I OSK 1826/24

I OSK 1826/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Górska
Krzysztof Sobieralski
Mariola Kowalska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Bd 1320/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2024-02-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędzia del. WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 1320/23 w sprawie ze skargi D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 12 września 2023 r., nr SKO-4111/1128/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1320/23 oddalił skargę D.G. (dalej "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 12 września 2023 r., nr SKO-4111/1128/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji podzielił argumentację organu odwoławczego w zakresie braku możliwości odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na mocy art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 390 ze zm., dalej "u.ś.r.") bowiem jest to niedopuszczalne w świetle wyroku TK z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Sąd, przytaczając treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za związany z tą opieką rzeczywisty brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia. Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi zatem sprawować faktyczną i konieczną opiekę nad osobą niepełnosprawną w wymiarze, który uniemożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej. Z okoliczności sprawy musi też wynikać, że sprawujący opiekę nie podejmuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) wyłącznie z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i to w wymiarze (zakresie), który w okolicznościach danej sprawy wyklucza mu możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej.
Sąd I instancji, dokonując oceny okoliczności zaistniałych w sprawie, podzielił stanowisko organów obu instancji, że w sprawie brak jest związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. W ocenie Sądu, czynności wykonywane przez skarżącą w ramach sprawowanej opieki nie są na tyle absorbujące, aby uniemożliwiały jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Opieka skarżącej nad niepełnosprawną matką, która jest osobą leżącą, korzystającą od dwóch lat z usług opiekuńczych MOPS w I., sprowadza się bowiem do dwóch wizyt u chorej matki w ciągu dnia od godz. 14 do godz. 15 oraz od godz. 19 do godz. 20, w trakcie których przygotowuje dla matki posiłek, zmienia pampersy, podaje leki, sprząta mieszkanie, dba o higienę matki czy robi zakupy. Wieczorem po ułożeniu matki do snu wraca do swojego mieszkania. Tożsame czynności wykonywane są w ramach usług opiekuńczych świadczonych na rzecz matki skarżącej po 2 godziny dziennie od poniedziałku do piątku, w ramach których wykonywane są czynności higieniczne, przygotowywanie posiłków, kontrola podawania leków. W treści wywiadu rodzinnego zawarto ponadto informację, że członkowie rodziny pomagają w opiece nad matką.
W oparciu o powyższe, Sąd I instancji uznał, że organy orzekające w sprawie zasadnie odmówiły skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką z uwagi na brak związku przyczynowego pomiędzy sprawowaną opieką a niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia.
Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej "P.p.s.a."), naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. i niezasadne uznanie, że skarżąca nie jest uprawniona do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zakres opieki jakiej wymaga podopieczna nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie w całości złożonej skargi;
2. ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy;
3. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
4. rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że podniesione w niej zarzuty – ograniczone wyłącznie do naruszeń przepisów prawa materialnego – nie zasługiwały na uwzględnienie. Skoro skarżąca kasacyjnie nie postawiła zarzutu naruszenia przepisów postępowania, to Naczelny Sąd Administracyjny jest zobligowany przyjąć, że stan faktyczny sprawy przedstawia się w taki sposób, jak wynika to z ustaleń zaakceptowanych przez Sąd I instancji.
Przypomnienia wymaga, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. (na dzień wydawania zaskarżonej decyzji), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Powołany wyżej przepis określa przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, których spełnienie jest konieczne, by danej osobie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne (zob. wyrok NSA z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1627/23 i powoływane tam orzecznictwo). Opisywana norma formułuje warunek rezygnacji (zaprzestania) lub niepodejmowania zatrudnienia (bądź innej pracy zarobkowej), który należy brać pod uwagę przy ocenie spełnienia przesłanek koniecznych do ustalenia prawa do ww. świadczenia. W jej świetle przyjąć należy, że strona ubiegająca się o ustalenie tego prawa powinna sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w wymiarze, który obiektywnie zmusza ją do rezygnacji z dotychczasowego zatrudnienia, bądź wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia (lub innej pracy zarobkowej). Istotną jest tu także ocena, czy zakres sprawowanej opieki wypełnia ustawowe przesłanki, warunkujące ustalenie tego prawa i stwierdzenie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaną opieką a możliwością pogodzenia jej z pracą zarobkową.
Niewątpliwie świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za sam fakt opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czy też za pozostawanie w gotowości do świadczenia czynności opiekuńczych. Za zasadne uznać w tym kontekście należy prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że powinno ono stanowić ekwiwalent za faktyczny brak możliwości podjęcia przez opiekuna zatrudnienia wobec konieczności sprawowania czynności opiekuńczych, bądź za rezygnację z zatrudnienia w celu ich sprawowania. Norma art. 17 ust. 1 u.ś.r. odnosi się więc wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Prawodawca wymaga bowiem, by brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z niego przez osoby wymienione w ww. normie pozostawały w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Spełnienie przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. oznacza zatem, że czynności opiekuńcze muszą w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zarobkowej, a związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia (jego niepodejmowaniem) a opieką musi być bezpośredni i ścisły. Oceny takiej powinien dokonać organ administracji, biorąc pod uwagę aktualne okoliczności konkretnej sprawy i ustalając, czy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest z niego zrezygnować. Istotnym jest, że w przywołanej regulacji brak jest wskazania dotyczącego sprawowania opieki w sposób nieprzerwany, całodobowy, codzienny, samodzielny, jak też przebywania stale w pobliżu osoby, która pomocy tego typu wymaga. Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, opieka powinna mieć charakter stały, długotrwały w sensie rozciągłości w czasie i powtarzalny, zaś jej zakres wyznaczony być powinien niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, czyli koniecznością wykonywania czynności w związku z ograniczoną możliwością podopiecznego do samodzielnej egzystencji w warunkach dnia codziennego. Tak określony zakres opieki, uprawniający do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, zależny jest więc od całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, a przede wszystkim indywidualnej sytuacji osoby wymagającej wsparcia, w tym: rodzaju niepełnosprawności, stanu zdrowia, sprawności ruchowej i intelektualnej, trybu życia, warunków mieszkaniowych, itp. Powyższe odnieść należy również do związku przyczynowego, dotyczącego wymogu (przesłanki) "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej".
Zwrócić uwagę należy również, że przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w sytuacji konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną oceniać należy każdorazowo w sposób zindywidualizowany. Istotne jest, by była to ocena aktualna, obejmująca walidację zakresu potrzeb podopiecznego i czynności, których wykonywanie jest konieczne w celach pomocowych oraz czasu, który wnioskujący o świadczenie poświęca na ich sprawowanie. Walidacja spełnienia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. dotyczyć ma bowiem oceny, czy w dacie procedowania, strona miała realną możliwość pogodzenia aktywności zawodowej z zakresem i czasem, koniecznym dla prawidłowego, zgodnego z potrzebami i uwzględniającego godność osoby niepełnosprawnej sprawowaniem opieki.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w I. z dnia 28 marca 2023 r., z którego wynika, że wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie wydano na stałe. Z akt sprawy i przeprowadzonego w dniu 19 czerwca 2023 r. wywiadu środowiskowego wynika, że matka skarżącej jest osobą w podeszłym wieku (na dzień wydawania zaskarżonej decyzji - 86 lat), przewlekle chorą, leżącą i pampersowaną, cierpi również na demencję starczą. Kontakt z nią bywa bardzo utrudniony, nie rozpoznaje członków rodziny, jej wypowiedzi są nielogiczne. Wymaga pomocy przy karmieniu, higienie, przygotowaniu posiłków czy zrobieniu zakupów. Z wywiadu wynika również, że matka skarżącej od dwóch lat korzysta z usług opiekuńczych (w zakresie higieny, zmiany pampersów, przygotowania posiłków, kontroli podawania leków) w wymiarze 2 godzin dziennie od poniedziałku do piątku. Skarżąca natomiast oświadczyła, że "odwiedza matkę codziennie w godz. 14:00-15.00 oraz 19:00-20:00". Podczas wizyt przygotowuje posiłek, zmienia pampersy oraz podaje leki. W mieszkaniu sprząta, dba o higienę matki oraz robi zakupy. Wieczorem przygotowuje matkę do snu, a sama wraca do swojego mieszkania. W treści wywiadu zawarto również informację, że członkowie rodziny pomagają w opiece nad matką. Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w I. z dnia 29 lipca 2020 r., na mocy którego została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie wydano do dnia 31 lipca 2023 r. i wynika z niego również, że może podjąć pracę w warunkach chronionych. Skarżąca pobiera również rentę z ZUS z tytułu częściowej niezdolności do pracy.
Powyższe okoliczności nie są w sprawie sporne. Kwestią sporną jest natomiast czy opieka świadczona przez skarżącą, wykonywana przez 2 godziny dziennie, a także jej zakres może świadczyć o braku możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, a zatem czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy sprawowaną opieką a możliwością pogodzenia jej z pracą zarobkową.
W orzecznictwie ugruntowany jest co prawda pogląd, zgodnie z którym opieka nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny nie musi mieć charakteru całodobowego, nieprzerwanego, codziennego czy samodzielnego. Jak już wielokrotnie podkreślano, opieka powinna mieć charakter stały, długotrwały w sensie rozciągłości w czasie i powtarzalny, zaś jej zakres wyznaczony być powinien niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, czyli koniecznością wykonywania czynności w związku z ograniczoną możliwością podopiecznego do samodzielnej egzystencji, w warunkach dnia codziennego. Jak już wskazano w powyższych rozważaniach, tak określony zakres opieki, uprawniający do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, zależny jest więc od całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, a przede wszystkim indywidualnej sytuacji osoby wymagającej wsparcia. Powyższe odnieść należy również do związku przyczynowego, dotyczącego wymogu "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej".
W realiach rozpoznawanej brak jest jednakże możliwości przyjęcia, że opieka nad niepełnosprawną matką sprawowana przez skarżącą wypełnia warunki wynikające z brzmienia art. 17 ust. 1 u.ś.r., tj. przesłankę niepodejmowania z zatrudnienia w związku ze sprawowaną opieką. Należy przede wszystkim zauważyć, że skarżąca sprawuje tę opiekę jedynie przez 2 godziny dziennie, tj. od 14:00 do 15:00 i od 19:00 do 20:00, podczas których wykonuje takie czynności jak: przygotowanie posiłku, zmiana pampersa, podanie leków, sprzątanie, dbanie o higienę oraz robienie zakupów. Istotnym jest, na co nie zwróciły uwagi zarówno organy jak i Sąd I instancji, a co w ocenie Sądu kasacyjnego przesądza o braku możliwości pozytywnego rozpatrzenia niniejszej sprawy, że matka skarżącej od kilku lat ma przyznane świadczenie w postaci usług opiekuńczych, w ramach których wykonywane są niemalże tożsame czynności, jakie wykonuje skarżąca, tj. higiena, zmiana pampersów, przygotowanie posiłków i kontrola podawania leków. Usługi opiekuńcze wykonywane są przez 2 godziny dziennie od poniedziałku do piątku (informacja zawarta w wywiadzie środowiskowym).
Kwestię usług opiekuńczych reguluje art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (na dzień wydawania zaskarżonej decyzji - Dz.U. z 2023 r., poz. 901 ze zm., dalej "u.p.s."). Zgodnie z brzmieniem ust. 1 ww. przepisu osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić (ust. 2). Powyższy przepis zawiera katalog okoliczności uzasadniających przyznanie prawa do korzystania z usług opiekuńczych. Okoliczności te obejmują wiek, chorobę a przede wszystkim fakt pozbawienia osoby ubiegającej się o świadczenie pomocy innych osób. Powyższe czynniki powinny również pozostawać w związku przyczynowym w taki sposób, aby zapobieżenie ujemnym następstwom związanym z koniecznością korzystania z pomocy innej osoby wprost wynikało z wieku, choroby albo innej przyczyny (braku pomocy innych osób). Brak innej osoby, która świadczyłaby zainteresowanemu pomoc w pokonywaniu trudności życiowych wywołanych wiekiem, chorobą lub inną - wprost określoną przyczyną, uzasadnia przyznanie świadczeń opiekuńczych.
Z powyższych wywodów można zatem wywieść wniosek, że skoro matka skarżącej od kilku lat ma przyznane świadczenie w formie usług opiekuńczych, tym samym brak jest osób, które mogłyby tę opiekę sprawować w wymiarze odpowiadającym jej potrzebom. Innymi słowy, w przypadku przyznania osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn (w tym braku osób mogących udzielić niezbędnej pomocy) wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, świadczenia w postaci usług opiekuńczych, brak jest możliwości przyznania podmiotom wymienionym w art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenia pielęgnacyjnego. Rolą usług opiekuńczych jest bowiem publiczna kompensacja niedostatku, którego przyczyną jest m.in. brak pomocy ze strony osób najbliższych, natomiast świadczenie pielęgnacyjne ma rekompensować utratę bądź niepodejmowanie zatrudnienia w związku ze sprawowaniem tejże opieki nad najbliższym członkiem rodziny. Wskazane różnice prowadzą zatem do wniosku, że choć funkcja obu świadczeń jest co prawda tożsama to jednak warunki ich przyznania są odmienne, a wręcz wykluczające się wzajemnie. W konsekwencji tego, brak jest podstaw do uznania, że opieka sprawowana przez skarżącą nad niepełnosprawną matką przez 2 godziny dziennie może stanowić o wypełnieniu przez nią przesłanki niepodejmowania zatrudnienia spowodowanego koniecznością sprawowania tejże opieki, przy ustaleniu, że matka skarżącej ma przyznane świadczenie w formie usług opiekuńczych, podczas których wykonywane są tożsame czynności, które wykonuje skarżąca.
Faktu tego nie zmienia również okoliczność, że skarżąca ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności i była częściowo niezdolna do pracy do dnia 30 września 2024 r. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika bowiem, że skarżąca jest zdolna do podjęcia zatrudnienia w warunkach pracy chronionej. Przez takie warunki należy rozumieć warunki pracy chronionej oraz przypadki, o których mowa w art. 4 ust. 5 ustawy z 27 sierpnia 1997 r., o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 100, ze zm.), tj. gdy pracodawca przystosował stanowisko pracy do potrzeb osoby niepełnosprawnej lub gdy zatrudnienie przyjmuje formę telepracy. W konsekwencji, osoba o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności może podjąć pracę w warunkach pracy chronionej lub u pracodawcy niezapewniającego warunków pracy chronionej lub w formie telepracy. Powyższe znajduje swoje potwierdzenie w doktrynie – osoba legitymująca się orzeczeniem o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy może być zatrudniona zarówno w warunkach chronionych, jak i na przystosowanym stanowisku pracy czy w formie telepracy (zob. M. Włodarczyk (red.), Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Komentarz., Wolters Kluwer 2015).
W oparciu o powyższe, nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Końcowo, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zapoznał się z oświadczeniem skarżącej z dnia 25 września 2023 r. i dołączonym do niego zaświadczeniem lekarskim, z których wynika, iż stan zdrowia matki uległ znacznemu pogorszeniu i skarżąca przebywa z nią cały dzień. Okoliczności te jednakże, nie mogły zostać uwzględnione, bowiem Sąd kasacyjny kontroluje sprawę w stanie faktycznym przedstawionym na dzień wydania zaskarżonej decyzji i jedynie w zakresie postawionych zarzutów kasacyjnych.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.