I OSK 1850/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła dodatku do zasiłku rodzinnego, którego wypłatę wstrzymano decyzją organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, argumentując zmianą stanu prawnego po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Kolegium, uznając, że naruszono art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), ponieważ Kolegium nie wykazało potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ani nie stwierdziło wadliwości ustaleń organu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd podkreślił, że art. 138 § 2 k.p.a. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy zachodzi potrzeba postępowania wyjaśniającego, a nie z innych powodów, zwłaszcza gdy stan faktyczny nie wymaga dalszych wyjaśnień, a zmienił się stan prawny. W takiej sytuacji, aby zachować zasadę dwuinstancyjności, organ odwoławczy powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, co pozwoliłoby organowi pierwszej instancji na wszczęcie nowego postępowania na podstawie nowo obowiązującego przepisu. NSA uznał, że naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie kończy postępowania administracyjnego, w przeciwieństwie do umorzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście zmiany stanu prawnego i konieczności zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, gdy organ odwoławczy rozważa zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego, a ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji nie wymagały dalszych wyjaśnień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może stosować art. 138 § 2 k.p.a. w takiej sytuacji. Przepis ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a nie z innych powodów, zwłaszcza gdy zmienił się stan prawny.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 138 § 2 k.p.a. dotyczy sytuacji wymagających postępowania wyjaśniającego. Gdy zmienił się stan prawny, a ustalenia faktyczne są wystarczające, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i umorzyć postępowanie, aby umożliwić organowi pierwszej instancji wszczęcie nowego postępowania na podstawie nowego przepisu.
Jaki jest właściwy sposób postępowania organu odwoławczego w celu zachowania zasady dwuinstancyjności, gdy art. 138 § 2 k.p.a. nie znajduje zastosowania z powodu zmiany stanu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy powinien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, aby organ pierwszej instancji mógł wszcząć nowe postępowanie na podstawie nowo obowiązującego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że rozwiązanie to wynika wprost z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i pozwala na rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w oparciu o aktualne przepisy.
Czy naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie (przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zamiast umorzenia) miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że różnica między przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia (które nie kończy postępowania) a umorzeniem postępowania jest znacząca z punktu widzenia strony, co świadczy o istotnym wpływie niewłaściwego zastosowania przepisu na wynik sprawy.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, aby organ pierwszej instancji mógł wszcząć nowe postępowanie na podstawie nowo obowiązującego przepisu.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy zachodzi potrzeba postępowania wyjaśniającego, nie zaś z innych powodów, zwłaszcza wówczas, kiedy ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny nie wymaga dalszych wyjaśnień, natomiast uległ zmianie stan prawny.
u.ś.r. art. 32 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy zmiana stanu prawnego wymagała umorzenia postępowania i wszczęcia nowego. • Naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie kończy postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna organu odwoławczego zarzucająca naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Kolegium.
Godne uwagi sformułowania
Treść przepisu jest oczywista, nie podlega więc wykładni, i przepis znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy zachodzi potrzeba postępowania wyjaśniającego, nie zaś z innych powodów, zwłaszcza wówczas, kiedy ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny nie wymaga dalszych wyjaśnień, natomiast uległ zmianie stan prawny. • Rozwiązanie tego zagadnienia wynika wprost z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż organ odwoławczy powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, aby organ pierwszej instancji mógł wszcząć nowe postępowanie na podstawie nowo obowiązującego przepisu, pozwalającego rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty. • przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie kończy postępowania administracyjnego i właśnie ta różnica, zwłaszcza z pozycji strony, wyraża znaczenie prawne niewłaściwego zastosowania przepisu.
Skład orzekający
Leszek Włoskiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Izabella Kulig-Maciszewska
sędzia
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście zmiany stanu prawnego i konieczności zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, gdy organ odwoławczy rozważa zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne niuanse proceduralne w postępowaniu administracyjnym dotyczące stosowania art. 138 § 2 k.p.a. w przypadku zmiany prawa, co jest kluczowe dla praktyków.
“Kiedy organ odwoławczy musi umorzyć sprawę, a nie przekazać ją do ponownego rozpatrzenia? Kluczowa interpretacja art. 138 k.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.