I OSK 184/09

I OSK 184/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łukaszewska - Macioch /sprawozdawca/
Izabella Kulig - Maciszewska
Jerzy Bujko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Sygn. powiązane
I OSK 1318/07 - Postanowienie NSA z 2009-02-16
II SA/Łd 580/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2007-04-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 32, art. 33
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.), Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasta Zgierz od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2007r. sygn. akt II SA/Łd 580/06 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] marca 2006r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 580/06 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., na podstawie art. 94 ust. 1, art. 96 ust. 1, art. 97 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonych w Z. wzdłuż ul. N, należących do: P. i D. S., F. i F. M., M. G., K. G. i M. M., B.G., J. i J. O., Gminy Miasto Z., A. O. i M. M., J. O., K. i M. K., D. i J. K., L. i A. Ś., H. S., W. S. i Z. S., J. i B. A., A.A., J. O. i S. O., G. B. i K. P., S. S. i K. G.-S., Z. i J. P., J. P., J. J., W. K. oraz E. K.. Organ wskazał, że projekt podziału przedmiotowych nieruchomości został przedstawiony na mapie sytuacyjnej do celów prawnych stanowiącej integralną część decyzji i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w Starostwie Powiatowym w Z. w dniu 7 lutego 2006 roku.
Organ administracji I instancji ustalił, że z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego warunki dokonania podziału nieruchomości ustalone zostały po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnego z ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). W myśl wspomnianej ustawy oraz na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z przepisami odrębnymi. Postanowieniem Prezydenta Miasta Z. Nr [...] (znak: [...]) z dnia [...] listopada 2005 roku wstępny projekt podziału nieruchomości został zaopiniowany pozytywnie oraz stwierdzono, że jest zgodny z przepisami odrębnymi.
Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Z. wniósł D. K. zarzucając, iż przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nie wzięto pod uwagę poszerzenia drogi o 6 m od osi jezdni po stronie wschodniej, jakie miało miejsce w 1985 roku. W jego przypadku do granicy ustalonej w 1985 roku dodano około 1,7 m i od tego miejsca odmierzono 12 m, wytyczając w ten sposób granicę po zachodniej stronie ulicy. Nadto w toku postępowania strony utwierdzane były w przekonaniu, że ulica zostanie poszerzona od osi drogi po 6 m w obie strony, a tymczasem nie wszystkie działki zostały wzięte pod uwagę przy poszerzeniu ulicy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją [...] z dnia [...] marca 2006 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach decyzji organ odwoławczy stwierdził, że poszerzenie dotyczy drogi gminnej, wobec czego możliwe było wszczęcie postępowania o podział z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta Z. zaopiniował proponowany podział nieruchomości położonych wzdłuż ul. N. jako zgodny z przepisami odrębnymi. Postanowienie to stało się ostateczne i stanowiło podstawę do sporządzenia mapy z projektem. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest zaś zgodne z powołanym wyżej postanowieniem.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu podkreślono, iż docelowa szerokość ul. N., zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), nie powinna być mniejsza niż 12 m. Z załączonej do akt sprawy mapy wynika, że odległość od osi jezdni do projektowanej granicy podziału nieruchomości Państwa K. wynosi 6 m, czyli połowę całej szerokości drogi. Okoliczność ta, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, prowadzi do wniosku, że projekt podziału został sporządzony w sposób uwzględniający w równym stopniu interesy właścicieli nieruchomości położonych po obu stronach ul. N.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. K. zarzucił organom administracji nieuwzględnienie całości materiału dowodowego oraz naruszenie interesu strony. Zdaniem skarżącego, obecne poszerzenie drogi nie uwzględnia podziałów z lat osiemdziesiątych., kiedy to ul. N. po stronie wschodniej została poszerzona o 6 m od osi drogi. Brała w tym udział jego działka o nr ewid. [...] o powierzchni 739 m2, z czego na poszerzenie drogi zostało przeznaczone 36 m2. Przy obecnym poszerzeniu pod drogę zostało przeznaczone dalsze 30 m2. Tymczasem działka [...] także została podzielona pod koniec lat osiemdziesiątych. Ustalona wtedy granica drogi znajduje się 6 m od osi jezdni, zaś szerokość drogi pomiędzy działkami [...] i [...] oraz [...] wynosi 12 m.
W rezultacie z działki [...] pod drogę przeznaczono 63 m2, gdy z dwukrotnie węższej działki o nr [...] przeznaczono 66 m2. W ocenie skarżącego powyższe zarzuty uzasadniają wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaprzeczył, aby to on podpisywał listę załączoną do mapy zawierającej projekt podziału nieruchomości. Listę tę podpisywała bowiem jego żona. Pracownica Urzędu Miasta Z. zgodziła się z tym stanowiskiem i objęła nazwisko jego i jego żony nawiasem, co miało oznaczać, że podpis dotyczy zgody obojga małżonków K.
D. K. zastrzegł, że opowiada się za poszerzeniem przedmiotowej drogi i zgodzi się na przesunięcie granicy, jednakże domaga się równego potraktowania działek [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2007 r. uczestnicy postępowania W. S., Z. S. i H. S., a w pismach z dnia [...] stycznia 2007 r. poparcie swoje wyrazili: K. P., G. B. J. J. (dawniej P.). Do skargi przyłączyli się także L. i A. Ś. oraz S. i J. O. Natomiast o oddalenie skargi wnieśli: B. G., K. i S. S., J. J., A. i P. A., M. M., A. O., M. i K. K., J. O., J. O., Z. i J. S. oraz F. i F. M.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 580/06 uznał, że skarga D. K. zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy administracji ulicę N. zaliczają do dróg gminnych, jednak w aktach sprawy brak jest chociażby wzmianki o istnieniu decyzji o lokalizacji drogi krajowej, w której rozstrzygnięto by o wydzieleniu części nieruchomości wzdłuż ul. N. Bez tych ustaleń twierdzenie, że podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego jest przedwczesne, bowiem nie ustalono przesłanek z art. 97 ust.4 w zw. z art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W rozpoznawanej sprawie strony postępowania nie kwestionują konieczności poszerzenia ul. N. Przedmiotem sporu jest natomiast sposób wytyczenia drogi, zgodnie z którym podziałowi podlegają wyłącznie nieruchomości położone po wschodniej stronie drogi. Dążąc do zagwarantowania ochrony interesów stron postępowania administracyjnego ustawodawca nałożył na organy administracji określone obowiązki, spośród których najdonioślejszym jest obowiązek podjęcia wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa). W tym celu organ administracji obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa).
Sąd stwierdził, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu administracji I instancji brak jest jakichkolwiek ustaleń dotyczących zasadniczej kwestii charakteru prawnego drogi przesłanek, wyznaczenia granic drogi, podziałów nieruchomości mających miejsce w latach osiemdziesiątych oraz prawidłowości odbioru oświadczeń stron postępowania w przedmiocie zgody na zaproponowany przez organy administracji projekt podziału nieruchomości. Najistotniejszy jednak jest charakter prawny drogi, decydować on będzie o możliwości dokonania podziału we wskazanym przez organy trybie. Ustalenie przebiegu drogi musi opierać się na racjonalnych przesłankach, wśród których można wskazać: ukształtowanie terenu, dotychczasowy przebieg drogi, koszty urządzenia drogi, przebieg linii wysokiego napięcia, kanalizacji, wodociągów itp. Przesłanki, jakimi kierował się organ projektując podział nieruchomości muszą być następnie wskazane w uzasadnieniu decyzji. Organ administracji powinien wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób, w miarę możności, doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
W rozpoznawanej sprawie powyższe dyrektywy nie zostały wykonane. Organy administracji I i II instancji zatwierdziły podział nieruchomości nie tłumacząc stronom przesłanek, którymi się kierowały wyznaczając taki a nie inny przebieg drogi. Co więcej, mimo wyraźnych zastrzeżeń wysnuwanych przez skarżącego w tym zakresie nie wyjaśniły, w jaki sposób zagwarantowały poszanowanie praw właścicieli nieruchomości leżących po obu stronach drogi. Jednozdaniowe stwierdzenie, że interesy te zostały poszanowane w równym stopniu jest bowiem, w ocenie Sądu, co najmniej niewystarczające. Z załączonej do akt sprawy mapy podziału wynika, że w przeważającej części zostanie naruszone prawo własności właścicieli działek leżących po wschodniej stronie ul. N. Bez wyczerpującego uzasadnienia w tym zakresie nie można zatem twierdzić, iż interesy właścicieli zostały uwzględnione w równym stopniu.
Sąd uznał za trafny podniesiony przez skarżącego zarzut nieprawidłowego odebrania oświadczeń właścicieli nieruchomości pod mapą zawierającą projekt podziału nieruchomości przez pracownika organu administracji I instancji. Tymczasem kwestia ta nie została rozważona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi. W aktach, za mapą przedstawiającą wstępny projekt podziału nieruchomości, znajduje się lista obejmująca 34 pozycje, pod którymi zamieszczono nazwiska właścicieli nieruchomości podlegających podziałowi (k. 10-11 akt administracyjnych). Obok nazwisk znajdują się podpisy oraz, jak należy się domyślać, daty złożenia podpisów. Właściciele nieruchomości, będący małżonkami raz wskazywani są w osobnych pozycjach, by innym razem zostać umieszczonymi pod jedna pozycją. Charakterystyczną rzeczą jest także brak jakiegokolwiek opisu pozwalającego stwierdzić, czego dotyczy ta lista, a w szczególności brak jest treści oświadczeń woli osób składających podpis na liście. Dodać należy, iż niedopuszczalne jest uznanie za wyrażenie zgody na projektowany podział nieruchomości złożenie pod projektem podpisu tylko przez jednego z małżonków - współwłaściciela nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego. W myśl art. 37 § 1 pkt Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego czynność prawna prowadząca do zbycia nieruchomości wymaga zgody obojga małżonków. W tej sytuacji nie można twierdzić, że strony postępowania wyraziły zgodę na proponowany podział nieruchomości, a zatem nie został w pełni ustalony stan faktyczny sprawy, przez co naruszono postanowienia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Za nieprawidłowe należy również uznać wspólne doręczanie jednej decyzji rożnym adresatom zamieszkującym pod tym samym adresem (art. 40 kpa).
Uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organy powinny dążyć do pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez wyjaśnienie, jaki charakter ma poddana poszerzeniu ulica N., czy zatem możliwe jest dokonanie podziału nieruchomości, czy i w jakim zakresie na przebieg ul. N. wpłynął podział nieruchomości w 1985 roku. Organy administracji obowiązane są również odnieść się do zarzutów podnoszonych przez strony postępowania, w tym wyczerpująco wyjaśnić przesłanki ustalenia przebiegu przedmiotowej drogi oraz wskazać prawidłowo podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Od Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi Gmina Miasto Z. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc następujące zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez:
- niewłaściwe zastosowanie art. 97 ust. 4 w zw. z art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegające na przyjęciu, iż przepisy te miały zastosowanie w przedmiotowej sprawie,
- niewłaściwe zastosowanie art. 37 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, polegające na przyjęciu, iż przepis ten miał zastosowanie na danym etapie postępowania w przedmiotowej sprawie.
Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów pełnomocnik organu podniósł, że Sąd błędnie przyjął, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 97 ust. 4 w zw. z art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. VV przedmiotowej sprawie zachodzi bowiem przypadek z art.97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powołane przez Sąd przepisy stanowią odrębną od art.97 ust. 3 pkt 1 przesłankę i samodzielną podstawę dla wszczęcia postępowania z urzędu.
Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy celem publicznym jest między innymi wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie tych dróg. Natomiast pojęcie drogi publicznej należy rozumieć według przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych w art.2 ust. 1 dzieli drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej na następujące kategorie: 1) drogi krajowe, 2) drogi wojewódzkie, 3) drogi powiatowe, 4) drogi gminne. Podział ten przejmuje ustawa o gospodarce nieruchomościami, na co jednoznacznie wskazuje brzmienie art. 98 ust. 1.
W istocie, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezbędne jest określenie prawnego statusu ul. N. Zakwalifikowanie bowiem tej drogi do dróg publicznych mogło uzasadniać wszczęcie z urzędu postępowania o podział nieruchomości będącej własnością skarżącego. W takim tylko wypadku mamy do czynienia z realizacją celu publicznego, o jakim mowa w art. 97 ust. 3 w związku z art.6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W trakcie postępowania wykazano, że ul. N. jest drogą gminną, należy zatem do kategorii dróg publicznych. Tym samym, rozbudowa drogi gminnej jest niewątpliwie inwestycją celu publicznego i nie musi być związana z ustaleniem lokalizacji drogi krajowej.
W związku z tym, decyzja Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lutego 2006 r. dotycząca podziału działek położonych przy ul. N. została wydana w oparciu o art. 94 ust.1, art. 96 ust.1 oraz art. 97 ust. 3 pkt. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Nie zachodzą więc, zdaniem pełnomocnika skarżącej Gminy, przesłanki do zastosowania opisanych w wyroku dnia 5 kwietnia 2007r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przepisów art. 95 pkt 3-6 oraz 97 ust.4 ustawy. Jak zaznaczono, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji w ogóle nie nawiązuje do przepisów prawa, na podstawie których zaskarżona decyzja została wydana, mimo że w pierwszym zdaniu uzasadnienia wyroku zostały one przez Sąd przytoczone.
Ponadto, zdaniem organu, przedmiotowa decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (art. 94 ust.1 ustawy) co zostało wykazane w załączonych do wniosku postanowieniach nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., oraz nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r.
Drugi zarzut dotyczący naruszenia art. 37 § 1 k.r.o. wiąże się z tym, że wskazany przez Sąd art. 37 § 1 k.r.o. mógłby mieć zastosowanie dopiero w momencie dokonywania zbycia nieruchomości, a nie na etapie postępowania wydania decyzji zatwierdzającej podział. Skutkiem ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości nie jest bowiem podział nieruchomości. Ten następuje dopiero w chwili wpisania wyodrębnionej części nieruchomości do innej księgi wieczystej, z czego wynika wniosek, że faktycznie należy do właściwości sądu i nazwany jest podziałem prawnym. W przypadku Pana i Pani K. postanowienia dotyczące wstępnego projektu podziału były dostarczone w jednym liście poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, co jest uwidocznione w wykazie stron otrzymujących postanowienie, zamieszczonym na końcu postanowień. W wykazie stron postępowania zamieszczonym w decyzji zatwierdzającej podział małżonkowie K. rzeczywiście otrzymali jedną decyzję, co nie przeszkodziło jednak Panu K. dochodzić swoich praw i odwołać się od niej.
Skarżący nie zgodził się też z zarzutem Sądu, iż organ nie podjął wszelkich kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszając zasadę z art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa. Podziały z lat 80-tych, o których wspomina Sąd w uzasadnieniu wyroku, nie mają dla obecnego stanu faktycznego żadnego znaczenia. Ustalenie przebiegu drogi odbywało się na spotkaniach Zespołu Mieszkańców Inicjatorów Budowy Ulicy N. przed przystąpieniem do wydania postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału. Od ustaleń dotyczących przebiegu drogi uczestnicy postępowania mieli możliwość odwołać się po otrzymaniu postanowienia nr [...]. Tylko jeden z uczestników mający nieruchomość po stronie zachodniej ulicy skorzystał ze swoich uprawnień, co zostało uwzględnione w następnym postanowieniu nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jedną z przesłanek warunkujących dopuszczalność skargi kasacyjnej jest wniesienie jej przez stronę (art. 173 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r. sygn. akt OPS 1/04 przyjęto, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną może z urzędu badać, czy skarga ta została wniesiona przez stronę.
W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że skarga kasacyjna wniesiona przez podmiot, który w ogóle nie może być stroną w rozumieniu art. 32 i art. 33 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Taka sytuacja ma miejsce w tym przypadku.
Zważyć należy, że w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta Z., będący organem wykonawczym tego Miasta, działał jako organ administracji właściwy do prowadzenia postępowania i wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie podziela w całej rozciągłości pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 kwietnia 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 (ONSA 2003/4/115), że powierzenie organowi gminy właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego. W powołanej uchwale przyjęto, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kpa przyznają stronom. Ustawa jednak może organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt. 3 kpa. Wtedy będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych.
Pogląd powyższy jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1017/04, LEX nr 171164, postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1555/04 – niepublik., postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 368/06 – niepublik., postanowienie NSA z dnia 12 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1117/06 – niepublik., postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 67/09 – niepublik., wyrok NSA z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 782/08, Wspólnota 2009/24/30, postanowienie NSA z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt I OSK 67/09 – niepublik.).
Stanowisko przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny znalazło potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 października 2009 r. sygn. K 32/08, w którym Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodne z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji RP przepisy art. 33 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie, w jakim pozbawia prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał jako organ pierwszej instancji decyzję podatkową, a także za zgodny z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji RP przepis art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie, w jakim pozbawia gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów.
W niniejszej sprawie wydając w pierwszej instancji decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości Prezydent Miasta Z. działał jako organ administracji właściwy do rozstrzygnięcia tej sprawy w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji Gmina Miasto Z. nie była stroną postępowania administracyjnego, a więc nie miała statusu uczestnika na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Fakt, że Gmina Miasta Z. otrzymywała zawiadomienia o terminach rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi sam przez się nie czyni z niej strony tego postępowania.
Wyłączenie możliwości korzystania z praw strony przez Gminę skutkuje brakiem legitymacji do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zgodnie z art. 180 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuci skargę, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Stosownie zaś do art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę wniesioną z uchybieniem terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Mając na względzie przedstawione wywody i ustalenia należało uznać, że skarga kasacyjna Gminy Miasta Z., jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 180 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.