I OSK 980/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, uznając, że kwestia wyboru placówki i wysokości opłat została rozstrzygnięta prawomocnymi decyzjami.
Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy umorzenia lub odstąpienia od żądania zwrotu przez gminę opłat za pobyt babci skarżącego w domu pomocy społecznej. Skarżący zarzucał błędną wykładnię przepisów, niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że kwestia wyboru domu pomocy społecznej i wysokości opłat została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednich postępowaniach, a sytuacja finansowa skarżącego nie uzasadniała zastosowania ulg.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez B.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Skarżący zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, polegającą na zawężeniu katalogu przesłanek uzasadniających umorzenie lub odstąpienie od żądania zwrotu opłat. Podnosił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazując na wadliwe uzasadnienie wyroku i wybiórczą ocenę materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że kwestia wyboru domu pomocy społecznej oraz wysokość opłat za pobyt zostały już prawomocnie rozstrzygnięte w poprzednich postępowaniach administracyjnych i sądowych. Wskazał, że zarzuty dotyczące możliwości skierowania do "tańszego" domu pomocy społecznej stanowiły polemikę z ostatecznymi decyzjami i prawomocnymi wyrokami. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko organów i sądu pierwszej instancji, że szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s., ocenia się przede wszystkim przez pryzmat sytuacji majątkowej i osobistej osoby, za której pobyt ustalana jest opłata. Analiza sytuacji finansowej skarżącego, w tym zaciągniętych kredytów, nie wykazała, aby jego sytuacja była na tyle trudna, by uzasadniać umorzenie lub odstąpienie od żądania zwrotu opłat. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował prawo materialne. Ocena zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s., powinna być dokonywana przede wszystkim w oparciu o sytuację majątkową i osobistą osoby, za której pobyt ustalana jest opłata.
Uzasadnienie
Kwestia wyboru domu pomocy społecznej i wysokości opłat została już prawomocnie rozstrzygnięta. Zarzuty skarżącego stanowiły polemikę z ustaleniami zawartymi w ostatecznych decyzjach administracyjnych i prawomocnych wyrokach sądowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.s. art. 104 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Przesłanki umorzenia lub odstąpienia od żądania zwrotu poniesionych zastępczo przez gminę opłat za pobyt w domu pomocy społecznej ocenia się przede wszystkim przez pryzmat sytuacji majątkowej i osobistej osoby, za której pobyt ustalana jest opłata. Kwestia wyboru domu pomocy społecznej i wysokości opłat nie ma znaczenia na etapie analizowania możliwości zwolnienia z obowiązku zwrotu wydatków.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, jeżeli nie wiadomo jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 104 ust. 4 u.p.s.) poprzez zawężenie katalogu przesłanek uzasadniających umorzenie lub odstąpienie od żądania zwrotu opłat. Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a.) poprzez nieuzasadnioną odmowę umorzenia lub odstąpienia od żądania zwrotu opłat. Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a.) poprzez nieodniesienie się przez organ II instancji do zasadniczych zarzutów skarżącego. Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku.
Godne uwagi sformułowania
kwestia do jakiego domu pomocy społecznej skierowana została I.M. oraz kwestia wysokości kosztów, do ponoszenia których Skarżący został zobowiązany decyzją Kolegium z 21 lipca 2022 r. nr SKO.PS/41.5/709/2022/10823 nie ma żadnego znaczenia na etapie rozpoznawania niniejszej sprawy. argumentacja Skarżącego sprowadzająca się do tezy, że wysokość opłat, do których został zobowiązany powinna być niższa, stanowi polemikę zarówno z ustaleniami zawartymi w ostatecznej decyzji administracyjnej jak i w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych. Sąd kasacyjny podziela stanowisko organów i Sądu pierwszej instancji, że zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku ocenia się biorąc pod uwagę sytuację majątkową i osobistą adresata decyzji o której mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s. Sąd administracyjny bada zaś legalność decyzji administracyjnej uwzględniając stan faktyczny i prawny na datę jej wydania.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Maciej Dybowski
przewodniczący
Monika Nowicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że kwestie dotyczące wyboru placówki opiekuńczej i wysokości opłat, które zostały prawomocnie rozstrzygnięte, nie mogą być ponownie podnoszone w skardze kasacyjnej. Ugruntowanie interpretacji art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z odpłatnością za pobyt w domu pomocy społecznej oraz prawomocnością wcześniejszych rozstrzygnięć.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów dotyczących pomocy społecznej i odpłatności za pobyt w DPS. Brak nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 980/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Wesołowska /sprawozdawca/ Maciej Dybowski /przewodniczący/ Monika Nowicka Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane II SA/Gl 1665/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-02-02 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 17 stycznia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1665/23 w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z 2 lutego 2024 r. II SA/Gl 1665/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B.M. (Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (Kolegium) z 4 sierpnia 2023 r. nr SKO.PS/41.5/815/2023/15605/ŁK w przedmiocie od płatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji skargą kasacyjną w całości zarzucając mu : naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 ppsa, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, poprzez zawężenie przez Sąd katalogu przesłanek z w/w przepisu, uzasadniających umorzenie lub odstąpienie od żądania zwrotu poniesionych zastępczo przez Gminę [...] (Gmina) opłat za pobyt babci Skarżącego w DPS, podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisu nie daje żadnych podstaw do tego, by ustalając spełnienie przesłanek z art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ograniczać je do wybranych aspektów, jeśli chodzi o sytuację Skarżącego - co z kolei skutkowało niesłusznym przyjęciem, że w sprawie Skarżącego nie zachodzi "przypadek szczególnie uzasadniony", uzasadniający umorzenie lub odstąpienie od żądania zwrotu poniesionych zastępczo przez Gminę opłat za pobyt babci Skarżącego w DPS. naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 ppsa, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ppsa w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego [dalej: kpa] poprzez oddalenie skargi pomimo wystąpienia podstaw uzasadniających uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 4 sierpnia 2023 roku, nr SKO.PS/41.5/815/2023/15605/ŁK oraz poprzedzającej ją decyzji z 2 czerwca 2023 roku, nr [...], [...] Burmistrza Miasta [...] (Burmistrz) o odmowie umorzenia i odstąpienia od żądania zwrotu poniesionych zastępczo przez Gminę opłat za pobyt babci Skarżącego w DPS, pomimo zaistnienia przesłanek do przekazania sprawy organowi I instancji - a to poprzez niedostrzeżenie przez Sąd, że organy I i II instancji naruszyły wyrażoną w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego w art. 7 kpa naczelną zasadę dążenia do uzyskania prawdy obiektywnej oraz zasadę pogłębiania zaufania, wynikającą z konieczności prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie Skarżącego do władzy publicznej (art. 8 kpa), co skutkowało nieuzasadnioną oraz sprzeczną z zasadami współżycia społecznego odmową umorzenia, względnie odstąpienia od żądania zwrotu poniesionych zastępczo przez Gminę opłat za pobyt babci Skarżącego w DPS, w całości (lub przynajmniej w części); art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ppsa w zw. z art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego [dalej: kpa] poprzez oddalenie skargi pomimo wystąpienia podstaw uzasadniających uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 4 sierpnia 2023 roku, nr SKO.PS/41.5/815/2023/15605/ŁK oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z 2 czerwca 2023 roku, nr [...], [...] o odmowie umorzenia i odstąpienia od żądania zwrotu poniesionych zastępczo przez Gminę opłat za pobyt babci Skarżącego w DPS, pomimo zaistnienia przesłanek do przekazania sprawy organowi I instancji - a to poprzez pominięcie przez Sąd, że organ II instancji nie uczynił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zadość zasadzie przekonywania i w sposób należyty (przekonujący) nie uargumentował wydanej w granicach uznania administracyjnego decyzji, nie odnosząc się do zasadniczych zarzutów podnoszonych przez Skarżącego (tj. w zakresie nieuzasadnionego skierowania I.M. do Domu Pomocy Społecznej w S., zamiast do innego Domu Pomocy Społecznej o niższych kosztach pobytu mieszkańca). art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ppsa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez dokonanie przez Sąd oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wybiórczy oraz z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów i stwierdzenie przez Sąd, a to w ślad za organami I i II instancji że sytuacja majątkowa Skarżącego i jego matki jest stabilna - podczas gdy wszechstronne rozważenie całości materiału dowodowego w sprawie, prowadziłoby do wniosku, że sytuacja majątkowa Skarżącego jest istotnie ciężka i uzasadnia umorzenie lub odstąpienie od żądania zwrotu poniesionych zastępczo przez Gminę opłat za pobyt babci Skarżącego w DPS, w całości (lub przynajmniej w części); art. 141 § 4 ppsa poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku polegające na niedostatecznym odniesieniu się przez Sąd do zasadniczych zarzutów podniesionych przez Skarżącego, a to w odniesieniu do upatrywanego przez Skarżącego nieuzasadnionego skierowania I.M. do Domu Pomocy Społecznej w S., gdzie koszty pobytu mieszkańca wynosiły pierwotnie aż 4.050 zł (w późniejszym czasie koszty te ulegały jeszcze dodatkowemu zwiększeniu), podczas gdy możliwym i uzasadnionym było skierowanie babci I.M. do innego Domu Pomocy Społecznej (o niższych kosztach utrzymania) - przez co doszło do niesłusznego przerzucenia (zwiększenia) obowiązku Skarżącego w partycypacji w kosztach pobytu I.M. w Domu Pomocy Społecznej, a zaskarżony w niniejszej sprawie wyrok z 2 lutego 2024 roku sankcjonuje taki stan rzeczy. Na podstawie art. 176 ppsa w zw. z art. 185 § 1 ppsa, powołując się na powyższe podstawy, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Nadto, na podstawie art. 106 § 3 ppsa, Skarżący wniósł o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów: wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2023 roku, sygn. akt II SA/GI 1365/22, wraz z uzasadnieniem celem wykazania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie kwestionuje stanowiska Skarżącego, co do zasadności skierowania babci Skarżącego do "tańszego" Domu Pomocy Społecznej aniżeli Dom Pomocy Społecznej w S.; celem wykazania istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie lub odstąpienia od żądania zwrotu poniesionych zastępczo przez Gminę [...] opłat za pobyt babci Skarżącego w DPS, w całości (lub przynajmniej w części); umowy o kredyt gotówkowy nr [...] z [...] 2023 roku celem wykazania trudnej sytuacji materialnej i życiowej Skarżącego, uzasadniających umorzenie lub odstąpienia od żądania zwrotu poniesionych zastępczo przez Gminę [...] opłat za pobyt babci Skarżącego w DPS, w całości (lub przynajmniej w części); Uzasadniając wniosek o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z w/w dokumentów na obecnym etapie postępowania, Skarżący wskazał, że wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu - w/w wyroku z 25 stycznia 2023 roku, został złożony z daleko posuniętej ostrożności procesowej (Sąd, w uzasadnieniu zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, powołuje się na ten w/w wyrok). Odnośnie z kolei wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentu - w/w Umowy o kredyt gotówkowy z 2 października 2023 roku - potrzeba przeprowadzenia tego dowodu wynikła w reakcji na uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku. Skarżący wskazał, że dopuszczenie dowodu z w/w dokumentów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania, a wręcz przyspieszy przebieg postępowania. W piśmie z 27 czerwca 2024 r. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z decyzji z 14 maja 2024 r. na okoliczność postawy obywatelskiej Skarżącego w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się przez niego do służby wojskowej na rzecz kraju, celem wykazania postawy Skarżącego świadczącej o braku uchylania się przez Skarżącego od obowiązków względem Skarbu Państwa oraz o słuszności wniesionej skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego, co obliguje Sąd kasacyjny do ustosunkowania się w pierwszej kolejności do zarzutów opartych na podstawie kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Najdalej idącym z tym zarzutów był zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. to jest wadliwego uzasadnienia wyroku polegający na nieodniesieniu się do argumentów Skarżącego dotyczących nieuzasadnionego skierowania I.M. do Domu Pomocy Społecznej w S., w którym jak twierdzi Skarżący, opłaty były wyższe niż w innych domach pomocy społecznej. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wszystkie powyższe elementy zawiera uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Sąd przedstawił stan faktyczny sprawy, stanowisko Skarżącego oraz organu. Następnie wyjaśnił z jakich przyczyn podziela stanowisko organu co do braku podstaw dla zwolnienia Skarżącego z obowiązku zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę za pobyt babci Skarżącego w Domu Pomocy Społecznej. Sąd kasacyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela wyrażane wielokrotnie w orzecznictwie stanowisko, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jeżeli nie wiadomo jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Okoliczności te w sprawie nie zachodzą. Rzeczywiście, Sąd pierwszej instancji nie odniósł się wprost do argumentów Skarżącego dotyczących możliwości skierowania I.M. do Domu Pomocy Społecznej, w którym koszty utrzymania byłyby niższe. Zwrócić jednak należy uwagę na fakt, że w dacie rozpoznawania przez Sąd Wojewódzki skargi w niniejszej sprawie decyzja Kolegium ustalająca wysokość opłaty, która winna być ponoszona przez Skarżącego w związku z pobytem I.M. w domu pomocy społecznej była już ostateczna a skarga na nią oddalona wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gliwicach z 25 stycznia 2023 r. II SA/GL 1365/22. Podnoszone przez Skarżącego argumenty dotyczące możliwości skierowania I.M. do innego domu pomocy społecznej uznać zatem należało za polemikę z ustaleniami zawartymi w ostatecznej decyzji administracyjnej, która kontroli podlegała w innym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd kasacyjny zwraca w tym miejscu uwagę, że w przywoływanym przez Skarżącego wyroku z 25 stycznia 2023 r. II SA/GL 1365/22 wskazano również wprost, że na etapie ustalania opłaty podnoszenie argumentów dotyczących możliwości skierowania I.M. do "tańszego" domu pomocy społecznej było nieuzasadnione. Tym bardziej przywoływanie powyższej okoliczności było oczywiście niezasadne na etapie analizowania możliwości zwolnienia Skarżącego z obowiązku zwrotu wydatków poniesionych zastępczo przez Gminę za pobyt jego babci w tymże domu. Zatem samo nieodniesienie się przez Sąd Wojewódzki do przywołanego przez Skarżącego fragmentu wyroku z 25 stycznia 2023 r. II SA/GL 1365/22 nie może być uznane za naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd kasacyjny wyjaśnia w tym miejscu, że z urzędu znana jest mu okoliczność, iż wyrokiem z 20 czerwca 2024 r. I OSK 1223/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Skarżącego od wyroku z 25 stycznia 2023 r. II SA/GL 1365/22. Oznacza to, że wszelkie argumenty dotyczące możliwości skierowania I.M. do "tańszego" Domu Pomocy Społecznej uznać należy za próbę zakwestionowania wysokości opłaty ustalonej ostateczną i prawomocną decyzją organu administracji oraz za polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu. Przed przystąpieniem do analizy pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania odnieść się należy do zarzutu naruszenia prawa materialnego, to jest art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm., dalej "u.p.s."). Skarżący (jak wynika zarówno ze sformułowania zarzutu jak i jego uzasadnienia) naruszenia wskazanego przepisu upatruje w błędnej wykładni polegającej na zawężeniu rozumienia wskazanych w nim przesłanek. W ocenie Skarżącego przywołany artykuł zawiera otwarty katalog przesłanek i brak jest podstaw by badanie, czy zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 104 ust. 4 u.p.s. ograniczać wyłącznie do sytuacji majątkowej osoby zainteresowanej. Z dalszego uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że okolicznością, która w ocenie Skarżącego winna być wzięta pod uwagę przy analizowaniu zaistnienia przesłanek z art. 104 ust. 4 u.p.s. jest fakt skierowania I.M. do Domu Pomocy Społecznej w S., co w jego ocenie spowodowało zwiększenie i przerzucenie obowiązku wnoszenia opłaty za tenże pobyt na dalszych zobowiązanych. Jak już wyjaśniono powyżej, kwestia do jakiego domu pomocy społecznej skierowana została I.M. oraz kwestia wysokości kosztów, do ponoszenia których Skarżący został zobowiązany decyzją Kolegium z 21 lipca 2022 r. nr SKO.PS/41.5/709/2022/10823 nie ma żadnego znaczenia na etapie rozpoznawania niniejszej sprawy. Skarżący decyzją z 21 lipca 2022 r. został zobowiązany do ponoszenia określonej w niej opłaty za pobyt I.M. w domu pomocy społecznej. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna z uwagi na oddalenie od niej skargi wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gliwicach z 25 stycznia 2023 r. II SA/GL 1365/22, od którego skarga kasacyjna oddalona została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2024 r. I OSK 1223/23. Zatem argumentacja Skarżącego sprowadzająca się do tezy, że wysokość opłat, do których został zobowiązany powinna być niższa, stanowi polemikę zarówno z ustaleniami zawartymi w ostatecznej decyzji administracyjnej jak i w prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych. Sąd kasacyjny podziela stanowisko organów i Sądu pierwszej instancji, że zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku ocenia się biorąc pod uwagę sytuację majątkową i osobistą adresata decyzji o której mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s. W konsekwencji, zarzut naruszenia art. 104 ust. 4 u.p.s. poprzez przyjęcie, że istotnym kryterium decydującym o możliwości zastosowania przewidzianych w nim ulg jest ocena, czy osoba, za której pobyt ustalona jest opłata mogłaby być skierowana do innego domu pomocy społecznej jest oczywiście niezasadny. Niezasadne są w konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów postępowania objęte punktem II.a i b petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez nie przeanalizowanie wszystkich występujących w sprawie przesłanek uzasadniających umorzenie względnie odstąpienie od żądania zwrot poniesionych zastępczo przez Gminę opłat w całości lub przynajmniej w części, to jest umieszczenia I.M. w Domu Pomocy Społecznej w którym opłaty były w ocenie Skarżącego zbyt wygórowane. W zarzucie objętym punktem II. c petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzucie naruszenia art. 151 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ppsa w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Skarżący zarzuca Sądowi dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wybiórczy oraz z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu przypomnieć należy, że Sąd Wojewódzki nie dokonuje oceny zebranego materiału dowodowego w trybie przepisów k.p.a. Sąd Wojewódzki dokonując kontroli zgodności legalności zaskarżonej decyzji bada czy organy nie naruszyły przepisów postępowania dokonując ustaleń faktycznych w tym oceny dowodów. Nie można zatem stawiać sądowi administracyjnemu zarzutu wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego czy też jego oceny. Można mu stawiać jedynie zarzut niedostrzeżenia, że organy dokonując owych ustaleń faktycznych naruszyły przepisy postępowania. W takim też rozumieniu może zostać rozpoznany zarzut objęty punktem II.c petitum skargi kasacyjnej. Skarżący w istocie zarzuca Sądowi, że postąpił on wadliwie podzielając ustalenia organów, w świetle których sytuacja finansowa jego i jego matki jest stabilna. Na poparcie swojego stanowiska Skarżący przedstawił umowę o kredyt gotówkowy z 2 października 2023 r. z przeznaczeniem środków pochodzących z tego kredytu na potrzeby bieżące (konsumpcyjne). Sąd kasacyjny wskazuje, że przedłożona przez Skarżącego umowa zawarta została już po dacie wydania zarówno ostatecznej decyzji jak i wyroku Sądu pierwszej instancji. Sąd administracyjny bada zaś legalność decyzji administracyjnej uwzględniając stan faktyczny i prawny na datę jej wydania. Następnie przypomnieć należy, że łączna kwota wydatków do uiszczenia których zobowiązany został Skarżący wynosi 27.230,37 złotych. Skarżący w toku wywiadu środowiskowego wskazał że jego dochody to wynagrodzenie w wysokości 1.536,33 złotych oraz renta rodzinna w wysokości 2.563,37 złotych. Z akt sprawy wynika, że 23 listopada 2022 r. Skarżący zawarł umowę kredytu na kwotę 22.300 złotych, 19 kwietnia 2023 r. na kwotę 3.100 złotych. W oświadczeniu majątkowym z 4 maja 2023 r. Skarżący podał, że do wydatków prowadzonego przezeń wraz z matką gospodarstwa domowego należy m.in. spłata kredytu w [...] (miesięczna rata 717 złotych) wraz z ubezpieczeniem (62,44 złote), druga rata kredytu to 70,35 złotych miesięcznie. Z umowy dołączonej do skargi kasacyjnej wynika, że Skarżący 2 października 2023 r. zdecydował się na zaciągnięcie kolejnego kredytu w kwocie 19.731,14 złotych. Zatem w ciągu dwunastu miesięcy Skarżący zawarł umowy kredytowe na łączną kwotę przeszło 45.000 złotych, co oznacza że banki uznały, iż pomimo deklarowanego dochodu z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.536,33 złotych miesięcznie będzie miał możliwość spłaty kolejnych zobowiązań kredytowych. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów co do stabilności sytuacji dochodowej Skarżącego i jego matki podkreślając, że Skarżący jest osobą młodą, studiującą i z perspektywami na podjęcie w bliskiej perspektywie czasowej dobrze płatnej pracy, która umożliwi mu spłatę jego zobowiązania. W konsekwencji również zarzut objęty punktem II.c petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadny. Sąd kasacyjny dokonując oceny zasadności skargi kasacyjnej uwzględnił przedłożone przez Skarżącego dokumenty to jest umowę kredytu oraz decyzję na podstawie na podstawie art. 106 § 3 i 5 ppsa w zw. z art. 2432 zd. 1 i art. 244 § 1 kpc. Dołączony do skargi kasacyjnej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 stycznia 2023 r. II SA/GL 1365/22 znany jest Sądowi kasacyjnemu z urzędu. Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że okoliczności wynikające z przedstawionej przez Skarżącego decyzji powołującej go do terytorialnej służby wojskowej nie mogą być uznane za mające wpływ na wynik sprawy, dotyczą bowiem okoliczności zaistniałej już po dacie wydania decyzji ostatecznej. W konsekwencji uznając zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI