I OSK 1837/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA wstrzymał wykonanie decyzji o opłacie adiacenckiej, powołując się na szczególny tryb wstrzymania wykonania wynikający z ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie oddalającego jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. NSA, powołując się na art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wstrzymał wykonanie decyzji, uznając, że w przypadku decyzji dotyczących opłat adiacenckich, wykonanie następuje z mocy prawa po upływie terminu do wniesienia skargi, a w przypadku jej wniesienia, organ powinien z urzędu wstrzymać wykonanie. Brak takiego działania organu uzasadnia wstrzymanie wykonania przez sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek M.Z. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 17 lutego 2025 r., znak SKO.41/3105/GG/2024, w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Decyzja ta utrzymała w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 18 czerwca 2024 r., ustalające skarżącemu opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego wybudowaniem urządzeń infrastruktury wodociągowej na kwotę [...] zł. Skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 222/25, który oddalił jego skargę. Wniosek o wstrzymanie wykonania został złożony w związku z upomnieniem Wójta Gminy [...] wzywającym do uregulowania należności. Naczelny Sąd Administracyjny, stosując art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., uznał, że w przypadku decyzji objętych art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wykonanie decyzji powinno nastąpić z mocy prawa po upływie terminu do wniesienia skargi, a w przypadku jej wniesienia, organ powinien z urzędu wstrzymać wykonanie. Ponieważ organ administracyjny nie wydał postanowienia w tym trybie, NSA uznał za uzasadnione wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, niezależnie od argumentacji wniosku. Podkreślono, że art. 9 u.g.n. stanowi regulację szczególną względem art. 61 § 3 P.p.s.a., a brak działania organu nie powinien obciążać strony, co jest zgodne z konstytucyjną zasadą zaufania do organów państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku decyzji objętych art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wniesienie skargi do sądu administracyjnego powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji, a organ powinien wydać postanowienie w tym przedmiocie. Brak takiego działania organu uzasadnia wstrzymanie wykonania przez sąd na wniosek strony.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi szczególną regulację względem art. 61 § 3 P.p.s.a. w zakresie wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku decyzji wymienionych w tym przepisie, wniesienie skargi do sądu administracyjnego skutkuje obligatoryjnym wstrzymaniem wykonania z urzędu przez organ. Brak realizacji tego obowiązku przez organ administracji publicznej uzasadnia wstrzymanie wykonania przez sąd na wniosek strony, nawet jeśli nie zostały wykazane przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
u.g.n. art. 9
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
W sprawach określonych w dziale III tej ustawy, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia bezskutecznego upływu terminu do wniesienia skargi. W przypadku wniesienia skargi, organ wstrzymuje z urzędu jej wykonanie.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 61 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy P.p.s.a. dotyczące postępowania przed WSA stosuje się w postępowaniu kasacyjnym przed NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracyjny nie wstrzymał z urzędu wykonania decyzji o opłacie adiacenckiej, mimo wniesienia skargi kasacyjnej, co stanowi naruszenie art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Godne uwagi sformułowania
art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami [...] stanowi uregulowanie szczególne względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na zasadzie art. 61 § 3 P.p.s.a. Wolą ustawodawcy było bowiem rozciągnięcie ochrony tymczasowej z mocy prawa w wypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n. Nie ma zatem w takiej sytuacji podstaw do badania spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a.
Skład orzekający
Mariola Kowalska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wstrzymanie wykonania decyzji w sprawach dotyczących opłat adiacenckich i innych decyzji objętych art. 9 u.g.n. w przypadku zaniechania przez organ obowiązku wstrzymania wykonania z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie decyzji objętych zakresem art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą wstrzymania wykonania decyzji w sprawach nieruchomościowych, co jest istotne dla praktyków. Podkreśla znaczenie szczególnych przepisów prawa materialnego nad ogólnymi przepisami proceduralnymi.
“Nieruchomości: Kiedy sąd wstrzyma wykonanie decyzji z urzędu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1837/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2026-02-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-11-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie Hasła tematyczne Wstrzymanie wykonania aktu Sygn. powiązane II SA/Lu 222/25 - Wyrok WSA w Lublinie z 2025-06-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 61 § 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.Z. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 222/25 w sprawie ze skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 17 lutego 2025 r., znak SKO.41/3105/GG/2024 w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 222/25 oddalił skargę M.Z. (dalej "skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 17 lutego 2025 r., znak SKO.41/3105/GG/2024 w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Pismem z dnia 30 grudnia 2025 r. (wpływ do NSA 15 stycznia 2026 r.) skarżący złożył "wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 18 czerwca 2024 r. znak GN.3134.9.2023 w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego wybudowaniem urządzeń infrastruktury wodociągowej". Do wniosku dołączono upomnienie Wójta Gminy [...] wzywające skarżącego do uregulowania należności pieniężnej w związku z naliczoną opłatą adiacencką na kwotę [...] zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1427 ze zm., dalej "P.p.s.a."), który na podstawie art. 193 tej ustawy ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Podkreślenia jednakże wymaga, że stosownie do art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie Dz.U. z 2024 r. poz. 1145, dalej "u.g.n."), w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. W rozpoznawanej sprawie przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 17 lutego 2025 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 18 czerwca 2024 r. ustalająca skarżącemu opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego wybudowaniem urządzeń infrastruktury wodociągowej w wysokości [...] zł. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy art. 143, art. 144, art. 145, art. 146 ust. 1, 1a, 2 i 3, art. 148 i art. 148b u.g.n., a więc przepisy które nie zostały wyłączone spod działania art. 9 u.g.n. Jak wynika natomiast z akt sprawy organ administracyjny nie wydał postanowienia w trybie tego przepisu. W sytuacji, kiedy organ nie wykonał obowiązku nałożonego art. 9 u.g.n., to niezależnie od argumentacji powołanej we wniosku, czy też jej braku, uzasadnione jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd (zob. postanowienia NSA w sprawach o sygn. akt I OZ 770/08, I OZ 717/10, I OZ 973/11, I OZ 1041/13, I OSK 1193/15, I OSK 3024/15, I OZ 203/24; opubl. w CBOSA). Wolą ustawodawcy było bowiem rozciągnięcie ochrony tymczasowej z mocy prawa w wypadku wniesienia skargi na decyzje administracyjne, o których mowa w art. 9 u.g.n. Nie ma zatem w takiej sytuacji podstaw do badania spełnienia przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym znaczeniu art. 9 u.g.n. należy traktować jako uregulowanie szczególne względem przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na zasadzie art. 61 § 3 P.p.s.a. Za przyjęciem tego poglądu przemawia ponadto konstytucyjna zasada zaufania do organów państwa oraz podejmowanych przez nie rozstrzygnięć. Skoro bowiem w art. 9 u.g.n. zostało wyraźnie przesądzone wstrzymanie wykonania decyzji na wypadek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to niezrozumiałe byłoby pozbawienie sądu udzielenia tej ochrony na wyraźny wniosek strony, która nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji braku realizacji przepisów prawa przez organ administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI