I OSK 186/26

I OSK 186/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Przybysz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 640/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-09-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku W.S., K.S., M.S., N.K., E.C., J.C., K.K., K.K.1 i G.Z. o zawieszenie postępowania w sprawie ze skarg kasacyjnych W.S., K.S., M.S., N.K., E.C., J.C., K.K., K.K.1 i G.Z. oraz M.M., M.Z., A.Z., A.Z.1, A.Z.2 i P.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 września 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 640/25 w sprawie ze skarg W.S., K.S., M.S., N.K., E.C., J.C., K.K., K.K.1 i G.Z. oraz M.M., M.Z., A.Z., A.Z.1, A.Z.2 i P.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 18 lutego 2025 r. nr KOC/7704/Go/24 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 17 września 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 640/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi W.S., K.S., M.S., N.K., E.C., J.C., K.K., K.K.1 i G.Z. oraz M.M., M.Z., A.Z., A.Z.1, A.Z.2 i P.Z. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 18 lutego 2025 r., nr KOC/7704/Go/24, w przedmiocie umorzenia postępowania.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący W.S., K.S., M.S., N.K., E.C., J.C., K.K., K.K.1 i G.Z. wnieśli o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który –podejmując postanowienie w tym zakresie – winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
Skarżący kasacyjnie za podstawę wniosku o zawieszenie postępowania przyjęli toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie w sprawie K 2/22, dotyczące kontroli konstytucyjności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491; dalej: k.p.a.) w zakresie, w jakim przepis ten wyłącza możliwość stwierdzenia wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa. Wątpliwości konstytucyjne odnoszone są przy tym do standardów wynikających z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Uzasadniając wniosek o zawieszenie postępowania, skarżący wskazali, że wprowadzenie do Kodeksu postępowania administracyjnego na mocy ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. przepisu art. 158 § 3 k.p.a. uniemożliwiającego formalne przeprowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z 21 czerwca 1972 r. w istocie zamyka im drogę do ochrony swych praw w postaci zwrotu bezprawnie wywłaszczonej nieruchomości lub uzyskania odszkodowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do przyjęcia, że wynik postępowania K 2/22 ma znaczenie prejudycjalne dla rozpoznania niniejszej sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 18 lutego 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 8 listopada 2024 r. umarzającą postępowanie w przedmiocie przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) z uwagi na jego bezprzedmiotowość wynikającą z faktu uprzedniego rozstrzygnięcia tej samej sprawy ostateczną decyzją administracyjną z 1972 r. W istocie więc przedmiotem kontroli sądowej – na etapie postępowania przed Sądem I instancji – była wyłącznie legalność decyzji umarzającej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a w szczególności ustalenie, czy organy zasadnie przyjęły, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze ostateczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy decyzją administracyjną z 1972 r. (res iudicata). Organy obu instancji nie stosowały w sprawie przepisów art. 158 § 3 k.p.a. ani art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, wobec czego Sąd meriti nie badał zasadności ich zastosowania.
Przedmiot postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym nie pozostaje więc w bezpośrednim związku z zagadnieniem prawnym podlegającym ocenie w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie wydane w sprawie K 2/22 nie będzie bowiem przesądzać o zasadności zastosowania w sprawie art. 105 § 1 k.p.a.
Ewentualne konsekwencje procesowe, jakie dla skarżących kasacyjnie może rodzić pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji z 18 lutego 2025 r. w kontekście możliwości podważenia wskazanej decyzji z 1972 r. w innych trybach nadzwyczajnych, pozostają poza zakresem zagadnień podlegających ocenie w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W szczególności nie mogą one przesądzać o istnieniu zależności prejudycjalnej pomiędzy niniejszym postępowaniem a postępowaniem toczącym się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie K 2/22. Instytucja zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie służy bowiem ochronie potencjalnych interesów procesowych strony w innych postępowaniach ani oczekiwaniu na rozstrzygnięcia mogące pośrednio wpływać na możliwość podejmowania przez stronę określonych działań prawnych w przyszłości. Warunkiem jej zastosowania jest wyłącznie to, aby wynik innego postępowania miał bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy rozpoznawanej przez sąd administracyjny, czego w niniejszej sprawie nie sposób stwierdzić.
Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, wobec czego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.