I OSK 1849/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-05-17
NSAAdministracyjneŚredniansa
ruch drogowypostępowanie egzekucyjneprzechowanie pojazdunależnościNSAWSAbłąd proceduralnyostateczność decyzjikoszty postępowania

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania przez WSA kwestii ostateczności postanowienia organu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła należności za przechowanie pojazdu usuniętego z drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, przyznając spółce wyższe wynagrodzenie za dozór pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo rozpoznał sprawę, ponieważ postanowienie organu pierwszej instancji było już ostateczne w momencie wniesienia zażalenia, a mimo to zostało merytorycznie rozpoznane przez organ odwoławczy.

Sprawa wywodzi się z wniosku spółki o przyznanie wynagrodzenia za przechowanie pojazdu usuniętego z drogi i nieodebranego przez właściciela. Po przejściu własności pojazdu na Skarb Państwa, spółka domagała się należności za dozór. Organ pierwszej instancji przyznał ograniczoną kwotę, a organ odwoławczy przyznał wyższą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie organu odwoławczego, przyznając spółce większe wynagrodzenie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, uchylił wyrok WSA. NSA stwierdził, że WSA nieprawidłowo rozpoznał sprawę, ponieważ pominął kluczową kwestię proceduralną: postanowienie organu pierwszej instancji było już ostateczne w momencie wniesienia na nie zażalenia. Mimo to, organ odwoławczy rozpoznał sprawę merytorycznie, a WSA uchylił to postanowienie, zamiast stwierdzić jego nieważność. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez WSA są zasadne i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji uchybił obowiązkom, ponieważ pominął fakt, że postanowienie organu pierwszej instancji było ostateczne w momencie wniesienia zażalenia, a mimo to zostało merytorycznie rozpoznane przez organ odwoławczy.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł rażącego naruszenia prawa polegającego na rozpatrzeniu w postępowaniu odwoławczym postanowienia pierwszoinstancyjnego, które było już ostateczne. Powinien był stwierdzić nieważność tego aktu, a nie uchylać go.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p. p. s. a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p. p. s. a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

p. p. s. a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

p. p. s. a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje orzeczenie na podstawie akt sprawy.

k. p. a. art. 141 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa termin do wniesienia zażalenia.

k. p. a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja ostateczności decyzji.

k. p. a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

u. p. e. a. art. 102 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu za dozór pojazdu.

p. r. d. art. 130a § 10

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym

Podstawa prawna dotycząca usuwania pojazdów i kosztów z tym związanych.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 3 § 1 lit. a

Podstawa prawna stosowania przepisów u.p.e.a.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 134 § 1, 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt 2 p. p. s. a. poprzez pominięcie okoliczności, że postanowienie organu pierwszej instancji było ostateczne w momencie wniesienia zażalenia, a mimo to zostało merytorycznie rozpoznane przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną sąd wydaje orzeczenie na podstawie akt sprawy orzeczenie organu odwoławczego zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa, bowiem dokonano w nim weryfikacji orzeczenia korzystającego z przymiotu ostateczności

Skład orzekający

Izabella Kulig - Maciszewska

sędzia

Jan Paweł Tarno

przewodniczący

Tomasz Zbrojewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania przez sądy administracyjne, w szczególności dotyczące rozpoznawania spraw, w których postanowienia organów stały się ostateczne z powodu uchybienia terminom."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z ostatecznością postanowienia i rozpoznaniem sprawy przez organ odwoławczy po terminie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia wyroku sądu niższej instancji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd proceduralny WSA: Jak nierozpoznanie ostateczności postanowienia doprowadziło do uchylenia wyroku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1849/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska
Jan Paweł Tarno /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I SA/Łd 471/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2006-05-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie sędzia NSA Izabella Kulig -Maciszewska sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 471/06 w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia należności za przechowanie pojazdu na parkingu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 maja 2006 roku, sygn. akt I SA/Łd 471/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi nr [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia należności za przechowanie pojazdu na parkingu w części odmawiającej przyznania należności za dozór pojazdu za dodatkowy okres oraz zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Orzeczenie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 2 kwietnia 2003 roku usunięto z drogi samochód osobowy marki Fiat 126p o nr rej. [...], który umieszczono na parkingu strony skarżącej do dyspozycji Policji. Pojazd nie został odebrany przez właściciela w okresie 6 miesięcy od tej daty. W dniu 27 stycznia 2004 roku właściciel oświadczył, iż zrzeka się własności pojazdu.
Decyzją nr [...], z dnia [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] orzekł o przejściu na rzecz Skarbu Państwa własności przedmiotowego pojazdu.
W dniu 30 czerwca 2004 roku pojazd został odebrany przez organ likwidacyjny z parkingu skarżącego.
Zakład [...] Sp. z o. o. w [...] wniósł o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu za 224 doby w wysokości 15 433,60 złotych przyjmując stawkę w kwocie 68,90 złotych.
Postanowieniem nr [...], z dnia 29 października 2004 roku, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przyznał Zakładowi [...] Spółce z o. o. w [...] wynagrodzenie za dozór pojazdu marki Fiat 126p, nr rej. [...] w kwocie 339,60 złotych. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 102 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 ze zm.) oraz art. 123 § 1 k. p. a.
Postanowienie doręczono Zakładowi [...] Sp. z o. o. w [...] w dniu 8 listopada 2004 roku.
Na przedmiotowe postanowienie Zakład [...] Sp. z o. o. w [...] w dniu 22 listopada 2004 roku wniósł zażalenie za pośrednictwem organu I instancji.
W wyniku wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i postanowił przyznać stronie wynagrodzenie za dozór pojazdu w kwocie 6 000 złotych. Jako podstawę prawną powołano art. 138 § 1 pkt 2 k. p. a., § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) w związku z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w związku z art. 130 a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 roku, Nr 58, poz. 515 ze zm.).
Na powyższe postanowienie Zakład [...] Sp. z o. o. w [...] wniósł w dniu 29 kwietnia 2005 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowienie zaskarżono w części nieuwzględniającej wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie od dnia 3 października 2003 roku do dnia 2 marca 2004 roku. Orzeczeniu zarzucono rażące naruszenie art. 130 a ust. 1, 2 i 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie do dnia 3 października 2002 roku do dnia 2 marca 2004 roku w wysokości 7 600 złotych.
W odpowiedzi na skargę z dnia 31 maja 2005 roku organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem nr [...] z dnia 7 lipca 2005 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, w oparciu o art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a. oraz art. 138 § 2 k. p. a. i § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w związku z art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego.
W dniu 21 lipca 2005 roku Zakład [...] Sp. z o. o. podtrzymał skargę i zaoponował przeciwko umorzeniu postępowania.
Wyrokiem o sygn. akt I SA/Łd 1004/04 z dnia 29 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił wskazane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 7 lipca 2005 roku.
Rozpatrując sprawę merytorycznie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyjął, że Skarb Państwa winien ponieść koszty związane z przechowywaniem pojazdu na parkingu, prowadzonym przez stronę począwszy od dnia, w którym stał się właścicielem przedmiotowego pojazdu, tj. z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu. Uznał, że sprawą organu jest przyjęcie takiego trybu postępowania, by podmioty występujące w sprawie działały bez zbędnej zwłoki, w celu niedopuszczenia do ponoszenia przez Skarb Państwa nieuzasadnionych kosztów przechowywania pojazdu. Do przechowywania pojazdu na parkingu strony winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności art. 102 tej ustawy. Podstawę prawną zastosowania tej ustawy w niniejszej sprawie stanowi § 3 ust. 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Do wyliczenia stosownej kwoty wydatków za dozór oraz wynagrodzenia uwzględnić należy specyfikę parkingu oraz porównanie kosztów dozoru i wynagrodzenia ze stawkami stosowanymi u innych podmiotów prowadzących podobną działalność. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji stanowił art. 134 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 p. p. s. a.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 2 p. p. s. a. w związku z art. 134 § 1 i art. 3 § 2 pkt 2 p. p. s. a. i w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez to, że Sąd – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie dostrzegł rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a., które polegało na rozpatrzeniu w postępowaniu odwoławczym postanowienia pierwszoinstancyjnego, które było już postanowieniem ostatecznym – i uchylenie w części zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi zamiast stwierdzenia nieważności tego aktu w całości;
- art. 141 § 4 p. p. s. a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. poprzez nie wzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie dotyczącego doręczenia postanowienia pierwszoinstancyjnego i wniesienia na nie zażalenia po terminie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem prawidłowe przedstawienie stanu sprawy musiałoby doprowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.
W piśmie z dnia 14 maja 2007r. (data wpływu do sądu) Zakład [...] Sp. z o.o. w [...] wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 134 § 1 p. p. s. a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Oznacza to, że będąc związany granicami sprawy nie jest związany granicami skargi. Jednocześnie, w myśl art. 133 § 1 powołanej ustawy, sąd wydaje orzeczenie na podstawie akt sprawy, co obliguje go do zbadania, czy kwestionowane skargą rozstrzygnięcie znajduje oparcie w materiale dokumentacyjnym zgromadzonym w aktach administracyjnych.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchybił obowiązkom wypływającym z cytowanych wyżej przepisów. Przy wykonywaniu kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia umknęło jego uwadze to, iż postanowienie organu I instancji w chwili złożenia na nie zażalenia było już ostateczne.
Jak wynika z akt sprawy, postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 29 października 2004 roku doręczone zostało Zakładowi [...] Sp. z o. o. w [...] w dniu 8 listopada 2004 roku (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 46 akt administracyjnych).
Stosownie do treści art.141 § 2 k.p.a. termin do wniesienia zażalenia wynoszący siedem dni, upływał skarżącej Spółce w dniu 15 listopada 2004 roku. Zażalenie wniesiono natomiast dopiero w dniu 22 listopada 2004 roku (prezentata - k. 47 akt administracyjnych). Pomimo, iż organ I instancji okoliczność tę wychwycił (pismo – k. 48), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi fakt ten pominął i rozpoznał sprawę merytorycznie, podejmując zaskarżone postanowienie z dnia [...].
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż orzeczenie organu odwoławczego zostało podjęte z rażącym naruszeniem prawa, bowiem dokonano w nim weryfikacji orzeczenia korzystającego z przymiotu ostateczności w rozumieniu w art. 16 § 1 k. p. a. Zasadne są zatem zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1, 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt 2 p. p. s. a. wobec pominięcia przytoczonych wyżej okoliczności i uchylenia zaskarżonego postanowienia mimo zaistnienia przesłanek do stwierdzenia jego nieważności.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 207 § 2 p. p. s. a., odstępując od zasądzenia od Zakładu [...] Sp. z o. o. w [...] na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wobec uznania, że organ w znacznej mierze swoim postępowaniem przyczynił się do powstania zaistniałego w sprawie uchybienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI