I OSK 1836/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. spółki akcyjnej F. spółki komandytowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił decyzje administracyjne dotyczące podziału nieruchomości. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie art. 28 KPA w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 290 § 2 KC. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzje, uznając, że C. spółka z o.o., właściciel sąsiedniej nieruchomości z ujawnioną służebnością przechodu i przejazdu, miała interes prawny w postępowaniu podziałowym, mimo że nie brała w nim udziału. Podział nieruchomości, zatwierdzony decyzją z 22 lutego 2019 r., skutkował wygaśnięciem użytkowania wieczystego części nieruchomości przeznaczonej pod drogi publiczne, a tym samym wygaśnięciem służebności przysługującej C. sp. z o.o. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Potwierdził, że skarżąca kasacyjnie nie stawiała zarzutów z drugiej podstawy kasacyjnej, co czyniło stan faktyczny wiążącym. Sąd zgodził się z Sądem I instancji, że C. sp. z o.o. miała interes prawny w postępowaniu podziałowym, wynikający z prawa do służebności, która wygasła na mocy art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 241 KC. W związku z tym, pominięcie C. sp. z o.o. w postępowaniu podziałowym stanowiło wadę postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącej koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kręgu stron w postępowaniach podziałowych nieruchomości, ochrona praw wynikających ze służebności obciążających użytkowanie wieczyste, wykładnia pojęcia interesu prawnego w KPA.
Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia użytkowania wieczystego i służebności na mocy art. 98 ust. 1 ugn.
Zagadnienia prawne (2)
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, posiadający służebność przechodu i przejazdu przez działkę podlegającą podziałowi, ma interes prawny w postępowaniu podziałowym, zwłaszcza gdy podział skutkuje wygaśnięciem jego służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel sąsiedniej nieruchomości z ujawnioną służebnością przechodu i przejazdu ma interes prawny w postępowaniu podziałowym, ponieważ decyzja podziałowa może mieć bezpośredni wpływ na jego prawo.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interes prawny może wynikać z prawa refleksowego, czyli sytuacji, gdy decyzja dotycząca jednej nieruchomości wpływa na prawa lub obowiązki właściciela nieruchomości sąsiedniej. W tym przypadku wygaśnięcie użytkowania wieczystego części nieruchomości pod drogi publiczne, na mocy art. 98 ust. 1 ugn, skutkowało wygaśnięciem służebności obciążającej to użytkowanie, co bezpośrednio dotyczyło interesu prawnego właściciela nieruchomości władnącej.
Czy pominięcie strony posiadającej interes prawny w postępowaniu podziałowym nieruchomości stanowi wadę postępowania skutkującą uchyleniem decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pominięcie strony, która ma interes prawny w sprawie, stanowi wadę postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 KPA.
Uzasadnienie
Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, która skutkuje wygaśnięciem służebności obciążającej użytkowanie wieczyste, musi być wydana z udziałem strony, której służebność przysługuje. Brak jej udziału w postępowaniu podziałowym jest naruszeniem przepisów KPA.
Przepisy (7)
Główne
u.g.n. art. 98 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Reguluje przejście z mocy prawa działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne na własność odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa, a także wygaśnięcie użytkowania wieczystego i obciążających je praw.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa krąg stron postępowania, w tym podmioty posiadające interes prawny, który może wynikać z prawa refleksowego.
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 4 - stanowi podstawę do wznowienia postępowania w przypadku pominięcia strony.
k.p.a. art. 151 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 1 - stanowi podstawę do odmowy uchylenia decyzji.
k.c. art. 241
Kodeks cywilny
Stanowi, że wraz z wygaśnięciem użytkowania wieczystego wygasają ustanowione na nim obciążenia, w tym służebności.
k.c. art. 290 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy sytuacji, gdy prawo podmiotowe jest wykonywane w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściciel sąsiedniej nieruchomości z służebnością przechodu i przejazdu miał interes prawny w postępowaniu podziałowym, ponieważ podział skutkował wygaśnięciem jego służebności.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 28 KPA w zw. z art. 97 ust. 1 ugn. • Zarzut naruszenia art. 290 § 2 KC.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny prawa refleksowego • akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego • Wraz z wygaśnięciem użytkowania wieczystego wygasają ustanowione na nim obciążenia
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sędzia
Iwona Bogucka
sędzia
Maciej Dybowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach podziałowych nieruchomości, ochrona praw wynikających ze służebności obciążających użytkowanie wieczyste, wykładnia pojęcia interesu prawnego w KPA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia użytkowania wieczystego i służebności na mocy art. 98 ust. 1 ugn.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak pozornie techniczne postępowanie podziałowe może mieć dalekosiężne skutki dla praw rzeczowych, takich jak służebności, i podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania administracyjnego.
“Podział działki zablokował drogę dojazdową? Sąd wyjaśnia, kto ma interes prawny.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.