piotr Niczyporuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Skuteczność doręczenia pism spółkom w świetle przepisów k.p.a. i u.g.n., znaczenie danych z KRS, odpowiedzialność spółki za organizację odbioru korespondencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczania wypowiedzenia opłaty za użytkowanie wieczyste, ale zasady doręczania pism jednostkom organizacyjnym mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu doręczania korespondencji spółkom, co jest częstym problemem w obrocie prawnym i gospodarczym. Wyjaśnia, kiedy doręczenie jest skuteczne, nawet jeśli zarząd nie otrzymał pisma osobiście.

Czy pracownik sekretariatu może skutecznie odebrać pismo dla Twojej firmy? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1888/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Nowak-Kolczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Skiba
Piotr Niczyporuk
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Łd 300/20 - Wyrok WSA w Łodzi z 2020-05-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141§4 art 183 § 1 i 2 art 184 art 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 45 art 58 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędzia del. WSA Joanna Skiba Protokolant: Starszy asystent sędziego Agnieszka Kozik po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 maja 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 300/20 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku dotyczącego aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 28 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 300/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej WSA), na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), oddalił skargę C. sp. z o.o. (dalej skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej SKO) z [...] lutego 2020 r., [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku dotyczącego aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w obrębie G., oznaczonej w ewidencji gruntów numerami działek: [...] o łącznej powierzchni [...] m².
W uzasadnieniu wyroku WSA podkreślił, że skoro intencją ustawodawcy było poddanie rygorom ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: k.p.a.) kwestii doręczania wypowiedzenia, dokonanego w trybie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 roku, poz. 65; dalej: u.g.n.), to nie jest uprawnione wywodzenie, jak czyni to skarżąca, że w sprawie powinny znajdować zastosowanie zasady dotyczące składania i odbierania oświadczeń woli właściwe dla obrotu cywilnoprawnego. Wobec tego Sąd pierwszej instancji za prawidłowe uznał doręczenie takiego wypowiedzenia przy wykorzystaniu danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym, jak również skuteczne jest pokwitowanie odbioru przesyłki przez pracownika obsługującego sekretariat strony, gdyż powszechnie przyjmuje się w judykaturze, że jeżeli osoba odbierająca pismo w siedzibie spółki dysponuje pieczęcią firmową adresata pisma, należy domniemać, iż jest uprawnioną do odbioru pism w rozumieniu art. 45 k.p.a. Stąd też za skuteczne należy uznać doręczenie wypowiedzenia dokonane w siedzibie spółki do rąk jej pracownika w dacie widniejącej na potwierdzeniu odbioru, niezależnie od tego, czy i kiedy z treścią wypowiedzenia zapoznał się zarząd spółki. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, we wniosku o przywrócenie terminu, ani w skardze, nie wskazano na okoliczności świadczące o tym, że wystąpiły przeszkody do złożenia w terminie wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, tym bardziej przeszkody, które byłyby przeszkodami nie do przezwyciężenia, a więc brak było podstaw do przywrócenia uchybionego terminu.
Skarżąca Spółka wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości i zarzucając, na podstawie art. 174 p.p.s.a. w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.:
I/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) "art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a." w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedokonaniu przez WSA właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowaniu środka określonego w p.p.s.a., tj. nieuchylenie decyzji w całości, mimo wydania jej z naruszeniem przepisów k.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy i polegały na nieprzywróceniu terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Skarbu Państwa jest nieuzasadniona, mimo:
a) złożenia przez zainteresowaną prośby o przywrócenie terminu;
b) dokonania przez nią czynności, dla której określony był termin;
c) uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanej, tj. wynikało z nieprawidłowego doręczenia korespondencji przez Starostę [...], która to okoliczność w całości obciąża właściciela nieruchomości;
d) możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu z powodu nieprawidłowego doręczenia pisma (przesądzenia uznania tej okoliczności za wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu w wyroku NSA z dnia 4 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 688/11);
2) "art. 145 § 1 pkt a p.p.s.a." w zw. z art. 45 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na niedokonaniu przez WSA właściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oraz niezastosowaniu środka określonego w p.p.s.a., tj. nieuchylenie decyzji w całości, mimo wydania jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i polegało na uznaniu, że osoba "upoważniona do odbioru korespondencji", znajdująca się w lokalu przedsiębiorstwa, upoważniona jest jednocześnie do odbierania oświadczeń woli, a przez to do uczestniczenia w czynnościach prawnych, podejmowanych przez spółkę w sytuacji, gdy odbieranie oświadczeń woli adresowanych do spółki uzależnione jest od uprawnienia do jej reprezentowania i prowadzenia jej spraw, względnie upoważnienia do podejmowania czynności materialnoprawnych, którego nie zastępuje sam fakt fizycznej obecności w lokalu spółki czy dysponowanie pieczątką spółki;
II/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.
1) art. 79 ust. 7 u.g.n., przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na:
a) odnoszeniu przepisów k.p.a. w zakresie doręczania pism w toku postępowania do sposobu doręczenia (złożenia) oświadczenia woli właściciela nieruchomości, na której ustanowione zostało użytkowanie wieczyste oraz
b) odnoszeniu przepisów k.p.a. do oceny skuteczności doręczenia (złożenia) oświadczenia woli właściciela nieruchomości,
mimo wyraźnego wskazania w art. 79 ust. 7 u.g.n., że przepisy te stosować należy jedynie do postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, tj. postępowania, prowadzonego po złożeniu przez użytkownika wieczystego wniosku o uznanie zmiany wysokości opłaty, wywołanego oświadczeniem właściciela, nie zaś do czynności poprzedzających ten etap postępowania;
2) art. 79 ust. 7 u.g.n. w zw. z art. 45 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na:
a) odnoszeniu przepisów k.p.a. w zakresie doręczania pism w toku postępowania wprost do sposobu doręczenia (składania) oświadczenia woli właściciela nieruchomości, na której ustanowione zostało użytkowanie wieczyste oraz
b) odnoszeniu przepisów k.p.a. do oceny skuteczności doręczenia (złożenia) tego oświadczenia woli,
mimo wyraźnego wskazania w art. 79 ust. 7 u.g.n., że przepisy te stosować należy jedynie odpowiednio, tj. z uwzględnieniem cywilnoprawnego charakteru oświadczenia o wypowiedzeniu dotychczasowej wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste, któremu bliżej jest do dokonania czynności prawnej, nakazujące stosowanie w tym zakresie przepisów prawa cywilnego;
3) art. 41 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 roku, poz. 1145; dalej: k.c.) przez jego niezastosowanie, mimo przesłanek to uzasadniających, polegające na kierowaniu oświadczenia woli na adres "siedziby" spółki, rozumianej jako miejsce prowadzenia działalności produkcyjnej w sytuacji, gdy za siedzibę osoby prawnej uznać należy miejscowość, w której organ zarządzający osobą prawną ma siedzibę, tj. [...].
4) art. 61 § 1 k.c. w zw. z art. 2 k.s.h. przez ich niezastosowanie do oceny skuteczności złożenia przez Starostę [...] oświadczenia o wypowiedzeniu dotychczasowej wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste, mimo przesłanek to uzasadniających, wynikających z cywilnoprawnego charakteru tego oświadczenia, nakazujących uznanie, że oświadczenie zostało złożone skutecznie po aktualizacji przesłanek, wynikających z podanych norm k.c., tj.:
a) złożenia oświadczenia woli członkom zarządu albo osobom mającym pełnomocnictwo do podejmowania czynności materialnoprawnych;
b) złożenia oświadczenia woli w sposób, w który osoby te mogły się z nim zapoznać (adres siedziby Zarządu spółki, tj. [...]);
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od organu na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie postawionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
Na wstępie wyjaśnić należy, że NSA odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Zgodnie bowiem z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed NSA wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie 1 p.p.s.a. Oznacza to, że NSA ma swobodę co do zakresu przedstawienia ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, postępowanie w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest dwuetapowe i rozpoczyna się od pisemnego wypowiedzenia przez właściwy organ dotychczasowej wysokości opłaty z równoczesnym złożeniem oferty przyjęcia jej w nowej wysokości (art. 78 ust.1 u.g.n.). W przypadku gdy użytkownik wieczysty nie wyraża zgody na przyjęcie oferty powinien w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia złożyć, za pośrednictwem właściwego organu, do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 i 3 u.g.n.). Do doręczenia wypowiedzenia dotychczasowej wysokości opłaty odnosi się szczególna regulacja zawarta w art. 78 ust. 1 zd. 4 u.g.n., nakazująca stosowanie (wprost) przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści art. 45 k.p.a. wynika, że jednostkom organizacyjnym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Siedzibę i adres spółki ustalić należy w oparciu o wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym mając jednocześnie na względzie domniemanie prawdziwości tych danych stosownie do treści art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1987 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2023 r., dalej u.k.r.s.). Zasada domniemania prawdziwości danych wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego jest wiążąca zarówno w stosunkach pomiędzy podmiotem podlegającym wpisowi do rejestru a osobami trzecimi, jak i pomiędzy osobami trzecimi dokonującymi między sobą czynności na podstawie danych bez udziału podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru (zob. wyrok NSA z 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1685/18 i powołany tam A. Michnik, Krajowy Rejestr Sądowy. Komentarz, LEX 2013 oraz wyrok NSA z 14 września 2016 r., sygn. akt I FSK 352/15).
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] skarżąca posiadała siedzibę i adres przy ul. [...] w G. (rubryka 2 pkt 1 oraz 2). Taki też adres wskazywała Spółka we wniosku z [...] stycznia 2020 r. o przywrócenie terminu, jak i w kierowanej do sądu skardze z [...] marca 2020 r., a później skardze kasacyjnej. Ponadto z przedłożonego przez skarżącą przy piśmie z [...] kwietnia 2020 r. (k. 20 akt sądowych) wydruku KRS spółki oraz z odpisu pełnomocnictwa, a także z poleceń przelewów wykonanych tytułem opłat od skargi (k.17 akt sądowych) i od skargi kasacyjnej (k. 59 akt sądowych) również wynika, że siedzibą Spółki są G. ul. [...]. Nie ma zaś znaczenia samo zorganizowanie biura spółki w którym urzęduje zarząd w innym miejscu niż jej siedziba, gdyż nie mają tu zastosowania zasady cywilnoprawne tak w zakresie siedziby osoby prawnej (art. 41 k.c.) jak i skuteczności oświadczeń woli (art. 61 k.c. w zw. z art. 2 k.s.h.). Zasadnie więc wypowiedzenie z [...] sierpnia 2019 r. zostało skierowane na adres siedziby Spółki ujawniony w KRS, niezależnie od tego, gdzie zasiadał jej zarząd. Doręczenia zaś dokonano zgodnie z procedurą przewidzianą przepisem art. 45 k.p.a. do rąk osoby uprawnionej do odbioru pism. Przez pojęcie osoby uprawnionej do odbioru pism należy rozumieć każdą osobę, która została regulaminowo, czy tylko zwyczajowo uprawniona przez jednostkę organizacyjną do odbierania korespondencji przychodzącej do jej siedziby. Jeśli osoba taka przebywa w miejscu siedziby tej jednostki i nie oświadczy doręczającemu, iż przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Doręczający bowiem nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis. Uprawnienie do odbioru korespondencji nie musi wynikać z udzielonego w tym zakresie pełnomocnictwa. Zatem do odbioru przesyłki pocztowej nie było konieczne uprawnienie do reprezentowania jednostki organizacyjnej (por. wyrok NSA z 9 września 2015 r., II GSK 1684/14). Ponadto nie można wymagać od doręczyciela by dociekał czy adresat należycie zorganizował system odbierania przesyłek (zob. wyrok NSA z 8 lipca 1999 r., sygn. akt I SA/Po 1829/98). Doręczyciel nie ma obowiązku każdorazowego sprawdzania, czy odbiera je osoba uprawniona do odbioru pism. Jednostka organizacyjna powinna zorganizować odbiór pism w taki sposób aby czynności tej dokonywała osoba upoważniona, a więc to właśnie owa jednostka ponosi odpowiedzialność za właściwe zorganizowanie przyjmowania pism i obiegu korespondencji (zob. wyrok NSA z 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2952/14; postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2335/13; postanowienie NSA z 7 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 474/11, wyrok NSA z 6 lipca 1999 r., sygn. akt I SA/Po 1829/98). Dodatkowo jednostka organizacyjna powinna podjąć konkretne działania celem wykluczenia możliwości odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (zob. postanowienie NSA z 10 maja 1995 r., sygn. akt V SA 1692/94).
Trafnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjął, że doręczenie Spółce korespondencji zawierającej wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty rocznej nastąpiło dnia [...] września 2019 r, w miejscu wskazanym jako jej siedziba. Z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji wynika, że doręczenie zostało dokonane do rąk U. T., która fakt ten poświadczyła własnoręcznym podpisem, jako pracownica sekretariatu Spółki, posługując się jej pieczęcią firmową, co pozwoliło na przyjęcie, że jest osobą uprawnioną do odbioru pism w rozumieniu art. 45 k.p.a.
W konsekwencji, prawidłowa jest też konkluzja Sądu Wojewódzkiego, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 78 ust. 2. Tym samym nie została spełniona przesłanka z art. 58 § 1 k.p.a. do przywrócenia terminu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. O braku winy można mówić wówczas, gdy pomimo podjęcia działań ze starannością, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o własne interesy, strona nie była w stanie dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z brakiem winy mamy do czynienia jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. też postanowienie NSA z 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). Co w okolicznościach tej sprawy nie miało miejsca, a przynajmniej skarżąca kasacyjnie ich nie wykazała. Zmiana siedziby i adresu Spółki, jeżeli miała miejsce, to nie została ujawniona w KRS, a jest podmiotem podlegającym obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, w myśl art. 36 pkt 6 u.k.r.s.. Stosownie do art. 38 pkt 1 lit. c u.k.r.s. w dziale 1 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się między innymi dane dotyczące siedziby i adresu spółki. Adres spółki jest zatem doprecyzowaniem siedziby spółki i oznacza najczęściej określenie ulicy wraz z numerem. Obowiązek podania adresu spółki podczas jej rejestracji wynika również z art. 166 § 1 pkt 1 k.s.h., gdyż zgłoszenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do sądu rejestrowego powinno zawierać firmę, siedzibę i adres spółki. Natomiast, jeżeli dane wpisano do Rejestru niezgodnie ze zgłoszeniem podmiotu lub bez tego zgłoszenia, podmiot ten nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli zaniedbał wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu (art. 17 ust. 2 u.k.r.s.). Zaniedbanie owo wyklucza więc możliwość skutecznego powoływania się na brak winy w dochowaniu terminu do dokonania czynności z powodu nieprawidłowego doręczenia przesyłki. Bowiem, niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu (zob. postanowienie NSA z 10 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1117/99).
Nie zasługuje więc uwzględnienie zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz błędnie powołanym "art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a.", która to jednostka nie występuje systemie prawnym, podobnie jak wskazany przepis "art. 145 § 1 pkt a p.p.s.a." powołany w zw. z art. 45 k.p.a.
Chybiony jest też zarzut skargi kasacyjnej niewłaściwego zastosowania art. 79 ust. 7 u.g.n., gdyż regulacja art. 79 u.g.n. dotyczy wniosku o ustalenie wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste czyli kolejnego etapu postępowania w sprawie aktualizacji opłaty, a więc nie ma zastosowania do doręczenia wypowiedzenia wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste, gdyż tę kwestię reguluje art. 78 ust. 1 zd. 4 u.g.n. Natomiast przepis art. 79 ust. 7 u.g.n. wymienia te rodzaje przepisów k.p.a., które mają odpowiednie zastosowanie, ale w postępowaniu dotyczącym wniosku o ustalenie wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu rozstrzygane jest postanowieniem, o czym stanowi art. 59 § 1 k.p.a. i nie jest to orzeczenie, o jakim mowa w art. 80 ust. 1 u.g.n., skoro nie rozstrzyga o opłacie (o oddaleniu wniosku względnie o ustaleniu nowej wysokości opłaty). Oznacza to, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje aby od postanowienia kolegium służył sprzeciw do sądu powszechnego. Postanowienie to jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., bowiem kończy postępowanie wpadkowe, jakim jest rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, a ponieważ wydane jest przez samorządowe kolegium odwoławcze, to nie służy na nie zażalenie (również z mocy art. 79 ust. 7 u.g.n.). Pogląd ten jest powszechnie prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyroki NSA z 11 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1141/06; z 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1008/09; z 12 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 876/07). W konsekwencji na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego służy skarga do sądu administracyjnego.
Sąd pierwszej instancji, zdaniem składu orzekającego, zasadnie uznał, że okoliczności, na które powołuje się Spółka, nie spełniają warunku do przywrócenia terminu. Bowiem wypowiedzenie z [...] sierpnia 2019 r. dotyczące aktualizacji opłaty rocznej zostało prawidłowo doręczone na adres siedziby Spółki przy ul. [...] w G. do rąk osoby uprawnionej. Zatem, nie można było przyjąć, iż strona uprawdopodobniła, by uchybienie terminu do złożenia do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości nastąpiło bez jej winy.
Wobec tego, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI