I OSK 185/10

I OSK 185/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-02-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska /przewodniczący/
Małgorzata Borowiec
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Sygn. powiązane
IV SA/Gl 357/09 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2009-11-04
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3, art. 58 § 1 pkt 1, art. 183, art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2007 nr 89 poz 589
art. 23
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 357/09 w sprawie ze skargi [...] S.A. w K. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy uchyla zaskarżony wyrok i odrzuca skargę.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi [...] S.A. w K., uchylił postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Katowicach w przedmiocie zachowania w tajemnicy tożsamości osoby przesłuchiwanej w charakterze świadka.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Katowicach, na podstawie
art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, orzekł o zachowaniu w tajemnicy tożsamości osoby przesłuchiwanej, której zeznanie zostało udokumentowane
w protokole przesłuchania świadka o nr rej. [...]. W uzasadnieniu postanowienia podano, że osoba przesłuchiwana wniosła o wydanie postanowienia o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie jej tożsamości, w tym danych osobowych.
W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie pełnomocnik [...]S.A. w K. Oddział w B. - [...] Zakład [...] w B. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i wydanie dyspozycji o zniszczeniu protokołu przesłuchania świadka. Strona podniosła zarzut naruszenia art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy zw. z art. 124 § 2 kpa przez przyjęcie, iż bliżej nieznane i niesprecyzowane okoliczności wskazują jakoby zachodziła uzasadniona obawa, iż treść zeznań świadka naraża go na uszczerbek lub zarzut z powodu treści tych zeznań, a także art. 1, art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 10 i art. 11 kpa poprzez niezastosowanie tych przepisów przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Okręgowy Inspektor Pracy, na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o PIP, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca wymaga jedynie aby zachodziła przesłanka "uzasadnionej obawy" do tego, aby inspektor pracy wydał postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości pracownika lub osoby, w tym danych osobowych. Wobec braku definicji legalnej tego zwrotu odwołał się do znaczenia językowego użytych w nim słów. W tym zakresie podał, że "uzasadniony" to oparty na obiektywnych racjach, podstawach, słuszny usprawiedliwiony, natomiast "obawa" to stan, uczucie niepewności, niepokoju co do skutku, następstw czegoś, starach, lęk. Na tej podstawie wywiódł, że w każdej sytuacji, w której inspektor pracy uzna, że zachodzi "uzasadniona obawa", może wydać postanowienie o zachowaniu okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości pracownika lub osoby, w tym danych osobowych, co nie wymaga uprawdopodobnienia wystąpienia skutków, o których mowa we wskazanym przepisie. Nadto wskazał, że w toku przesłuchania świadka inspektor pracy powinien uzyskać informację, czy przesłuchanie mogłoby narazić świadka na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut. Informację tą należy zamieścić w protokole przesłuchania świadka, bowiem stanowi ona podstawę wydania przez inspektora pracy przedmiotowego postanowienia.
Organ stwierdził, że wydanie przez inspektora pracy postanowienia w przedmiocie zachowania w tajemnicy danych osobowych świadka zostało poprzedzone złożeniem wniosku przez osobę przesłuchiwaną, w którym uzasadniona została prośba o zachowanie w tajemnicy tożsamości osoby przesłuchiwanej. Inspektor pracy nie mógł powołać tych faktów w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z uwagi na możliwość identyfikacji osoby składającej wniosek. Ponadto wskazał, że w przedmiotowym przypadku chodzi nie tylko o zachowanie w tajemnicy danych personalnych, ale też innych danych i wszelkich okoliczności, które mogłyby pozwolić na ustalenie tożsamości osoby udzielającej informacji. Dalej wskazał, że postanowienie inspektora pracy nie jest postanowieniem w rozumieniu kpa, lecz ma charakter swoisty i podlega odrębnej procedurze. Adresatem postanowienia jest pracodawca, któremu przysługuje zażalenie, jednakże postępowanie w sprawie zażalenia objęte jest tajemnicą służbową i toczy się bez udziału pracodawcy. Stąd organ uznał za nieuzasadnione powołane w zażaleniu zarzuty naruszenia przepisów kpa. Ponadto inspektor pracy uznał, iż w sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że udzielenie mu przez pracownika informacji mogłoby narazić tego pracownika na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu jej udzielenia. Organ przedstawił procedurę dotyczącą zasad postępowania z protokołami przesłuchań i innymi dokumentami, na które rozciąga się obowiązek zachowania w tajemnicy służbowej, określoną w zarządzeniu nr 18/2007 Głównego Inspektora Pracy z dnia 26 listopada 2007 r. w sprawie określania zasad postępowania z protokołami przesłuchań i innymi dokumentami, na które rozciąga się obowiązek zachowania w tajemnicy służbowej, uznając, że inspektor pracy zasad tych nie naruszył.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, argumentując jak w zażaleniu. Skarżąca nie podzieliła stanowiska organu, że wydanie postanowienia o zachowaniu w tajemnicy tożsamości osób przesłuchiwanych nie wymaga od organu uprawdopodobnienia bądź udowodnienia, iż przesłanka "uzasadnionej obawy" występuje faktycznie oraz że w każdym przypadku złożenia wniosku organ postanowienie to wydaje.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że zaskarżone postanowienie uchybia przepisom prawa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd I instancji wskazał, że regulacje art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy stanowią rozwiązanie prawne, którego celem jest zwiększenie skuteczności działania inspekcji pracy oraz zagwarantowanie ochrony pracownikom i innym osobom świadczącym pracę w związku z ich obawami przed niekorzystnymi dla nich skutkami ze strony pracodawcy lub środowiska, jeżeli zgodzą się ujawnić w toku kontroli fakty naruszenia przepisów prawa pracy, a tym samym ułatwić inspektorom pracy wyeliminowanie uchybień występujących w sferze stosunków pracy.
Postanowienia wydane w trybie art. 23 ust. 2 ustawy o PIP, w ocenie Sądu, podlegają kognicji sądów administracyjnych. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że postanowienie wydane na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o PIP nie jest postanowieniem w rozumieniu kpa. Zgodnie z art. 12 ustawy o PIP w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy kpa. Skoro na postanowienie oparte na art. 23 ust. 2 ustawy o PIP przysługuje zażalenie, to podlega ono kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Jak wynika z treści art. 124 § 2 kpa postanowienie, na które służy zażalenie oraz postanowienie wydane na skutek zażalenia, powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art.107 § 2-5 kpa. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi zaś, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Postanowienie oparte o przepis art. 23 ust. 2 ustawy o PIP ma charakter uznaniowy. Postanowienie takie inspektor winien wydać, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że osoba w nim wskazana może doznać uszczerbku lub zostanie jej postawiony zarzut w związku z udzieleniem informacji. Powyższe rodzi zatem konieczność zaprezentowania tych kwestii oraz argumentów, jakie legły u podstaw wydania przedmiotowego postanowienia w jego uzasadnieniu. Uznanie administracyjne nie może oznaczać dowolności organu, ma natomiast uwzględniać pewne kryteria faktyczne i prawne o charakterze obiektywnym pozwalającym na ocenę zasadności argumentów organu oraz zachowania granic uznania.
Skoro więc organ inspekcji pracy wydał postanowienie w oparciu o art. 23 ust. 2 ustawy o PIP, to zobowiązany był w jego uzasadnieniu stwierdzić, że istnieją takie okoliczności, które uzasadniają obawę pracownika, że udzielenie informacji mogłoby narazić go lub inną osobę na uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia inspektorowi informacji. Organ powinien przynajmniej wskazać kategorię wartości, dóbr, które w konkretnym przypadku mogłyby być zagrożone poprzez ujawnienie tożsamości osoby przesłuchiwanej. Niezbędne było więc przybliżenie okoliczności czyniących uzasadnioną obawę, że udzielenie informacji inspektorowi pracy może spowodować uszczerbek po stronie osoby udzielającej takiej informacji oraz wskazanie na czym miałby uszczerbek ten polegać, jakich dóbr może dotyczyć. Stopień ogólności kwestii odnoszących się do przesłanek, których wystąpienie uzasadnia wydanie przedmiotowego postanowienia, powinien być dostosowany do okoliczności konkretnej sprawy, tak aby nie było możliwości bezpośredniego czy pośredniego zidentyfikowania przesłuchiwanej osoby. Nie czyni natomiast zadość wymogom stawianym uzasadnieniu postanowienia, zgodnie z art. 107 § 3 w związku z art. 126 kpa, powołanie się przez organy na złożenie przez pracownika wniosku o wydanie postanowienia o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie jej tożsamości w tym danych osobowych. Konieczność spełnienia wymogów formalnych uzasadnienia postanowienia nie może także pozwolić na unicestwienie celu jego wydania, jakim jest zagwarantowanie szeroko rozumianego bezpieczeństwa osobom udzielającym informacji organom inspekcji pracy.
W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Okręgowy Inspektor Pracy w Katowicach, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, podniósł zarzut naruszenia:
- art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy przez przyjęcie, że postanowienie wydane na podstawie tego przepisu wymaga uzasadnienia faktycznego i prawnego;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez przyjęcie, że do postanowienia wydanego na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy mają zastosowanie przepisy kpa;
- art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że postanowienie wydane na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy jest postanowieniem w rozumieniu kpa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że ustawa o PIP jest regulacją szczególną wobec kpa i w związku z tym zostaje wyłączona możliwość stosowania przepisów kpa w zakresie, w jakim ustawa o PIP kwestie te reguluje odmiennie od aktu podstawowego. Postanowienie wydane na podstawie art. 23
ust. 2 ustawy o PIP nie jest ani postanowieniem wydanym w toku postępowania, ani też postanowieniem rozstrzygającym o istocie sprawy, o którym stanowią przepisy kpa. W ocenie skarżącego ustawodawca świadomie nie określił wymogów formalnych postanowienia, gdyż zobowiązanie inspektora pracy do uzewnętrznienia w uzasadnieniu uzasadnionej obawy, że udzielenie informacji w sprawach objętych kontrolą przez pracownika może narazić tego pracownika na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia tej informacji byłoby sprzeczne z celem, jakiemu ma służyć to postanowienie.
Powołując takie zarzuty w ramach podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] S.A., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła o jej oddalenie, żądając również zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że skarżone postanowienia naruszają zasadę legalizmu wyrażoną w art. 6 kpa, gdyż stwarzają możliwość arbitralnej oceny, czy dany przypadek uzasadnia utajnienie danych świadka. Brak stosownego uzasadnienia wpływa negatywnie na zaufanie stron do organów Państwa.
W piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. Okręgowy Inspektor Pracy w Katowicach wskazał, że odpowiedź na skargę kasacyjną nie zawiera żadnych nowych argumentów, wobec czego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Tak wyznaczony zakres orzekania oznacza obowiązek badania przez Sąd II instancji, czy nie zachodzi jedna z przesłanek nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Istnienie którejkolwiek z przyczyn nieważności, powoduje, że postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym jest nieważne, a orzeczenie podlega uchyleniu, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Nieważność postępowania zachodzi w przypadkach enumeratywnie wskazanych w treści art.183 § 2 p.p.s.a., w tym między innymi wówczas, gdy droga sądowa była niedopuszczalna ( art.183 § 2,pkt 1)
Na gruncie rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że postępowanie przed Sądem I instancji, zakończone zaskarżonym wyrokiem obarczone jest wymienioną wyżej wadą, gdyż złożona przez [...]S.A. skarga, a tym samym droga sądowa, była niedopuszczalna.
W pierwszej kolejności wypada wskazać, że zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyznaczają przepisy p.p.s.a.
Jak wynika z treści art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Ponadto, sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach stało się postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2008 r., utrzymujące w mocy postanowienie Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Katowicach z dnia [...] lutego w sprawie zachowania w tajemnicy tożsamości osoby przesłuchiwanej w charakterze świadka, wydane w oparciu o art. 23 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 89, poz. 589 z późn. zm.) – dalej ustawa o PiP.
Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że udzielenie inspektorowi pracy informacji w sprawach objętych kontrolą przez pracownika lub inną określoną osobę mogłoby narazić tego pracownika lub osobę na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia tej informacji, inspektor pracy może wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości tego pracownika lub osoby, w tym danych osobowych. Na postanowienie w sprawie zachowania danych osobowych w tajemnicy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Rozważenia wymaga, czy w świetle art. 3 § 2, a w szczególności pkt 2 lub 4, p.p.s.a., postanowienie wydane na podstawie art. 23 ust. 2 i 4 ustawy o PiP podlega kognicji sądu administracyjnego.
Postanowienie, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o PiP, wydawane jest w toku postępowania kontrolnego przeprowadzanego przez organy inspekcji pracy, uregulowanego w rozdziale 4 ustawy o PiP. Celem postępowania kontrolnego jest ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń.
Jak wynika z art. 33 ust. 1 ustawy o PiP w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1-4, 6 i 7 oraz art. 11a, kieruje wystąpienia, o których mowa w art. 11 pkt 8, wnosi powództwa oraz wstępuje do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 11 oraz podejmuje inne działania, jeżeli prawo lub obowiązek ich podjęcia wynika z odrębnych przepisów.
W doktrynie zwraca się uwagę na odrębność postępowania kontrolnego oraz postępowań, w których następuje stosowanie powyższych władczych instrumentów prawnych. Stosowanie tych środków dokonywane jest bowiem poza ramami postępowania kontrolnego, według właściwych, odrębnych od tego postępowania trybów. I tak, wydawanie decyzji administracyjnych podlega rygorom kodeksu postępowania administracyjnego, zaś wniesienie powództwa czy wniosku do sądu – kodeksu postępowania cywilnego. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie kontrolne oraz postępowanie administracyjne pozostają ze sobą w ścisłym związku m.in. poprzez powiązanie podmiotem je prowadzącym, tj. organem inspekcji pracy. Co więcej, w postępowaniu kontrolnym, na mocy art. 12 ustawy o PiP pomocniczo zastosowanie znajdują również przepisy kpa. Oznacza to, że czynności dokumentujące ustalenia faktyczne, podejmowane przez organ kontrolujący muszą spełniać wymagania stawiane przez k.p.a. środkom dowodowym, z których mogą korzystać podmioty postępowania administracyjnego. Odnosi się to do wszystkich postępowań kontrolnych, niezależnie od tego, w jaki ostatecznie sposób się one zakończą. Korzystanie w postępowaniu kontrolnym z środków dowodowych przewidzianych w k.p.a nie oznacza, że postępowanie kontrolne można uznać za toczące się według reguł określonych w całości przez k.p.a. Mimo pewnych cech wspólnych, postępowanie kontrolne nie stanowi formalnej części postępowania administracyjnego, a postępowania te rozdziela zamknięcie procesu kontroli ustaleniem jej wyników (vide: M. Gersdorf, J. Jagielski, K. Rączka, Komentarz do ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, LexisNexis Warszawa 2008, s. 82-83).
W konsekwencji, skoro postępowanie kontrolne nie stanowi postępowania administracyjnego sensu stricto, wydane w jego toku postanowienie o zachowaniu w tajemnicy tożsamości osoby przesłuchiwanej w charakterze świadka, nie jest postanowieniem wydanym w toku postępowania administracyjnego. Jest to szczególne rozwiązanie prawne przyjęte dla potrzeb postępowania kontrolnego. Tym samym nie zasługuje na akceptację pogląd zaprezentowany w zaskarżonym wyroku, że skoro na postanowienie organu inspekcji pracy przysługuje zażalenie, oznacza to, iż postanowienie wydane po rozpatrzeniu zażalenia podlega kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Warunkiem podlegania postanowienia kognicji sądów administracyjnych jest bowiem jego zapadnięcie w toku postępowania, które jest postępowaniem stricte administracyjnym. Warunek ten na gruncie okoliczności rozpoznawanej sprawy nie został spełniony, zatem skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Również jeśli wziąć pod uwagę charakter postępowania kontrolnego i jego cel, sprowadzający się do ustalenia okoliczności faktycznych w zakresie przestrzegania przepisów prawa pracy, to poza dyskusją pozostaje stwierdzenie, że kwestionowane postanowienie nie stanowi postanowienia kończącego postępowanie, czy też rozstrzygającego o istocie sprawy.
Tym samym uprawnione jest twierdzenie, że przedmiotowe postanowienie nie podlega kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Nie znajduje również odzwierciedlenia w przepisach prawa zaliczenie postanowienia wydanego w oparciu o art. 23 ust. 2 i 4 ustawy o PiP do innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, gdyż nie kształtuje ono w sposób bezpośredni uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Jak wspomniano wcześniej, postępowanie kontrolne, uregulowane w rozdziale 4 ustawy o PiP, z uwagi na specyfikę zasad nim rządzących, stanowi szczególny rodzaj postępowania, odrębnego od postępowania administracyjnego w rozumieniu kpa. Możliwość objęcia kognicją sądów administracyjnych aktów wydawanych na podstawie przepisów szczególnych, do których nie odnoszą się warunki określone w § 2 art. 3, przewiduje przepis art. 3 § 3 p.p.s.a. Jednakże conditio sine qua non objęcia kognicją sądów administracyjnych określonych spraw jest wyraźne zawarcie w przepisach ustaw szczególnych prawa do zaskarżenia aktu na drodze sądowoadministracyjnej. Uprawnienia takiego na gruncie ustawy o PiP nie sposób się jednak doszukać. Wobec powyższego również z treści art. 3 § 3 p.p.s.a. nie można wywieść prawa do zaskarżenia przedmiotowego postanowienia do sądu administracyjnego.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że na postanowienie wydane w trybie art. 23 ustawy o PiP w przedmiocie zachowania w tajemnicy tożsamości osoby przesłuchiwanej w charakterze świadka nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji rozpoznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargi [...] S.A. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach było niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny był zatem uprawniony i jednocześnie zobowiązany do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i odrzucenia skargi.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w związku z art. 183 § 2 pkt 1 oraz art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.