I OSK 1844/17

I OSK 1844/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2018-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-08-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /sprawozdawca/
Iwona Niżnik - Dobosz
Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1571/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-03-31
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
art. 83 ust. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1571/16 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 marca
2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1571/16 oddalił skargę M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. o odmowie przyznania M. K. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887), powinny być spełnione łącznie. Wskazany przepis może być zastosowany tylko do sytuacjach wyjątkowych, gdy mimo dołożenia wszelkiej staranności zaistniały niemożliwe do przezwyciężenia przeszkody w uzyskaniu świadczenia na ogólnych zasadach.
Prezes ZUS nie stwierdził istnienia przesłanki szczególnych okoliczności, na skutek których M. K. nie nabył uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Zdaniem organu, nie zostało wykazane, aby niespełnienie warunków do świadczenia w trybie zwykłym spowodowane było okolicznościami, na które strona nie miała wpływu. Na przestrzeni 58 lat życia strony, tj. na dzień powstania całkowitej niezdolności do pracy, udokumentowano 26 lat, 8 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Wskazane okresy nie wystarczą do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Do przyznania przedmiotowego świadczenia należy wziąć pod uwagę całokształt okoliczności w sprawie i dokonać ich oceny pod kątem szczególnych okoliczności, które spowodowały niespełnienie warunków do przyznania świadczenia w trybie zwykłym. W 10-leciu przed dniem powstania niezdolności do pracy – zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym strona nie udokumentowała żadnego okresu ubezpieczenia. Prezes ZUS wskazał, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu ubezpieczenia brakuje niewielki okres, który dodatkowo muszą usprawiedliwiać szczególne okoliczności. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że od 21 grudnia 1997 r. do 21 czerwca 1999 r. oraz od 9 lipca 2004 r. do 4 stycznia 2016 r., tj. do dnia powstania całkowitej niezdolności do pracy M. K. nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. We wskazanych okresach nie była wobec strony orzeczona całkowita niezdolność do pracy, zatem przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia lub inne zdarzenie zewnętrzne, niezależne od woli ubezpieczonego, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec. W powyższych przerwach M. K. wykonywał prace dorywcze bez zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego. Podejmowanie zatrudnienia bez zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego i odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne ma ten skutek, że osoba, która podejmuje takie zatrudnienie, godzi się z powstaniem negatywnych konsekwencji w zakresie przyszłych uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Fakt ten nie może być uznany za okoliczność, która mogłaby zostać potraktowana jako zdarzenie wyjątkowe i niezależne od ubezpieczonego w rozumieniu okoliczności szczególnej z art. 83 ustawy.
Prezes ZUS wskazał także, iż renta z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku nie może być przyznana, ponieważ nie jest spełniony warunek braku niezbędnych środków utrzymania. Posiadane środki utrzymania, to wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w kwocie 3719,02 zł brutto pobierane przez B. B. oraz alimenty płacone na dzieci ww. w kwocie 600.00 zł. Wykazany dochód przypadający na jednego członka 4-osobowej rodziny w wysokości 1079,76 zł miesięcznie, przekracza kwotę najniższego świadczenia emerytalnego, co nie pozwala na uznanie, iż strona nie posiada niezbędnych środków utrzymania.
M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną powyżej decyzję Prezesa ZUS. Skarżący zaznaczył, że choruje na [...] oraz przeszedł cztery sesje chemioterapii. W 2008 r. miał [...]. Skarżący stwierdził, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jednak urząd nie znalazł dla niego pracy. Wobec powyższego zmuszony był do podjęcia pracy dorywczej. Obecnie ze względu na stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy i pozostaje bez środków do życia pomimo, iż udowodnił 26 lat, 8 miesięcy i 8 dni okresu zatrudnienia (w tym 14 lat w warunkach szkodliwych). Skarżący zaznaczył, że zamieszkuje wspólnie z B. B. i jej dziećmi. Osiągany dochód w wysokości 2 233, 35 zł miesięcznie na czteroosobową rodzinę nie jest za duży. Stwierdził, że bez pomocy B. B., która kupuje jedzenie, opiekuje się nim i opłaca rachunki, stałby się bezdomny.
W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przytoczył treść art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wskazując na uznaniowych charakter decyzji podejmowanej w tym trybie. WSA wyjaśnił, że z treści powołanego przepisu wynikają trzy przesłanki warunkujące ubezpieczonemu bądź też pozostałym po nim członkom rodziny przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Po pierwsze, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami; po drugie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej, objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; po trzecie, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich trzech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość.
W sprawie nie jest kwestionowane, że M. K. nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej, objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy. Zgodnie bowiem z orzeczeniem Komisji Lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2016 r. skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy od dnia 5 stycznia 2016 r. do dnia 31 marca 2018 r. W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie nie zostały natomiast wykazane szczególne okoliczności w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w okresie 58 lat życia skarżącego (do daty powstania całkowitej niezdolności do pracy – 5 stycznia 2016 r.) udokumentowano 26 lat, 8 miesięcy i 8 dni łącznego okresu ubezpieczenia. W dziesięcioleciu przypadającym przed dniem powstania niezdolności do pracy oraz w dziesięcioleciu przypadającym przed dniem zgłoszenia wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy w trybie zwykłym, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych – wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym – nie został udowodniony żaden okres zatrudnienia lub innej działalności skarżącego popartej opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne. We wskazanych okresach nie była w stosunku do skarżącego orzeczona całkowita niezdolność do pracy, zatem przyczyną braku uprawnień do uzyskania renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia uniemożliwiający kontynuowanie zatrudnienia bądź inne zdarzenie zewnętrzne, niezależne od woli skarżącego, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec. Całkowita niezdolność do pracy wobec skarżącego została ustalona – ww. orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS – dopiero od 5 stycznia 2016 r. Sąd I instancji wskazał również, że w okresie od 1 lipca 2003 r. do 11 listopada 2004 r. oraz od 25 stycznia 2006 r. do 9 września 2014 r. skarżący był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w I. jako osoba bezrobotna. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługiwało skarżącemu w okresie od 9 lipca 2003 r. do 31 grudnia 2003 r. oraz od 1 stycznia 2004 r. do 8 lipca 2004 r. W pozostałym okresie, tj. od 9 lipca 2004 r., skarżącemu nie przysługiwało prawo do zasiłku. Sąd I instancji stwierdził, że okresy rejestracji w Urzędzie Pracy stanowią o zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia. Zaznaczył jednak, że okresy pozostawania bez pracy, nawet potwierdzone formalną rejestracją bezrobotnego w urzędzie pracy, nie mogą być zaliczane do okresu ubezpieczenia, bowiem nie stanowią okresu składkowego, ani nieskładkowego. Ponadto, trudna sytuacja na rynku pracy i zjawisko bezrobocia nie stanowią okoliczności szczególnych w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy usprawiedliwiających niewypracowanie wymaganego okresu w celu uzyskania świadczenia na tzw. zwykłych zasadach. Zdaniem Sądu I instancji, organ zasadnie wskazał na kilkuletnie przerwy w zatrudnieniu skarżącego jeszcze przed rokiem 2004 r., a także w okresie od lipca 2004 r. do stycznia 2016 r. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak jest podstaw do uznania, że w okresie tych przerw istniały szczególne okoliczności w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy, które w sposób obiektywy uniemożliwiałyby skarżącemu uzyskanie uprawnień do świadczenia w zwykłym trybie.
Sąd I instancji zaaprobował również ustalenia Prezesa ZUS, iż dochód 4-osobowej rodziny skarżącego stanowi dochód partnerki w kwocie 3719,02 zł brutto. Dochód brutto na jednego członka rodziny wynosi zatem 1079,76 zł brutto i nieznacznie przewyższa kwotę najniższej emerytury, która w dacie orzekania przez organ wynosiła 880,45 zł. Z tego względu Sąd I instancji uznał, że po stronie skarżącego nie istnieje również wymagana przez ustawodawcę przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł M. K. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania i przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 151 w z w. z art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez uznanie, iż istnieją podstawy do oddalenia skargi z uwagi na to, iż skarżący nie spełnił wymogów pozwalających na przyznanie mu świadczenia w drodze wyjątku, podczas gdy wymogi te zostały przez niego spełnione - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że spowodowało wadliwe przeprowadzenie kontroli zaskarżonej decyzji organu, a tym samym uniemożliwiło stronie skarżącej skorzystanie ze świadczenia w drodze wyjątku,
2) art. 151 w z w. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 124 ustawy z o emeryturach i rentach z FUS, poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy, w szczególności pod kątem zaistnienia szczególnych okoliczności oraz ustalenia wysokości dochodu osiąganego przez skarżącego, podczas gdy stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd przyjął ustalenia organu za prawidłowe i nie przeprowadził tym samym należytej kontroli wydanego przez organ rozstrzygnięcia,
3) art. 151 w z w. z art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a. w z w. z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący nie był zawiadomiony przez organ o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego przed wydaniem decyzji organu mimo takiego obowiązku, a tym samym nie miał możliwości wzięcia udziału w toku postępowania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji wydanej w sposób naruszający prawo strony do udziału w postępowaniu administracyjnym,
4) art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez niedopuszczenie dowodów z przedłożonych dokumentów w postaci zaświadczenia z dnia 17 sierpnia 2016 r. wystawionego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w I., określającego wysokość świadczeń alimentacyjnych, oraz zaświadczenia z dnia 9 sierpnia 2016 r. o wysokości zarobków B. B., podczas gdy przeprowadzenie dowodów z tych dokumentów było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, jak również nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, bo miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania orzeczenia przez Sąd w oparciu o tak wadliwie ustalone okoliczności sprawy,
5) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w sposób nieodpowiadający wymogom określonym w tym przepisie, w szczególności z uwagi na sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny, nieprzedstawienie stanowisk stron i niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, mimo iż przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. wprowadza jasne zasady dotyczące treści uzasadnień, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwiło stronie skarżącej dokonanie należytej oceny czynności podjętych w sprawie, w szczególności uniemożliwiło uznanie, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny przeprowadził należytą kontrolę decyzji organu;
II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie spełnił przesłanek pozwalających na przyznanie mu świadczenia w drodze wyjątku, podczas gdy wszystkie przesłanki wynikające z tego przepisu zostały kumulatywnie przez skarżącego spełnione, bowiem skarżący jest osobą ubezpieczoną, nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy oraz nie posiada niezbędnych środków utrzymania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przystępując do rozpoznania podniesionych w niej zarzutów należy przypomnieć, że art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 887), uzależnia przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku od łącznego spełnienia następujących przesłanek: wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną w rozumieniu ustawy emerytalnej lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności, nie może podjąć pracy lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek i nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Zasadnie przy tym wskazane zostało, i to zarówno przez Sąd I instancji, jak i wcześniej - przez Prezesa ZUS, iż wymienione przesłanki muszą wystąpić łącznie. Decyzja w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku ma charakter uznaniowy. Należy zarazem zauważyć, że pojęcie szczególnych okoliczności nie zostało na gruncie tej ustawy zdefiniowane. W orzecznictwie NSA wskazuje się, że jest to klauzula generalna, której stosowanie ma charakter ocenny i indywidualny, powinno jednak odnosić się zdarzeń, które w rozumieniu ustawy emerytalnej ograniczają, utrudniają czy wręcz udaremniają możliwość wypracowania wymaganego okresu ubezpieczenia, uprawniającego do otrzymania świadczenia na zasadach ogólnych (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 733/08, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie ustalenia faktycznego, według którego, brak warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty nie był skutkiem szczególnych okoliczności. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że jeszcze przed 2004 r. skarżący miał kilkuletnie przerwy w ubezpieczeniu, zaś od lipca 2004 r. do stycznia 2016 r. nie podejmował zatrudnienia ani innej działalności objętej ubezpieczeniem, co spowodowało brak uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Wiążący w zakresie ustalenia o niepełnosprawności dowód w postaci orzeczenia lekarza orzecznika ZUS wskazuje, że dopiero od 5 stycznia 2016 r. skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy. Przyczyną niepodlegania ubezpieczeniu w okresie przed tą datą nie był zatem stan jego zdrowia. Potwierdza to również fakt, iż w przeważającym okresie występujących przerw w zatrudnieniu skarżący był zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako bezrobotny, co oznacza że był osobą zdolną do podjęcia zatrudnienia. Co więcej, jak sam przyznaje, w tym czasie podejmował prace o charakterze dorywczym, od których nie były opłacane składki na ubezpieczenie społeczne.
W ustalonych okolicznościach zasadnie Sąd I instancji ocenił, iż brak jest koniecznego warunku, określonego w art. 83 ust. 1 ustawy, do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wprawdzie skarżący posiada dość długi okres ubezpieczenia (26 lat, 8 miesięcy i 8 dni), jednakże nie wykazał, aby długotrwałą, blisko dwunastoletnią przerwę w zatrudnieniu można było uznać za spowodowaną szczególnymi okolicznościami, zwłaszcza, że jak wskazano wyżej, w tym czasie podejmował on prace dorywcze bez odprowadzania świadczeń. Tak długiej bierności zawodowej nie może usprawiedliwiać wyłącznie powszechnie znana sytuacja na rynku pracy i fakt zarejestrowania się w charakterze bezrobotnego. Rejestracja w urzędzie pracy nie zwalnia bowiem bezrobotnego z własnej aktywności w kierunku poszukiwania zatrudnienia. Okoliczności przemawiającej za przyznaniem świadczenia w drodze wyjątku nie może również stanowić sam fakt występowania zjawiska, jakim jest bezrobocie. W praktyce powodowałby to bowiem obowiązek przyznawania wspomnianego wyżej świadczenia – nie w drodze wyjątku – jak stanowi o tym ustawa a praktycznie – powszechnie. Sytuacja osób ubezpieczonych, które opłacały przez wymagany ustawą czas składki na ubezpieczenie społeczne nie różniłaby się wtedy niczym od sytuacji osób, które takich składek nie opłacały, a fakt ten tłumaczyły okolicznością, że nie mogły znaleźć pracy z uwagi na bezrobocie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji kontrola zaskarżonej decyzji w kontekście art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., była prawidłowa i w tym zakresie nie można dopatrzyć się uchybień o znaczeniu współkształtującym orzeczenie. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdzał stanowisko organu co do braku szczególnych okoliczności, które w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, umożliwiałyby przyznanie świadczenia. Jak już wyżej wspomniano, jedynie kumulatywne spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 83 ust. 1 ustawy, umożliwiało uzyskanie przewidzianego w tym przepisie świadczenia. Skarżący nie spełnił warunku wystąpienia "szczególnych okoliczności", stąd ewentualne uchybienia procesowe w zakresie ustalenia niewystąpienia innej przesłanki, a mianowicie braku niezbędnych środków utrzymania, nie mogły wpłynąć na treść podjętego rozstrzygnięcia. Z tego też względu zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 P.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Należy podkreślić, iż nawet gdyby na podstawie zgłoszonych dowodów ustalono, że skarżący pozostaje bez niezbędnych środków utrzymania, okoliczność ta nie mogłaby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Decydujące znaczenie w rozpatrywanej sprawie miał fakt niespełnienia przez stronę pierwszej z omawianych przesłanek, który uniemożliwił przyznanie skarżącemu świadczenia na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, niezależnie od spełnienia bądź niespełnienia przez niego pozostałych przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Nie sposób również podzielić zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do naruszenia art. 3 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 P.p.s.a. Przede wszystkim, należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia spełnia wymogi ustawowe i poddaje się kontroli instancyjnej. Możliwe jest również wywiedzenie motywów, jakimi Sąd I instancji kierował się podejmując rozstrzygnięcie. Ewentualne uchybienia procesowe odnoszące się aspektu związanego z sytuacją materialną strony nie mogły zaś mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sprawa co do istoty została prawidłowo rozpatrzona, a dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji odpowiada prawu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w tej kwestii orzeka zgodnie z kompetencjami wojewódzki sąd administracyjny.