I OSK 1825/22

I OSK 1825/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karol Kiczka
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Grzymisławska-Cybulska
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
I SAB/Wa 383/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-02-17
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 § 1, 1a i 1b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2022 r. sygn. akt I SAB/Wa 383/21 w sprawie ze skargi M.L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną w całości
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2022 r. sygn. akt I SAB/Wa 383/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi M.L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązał Ministra Rozwoju i Technologii do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 31 sierpnia 1959 r. nr MT-5789/58 oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 11 listopada 1958 r. nr ET-6/94/58, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdził, że Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalił skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądził od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącego M.L. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (k. 24, 27-29, 33 akt I SAB/Wa 383/21).
Skargę kasacyjną złożył Minister Rozwoju i Technologii (dalej Minister), reprezentowany przez r. pr. R.R., zaskarżając wyrok I SAB/Wa 383/21 w punkcie 1, 2 i 4, zarzucając wyrokowi naruszenie:
1. prawa materialnego przez:
a. błędną wykładnię art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491, dalej nowelizacja kpa) przez nieuwzględnienie tego, że zgodnie z ww. przepisem postępowania spełniające określone w nim warunki zostały umorzone z mocy prawa, a skutek ten nie wymaga wydania przez organ decyzji, a nadto w związku z ww. umorzeniem, wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty stało się niedopuszczalne;
b. błędne zastosowanie art. 158 § 1 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa, polegające na przyjęciu, że nadal możliwe jest rozstrzygnięcie w drodze decyzji wniosku z 22 lipca 2021 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z 31 sierpnia 1959 r. nr MT 5789/58, oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 11 listopada 1958 r. nr ET-6/94/58, podczas gdy postępowanie w ww. sprawie zostało umorzone z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. w związku z wejściem w życie art. 2 ust.2 nowelizacji kpa;
c. błędne zastosowanie art. 104 § 1 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa przez uznanie, że obowiązkiem organu jest wydanie decyzji stwierdzającej, czy spełniły się przesłanki umorzenia postępowania z mocy prawa, o których mowa w art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa, podczas gdy brak jest przepisu mogącego stanowić podstawę wydania takiej decyzji, co jest wynikiem celowego działania ustawodawcy, natomiast organy administracji obowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa;
d. błędne zastosowanie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej kpa przez uznanie, że organ może umorzyć postępowanie (w formie decyzji), które wcześniej umorzyło się z mocy prawa,
e. błędne zastosowanie art. 158 § 1 kpa i uznanie przez Sąd, że sama konieczność zbadania prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń faktycznych prowadzących do zastosowania art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa w drodze kontroli instancyjnej lub przez sąd administracyjny stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji w powyższym zakresie, podczas gdy organy administracji obowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa, stąd musiałby istnieć przepis mogący stanowić podstawę prawną do wydania takiej decyzji.
2. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a. art. 3 § 1 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa przez:
A. wadliwą kontrolę działania Ministra i niedostrzeżenie, że postępowanie zostało umorzone z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa, o czym poinformowano w piśmie z 30 września 2021 r.,
B. uchylenie się przez Sąd od rozpoznania istoty sprawy, tj. od oceny, na podstawie akt sprawy i stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę, czy zaistniały okoliczności wskazane w art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa, powodujące skutek w postaci umorzenia postępowania nadzorczego z mocy prawa;
b. art. 149 § 1 pkt 3 ppsa przez uwzględnienie skargi na przewlekłość organu w sytuacji zakończenia postępowania w związku z umorzeniem z mocy prawa, o czym poinformowano w piśmie z 30 września 2021 r., i braku podstaw prawnych do jego zakończenia w formie decyzji administracyjnej;
c. art. 149 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej kpa przez bezzasadne zobowiązanie organu do rozpoznania [wniosku] o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z 31 sierpnia 1959 r. nr MT 5789/58 i utrzymanego nią w mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 11 listopada 1958 r. nr ET-6/94/58 - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku, podczas gdy postępowanie uległo umorzeniu z mocy prawa, a tym samym obecnie nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia w tym postępowaniu;
d. art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 ppsa przez lakoniczne, niejasne i wewnętrznie sprzeczne sformułowanie uzasadnienia wyroku, brak zrozumiałego sformułowania argumentacji Sądu oraz wskazania przepisów, na których się oparł;
e. art. 141 § 4 w zw. z art. 153 ppsa przez sformułowanie w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia wiążącej organ oceny prawnej nieuwzględniającej charakteru danej sprawy, która to ocena spowoduje wydanie przez organ nieważnej decyzji administracyjnej.
Skarżący kasacyjnie wniósł o: zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 1, 2 i 4, przez ich uchylenie i oddalenie skargi; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1, 2 i 4 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie (w razie nieuwzględnienia żądania określonego w pkt 1); zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie postawionych zarzutów (k. 37-42v akt I SAB/Wa 383/21).
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy ppsa, ponieważ skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a druga strona nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze ppsa. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie mogła podlegać uwzględnieniu.
W rozpoznawanej sprawie powołano się na obie podstawy kasacyjne, co generalnie wymusza rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów prezentowanych w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że ze względu na ich ścisłe powiązanie, uzasadnione było ich łączne rozpoznanie.
Kluczowa kwestia w niniejszej sprawie to ocena skutków nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, dokonana ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. Sąd I instancji przesądził bowiem o bezczynności Ministra upatrując jej przyczyn w niewłaściwej interpretacji art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa skutkującej tym, że organ ograniczył swe działania do skierowania do stron pisma informującego o umorzeniu postępowania w związku z wejściem w życie nowelizacji kpa, podczas gdy umorzenie postępowania w warunkach objętych działaniem wskazanego przepisu wymagało wydania decyzji.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 nowelizacji kpa do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W myśl art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.
Przepisy te wprowadzają unormowanie, zgodnie z którym w określonej w nim sytuacji - z mocy prawa - dochodzi do umorzenia prowadzonego postępowania administracyjnego z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491), czyli z dniem 16 września 2021 r. Wprawdzie w art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa nie jest powiedziane expressis verbis, że umorzenie postępowania winno być w tym przypadku potwierdzone decyzją administracyjną, ale - jak podkreślił to NSA w postanowieniu z 14.12.2022 r. I OSK 1979/22 - przepis ten w żadnej części swej dyspozycji nie zwalnia organu z obowiązku wydania aktu o mocy deklaratoryjnej. Umorzenie postępowania, w oparciu o art. 105 § 1 kpa każdorazowo, bez względu na przyczynę, o ile zaistnieją przesłanki prawem przewidziane, winno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Podobnie, jak rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności, każdorazowo winno zakończyć się wydaniem, jednej z przewidzianych ustawą Kodeks postępowania administracyjnego, decyzji.
Ów pogląd jest przyjmowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i podziela go skład orzekający w niniejszej sprawie. Uzasadnieniem stanowiska, w myśl którego zwrot: "Postępowanie administracyjne [...] umarza się z mocy prawa", jakim posługuje się art. 2 pkt 2 nowelizacji kpa, wymaga potwierdzenia odpowiednim aktem - decyzją administracyjną lub wyrokiem sądu opartym na art. 145 § 3 ppsa, jest konieczność dochowania pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego (np. postanowienia NSA z: 10.8.2022 r. I OSK 716/22; 4.10.2022 r. I OSK1250/22; 11.10.2022 r. I OSK 1602/21; 19.10.2022 r.: I OSK 1506/22 i I OSK 1546/22, 8.11.2022 r. I OSK 1548/22; 9.11.2022 r. I OSK 1284/22; 17.11.2022 r. I OSK 1845/22; 18.11.2022 r. I OSK 1862/22; 24.11.2022 r. I OSK 1869/22; 1.12.2022 r. I OSK 1995/22; 14.12.2022 r. I OSK 1979/22, cbosa).
Analogiczny pogląd wyrażany jest w doktrynie: "Postępowania administracyjne niezakończone ostateczną decyzją lub postanowieniem, które w myśl art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. zostały umorzone z mocy prawa, organ prowadzący postępowanie musi formalnie "zamknąć" wydaniem "orzeczenia" [...], czyli musi wydać w tej materii deklaratoryjną decyzję administracyjną." (W. Chróścielewski, Wątpliwości dotyczące rozwiązań przyjętych w nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z 2021 r. odnoszących się do przedawnienia stwierdzenia nieważności decyzji", ZNSA 2021/5/s.20 pkt 5).
Czyni to zarzuty naruszenia art. 104 § 1 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa i art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa (pkt 1.c i 1.d petitum skargi kasacyjnej) nieusprawiedliwionymi.
Nie można zrównywać sposobu regulowania zagadnień prawnomaterialnych z unormowaniami procesowymi. O ile te pierwsze przyznają określonym podmiotom stosowne prawa (lub nakładają na nie pewne obowiązki) w zależności od woli (w danym przypadku) ustawodawcy, to przepisy procesowe zawsze stanowią dla stron (a przynamniej winny stanowić) gwarancje realizacji przyznanych im prawem materialnym w danym przypadku uprawnień.
Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa, słusznie przyjmując, że postępowanie w sprawie nie zostało zakończone w związku ze skierowaniem do skarżącego informacji zawartej w piśmie z 30 września 2021 r. o tym, że postępowanie uległo umorzeniu z mocy prawa (w błędnie nieponumerowanych aktach Ministra). W konsekwencji Sąd I instancji zasadnie stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego z 22 lipca 2021 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z 31 sierpnia 1959 r. nr MT 5789/58 i utrzymanego nią w mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 11 listopada 1958 r. nr ET-6/94/58. W dacie orzekania przez Sąd I instancji (17 lutego 2022 r.) sprawa nie została zakończona wydaniem aktu lub dokonaniem czynności kończących postępowanie, dlatego w pkt 1 zaskarżonego wyroku Sąd prawidłowo zastosował art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a ppsa i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że organ przewlekle prowadził postępowanie, gdyż nie załatwił sprawy z wniosku skarżącego z 22 lipca 2021 r. w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa, ani w terminach wyznaczonych w oparciu o art. 36 § 1 kpa.
Zarzuty naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 kpa, a także art. 149 § 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa należało uznać za niezasadne (punkt 2.b i 2.c petitum skargi kasacyjnej).
Zarzuty naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa nie zasługiwały na uwzględnienie (punkt 2.a i 2.d petitum skargi kasacyjnej).
Zgodnie z art. 3 § 1 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten ma wyłącznie charakter ustrojowy a wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem organu, nie mogło być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji nie dokonał w niniejszym przypadku takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż oceny działania bądź braku działania organu z prawem. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy [...] (art. 133 § 1 zd. 1 in princ. ppsa). Pozostała część § 1 art. 133 ppsa jest nierelewantna. Również i w tym przypadku skład orzekający nie dostrzegł istotnego uchybienia w zaskarżonym wyroku ww. normie. Nic nie wskazuje, by Sąd I instancji oparł swe orzeczenie na innym materiale dowodowym, niż ten który wynikał z akt przedmiotowej sprawy, albo że nie uwzględnił dowodów, mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Uzasadnienie Sądu I instancji spełnia wymogi art. 141 § 4 ppsa, poddaje się kontroli instancyjnej i zawiera prawidłowe wskazania co do dalszego postępowania przez organ w tej sprawie (art. 153 ppsa). To, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez Autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 ppsa. Sąd I instancji należycie uwzględnił charakter rozstrzyganej sprawy i dokonał jej trafnej oceny prawnej (s. 3/4 uzasadnienia wyroku I SAB/Wa 383/21; zarzut 2.e petitum skargi kasacyjnej).
Sąd I instancji podał, że poza sporem jest, że Minister nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku z 22 lipca 2021 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 31 sierpnia 1959 r. nr MT 5789/58 i utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 11 listopada 1958 r. nr ET-6/94/58.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku jasno wynika dlaczego - w ocenie Sądu I instancji - Minister procedował w sposób przewlekły, co prowadziło do sformułowania trafnej oceny, że prowadzone postępowanie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd I instancji wskazał, że wniosek skarżącego z 22 lipca 2021 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 31 sierpnia 1959 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 11 listopada 1958 r. wpłynął do organu dnia 27 lipca 2021 r. (poprzedni wniosek z 20 października 2020 r., o którym mowa w skardze, skierowany został przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie i dotyczył jedynie orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 11 listopada 1958 r., a następnie przekazany został zgodnie z właściwością Ministrowi dopiero dnia 20 lipca 2021 r.; k. 25-1 akt administracyjnych). Co istotne Kolegium w zawiadomieniu z 8 lipca 2021 r. (przekazującym wniosek z 20 października 2020 r. Ministrowi) poinformowało organ, że akta własnościowe nieruchomości przekaże Ministrowi dopiero po uprawomocnieniu się decyzji Kolegium z 8 lipca 2021 r. nr KOC/5318/Go/20 (w błędnie nieponumerowanych aktach Ministra). Minister, nie dysponując aktami sprawy, nie mógł rozpoznać wniosku skarżącego. Już dnia 12 października 2021 r. sprawa niniejsza przekazana została ze skargą na bezczynność i przewlekłość postępowania Sądowi (k. 1-16 akt I SAB/Wa 383/21). W tej sytuacji nie sposób uznać, by postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa. Minister przed podjęciem dalszych czynności w sprawie obowiązany jest bowiem do uzyskania dokumentacji niezbędnej do wydania rozstrzygnięcia, która to znajduje się w posiadaniu innego organu.
Sąd I instancji prawidłowo nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny lub o przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej (art. 149 § 2 ppsa) i w tej części skargę oddalił. Z art. 149 § 2 ppsa wynika, że wymierzenie grzywny, czy przyznanie sumy pieniężnej nie jest obligatoryjne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że grzywna jest środkiem mającym służyć przymuszeniu (zmobilizowaniu) organu do wydania aktu administracyjnego. Przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. Zastosowanie tych dodatkowych środków pociąga za sobą dla organu wymierne skutki finansowe i winny być one stosowne w przypadkach szczególnych, charakteryzujących się drastycznymi naruszeniami prawa. W rozpoznawanej sprawie organ nie respektował w toku postępowania zasady szybkości postępowania (art. 12 § 1 kpa), a Sąd miał na uwadze, że terminy określone w Kodeksie postępowania administracyjnego nie zostały znacznie przekroczone, a skarżący nie uzasadnił w żaden sposób konieczności zastosowania tych szczególnych środków. Zastosowanie tych środków stanowi zaś uprawnienie sądu administracyjnego.
Nadesłana przy piśmie z 20 listopada 2023 r. decyzja z 20 listopada 2023 r. DO3.7611.43.2021.MS, którą Minister Rozwoju i Technologii na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491) stwierdził, że postępowanie w sprawie
stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z 31 sierpnia 1959 r. nr MT 5789/58 i utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z 11 listopada 1958 r. nr ET-6/94/58, zostało umorzone z mocy prawa (k. 71-79 akt I SAB/Wa 383/21), nie miała wpływu na rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej. Mimo nadesłania decyzji z 20 listopada 2023 r. Minister nie cofnął skargi kasacyjnej w części objętej punktem 1.a petitum skargi kasacyjnej ani w części, w której jako wzorzec kontroli podnosił zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa w związku z innymi wzorcami kontroli (punkty 1.b, 1.c, 1.d, 1.e, 2.a, 2, b, 2.c petitum skargi kasacyjnej).
Wydanie decyzji deklaratoryjnej, przy prawidłowej wykładni art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa dokonanej przez Sąd I instancji, nie spowodowało "wydania przez organ nieważnej decyzji administracyjnej" (jak to niesłusznie podniesiono w zarzucie 2.e) i czyniło zarzuty naruszenia: art. 158 § 1 w zw. z art. 2 ust. 2 nowelizacji kpa, art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 153 ppsa niezasadnymi (zarzuty 1.b, 1.e i 2.e petitum skargi kasacyjnej). Dla uniknięcia zbędnych powtórzeń należy w tym miejscu odwołać się do argumentów wyżej podniesionych przy badaniu zarzutów 1.a i 2.e petitum skargi kasacyjnej.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji.