I OSK 1821/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA odmówił dopuszczenia do udziału w postępowaniu osób, które nie wykazały swojego następstwa prawnego po zmarłym poprzednim właścicielu nieruchomości.
W sprawie rozpatrywanej przez NSA wpłynęły wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika od osób podających się za następców prawnych zmarłego J. B. Sąd wezwał wnioskodawców do przedstawienia dokumentów potwierdzających następstwo prawne, takich jak akt poświadczenia dziedziczenia lub prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Ponieważ wnioskodawcy nie przedstawili wymaganych dokumentów, NSA odmówił dopuszczenia ich do postępowania, wskazując na brak wykazania interesu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, złożone przez osoby twierdzące, że są następcami prawnymi zmarłego J. B. Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. J. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskodawcy, w tym E. W., I. Ć. i E. J., wywodzili swój interes prawny z faktu bycia następcami prawnymi J. B., który z kolei był następcą prawnym poprzedniego właściciela nieruchomości. Sąd, zgodnie z art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwał wnioskodawców do wykazania swojego następstwa prawnego poprzez przedstawienie stosownych dokumentów, takich jak akt poświadczenia dziedziczenia lub prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Ponieważ wnioskodawcy nie przedstawili wymaganych dokumentów, Naczelny Sąd Administracyjny odmówił dopuszczenia ich do udziału w postępowaniu. Sąd podkreślił, że następstwo prawne wynikające z dziedziczenia rozstrzyga postanowienie sądu powszechnego lub akt notarialny, a sam fakt bycia zstępnym nie jest równoznaczny z byciem następcą prawnym. Brak wykazania interesu prawnego uniemożliwił dopuszczenie wnioskodawców do postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to wykazania posiadania interesu prawnego w danej sprawie poprzez przedstawienie stosownych dokumentów potwierdzających następstwo prawne.
Uzasadnienie
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika wymaga wykazania interesu prawnego. Następstwo prawne wynikające z dziedziczenia rozstrzyga postanowienie sądu powszechnego lub akt notarialny. Sam fakt bycia zstępnym nie jest wystarczający do wykazania interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
p.p.s.a. art. 33 § § 2 zd. 1 i zd. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Udział w charakterze uczestnika postępowania sądowego może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 193 § zd. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 1025 § § 2
Kodeks cywilny
Domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawcy nie wykazali swojego następstwa prawnego po zmarłym J. B. poprzez przedstawienie wymaganych dokumentów. Sąd administracyjny nie jest właściwy do samodzielnego ustalania następstwa prawnego.
Odrzucone argumenty
Fakt bycia zstępnym zmarłego jest równoznaczny z posiadaniem interesu prawnego i następstwa prawnego.
Godne uwagi sformułowania
O następstwie prawnym wynikającym z dziedziczenia rozstrzyga zatem postanowienie sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku bądź notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Natomiast sam fakt bycia zstępnym określonej osoby nie jest równoznaczny z byciem jej następcą prawnym.
Skład orzekający
Marian Wolanin
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie następstwa prawnego i interesu prawnego w postępowaniu sądowym administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym i stara się o dopuszczenie do postępowania sądowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia wykazania następstwa prawnego i interesu prawnego w postępowaniu sądowym administracyjnym, co jest kluczowe dla osób chcących przystąpić do toczącego się postępowania.
“Jak udowodnić, że jesteś spadkobiercą w sądzie administracyjnym?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1821/20 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-08-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-09-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Marian Wolanin /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane IV SA/Wa 1058/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-01-31 Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 33 § 2 zd. 1 i zd. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu 28 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1058/19 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 lutego 2019 r., nr GZ.gn.625.9.2017 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić dopuszczenia E. W. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Sygn. akt I OSK 1821/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu 28 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku I. Ć. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1058/19 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 lutego 2019 r., nr GZ.gn.625.9.2017 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić dopuszczenia I. Ć. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Sygn. akt I OSK 1821/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu 28 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. J. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1058/19 w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 lutego 2019 r., nr GZ.gn.625.9.2017 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić dopuszczenia E. J. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Uzasadnienie Wyrokiem z 31 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1058/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 lutego 2019 r., nr GZ.gn.625.9.2017, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. J. Wnioskiem z 30 lipca 2024 r. E. W. wystąpiła o uznanie jej za stronę niniejszego postępowania i dopuszczenie do udziału w sprawie jako następcy prawnego jej nieżyjącego ojca J. B. W uzasadnieniu tego wniosku wskazano, że postanowieniem z 27 lipca 2011 r., sygn. akt I NS 240/11, Sąd Rejonowy we Włoszczowie stwierdził, że spadek po J. B. na podstawie testamentu notarialnego nabyli: syn W. B. oraz córka A. G. po ½ części każde z nich. Zdaniem wnioskodawczyni, niezależnie od treści testamentu i postanowienia spadkowego, posiada ona jako następca prawny jej ojca uprawnienia do udziału w niniejszym postępowaniu wobec czego wniosła o przyznanie na jej rzecz (i na rzecz spadkobierców ustawowych J. B. – jego dzieci) wszelkich praw i roszczeń, które są przedmiotem rozpoznania przed Sądem. Zarządzeniem z 29 kwietnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny wezwał E. W. do wykazania stosownymi dokumentami (tj. wypisem aktu poświadczenia dziedziczenia lub odpisem prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku) następstwa prawnego po J. B. Wezwanie to zostało doręczone 20 maja 2025 r. i do dnia wydania niniejszego postanowienia ww. dokumenty nie zostały przedstawione przez wnioskodawczynię. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 zdanie pierwsze i drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 t.j.; dalej: p.p.s.a.) udział w charakterze uczestnika postępowania sądowego może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika, że dopuszczenie osoby fizycznej do postępowania przed sądem administracyjnym w charakterze uczestnika uwarunkowane jest wykazaniem posiadania przez tę osobę interesu prawnego w danej sprawie. W rozpatrywanym przypadku wnioskodawczyni wywodzi swój interes prawny z faktu bycia następcą prawnym swego ojca J. B., będącego następcą prawnym M. B. - poprzedniego właściciela nieruchomości, której dotyczy niniejsza sprawa. Zgodnie z art. 1025 § 2 k.c. domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. O następstwie prawnym wynikającym z dziedziczenia rozstrzyga zatem postanowienie sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku bądź notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny nie są kompetentne do przesądzania tej kwestii. Natomiast sam fakt bycia zstępnym określonej osoby nie jest równoznaczny z byciem jej następcą prawnym. Z uwagi na to, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów w postaci wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia lub odpisu prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, z których wynikałoby jej następstwo prawne po J. B., to należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego, o którym mowa w art. 33 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. W tych okolicznościach brak jest podstaw do dopuszczenia wnioskodawczyni do postępowania w niniejszej sprawie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 zdanie pierwsze i drugie p.p.s.a. w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Sygn. akt I OSK 1821/20 UZASADNIE NIE Wyrokiem z 31 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1058/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 lutego 2019 r., nr GZ.gn.625.9.2017, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. J. Wnioskiem z 1 października 2024 r. I. Ć. wystąpił o uznanie go za stronę niniejszego postępowania i dopuszczenie do udziału w sprawie jako następcy prawnego jego nieżyjącego ojca J. B. W uzasadnieniu tego wniosku wskazano, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Mysłowicach z 20 grudnia 1995 r. ojciec wnioskodawcy uzyskał prawo do spadku po swoim zmarłym ojcu M. B. w 1/3 części. Podano, że jako dziecko ze związku pozamałżeńskiego wnioskodawca został pominięty w testamencie ojca, ponieważ nie był uznany prawnie. Dopiero wyrokiem z 13 czerwca 2024 r., sygn. akt II RC 72/23, Sąd Rejonowy we Włoszczowie ustalił, że J. B. jest ojcem I. Ć. Zdaniem wnioskodawcy, niezależnie od treści testamentu i postanowienia spadkowego, posiada on jako następca prawny swego ojca uprawnienia do udziału w niniejszym postępowaniu wobec czego wniósł o przyznanie na jego rzecz (i na rzecz spadkobierców ustawowych J. B. – jego dzieci) wszelkich praw i roszczeń, które są przedmiotem rozpoznania przed Sądem. Zarządzeniem z 29 kwietnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny wezwał I. Ć. do wykazania stosownymi dokumentami (tj. wypisem aktu poświadczenia dziedziczenia lub odpisem prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku) następstwa prawnego po J. B. Wezwanie to zostało doręczone 21 maja 2025 r. i do dnia wydania niniejszego postanowienia wymagane dokumenty nie zostały przedstawione przez wnioskodawcę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 zdanie pierwsze i drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 t.j.; dalej: p.p.s.a.) udział w charakterze uczestnika postępowania sądowego może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika, że dopuszczenie osoby fizycznej do postępowania przed sądem administracyjnym w charakterze uczestnika uwarunkowane jest wykazaniem posiadania przez tę osobę interesu prawnego w danej sprawie. W rozpatrywanym przypadku wnioskodawca wywodzi swój interes prawny z faktu bycia następcą prawnym swego ojca J. B., będącego następcą prawnym M. B. - poprzedniego właściciela nieruchomości, której dotyczy niniejsza sprawa. Zgodnie z art. 1025 § 2 k.c. domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. O następstwie prawnym wynikającym z dziedziczenia rozstrzyga zatem postanowienie sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku bądź notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny nie są kompetentne do przesądzania tej kwestii. Natomiast sam fakt bycia zstępnym określonej osoby nie jest równoznaczny z byciem jej następcą prawnym. Z uwagi na to, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów w postaci wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia lub odpisu prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, z których wynikałoby jego następstwo prawne po J. B., to należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, o którym mowa w art. 33 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. W tych okolicznościach brak jest podstaw do dopuszczenia wnioskodawcy do postępowania w niniejszej sprawie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 zdanie pierwsze i drugie p.p.s.a. w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Sygn. akt I OSK 1821/20 UZASADNIE NIE Wyrokiem z 31 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1058/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę A. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 lutego 2019 r., nr GZ.gn.625.9.2017, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. J. Wnioskiem z 28 października 2024 r. E. J. - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - wystąpiła o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika, jako następcy prawnego J. B. i M. B. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że E. J. jest wnuczką M. B. – córką jego syna J. B., pochodzącą z pozamałżeńskiego związku. Jako spadkobierczyni ustawowa J. B. brała udział w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku po ww., toczącym się przed Sądem Rejonowym we Włoszczowie, który w postanowieniu z 27 lipca 2011 r., sygn. akt I Ns 240/11 stwierdził, że spadek po J. B. na podstawie testamentu notarialnego sporządzonego 26 kwietnia 2011 r. nabyli: syn W. B. i córka A. G. po ½ części każde z nich. Według wnioskodawczyni z uwagi na to, że niniejsze postępowanie dotyczy części spadku po M. B., która nie była przedmiotem postępowania o dział spadku po nim, zaś J. B. w dacie sporządzania testamentu nie miał pełnej wiedzy co wchodzi w skład spadku po M. B. (a w konsekwencji po nim samym), należy przyjąć, że swoją wolą nie obejmował nieruchomości, której dotyczy niniejsza sprawa. Wobec powyższego zasadnym jest wezwanie do udziału w charakterze strony wszystkich dzieci J. B., w tym wnioskodawczyni, bowiem wynik niniejszego postępowania niewątpliwie dotyczy ich interesu prawnego jako zstępnych. Zarządzeniem z 29 kwietnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny wezwał pełnomocnika E. J. do wykazania stosownymi dokumentami (tj. wypisem aktu poświadczenia dziedziczenia lub odpisem prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku) następstwa prawnego wnioskodawczyni po J. B. Wezwanie to zostało doręczone 4 czerwca 2025 r. i do dnia wydania niniejszego postanowienia wymagane dokumenty nie zostały przedstawione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 zdanie pierwsze i drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 t.j.; dalej: p.p.s.a.) udział w charakterze uczestnika postępowania sądowego może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika, że dopuszczenie osoby fizycznej do postępowania przed sądem administracyjnym w charakterze uczestnika uwarunkowane jest wykazaniem posiadania przez tę osobę interesu prawnego w danej sprawie. W rozpatrywanym przypadku wnioskodawczyni wywodzi swój interes prawny z faktu bycia następcą prawnym swego ojca J. B., będącego z kolei następcą prawnym M .B. - poprzedniego właściciela nieruchomości, której dotyczy niniejsza sprawa. Zgodnie z art. 1025 § 2 k.c. domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. O następstwie prawnym wynikającym z dziedziczenia rozstrzyga zatem postanowienie sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku bądź notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. Ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny nie są kompetentne do przesądzania tej kwestii. Natomiast sam fakt bycia zstępnym określonej osoby nie jest równoznaczny z byciem jej następcą prawnym. Z uwagi na to, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów w postaci wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia lub odpisu prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, z których wynikałoby jej następstwo prawne po J. B., to należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego, o którym mowa w art. 33 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. W tych okolicznościach brak jest podstaw do dopuszczenia wnioskodawczyni do postępowania w niniejszej sprawie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 zdanie pierwsze i drugie p.p.s.a. w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI