I OSK 1844/22

I OSK 1844/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Górska
Mariola Kowalska
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 668/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-05-19
Skarżony organ
Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Mariola Kowalska sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "W." Sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 668/22 w sprawie ze skargi "W." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 3 lutego 2022 r. nr WIW-PU.9260.6.2021.MB w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "W." Sp. z o.o. z siedzibą w S. na rzecz Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 maja 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 668/22 oddalił skargę W. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca, Spółka) na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (dalej także: organ) z dnia 3 lutego 2022 r., nr WIW-PU.9260.6.2021.MB w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania.
W skardze kasacyjnej Spółka wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi przez zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji wymierzającej Spółce karę pieniężną w łącznej wysokości 44.000 zł, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (oświadczenie złożone pismem z 25 sierpnia 2022 r.) i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów zastępstwa procesowego w tym postępowaniu.
Sądowi I instancji zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) przez oddalenie skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji, w sytuacji kiedy wydana została ona z naruszeniem zasady dochodzenia prawdy obiektywnej przez niewyjaśnienie istotnych w sprawie okoliczności, w tym okoliczności mających wpływ na omyłkowe, niezawinione wysłanie kolorowej kopii; szczątkowego odniesienia do argumentów podawanych tak we wniosku jaki i skardze; brak uwzględnienia okoliczności udokumentowanej poważnej wady wzroku i wieku prezesa zarządu, poważnej choroby i wyznaczonych na ten dzień badań pracownika sekretariatu oraz braku obiektywnych przeszkód do złożenia pisma wobec posiadania przez obu członków zarządu podpisów elektronicznych;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 58, art. 59 § 2 w zw. z art. 80 k.p.a. przez oddalenie skargi wskutek wadliwego przyjęcia, że prezes zarządu i członek zarządu Spółki nie uprawdopodobnili braku winy, a nawet świadomości w uchybieniu terminu, podczas gdy przedstawiono logiczne i spójne argumenty, wskazujące na zajście trudnej do dostrzeżenia pomyłki, tj. włącznie w zakresie zawartości przesyłki, wskutek oczywistej i niezawinionej omyłki, gdzie wysłano wysoką jakość kolorowej kserokopii, a nie oryginał pisma;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9 k.p.a. przez oddalenie skargi, pomimo iż postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania wydane zostało z naruszeniem fundamentalnych przepisów k.p.a. dotyczących zaufania obywateli do organów oraz oparciu się tak przez organ jak i Sąd na pozbawionym podstaw domniemaniu na niekorzyść strony skarżącej a także przez odmowę przywrócenia terminu w sytuacji, gdy wszystkie przesłanki uzasadniające przywrócenie zostały spełnione;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie i brak wezwania przez organ strony do uzupełnienia braków formalnych odwołania m.in. poprzez żądanie złożenia odwołania z oryginalnymi podpisami;
e) art. 134 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie pełnej i wszechstronnej kontroli przez Sąd I instancji, brak wyjścia poza granice skargi i nierozpoznanie istoty sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia przyczyn mających wpływ na omyłkowe, niezawinione wysłanie kolorowej kopii; a tym samym na uprawdopodobnienie braku winy zarządu i jego członów w niedostrzeżeniu pomyłki, która dla osoby młodej i zdrowej byłaby trudna do dostrzeżenia, a dokładnie odróżnienia wysokiej jakości kolorowej kserokopii od oryginału pisma;
f) art. 151 p.p.s.a. przez niezasadne oddalenie skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji, która to decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 58 k.p.a., a wskazane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, uwzględnienie wskazanych błędów w decyzji organu drugiej instancji skutkowałoby uwzględnieniem skargi, a tym samym otwarciu skarżącej drogi do odwołania się od decyzji wymierzającej karę pieniężną;
g) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wybiórcze przedstawienie stanu sprawy oraz uchylenie się od dokonania szczegółowej oceny i uzasadnienia orzeczenia a przytoczenie jedynie stanowiska i argumentacji organu Il instancji.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przez jego błędną wykładnię a w konsekwencji przyjęcie, że wysłanie wysokiej jakości kolorowej kserokopii pisma należy zakwalifikować jako czynność dokonaną z winy członka zarządu, nie zaś oczywistą omyłkę;
b) art. 32 Konstytucji RP i art. 8 § 1 k.p.a. przez naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, co naraża skarżącą na szkody i narusza jej prawa majątkowe.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarto argumentację na poparcie powołanych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa prawnego, podkreślając, że w jego ocenie skarga kasacyjna zawiera nieuzasadnioną polemikę z prawidłowo zastosowanymi przepisami prawa oraz argumentacją zastosowaną przez organ oraz Sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, wspólnym motywem stawianych zarzutów i punktem wyjścia dla przedstawionej argumentacji jest natomiast teza, że na etapie usuwania braków odwołania doszło do omyłki, przez pomylenie kolorowej kserokopii odwołania opatrzonego prawidłowo dwoma podpisami z oryginałem, wysłano tę kopię w przekonaniu, że wysyłce podlega oryginał.
Teza te została jednak negatywnie zweryfikowana przez Sąd I instancji. Zwrócono uwagę, że przy wniosku o przywrócenie terminu strona złożyła odwołanie opatrzone podpisami w sposób, który jest inny, niż w przypadku odwołania przesłanego w związku z wezwaniem do usunięcia braków. Na karcie 200 akt administracyjnych znajduje się odwołanie złożone przez skarżącą w odpowiedzi na wezwanie organu do uzupełnienia braku formalnego. Na dokumencie tym znajduje kolorowa kopia podpisu członka zarządu – R.L. i prawidłowy podpis prezesa zarządu – T.N. Z kolei na karcie 225 tych akt znajduje się odwołanie z prawidłowymi dwoma podpisami: członka zarządu – R.L. i prezesa zarządu – T.N., które zostało złożone dopiero z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Sąd I instancji ocenił, że oba te dokumenty różnią się w zakresie dotyczącym spornego podpisu, wobec czego strona wykonując wezwanie do usunięcia braków odwołania nie złożyła skanu później przesłanego oryginału odwołania, lecz zupełnie inny dokument.
To stanowisko Sądu I instancji znajduje potwierdzenie w materiale sprawy. Podpisy członka zarządu na każdym z tych odwołań w zauważalny sposób różnią się od siebie. Nie ma zatem podstaw do uznania za prawdziwe twierdzenia skarżącej, że doszło do omyłkowego wysłania kopii zamiast oryginału. Aby wiarygodnie bronić stawianej tezy, Spółka powinna była przedstawić oryginał, z którym została rzekomo pomylona przesłana kopia. Taka praktyka jawi się jako oczywista w przypadku stawiania tezy o istnieniu bliźniaczych dokumentów – oryginału i kolorowej kserokopii. Brak w tym zakresie nie pozwala przyjąć za wiarygodne twierdzeń strony, a w konsekwencji uznać tezy o zaistnieniu pomyłki.
Prawidłowe jest także stanowisko Sądu I instancji w kwestii braku winy ze względu na wiek i stan wzroku prezesa zarządu. Osoba działająca w charakterze organu Spółki zobowiązana jest do należytej staranności, czyli właściwej ze względu na wzorzec starannego działania osoby prowadzącej sprawy spółki. Zarówno wiek (65 lat) jaki i wielkość wady wzroku (+2,25 ADD i astygmatyzm) nie uzasadniają przyjęcia, że działająca osoba mogła mieć obiektywne i uzasadnione trudności z identyfikacją dokumentu, wszelkie omyłki w tym zakresie, jako przejaw braku należytej staranności, powinny być identyfikowane w kategoriach zaniedbania, niestaranności, świadczącej o zawinieniu.
Z tych względów nie znajdują potwierdzenia zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. Na podstawie akt sprawy, zawierających omówione wyżej dokumenty, ustalono adekwatny stan faktyczny i dokonano prawidłowej oceny okoliczności, tak ze względu na tezę o pomyłce jak i ze względu na tezę o ograniczeniach w postrzeganiu osoby działającej na rzecz Spółki. Nie znajduje również potwierdzenia zarzut naruszenia art. 6, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. Zarzut ten nie został w żaden sposób uzasadniony, nie jest zatem jasne, na czym naruszenie tych przepisów miałoby polegać. Organy podały wszak podstawę prawną swoich rozstrzygnięć, żadna okoliczność nie wskazuje na przyjęcie jakiegokolwiek "domniemania" na niekorzyść strony, albowiem wnioski zostały wyprowadzone z przedstawionego materiału dowodowego i na podstawie tego materiału mogą być zweryfikowane. Nie wyjaśniono też w skardze kasacyjnej, na czym miałoby polegać naruszenie przez organy obowiązków informacyjnych.
Skoro nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu, to nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 58 k.p.a. zarzutem naruszenia tego przepisu nie można nadto zwalczać ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego. Podobnie ustaleń faktycznych nie można zwalczać zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 p.p.s.a., zarzut naruszenia tego przepisu nie jest skuteczny. Natomiast przepis art. 59 § 2 k.p.a., zgodnie z którym o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia jest przepisem regulującym właściwość organu do rozpoznania wniosku i właściwość ta została w sprawie zachowana, skoro orzekał w sprawie przywrócenia terminu Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii.
W oderwaniu od realiów sprawy postawiony został zarzut naruszenia art. 64 § 2 k.p.a., wszak Spółka została wezwana do usunięcia braków odwołania i pouczona o rygorze. Przepis ten nie mógł być przy tym w sprawie naruszony, Spółka wszak nie kwestionowała, że odwołanie dotknięte było brakami w zakresie prawidłowego opatrzenia podpisami osób uprawnionych do jej reprezentacji.
Nie uzasadnia uwzględnienia skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Kwestia, czy przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, była przedmiotem kontrowersji w orzecznictwie, które stanowiły podstawę do podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały. W uchwale siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 wyjaśniono, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie Sądu I instancji taką ocenę ustaleń faktycznych organów zawiera. Natomiast zwalczanie ustaleń faktycznych i przyjętej oceny materiału dowodowego odbywa się przez stawianie zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego.
Skoro Sąd I instancji nie stwierdził naruszeń, uzasadniających uwzględnienie skargi, to miał podstawy do zastosowania art. 151 p.p.s.a. i przepisu tego nie naruszył.
Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).