I OSK 1851/23

I OSK 1851/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Elżbieta Kremer /sprawozdawca/
Maciej Dybowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2466/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-17
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Elżbieta Kremer (sprawozdawca) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2466/22 w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części nieruchomości oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 2466/22 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 września 2022 r. w przedmiocie zwrotu części nieruchomości skargę oddalił.
Skargę kasacyjną wniosło Miasto Stołeczne Warszawa opierając ją na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w wyniku czego Sad uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, w konsekwencji czego zwrotowi podlegała pozostała część nieruchomości;
2) naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. nie wyjaśniając wszelkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy dotyczących realizacji osiedla mieszkaniowego "[...]" w tym budowy szkoły [...].
W uzasadnieniu tego zarzutu podnoszono, że potwierdzeniem faktu zrealizowania celu wywłaszczenia było boisko trawiste na przewidzianej do zwrotu działce nr [...] na co wskazują archiwalne odbitki zasadniczej mapy miasta z dnia 17 grudnia 1999 r. oraz z dnia 12 października 2006 r.
W piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2023 r. uczestniczka postępowania B. M. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
W myśl art.193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, korzystając z tego rodzaju możliwości, wobec oddalenia skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu swojego wyroku ograniczył się do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Zgodnie z art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. Natomiast zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli.
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 września 2022 r. Wojewoda Mazowiecki, po rozpoznaniu odwołania Miasta st. Warszawy, utrzymał w mocy decyzję Starosty Piaseczyńskiego z dnia 14 kwietnia 2022 r. którą orzeczono w pkt 1 o zwrocie nieruchomości położonej w Warszawie Dzielnicy [...] przy ul. [...] projektowaną działkę nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...]m² wydzieloną z działki nr [...] z obrębu [...] uregulowanej w KW nr [...] na rzecz: W. M. w 3/12 częściach, E. M. w 3/12 częściach, Z. J. w 3/12 częściach, B. M. w 2/12 częściach, H. W. w 1/12 części, z kolei w pkt 6 odmówiono zwrotu nieruchomości położonej w Warszawie Dzielnicy [...] przy ul. [...] projektowanej działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...]m² wydzieloną z działki nr [...] uregulowanej w KW nr [...]. Zaznaczyć należy, że pkt 6 decyzji odmawiający zwrotu nieruchomości, tj. projektowanej działki nr [...] nie był przedmiotem żadnego odwołania i stał się ostateczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę ze skargi Miasta st. Warszawy na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 29 września 2022 r. skargę oddalił. Przedmiotem sporu jest rozstrzygniecie zawarte w pkt 1 decyzji zawierające orzeczenie o zwrocie części nieruchomości, tj. projektowanej działki nr [...] o pow. [...]m².
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że w niniejszej sprawie wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2094/15. Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg kasacyjnych M. J., B. M., W. M. i E. M. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 53/15 oddalający skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 11 lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uchylił również zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Piaseczyńskiego z dnia z dnia 20 stycznia 2010 r. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Starosta powinien dokonać starannych ustaleń w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany jedynie na części działki nr [...] do dnia wpływu wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości, a jeśli tak, czy zachodzą przesłanki zwrotu pozostałej części działki. Ustaleniom w tej materii towarzyszyć winna staranna ocena dowodów – w tym w zakresie podnoszonym w zarzutach skarg kasacyjnych, w tym w powołanych w skargach kasacyjnych odpisach dokumentów. Wynik oceny dowodów, poczynione ustalenia, akt subsumcji, organ przedstawi w starannym uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Tym samym rozpoznając ponownie sprawę zarówno organy administracji, jak też sądy, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., związani są oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołany wyroku. Ocena jest wiążąca o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych, a te w rozpoznawanej sprawie nie uległy zmianie.
W takich okolicznościach kontrola zaskarżonego wyroku w pierwszej kolejności powinna dotyczyć oceny, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, a wcześniej organy administracji uwzględnił wiążącą ocenę prawną. Natomiast w zarzutach skargi kasacyjnej brak zarzutu dotyczącego naruszenia art. 153 p.p.s.a., tym samym należy wnioskować, że skarżący kasacyjnie nie kwestionuje, iż organy i Sąd I instancji uwzględniły wiążącą ocenę prawną.
Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej to w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, albowiem tylko w przypadku zasadności tego zarzutu mógłby okazać się zasadny zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania jest niezasadny, albowiem organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy z którego wynika, że na projektowanej działce nr [...] nie powstał żaden obiekt sportowy związany z realizacją szczegółowego celu wywłaszczenia jakim było realizacja obiektów sportowych. Zgodnie bowiem z zatwierdzonym planem realizacyjnym terenu inwestycji [...] w Warszawie na projektowane do zwrotu działce nr [...] miały znajdować się boisko do gier i zabaw, boisko do rzutów kulą oraz część wielotorowej bieżni stadionowe. Dla dokonania powyższych ustaleń, iż obiekty te nie zostały zrealizowane istotne znaczenie miały zdjęcia lotnicze wykonane 28 sierpnia 1990 r. a więc miesiąc przed sporządzeniem protokołu odbioru zrealizowanych obiektów sportowych (protokołem z dnia 17 września 1990 r. dokonano odbioru i przekazania do użytku obiektu Szkoły [...] w Warszawie przy ul. [...], w tym także zrealizowane obiekty sportowe) oraz w dniu 17 maja 1997 r., a więc cztery miesiące przed złożeniem wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (wniosek został złożony w dniu 19 września 1997 r.) analiza powyższych zdjęć dokonana przez biegłego geodetę z zakresu fotogrametrii i teledetekcji wskazuje, że na projektowanej działce nr [...] nie powstał żaden obiekt sportowy związany z realizacją szczegółowego celu wywłaszczenia, a nadto działka ta nie została w żaden sposób zagospodarowana i taki był jej stan w dacie złożenia wniosku o zwrot. Natomiast zasadnie wskazano, że powoływanie się przez skarżącego na mapy wykonane w 1999 r. i 2006 r., a więc już po złożeniu wniosku o zwrot, na urządzenie na terenie działki nr [...] placu do gier i zabaw nie mogło mieć wpływu na ocenę zasadności żądania zwrotu nieruchomości. Dodać przy tym należy, że skarżący kasacyjnie nie wskazał na inne dowody, które miałyby potwierdzać realizację celu wywłaszczenia na tej projektowanej działce nr [...]. Cel wywłaszczenia, tj. obiekty sportowe towarzyszące zrealizowanej szkole, a także pozostałe elementy infrastruktury jak: chodniki, droga dojazdowa, trawniki zostały wykonane, ale na części działki nr [...], tj. projektowanej działki nr [...] co do której organy odmówiły zwrotu.
Mając powyższe na uwadze, niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, organy prawidłowo ustaliły, że na projektowanej działce nr [...] cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo przeprowadził w tym zakresie kontrolę zaskarżonej decyzji. Niezasadność zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania, a w konsekwencji niepodważenie ustalonego stanu faktycznego powoduje, że niezasadny jest zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, tj. art. 137 ust. 2 u.g.n., zgodnie z którym jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.
W takich okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.