Orzeczenie · 2025-09-11

I OSK 1867/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-11
NSAAdministracyjneWysokansa
świadczenie pielęgnacyjnespecjalny zasiłek opiekuńczyprawo rodzinnepomoc społecznaświadczenie wspierająceprawo administracyjnepostępowanie administracyjneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.S. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Problem prawny dotyczył możliwości jednoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego. Sąd I instancji, a następnie NSA, zgodnie z przyjętą wykładnią, uznały, że aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, wnioskodawca musi wyraźnie zrezygnować z pobieranego świadczenia konkurencyjnego (specjalnego zasiłku opiekuńczego) poprzez uchylenie decyzji przyznającej to świadczenie. Skarżący nie spełnił tego warunku przed wejściem w życie przepisów o świadczeniu wspierającym, co zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym uniemożliwiło przyznanie świadczenia na dotychczasowych zasadach. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym brak pouczenia i niewłaściwe zastosowanie przepisów KPA, jednak NSA uznał, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ nie podważono wykładni prawa materialnego ani ustaleń faktycznych, a skarżący nie spełnił warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym (art. 63 ust. 1) w kontekście świadczeń pielęgnacyjnych i specjalnych zasiłków opiekuńczych, a także warunków przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji świadczeń rodzinnych i wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, ale kluczowe zasady dotyczące wyboru świadczeń i spełnienia przesłanek mogą mieć zastosowanie w podobnych sytuacjach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest wyraźna rezygnacja z pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego przed wejściem w życie nowych przepisów o świadczeniu wspierającym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest wyraźna rezygnacja z pobieranego świadczenia konkurencyjnego, co musi być zmaterializowane w prawem przewidzianej procedurze (uchylenie decyzji przyznającej dotychczasowe świadczenie) przed dniem 31 grudnia 2023 r., zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym wymaga, aby wszystkie przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zostały spełnione do 31 grudnia 2023 r. Samo złożenie wniosku nie jest wystarczające. Brak wyraźnej rezygnacji z dotychczasowego świadczenia i uchylenia decyzji przyznającej to świadczenie przed tą datą uniemożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach.

Czy organ administracji publicznej ma obowiązek pouczyć stronę o konieczności rezygnacji z pobieranego świadczenia konkurencyjnego w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego?

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji mają obowiązki informacyjne, jednakże w sytuacji, gdy strona nie spełniła podstawowych warunków do przyznania świadczenia, a naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, zarzut naruszenia art. 8, 9 i 79a § 1 KPA nie uzasadnia uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że nawet jeśli organy nie dopełniły w pełni obowiązków informacyjnych, to w tej konkretnej sprawie nie miało to istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ skarżący nie spełnił kluczowego warunku materialnoprawnego. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (13)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 1 lit. b

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 27 § ust. 5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 24 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.w. art. 63 § ust. 1

Ustawa o świadczeniu wspierającym

Pomocnicze

k.p.a. art. 79a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 8 KPA (zasady zaufania, bezstronności, równego traktowania). • Naruszenie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 9 i art. 79a § 1 KPA (niepoinformowanie strony o spełnieniu przesłanek i niewełzwanie do rezygnacji z konkurencyjnego świadczenia).

Godne uwagi sformułowania

warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, [...] jest brak posiadania przez wnioskodawcę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego • zrzeczenie się prawa do świadczenia pobieranego musi być wyraźne, a nie hipotetyczne • prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. należy w kontekście omawianego art. 63 ust. 1 u.ś.w. rozumieć w ten sposób, że do dnia 31 grudnia 2023 r. spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania takiego świadczenia.

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Górska

członek

Mariola Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym (art. 63 ust. 1) w kontekście świadczeń pielęgnacyjnych i specjalnych zasiłków opiekuńczych, a także warunków przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji świadczeń rodzinnych i wejścia w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, ale kluczowe zasady dotyczące wyboru świadczeń i spełnienia przesłanek mogą mieć zastosowanie w podobnych sytuacjach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i komplikacji związanych ze zmianami przepisów, co jest istotne dla wielu obywateli i praktyków prawa. Wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne przepisów przejściowych.

Zmiany w świadczeniach socjalnych: Czy można było stracić prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przez niedopilnowanie terminu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst