I OSK 1792/06

I OSK 1792/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Skrzycka - Pilch /sprawozdawca/
Maria Wiśniewska /przewodniczący/
Zbigniew Rausz
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I SA/Łd 503/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2006-05-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz, Barbara Skrzycka – Pilch /spr./, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 503/06 w sprawie ze skargi Zakładu D. Sp. z o.o. z/s w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia wynagrodzenia za dozór pojazdu na parkingu za wskazany dodatkowy okres 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi na rzecz Zakładu D. Sp. z o.o. kwotę 120 zł ( sto dwadzieścia ) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 18 maja 2006r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 503/06 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] Nr [...] wydane w przedmiocie nieuwzględnienia wynagrodzenia za dozór pojazdu na parkingu za wskazany dodatkowy okres, w części nieuwzględniającej wynagrodzenie za dozór pojazdu za wskazany dodatkowy okres.
Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku, pismem z dnia 28 października 2004r. Zakład D. spółka z o.o. z siedzibą w [...], jako podmiot prowadzący parking wystąpiła w oparciu o przepisy art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. z 2002 r. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) do Urzędu Skarbowego [...] o zwrot kosztów przechowywania pojazdu marki Volkswagen Jetta (nr rejestracyjny [...]) przez okres 254 dób w wysokości 17.500,60 zł, przy zastosowaniu stawki w kwocie 68,90 zł za dobę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...], wydanym z powołaniem się na przepisy art. 102 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) oraz art. 123 § 1 k.p.a. przyznał spółce wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu w wysokości 121,69 zł. Powyższe wynagrodzenie zostało wyliczone za okres od dnia 8 września 2004r. (data otrzymania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o przejściu na własność Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu) do dnia odbioru samochodu z parkingu, tj. do dnia 21 października 2004r. (43 doby) przy zastosowaniu stawki 2,83 zł za dobę, ustalonej na podstawie przeciętnej stawki za parkowanie pojazdów na wskazanych innych parkingach znajdujących się na terenie dzielnicy [...]. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z ustalonym w sprawie stanem faktycznym przedmiotowy pojazd został w dniu 11 lipca 2003r. usunięty z drogi publicznej na podstawie dyspozycji nr 00384 Komendy Miejskiej Policji w [...] oraz umieszczony na parkingu prowadzonym przez spółkę. W ocenie organu obciążenie go kosztami parkowania do czasu, gdy nie otrzymał on niezbędnych dokumentów pozwalających na wszczęcie postępowania likwidacyjnego jest nieuzasadnione.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że z uwagi na nieodebranie ww. pojazdu przez właściciela w okresie sześciu miesięcy, Spółka pismem z dnia 2 lutego 2004r. (data wpływu do Urzędu – 16 kwietnia 2004r.) poinformowała o tym fakcie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. W aktach sprawy znajduje się dyspozycja usunięcia przedmiotowego pojazdu oraz notatka służbowa z dnia 3 marca 2004r. stwierdzająca, że skierowane do właściciela wezwania do jego odbioru nie zostały przez niego podjęte. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] - po przekazaniu mu akt sprawy - decyzją z dnia 12 sierpnia 2004 r. wydaną z powołaniem się m.in. na przepisy art. 104 k.p.a. i art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym orzekł o przejściu na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu oraz zwrócił sprawę Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] celem przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Organ po dokonaniu przy udziale biegłego-rzeczoznawcy wyceny wartości przedmiotowego pojazdu (wartość rynkowa pojazdu została wyceniona na kwotę 100 zł) postanowieniem z dnia 1 października 2004 r. postanowił sprzedać pojazd po cenie oszacowania i pojazd w dniu 21 października 2004 r. został sprzedany i odebrany w tym dniu z parkingu.
Po rozpatrzeniu zażalenia strony Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie oraz postanowił przyznać wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu za okres od 16 kwietnia 2004 r. do 21 października 2004 r. w wysokości 9.450 zł. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy stwierdził, że organ pierwszej instancji przed wydaniem orzeczenia w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdu na podstawie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym winien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające spełnienie warunków przewidzianych w tym przepisie. Stąd też według organu okres naliczania opłat za przechowywanie pojazdu na parkingu, płatnych z budżetu Państwa może być liczony dopiero od dnia otrzymania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] odpowiednich dokumentów do dnia odbioru pojazdu z parkingu. Jednocześnie organ uznał, że opłata za parkowanie przedmiotowego samochodu winna być ustalona w oparciu o stawkę w wysokości 50 zł za dobę, wynikającej z uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] (Nr [...]), która to uchwała jest zdaniem tego organu aktem prawnym, o którym mowa wart. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym. Stwierdzono również, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony dotyczący wydania przez organ pierwszej instancji zaskarżonego orzeczenia na błędnej podstawie prawnej, albowiem zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku przedmiotów w postępowaniu administracyjnym, stosuje się odpowiednio przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym jest zamieszczony art. 102 § 2 cytowanej ustawy, powołany w zaskarżonym postanowieniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Zakład D. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w części nieuwzględniającej wynagrodzenie za dozór pojazdu za okres od dnia 12 stycznia 2004r. do dnia 15 kwietnia 2004r. i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu rażące naruszenie art. 130a ust. 1, ust. 2 i ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym wniósł o jego zmianę przez uwzględnienie również wynagrodzenia w kwocie 4750 zł za wskazany okres. Zdaniem strony skarżącej Skarb Państwa stał się właścicielem samochodu z mocy prawa po upływie sześciu miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi publicznej i Urząd Skarbowy winien ponieść koszty parkowania samochodu za cały okres od kiedy Skarb Państwa stał się właścicielem tego samochodu. Podniesiono także, że przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów nie nakładają na podmiot prowadzący parking obowiązku składania Urzędowi Skarbowemu jakichkolwiek dokumentów poza powiadomieniem, o którym mowa w § 7 ust. 2 tego rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej zawiadomił, "iż wycofuje ww. odpowiedź i wnosi o umorzenie przedmiotowego postępowania, z uwagi na uwzględnienie skargi". W uzasadnieniu swojego pisma organ powołał się na załączone nowe postanowienie z dnia 20 czerwca 2005r., wydane na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), którym uchylono w całości zaskarżone postanowienie z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. W związku z pismem Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi strona skarżąca złożyła pismo procesowe z dnia 7 lipca 2005 r., w którym wniosła o nieuwzględnienie wniosku organu o umorzenie postępowania oraz podtrzymała swoją skargę. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2005r. postępowanie przed Sądem w sprawie zostało zawieszone do czasu zakończenia sprawy ze skargi strony na nowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, a następnie w związku z wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 23 listopada 2005 r. (sygn. akt I SA/Łd 958/05) uchylającym to postanowienie, Sąd podjął postępowanie w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylając zaskarżoną decyzję zważył, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi podlega uchyleniu, albowiem co do zasady należy podzielić stanowisko strony skarżącej, iż Skarb Państwa, reprezentowany przez odpowiedni organ skarbowy winien ponieść koszty związane z przechowywaniem pojazdu na parkingu, prowadzonym przez skarżącą spółkę począwszy od dnia, w którym stał się właścicielem przedmiotowego pojazdu.
Przechodząc do merytorycznej oceny żądania strony skarżącej w zakresie przyznania jej wynagrodzenia od Skarbu Państwa za dozór przedmiotowego pojazdu również za wskazany dodatkowy okres Sąd I instancji stwierdził, iż z treści obowiązującego od dnia 1 stycznia 2002 r. przepisu art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) wynika jednoznacznie, że pojazd usunięty z drogi publicznej w trybie określonym w ust. 1 lub 2 (m.in. z powodu nie okazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia) i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i pojazd taki przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. W art. 130a ust. 11 wymienionej wyżej ustawy zostało zawarte upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodza rozporządzenia m.in. trybu postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa i zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) o takim przejęciu orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Przed wydaniem orzeczenia należy powiadomić właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W świetle powyższych uregulowań prawnych należy uznać, że orzeczenie naczelnika właściwego urzędu skarbowego o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, gdyż nie kreuje takiej własności, a jedynie stwierdza o takim przejściu z chwilą wystąpienia zdarzenia, z którym ustawa - Prawo o ruchu drogowym wiąże to przejście. Stąd też w takim przypadku Skarb Państwa, reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego stał się właścicielem pojazdu usuniętego w powyższym trybie z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu i należy uznać, że co najmniej od tego dnia obciążają Skarb Państwa wszelkie opłaty związane z przechowywaniem takiego pojazdu.
Powołanie się w rozpoznawanej sprawie przez organy podatkowe na okoliczność, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] otrzymał z Komendy Miejskiej Policji w [...] dokumenty niezbędne do wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z pewnym opóźnieniem, nie może zwalniać ten organ reprezentujący Skarb Państwa od pokrycia należnych opłat związanych z przechowywaniem przedmiotowego pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżącą spółkę. W rozpatrywanym przypadku, a także w innych podobnych sprawach rzeczą właściwego organu skarbowego jest przyjęcie takiego trybu postępowania, aby wszystkie podmioty uczestniczące w takich sprawach, a w szczególności Policja, wydająca dyspozycję usunięcia pojazdu, a także podmiot prowadzący parking działały bez zbędnej zwłoki w celu niedopuszczenia do ponoszenia przez Skarb Państwa nieuzasadnionych kosztów przechowywania pojazdów. Podstawowe obowiązki wyżej wymienionych podmiotów zostały określone w przepisach cytowanego wyżej rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w szczególności w § 7 tego rozporządzenia. Należy w tym miejscu zauważyć, iż zgodnie z § 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia jednostka prowadząca parking w przypadku nieodebrania pojazdu w terminie określonym wart. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest obowiązana do powiadomienia o tym właściwego urzędu skarbowego oraz podmiot, wydający dyspozycję usunięcia pojazdu, który to obowiązek w rozpoznawanej sprawie również skarżąca spółka wykonała z pewnym opóźnieniem. Należy również nadmienić, iż odmowa organów podatkowych przyznania skarżącej spółce wynagrodzenia za wskazany dodatkowy okres (mimo braku takiego stwierdzenia w sentencji rozstrzygnięć) wynika jednoznacznie z treści uzasadnień postanowień organów obu instancji (stanowiących integralną część rozstrzygnięć), a także z treści zażalenia strony na orzeczenie organu pierwszej instancji.
W odniesieniu natomiast do kwestii wysokości zwrotu na rzecz skarżącej spółki kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu, żądanie spółki zapłaty przez Skarb Państwa tych kosztów w wysokości wyliczonej w oparciu o stawkę ustaloną w uchwale Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów nie znajduje według oceny Sądu wystarczającego uzasadnienia zarówno prawnego jak i faktycznego. W powyższym zakresie należy zauważyć, iż wyznaczenie przez Prezydenta Miasta [...] parkingu prowadzonego przez skarżącą spółkę do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg oraz ustalenie przez Radę Miejską w [...] opłat za usuwanie pojazdów i ich przechowywanie zostało dokonane na podstawie m.in. art. 130a ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który to przepis zdanie 1 (łącznie z ust. 5 art. 130a ustawy) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r. sygn. akt K 23/04 został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji RP, z tym że wymienione przepisy tracą moc obowiązującą z dniem 30 czerwca 2006r. Ponadto na podstawie analizy i wykładni przepisów art. 130a ust. 1-7 ustawy - Prawo o ruchu drogowym należy uznać, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, o których mowa w ust. 6 tego artykułu oraz w powołanej przez stronę uchwale Rady Miejskiej dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy są odbierane, natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa, na rzecz którego pojazd przechodzi w trybie ust. 10 wymienionego artykułu.
W takim przypadku należy uznać, iż do przechowywania pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżącą spółkę i związanych z tym należności winny zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449) mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), a w szczególności art. 102 tej ustawy, określający obowiązki dozorcy oraz wydatki i wynagrodzenie związane z wykonywaniem dozoru nad ruchomością, która przeszła na własność Skarbu Państwa. Nie można jedynie podzielić wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu poglądu Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, iż podstawę prawną do zastosowania w rozpatrywanym przypadku przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi § 3 ust. 1 lit. a cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów, albowiem przepis ten dotyczy wyłącznie ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku, wydanego w wymienionych postępowaniach, która to sytuacja nie zachodzi w tej sprawie. Należy jednak uznać, że taką podstawę prawną stanowi przepis § 3 ust. 1 lit. c cyt. rozporządzenia, odnoszący się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie m.in. zrzeczenia się własności lub objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. W myśl art. 180 Kodeksu cywilnego właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci i treść tego przepisu wprost nawiązuje do treści art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, stanowiącym, iż pojazd usunięty z drogi publicznej i nieodebrany przez właściciela w terminie 6 miesięcy "uznaje się za porzucony, z zamiarem wyzbycia się". Stąd też prowadzącemu parking, przechowujący pojazdy, które przeszły na własność Skarbu Państwa w trybie art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym przysługuje z mocy prawa jako dozorcy uprawnienie do żądania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Do wyliczenia stosownej kwoty, konieczne jest uwzględnienie specyfiki parkingu sprawującego dozór oraz porównanie kosztów dozoru i wynagrodzenia ze stawkami stosowanymi u innych podmiotów prowadzących podobną działalność (por. także wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Bd 477/04).
W zakończeniu Sąd I instancji nadmienił, iż mimo wyrażonego wyżej poglądu odnośnie nieprzysługiwania skarżącej spółce opłat za przechowywanie przedmiotowego pojazdu przyjętej również w zaskarżonym postanowieniu za część okresu przechowywania w wysokości wynikającej z powołanej uchwały Rady Miejskiej w [...], Sąd orzekający mając na uwadze treść wniesionej skargi oraz uregulowanie zawarte w art. 134 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. nie uznał za możliwe uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia Dyrektora Izby Skarbowej. Z wniesionej skargi wynika bowiem, że strona zaskarżyła orzeczenie organu drugiej instancji jedynie w części dotyczącej odmowy przyznania należności za dodatkowy wskazany okres, a przede wszystkim zgodnie z art. 134 § 2 ustawy P.p.s.a. Sąd jest związany zakazem reformationis in peius. Według oceny Sądu stwierdzone wady zaskarżonego w części orzeczenia organu nie stanowią dostatecznej przesłanki skutkującej stwierdzeniem nieważności tego orzeczenia w całości, które to stwierdzenie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organy niewątpliwie spowodowałoby skutki niekorzystne dla strony skarżącej. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Na powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę kasacyjną złożył Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik organu zaskarżył powyższy wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 53, poz. 1270, dalej: ustawa P.p.s.a) wyrokowi powyższemu zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art.134 § 1 i 2 oraz w związku z art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a polegające na tym, że Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza jej granice i nie stwierdził nieważności zaskarżonego postanowienia, pomimo iż w sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia jego nieważności, oraz pomimo że zaistniały te przesłanki Sąd przesądził, że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, jako związany zakazem reformationis in peius,
b) b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 ustawy p p.p.s.a, polegające na rozbieżności pomiędzy podstawą prawną rozstrzygnięcia i treścią uzasadnienia wyroku, gdyż Sąd I instancji uchylił zaskarżone postanowienie zamiast stwierdzić jego nieważność, pomimo że w uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że do określenia należności za przechowywanie na parkingu pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa winny mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), a w szczególności art. 102 tej ustawy w świetle którego, organ likwidacyjny jest zobowiązany pokryć na żądanie dozorcy - prowadzącego parking, na którym przechowywany był pojazd stanowiący własność Skarbu Państwa zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, oraz że organ likwidacyjny, przyznając koszty za przechowywanie pojazdu, nie jest związany postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów, wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z późno zm., dalej: Prawo o ruchu drogowym), a także, pomimo że Sąd stwierdził, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, o których mowa wart. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym oraz w powołanej uchwale Rady Miejskiej, dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy są odbierane, natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa, na którego rzecz pojazd przechodzi w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10 w związku z art.130a ust. 11 Prawa o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 z późno zm.) w sprawie usuwania pojazdów, polegające na jego błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa, reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, stał się właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu, podczas gdy z treści przepisu wynika, że z upływem 6 miesięcy od usunięcia pojazdu i nieodebrania go przez właściciela, pojazd "uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się" i że przepis przesądza jedynie zasadę, zgodnie z którą pojazd porzucony z zamiarem wyzbycia się przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy, oraz poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa jest zobowiązany zwrócić dozorcy konieczne wydatki za dozór pojazdu, który przeszedł na rzecz Skarbu Państwa z upływem 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, a nie od dnia uprawomocnienia się decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu państwa podczas, gdy wydanie tej decyzji musi być poprzedzone wyczerpaniem przewidzianej przez przepisy procedury przejęcia.
Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, ocena wyrażona przez Sąd w uzasadnieniu wyroku uzasadnia wniosek, że doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji Sąd powinien stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, ponieważ oparto je na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, w którym brak jest uregulowań dotyczących opłat za parkowanie pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. W tej sytuacji nieuprawnione i sprzeczne z treścią art.134 § 2 ustawy P.p.s.a jest także stanowisko Sądu, że nie mógł wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego. Ponadto Sąd, pomimo zauważenia w zaskarżonym wyroku braku podstaw do zastosowania art. 130a ust. 6 oraz pomimo przesądzenia, że w świetle art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w związku z treścią § 3 ust. 1 lit. c powołanego rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy są odbierane, natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa, na którego rzecz pojazd przechodzi w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym - uchylił postanowienie zamiast stwierdzić w całości jego nieważność. Zastosowanie w sprawie przepisu, który zobowiązuje organ likwidacyjny do pokrywania opłat za parkowanie pojazdu w wysokości 50 zł za dobę i który, jak stwierdził Sąd, nie ma zastosowania do Skarbu Państwa, zamiast przepisu z zupełnie innej ustawy, który zobowiązuje organ likwidacyjny do zwrotu dozorcy koniecznych wydatków, stanowi niewątpliwie rażące naruszenie prawa, które uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości. W zaskarżonym wyroku Sąd przesądził, że Skarb Państwa automatycznie z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi publicznej staje się z mocy prawa z tym dniem właścicielem pojazdu. Tymczasem z treści powołanego przepisu wynika jedynie, że z upływem terminu, o którym mowa, pojazd uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Z treści przepisu wynika, że taki pojazd z mocy prawa przechodzi na rzecz Skarbu państwa z mocy ustawy, nie wskazuje on jednak terminu, z jakim następuje przejście własności. Jednocześnie ustawodawca wart. 130a ust. 11 Prawa o ruchu drogowym przewidział wydanie przepisów wykonawczych określających procedurę przejęcia. W związku z powyższym zasadne jest stanowisko, zgodnie z którym dopiero po wyczerpaniu przez naczelnika urzędu skarbowego szczegółowej procedury możliwe jest wydanie decyzji w sprawie przejęcia pojazdu przez Skarb Państwa, a stanowisko Sądu, że przejście własności następuje automatycznie z upływem 6 miesięcy jest nieuprawnione. W konsekwencji powyższego, także od momentu uprawomocnienia się decyzji w sprawie przejęcia pojazdów dopuszczalne jest obciążenie organu likwidacyjnego koniecznymi wydatkami związanymi z dozorem pojazdu. W myśl bowiem § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów, usunięcie pojazdu z drogi polega na wydaniu dyspozycji wyznaczonej przez starostę jednostce. Stosownie natomiast do § 5 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu winien powiadomić o tym niezwłocznie właściciela pojazdu. W przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie 6 miesięcy, jednostka prowadząca parking w myśl § 7 ust. 2 wymienionego wyżej rozporządzenia powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Nie ulega wątpliwości, iż przed wydaniem orzeczenia w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa pojazdów usuniętych z drogi i nieodebranych przez właściciela w ciągu 6 miesięcy, organ je wydający winien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające w szczególności fakt nie odebrania pojazdu przez jego właściciela. Dopiero wtedy pojazd może być uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Warunkiem nieodzownym do ustalenia, że sytuacja taka wystąpiła, jest skuteczne skierowanie do właściciela wezwania do odebrania pojazdu oraz informacja, że wezwany nie zastosował się do jego treści bądź zrzekł się prawa własności. Dopiero wtedy pojazd może być uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się i dopiero taka sytuacja umożliwia wydanie przez naczelnika urzędu skarbowego decyzji o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, który staje się pierwotnym właścicielem tego pojazdu.
Zdaniem skarżącego w świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w zaskarżonym wyroku niezasadnie uznał, że Skarb Państwa z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi automatycznie staje się z tym dniem z mocy prawa właścicielem pojazdu i od tego dnia jest zobowiązany pokryć dozorcy uzasadnione wydatki związane z jego przechowywaniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 18 maja 2006 o którym wyżej mowa Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty postawione w pierwszej z podstaw kasacyjnych tej skargi a odnoszące się do naruszenia przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku przepisów postępowania w podstawie tej wymienionych uznać należy za chybione.
Jest poza sporem, że podstawę prawną rozstrzygnięcia orzeczenia organów administracyjnych w niniejszej sprawie stanowi art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Ani jednak ten przepis, ani żaden inny przepis powołanej ustawy nie określa jak należy ustalić przedmiotową należność. Nie ulega natomiast wątpliwości, że należność ta winna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu.
Podzielić należy pogląd zarówno Sądu jak i wnoszącego skargę kasacyjną, że opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art.130a cyt. ustawy i wprost nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w ust. 10 art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Ale też, jeśli organ administracyjny przy ustalaniu w trybie powołanego art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór posiłkując się - jak w tym przypadku - ustaleniami uchwały rady powiatu - tu Rady Miasta [...] z [...] Nr [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów - zastosuje stawkę opłat za parkowanie wynikającą z tej uchwały to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest to podstawa do stwierdzenia nieważności orzeczenia organu. Należy bowiem mieć na uwadze, że omawiana uchwała ustala stawki opłat właśnie za parkowanie na wyznaczonych parkingach pojazdów o których wyżej mowa, które muszą ponieść właściciele a więc należy sądzić, że ustalając ją organ stanowiący powiatu wziął pod uwagę wydatki poniesione przez prowadzącego parking związane z wykonywaniem dozoru na jego parkingu oraz należne mu z tego tytułu wynagrodzenie. Tak więc, jeśli organ administracyjny uznał, że stawka z uchwały odzwierciedla wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór to nie ma podstaw do żądania stwierdzenia nieważności jego orzeczenia z tego tylko powodu, że zastosował stawkę opłat z uchwały, która nie odnosi się bezpośrednio do Skarbu Państwa, bo nie oznacza to, że stawka ta nie odpowiada kosztom przechowywania pojazdu stanowiącego własność Skarbu Państwa. Tym bardziej że wnoszący skargę kasacyjną w żaden sposób nie wykazał, że wyliczone przy zastosowaniu omawianej stawki opłat za parkowanie należności dla dozorującego odbiegają od rzeczywistych kosztów parkowanie pojazdu Skarbu Państwa.
Za bezzasadny uznać trzeba także postawiony w drugiej podstawie kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, a to art. 130a ust. 10 w związku z art. 130a ust. 11 Prawa o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów przez błędną wykładnię tych przepisów. Wnoszący skargę kasacyjną podważa tu ustalony w tej sprawie przez Sąd moment, od którego Skarb Państwa powinien ponosić koszty związane z parkowaniem pojazdu, który na podstawie cyt. art. 130a ust. 10 przeszedł na własność Skarbu Państwa. Zdaniem organu obowiązek ponoszenia przez Skarb Państwa przedmiotowych kosztów powstaje z dniem przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (i tu jest zgodny ze stanowiskiem Sądu), z tym iż według niego przejście na rzecz Skarbu Państwa własności usuniętego i nieodebranego przez właściciela pojazdu - a tym samym i powstanie obowiązku pokrycia spornych kosztów następuje nie - jak twierdzi Sąd – z dniem upływu 6-miesięcznego terminu od jego usunięcia a z dniem kiedy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego o przejęciu pojazdu na rzec Skarbu Państwa stała się prawomocna. Otóż w świetle stanu prawnego regulującego tę kwestię jest do pogląd błędny. Powołana ustawa - Prawo o ruchu drogowym wart. 130a ust. 10 stanowi, iż pojazd usunięty w trybie w tym przepisie określonym i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Tak więc upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Wprawdzie w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133 z późno zm.) jest mowa, że o "przejęciu" na rzecz Skarbu Państwa (art. 130a ust. 10 natomiast stanowi, że pojazd "przechodzi" z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego co mogłoby sugerować, iż decyzja wydana w omawianym trybie ma dla powstania po stronie Skarbu Państwa tytułu własności pojazdu znaczenie konstytutywne, ale w świetle postanowień przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie ulega wątpliwości, że decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, bowiem może potwierdzać tylko to co nastąpiło z mocy ustawy. Prawidłowe jest zatem stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tej sprawie, że terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa spornych kosztów parkowania jest moment, w którym upłynął 6-miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu.
Dla ustalenia początkowego terminu od jakiego Skarb Państwa winien ponosić opłaty za parkowanie pojazdu nie ma zatem znaczenia kiedy organ skarbowy otrzymał dokumenty niezbędne do wszczęcia procedury dotyczącej wydania decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
Mając to na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna jest niezasadna Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.