I OSK 1839/06

I OSK 1839/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janina Antosiewicz /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Zbigniew Rausz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I SA/Łd 506/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2006-05-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Rausz Sędziowie Janina Antosiewicz (spr.) NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 maja 2006r. sygn. akt I SA/Łd 506/06 w sprawie ze skargi Zakładu [...] Spółki z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości rozstrzygnięcia organu I instancji i orzeczenia o przyznaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek pełnomocnika Zakładu [...] Spółki z o.o. w [...] o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 506/06 uwzględniając skargę Zakładu [...] Sp. z o.o. w [...] uchylił w części postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] o przyznaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu.
W uzasadnieniu wyroku przedstawiono przebieg dotychczasowego postępowania przed organami oraz ocenę prawną sądu, stwierdzając co następuje:
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...], wydanym po rozpoznaniu wniosku Spółki o zwrot kosztów parkowania samochodu przez okres 287 dni w wysokości 19 774, 30 zł (przy zastosowaniu stawki dobowej 68,90 zł) przyznał wynagrodzenie za dozór samochodu od dnia otrzymania dokumentów niezbędnych do wydania decyzji o przejściu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (22 stycznia 2004 r.) do dnia sprzedaży pojazdu w dniu 2 września 2004 r., tj. za 36 dni, w kwocie 101,88 zł, przyjmując stawkę dzienną 2,83 zł za dobę.
Pojazd marki Fiat 125p nr rej. [...] w dniu 19 kwietnia 2003 r. został usunięty z drogi a następnie umieszczony na parkingu Zakładu [...] Sp. z o.o. Nie został odebrany przez współwłaścicieli w terminie 6 miesięcy od daty usunięcia. Decyzją z 30 marca 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] potwierdził przejście własności tego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym i § 8 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1193 ze zm.). Uzasadniając wysokość stawki dziennej organ stwierdził, że warunki w jakich przechowywane są pojazdy (brak zadaszenia, należytej obsługi) powodują drastyczny spadek wartości, co sprawia, że nie został spełniony warunek określony w treści art. 102 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nakazujący przechowywanie ruchomości z taką starannością aby nie traciła na wartości.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa w tym błędne zastosowanie art. 102 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym skoro pojazd nie był oddany pod dozór oraz ograniczenie zwrotu wydatków do czasu dysponowania przez organ odpowiednimi dokumentami, ponadto błędne było ustalenie stawki dziennej wynagrodzenia wg średnich cen stosowanych na danym terenie skoro kwestię tę uregulowała uchwała Rady Miejskiej w [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przyznał wynagrodzenie w kwocie 11 250 zł. Z treści uzasadnienia wynika, że organ II instancji podzielił argumentację zażalenia w kwestii nieprawidłowego określenia wysokości stawki dziennej wynagrodzenia za dozór pojazdu. Stwierdził bowiem, że wysokość tego wynagrodzenia powinna być ustalona z uwzględnieniem stawek wynikających z uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 10 października 2002 r., a nie w formie średniej opłaty obowiązującej na danym terenie. Organ odwoławczy podtrzymał jednakże stanowisko organu I instancji w zakresie określenia okresu czasu, za który przysługuje Zakładowi [...] wynagrodzenie. Organ przyjął, że opłata należy się tylko za czas, w którym organ dysponował dokumentacją niezbędną do prowadzenia postępowania likwidacyjnego.
Zakład [...] wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w części dotyczącej odmowy przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu za czas kiedy organ nie dysponował dokumentami niezbędnymi do prowadzenia postępowania likwidacyjnego. Zarzucając kwestionowanemu postanowieniu rażące naruszenie art. 130a ust. 1, 2 i 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), Spółka wniosła o jego uchylenie i przyznanie wynagrodzenia również za dozór pojazdu w okresie od 20 października 2003 r. do 21 stycznia 2004 r. w kwocie 4 700 zł. W motywach skargi strona podtrzymała argumentację przedstawioną w zażaleniu.
Organ wniósł o oddalenie skargi powołując motywy przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Uzupełniając odpowiedź w piśmie z 20 maja 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wyraził pogląd, że przechowywanie na parkingu pojazdów, które stały się własnością Skarbu Państwa odbywa się na zasadach wynikających z przepisów art. 100–103 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954), w związku z treścią § 3 pkt 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W oparciu o te przepisy organ stwierdził, że podmiotowi prowadzącemu parking przysługuje prawo do zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Zdaniem strony przepisy uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 10 października 2002 r. nr LXXXVIII.1946/02 w sprawie ustalenia opłat za usuwanie i parkowanie pojazdów, określają stawki opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów, które mają zastosowanie do właścicieli pojazdów i osób uprawnionych do ich odbioru. Nie mają natomiast zastosowania do Skarbu Państwa przejmującego, na mocy art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym pojazd nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia jego usunięcia.
Uwzględniając skargę Sąd Wojewódzki stwierdził, iż na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bada legalność zaskarżonego aktu uchylając go lub stwierdza nieważność gdy narusza prawo, nie ma zatem uprawnień do przyznania stronie wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie od 20 października 2003 r. do 21 stycznia 2004 r. w kwocie 4 400 zł.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd powołał się na przepisy art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 marca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r., który stanowił, że pojazd usunięty z drogi publicznej w trybie określonym w ust. 1 lub 2 (m.in. z powodu nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia) i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i pojazd taki przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. O przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów, Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.). Wynika z tego, że orzeczenie naczelnika właściwego urzędu skarbowego o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, gdyż nie stwierdza o przejściu prawa własności z chwilą upływu okresu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi publicznej.
W ocenie Sądu Skarb Państwa, w stanie faktycznym sprawy, stał się właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu i należy uznać, że od tego dnia powinien ponosić wszelkie opłaty związane z przechowywaniem pojazdu.
Powołanie zatem w sprawie przez organy podatkowe na okoliczność, że Naczelnik Urzędu Skarbowego otrzymał z Komendy Miejskiej Policji w [...] dokumenty niezbędne do wszczęcia postępowania w sprawie przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z pewnym opóźnieniem, nie może zwalniać tego organu od pokrycia należnych opłat związanych z przechowywaniem pojazdu na parkingu prowadzonym przez stronę skarżącą w okresie od upływu 6 miesięcy od umieszczenia pojazdu na parkingu do dnia otrzymania dokumentów niezbędnych do wydania decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Odmowa organów podatkowych przyznania stronie skarżącej wynagrodzenia za ten okres (mimo braku takiego stwierdzenia w sentencji rozstrzygnięć) wynika jednoznacznie z treści uzasadnień postanowień organów obu instancji, a także z treści zażalenia strony.
W odniesieniu do kwestii wysokości przyznanego Spółce wynagrodzenia, Sąd uznał, że żądanie zapłaty przez Skarb Państwa tych kosztów w wysokości wyliczonej w oparciu o stawkę wynikającą z uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 10 października 2002 r. w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów, nie jest uzasadnione. Wyznaczenie przez Prezydenta Miasta [...] parkingu prowadzonego przez stronę skarżącą do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg oraz ustalenie przez Radę Miejską w [...] opłat za usuwanie pojazdów i ich przechowywanie zostało dokonane na podstawie m.in. art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r. sygn. akt K 23/04, uznany za niezgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji RP. Jednakże wymienione przepisy stracą moc obowiązującą dopiero z dniem 30 czerwca 2006 r. Ponadto z treści przepisu art. 130a ust. 1–7 Prawa o ruchu drogowym wynika, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, o których mowa w ust. 6 oraz w powołanej przez stronę uchwale Rady Miejskiej dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy zostały odbierane. Nie dotyczą natomiast Skarbu Państwa, na rzecz którego pojazd przechodzi w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym.
Zdaniem Sądu I instancji do przechowywania pojazdu na parkingu prowadzonym przez stronę skarżącą i związanych z tym należności, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449), powinny mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), a w szczególności art. 102 tej ustawy. Przepis ten określa obowiązki dozorcy oraz wydatki i wynagrodzenie związane z wykonywaniem dozoru nad nieruchomością, która przeszła na własność Skarbu Państwa. Sąd nie podzielił wyrażonego w kwestionowanym postanowieniu poglądu Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, że podstawę prawną do zastosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi § 3 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia Rady Ministrów. Przepis ten bowiem dotyczy wyłącznie ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku, wydanego w wymienionych postępowaniach, a taka sytuacja w sprawie nie zachodzi. Taką podstawę prawną stanowi regulacja § 3 ust. 1 lit c rozporządzenia, odnosząca się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie m.in. zrzeczenia się własności lub objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. Zgodnie bowiem z treścią art. 180 Kodeksu cywilnego, właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci. Unormowanie tego przepisu wprost nawiązuje do treści art. 130a ust. 10 – Prawa o ruchu drogowym, gdyż posługuje się sformułowaniem, że pojazd usunięty z drogi publicznej i nieodebrany przez właściciela w terminie 6 miesięcy "uznaje się za porzucony, z zamiarem wyzbycia się".
Sąd przyjął więc, że prowadzącemu parking, na którym umieszczane są pojazdy, które przeszły na własność Skarbu Państwa w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym przysługuje, z mocy prawa, jako dozorcy, uprawnienie do żądania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Do wyliczenia stosownej kwoty konieczne jest uwzględnienie specyfiki parkingu oraz porównanie kosztów dozoru i wynagrodzenia ze stawkami stosowanymi u innych podmiotów prowadzących podobną działalność (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2004 r. I SA/Bd 477/04, niepubl.).
Wyłożony pogląd pozostaje jednak bez wpływu na stanowisko Sądu co do konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia tylko w zaskarżonej części odnoszącej się do okresu, za który należne było wynagrodzenie za dozór pojazdu. Warunkuje to treść art. 134 § 2 ustawy P.p.s.a., w którym ustawodawca zawarł zakaz reformationis in peius. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że zachodzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie narusza przepisy normujące sposób ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór pojazdów, ale nie w sposób skutkujący koniecznością stwierdzenia jego nieważności. Takie rozstrzygnięcie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organy niewątpliwie spowodowałoby skutki niekorzystne dla strony skarżącej. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, które wydane zostały bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, o rażącym naruszeniu prawa możemy mówić, gdy dany akt jest w sposób oczywisty sprzeczny z przepisem prawa i dlatego nie może pozostać w obrocie prawnym praworządnego państwa. Użycie określenia "rażące naruszenie prawa" oznacza, że nie każde naruszenie prawa może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, ale tylko naruszenie prawa określane jako "rażące". Nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane. Poglądy te mają swoje uzasadnienie w licznym orzecznictwie, które powołuje Sąd.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w zaskarżonej części na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, który zaskarżając wyrok w całości skargę oparł o obie podstawy z art. 174 ustawy P.p.s.a.
Zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy organ wskazał jako naruszone przepisy:
1) art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1 i 2, w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza jej granice i nie stwierdził nieważności zaskarżonego postanowienia, pomimo iż w sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia jego nieważności. Sąd, mimo że zaistniały te przesłanki przesądził , że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, jako związany zakazem reformationis in peius,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na rozbieżności pomiędzy podstawą prawną rozstrzygnięcia i treścią uzasadnienia wyroku, gdyż Sąd uchylił zaskarżone postanowienie zamiast stwierdzić jego nieważność.
W ramach pierwszej z podstaw kasacyjnych przewidzianych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 130a ust. 10 w zw. z art. 130a ust. 11 Prawa o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów, polegające na jego błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa, reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, stał się właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu podczas, gdy z treści przepisu wynika, iż z upływem 6 miesięcy od usunięcia pojazdu i nieodebrania go przez właściciela, pojazd "uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się" i że przepis przesądza jedynie zasadę, zgodnie z którą pojazd porzucony z zamiarem wyzbycia się przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Ponadto poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa jest zobowiązany zwrócić dozorcy konieczne wydatki za dozór pojazdu, który przeszedł na rzecz Skarbu Państwa z upływem 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, a nie od dnia uprawomocnienia się decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa podczas, gdy wydanie tej decyzji musi być poprzedzone wyczerpaniem przewidzianej przez przepisy procedury przejęcia.
Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi i zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, iż ocena wyrażona przez Sąd w zaskarżonym wyroku uzasadnia wniosek, że doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji Sąd powinien stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, gdyż oparto je na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w którym brak jest uregulowań dotyczących opłat za parkowanie pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. W tej sytuacji w ocenie organu nieuprawnione i sprzeczne z treścią art. 134 § 2 P.p.s.a. jest także stanowisko Sądu, że nie mógł wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego.
Zastosowanie w sprawie przepisu, który zobowiązuje organ likwidacyjny do pokrywania opłat za parkowanie pojazdu w wysokości 50 zł za dobę i który, jak stwierdził Sąd, nie ma zastosowania do Skarbu Państwa, zamiast przepisu z zupełnie innej ustawy, który zobowiązuje organ likwidacyjny do zwrotu dozorcy koniecznych wydatków, stanowi niewątpliwie rażące naruszenie prawa, które uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości. Organ podniósł, że z treści powołanego przez Sąd przepisu wynika, że z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi publicznej pojazd uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Przepis ten stanowi, że pojazd taki przechodzi z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa, nie wskazuje jednak terminu, z jakim następuje przejście własności. Zasadnym jest zatem stanowisko, że dopiero po wyczerpaniu przez naczelnika urzędu skarbowego szczegółowej procedury możliwe jest wydanie decyzji w sprawie przejęcia pojazdu przez Skarb Państwa, a stanowisko Sądu, że przejście własności następuje automatycznie z upływem 6 miesięcy jest nieusprawiedliwione. W konsekwencji powyższego, od momentu uprawomocnienia się decyzji w sprawie przejęcia pojazdów dopuszczalne jest obciążenie organu likwidacyjnymi koniecznymi wydatkami związanymi z dozorem pojazdu. Nieodzownym warunkiem przed wydaniem orzeczenia w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa pojazdów usuniętych z drogi jest skuteczne skierowanie do właściciela wezwania do odebrania pojazdu oraz informacja, że wezwany nie zastosował się do jego treści bądź zrzekł się prawa własności. Dopiero wtedy pojazd może być uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się i taka sytuacja umożliwia wydanie przez naczelnika urzędu skarbowego decyzji o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, który staje się pierwotnym właścicielem tego pojazdu.
W piśmie procesowym Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, radcy prawnego w postępowaniu kasacyjnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W związku z regulacją zawartą w art. 183 P.p.s.a. należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z uwzględnieniem przesłanek określonych w § 2 tegoż artykułu. Przytoczone podstawy kasacyjne determinują więc kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wychodząc z tego założenia, należy wstępnie podkreślić, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa, przy czym stwierdza, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie są trafne.
W sprawie bezsporne jest, że podstawę prawną rozstrzygnięcia orzeczenia organów administracyjnych stanowi art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). W myśl tego przepisu organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Stwierdzić należy, że jednak ani ten przepis, ani żaden inny przepis powołanej ustawy nie określa jak należy ustalić przedmiotową należność. Nie ulega natomiast wątpliwości, że należność ta powinna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu.
Zgodzić się należy z poglądem zarówno Sądu pierwszej instancji jak i wnoszącego skargę kasacyjną, że opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art. 130a powołanej ustawy i wprost nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek określonych w ust. 10 art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jeśli organ administracyjny przy ustalaniu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji posiłkując się – jak w tym przypadku – ustaleniami uchwały rady powiatu – tu Rady Miasta [...] z 10 października 2002 r., nr LXXXVIII/1946/02 w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów – zastosuje stawkę opłat za parkowanie wynikającą z tej uchwały to nie stanowi to podstawy do stwierdzenia nieważności orzeczenia organu. Należy bowiem mieć na uwadze, że powołana uchwała określa stawki opłat właśnie za parkowanie na wyznaczonych parkingach pojazdów, o których wyżej mowa, które muszą ponieść właściciele a więc należy sądzić, że organ stanowiący powiatu ustalając ją wziął pod uwagę wydatki poniesione przez prowadzącego parking związane z wykonywaniem dozoru na jego parkingu oraz należne mu z tego tytułu wynagrodzenie. W sytuacji, gdy organ administracyjny uznał, że stawka z uchwały odzwierciedla wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór to nie ma podstaw do żądania stwierdzenia nieważności jego orzeczenia z tego tylko powodu, że zastosował stawkę opłat z uchwały, która nie odnosi się bezpośrednio do Skarbu Państwa, bowiem nie oznacza to, że opłata ta nie odpowiada kosztom przechowywania pojazdu stanowiącego własność Skarbu Państwa. Wskazać ponadto należy, że wnoszący skargę kasacyjną w żaden sposób nie wykazał, że wyliczone przy zastosowaniu omawianej stawki opłaty za parkowanie należności dla dozorującego odbiegają od rzeczywistych kosztów parkowania pojazdu Skarbu Państwa.
Podniesiony przez organ w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10 w zw. z art. 130a ust. 11 Prawa o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów przez błędną wykładnię tych przepisów jest bezzasadny. Skarga kasacyjna podważa ustalony przez Sąd Wojewódzki termin, od którego Skarb Państwa powinien ponosić koszty związane z parkowaniem pojazdu, który na podstawie art. 130a ust. 10 powołanej ustawy przeszedł na własność Skarbu Państwa. Zdaniem skarżącego organu obowiązek ponoszenia przez Skarb Państwa przedmiotowych kosztów powstaje z dniem przejścia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, z tym że przejście na rzecz Skarbu Państwa własności usuniętego i nieodebranego przez właściciela pojazdu, a tym samym i powstanie obowiązku pokrycia spornych kosztów, następuje nie jak stwierdził Sąd pierwszej instancji z dniem upływu 6-miesięcznego terminu od jego usunięcia, ale z dniem kiedy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa stała się ostateczna.
W świetle stanu prawnego regulującego tę kwestię jest to pogląd błędny. Przepis art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym stanowi, że pojazd usunięty w trybie w tym przepisie określonym i nieodebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu państwa z mocy ustawy. Upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powoduje zatem, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu państwa z mocy samego prawa. Wprawdzie w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) jest mowa, że o przyjęciu na rzecz Skarbu Państwa (art. 130a ust. 10 natomiast stanowi, że pojazd "przechodzi" z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa) orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego co mogłoby sugerować, że decyzja wydana w omawianym trybie ma dla powstania po stronie Skarbu Państwa tytułu własności pojazdu znaczenie konstytutywne, ale w świetle postanowień przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie ulega wątpliwości, że decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny bo może potwierdzić tylko to, co nastąpiło z mocy ustawy. Należy zatem uznać, że stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w tej sprawie, że terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa spornych kosztów parkowania jest dzień, w którym upłynął 6-miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu jest prawidłowe.
Podkreślenia wymaga, że dla ustalenia początkowego terminu od jakiego Skarb Państwa winien ponosić opłaty za parkowanie pojazdu nie ma zatem znaczenia, kiedy organ skarbowy otrzymał dokumenty niezbędne do wszycia procedury dotyczącej wydania decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Oddalając wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zastosowania przepisu art. 204 pkt 2 powołanej ustawy, bowiem pełnomocnik Spółki nie brał udziału w sprawie przed sądem odwoławczym a nie wskazano, że strona poniosła koszty postępowania kasacyjnego.