I OSK 182/23
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną organu weterynaryjnego, uznając, że organ ten naruszył zasady postępowania sądowo-administracyjnego, ignorując wiążące wytyczne poprzedniego prawomocnego wyroku WSA.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję organu o umorzeniu postępowania w sprawie izolacji kota pogryzającego człowieka. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że organ weterynaryjny naruszył art. 153 i 170 p.p.s.a., ignorując wiążące wytyczne zawarte w poprzednim prawomocnym wyroku WSA, który nakazywał ponowne rozpoznanie sprawy i ocenę jej merytorycznej prawidłowości.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję organu o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej izolacji kota podejrzanego o wściekliznę. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga Gminy Kotuń była uzasadniona, ponieważ organ weterynaryjny, umarzając postępowanie, zignorował wcześniejszy prawomocny wyrok WSA z dnia 3 lutego 2022 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1593/21), który zawierał wiążące wytyczne co do dalszego postępowania. Wyrok ten wskazywał na istnienie przedmiotu postępowania i konieczność jego merytorycznej oceny, a nie umorzenia. Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii w swojej skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151, 133, 134, 135 p.p.s.a. oraz art. 105 § 1 k.p.a., twierdząc, że postępowanie było bezprzedmiotowe po wykluczeniu wścieklizny u kota. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że organ weterynaryjny naruszył art. 153 i 170 p.p.s.a., ignorując prawomocny wyrok WSA i jego wiążące wytyczne. Sąd wskazał, że nawet negatywny wynik badania na wściekliznę nie zwalniał organu z obowiązku postępowania zgodnie z wytycznymi sądu. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej były bezzasadne, a wyrok WSA był prawidłowy.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego na mocy art. 153 i 170 p.p.s.a.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii naruszył art. 153 i 170 p.p.s.a., ignorując wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2022 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1593/21), który nakazywał ponowne rozpoznanie sprawy i ocenę jej merytorycznej prawidłowości, a nie umorzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 217 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 218 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.z. art. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 11
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Dotyczy zadań własnych gminy w zakresie zapewnienia opieki bezdomnym zwierzętom.
p.p.s.a. art. 181 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ naruszył art. 153 i 170 p.p.s.a. poprzez zignorowanie wiążących wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku WSA. Brak stwierdzenia choroby zakaźnej nie czyni postępowania bezprzedmiotowym, gdy istnieją inne podstawy prawne i faktyczne do jego kontynuacji zgodnie z wytycznymi sądu.
Odrzucone argumenty
Postępowanie było bezprzedmiotowe z uwagi na brak stwierdzenia wścieklizny u kota. Sąd I instancji wadliwie ocenił zastosowanie procedury administracyjnej i prawa materialnego. Decyzja organu II instancji nie mogła być skierowana do gminy, gdyż kot nie był bezdomny.
Godne uwagi sformułowania
organ ten naruszył zasady postępowania sądowo-administracyjnego, ignorując wiążące wytyczne poprzedniego prawomocnego wyroku WSA organ weterynaryjny naruszył art. 153 i 170 p.p.s.a., ignorując prawomocny wyrok WSA i jego wiążące wytyczne Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Bogucka
członek
Jolanta Górska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych dla organów administracji publicznej oraz konsekwencje ich ignorowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przez organ przepisów p.p.s.a. w kontekście postępowania dotyczącego zwierząt.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wytycznych sądów i jakie mogą być tego konsekwencje prawne. Jest to przykład na mechanizmy kontroli sądowej nad administracją.
“Organ zignorował wyrok sądu. NSA: To naruszenie prawa!”
Sektor
ochrona zdrowia
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I OSK 182/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka
Jolanta Górska
Karol Kiczka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1609/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-10-21
Skarżony organ
Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 135, art. 141 par. 4, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 105 par. 1, art. 1 pkt 1, art. 217 par. 2 pkt 1, art. 218 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2022 poz 572
art. 4 pkt 16 w zw. z art. 11 pkt 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędzia del. WSA Jolanta Górska Protokolant asystent sędziego Anna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1609/22 w sprawie ze skargi Gminy Kotuń na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 6 maja 2022 r. nr WIW-ZOZ-II.913.4.14.2021.SPK w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 października 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1609/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Gminy [...] na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 6 maja 2022 r. nr WIW-ZOZ-II.913.4.14.2021.SPK w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchylił zaskarżoną decyzję; 2. zasądził od Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii po rozpatrzeniu odwołania [...] - Wójta Gminy [...] - uchylił w całości decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z [...] z dnia 23 czerwca 2021 r. (nakazującą odizolowanie kota bezpańskiego: płeć - [...], umaszczenie - [...], w miejscu: Gabinet Weterynaryjny [...] ul. [...], 08-110 [...], do czasu zakończenia dochodzenia prowadzonego w celu potwierdzenia lub wykluczenia występowania zakażenia ww. zwierzęcia wirusem wścieklizny, nakazującej udostępnić ww. zwierzę do badania klinicznego w trakcie trwania obserwacji oraz zakazującej uśmiercania ww. zwierzęcia do czasu zakończenia dochodzenia prowadzonego w celu potwierdzenia lub wykluczenia występowania zakażenia ww. zwierzęcia wirusem wścieklizny, i nadającej tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności) i umorzył postępowanie I instancji w całości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii - biorąc pod uwagę wytyczne zawarte w wyroku z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1593/21 (uchylającym decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 17 sierpnia 2021 r. uchylającą decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z [...] z dnia 23 czerwca 2021 r. i umarzającą postępowanie), jak również dokonując ponownie analizy akt sprawy wskazał, że z udzielonej przez organ I instancji informacji wynika, że w dniu 23 czerwca 2021 r. wydano "świadectwo lekarsko-weterynaryjne obserwacji zwierzęcia w kierunku wykluczenia wścieklizny", w którym wykluczono podejrzenie wystąpienia wścieklizny. W związku z powyższym, w ocenie organu stan faktyczny przedmiotowej sprawy uległ zasadniczej zmianie poprzez wygaśnięcie jej przedmiotu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła Gmina [...].
Sąd I instancji uznał, że skarga jest uzasadniona. Zdaniem Sądu, jak wyjaśnił wcześniej sąd w wiążącym w sprawie wyroku z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1593/21, w realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że istnieje podstawa do wydania decyzji w sprawie. Podobnie bezsporne jest to, że istnieje przedmiot, którego mają dotyczyć ewentualne nakazy. Chodzi o kota, który w dniu 27 czerwca 2021 r., w miejscowości [...] pogryzł [...]. W dniu nastąpienia zdarzenia, jak i w dniu orzekania przez organ I instancji, istniały podstawy do orzeczenia o odizolowaniu kota, udostępnieniu go do badania klinicznego w trakcie trwania obserwacji oraz zakazie jego uśmiercania. Istniał bowiem przedmiot oraz podstawa prawna do wydania orzeczenia. Istniały zatem podstawy prawne i faktyczne. Tym samym istniała sprawa administracyjna, która mogła być rozstrzygnięta w tym trybie. Okoliczność nie stwierdzenia choroby wścieklizny u kota - zdaniem Sądu nie czyni bezprzedmiotowym postępowania organu I instancji. Co najwyżej, okoliczność ta wpływa na dalsze postępowanie ze zwierzęciem, którego decyzja organu I instancji dotyczyła. W posumowaniu Sąd I instancji nakazał, ponownie rozpoznającemu sprawę organowi ocenić: czy na dzień wydania decyzji organu I instancji istniały przesłanki, faktyczne i prawne do jej wydania w kształcie w jakim została wydana (czyli oceni merytorycznie prawidłowość jej wydania) oraz ustali czy kot mógł być uznany za zwierzą bezdomne, czy też wolnożyjące. Nadto, nakazał organowi rozważyć czy definicja posiadacza zwierzęcia zawarta w przepisach ustawy o ochronie zwierząt i wskazanym w skardze rozporządzeniu wpływa na prawidłowość skierowania decyzji przez organ I instancji do Gminy [...].
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
1. naruszenie następujących przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania:
a. art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) i w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi Gminy [...] na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 6 maja 2022 r. umarzająca postępowanie - jako skargi pozbawionej podstaw w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, bowiem procedura związana z wydaniem zaskarżonej decyzji oraz jej uzasadnienie przy ustalonym stanie faktycznym, były zgodne z przepisami postępowania i prawa materialnego, zaś Sąd I instancji wadliwie ocenił zastosowanie procedury administracyjnej w niniejszej sprawie, oraz zastosowane przepisy prawa materialnego do czego był zobowiązany bez względu na podniesione w skardze zarzuty w granicach danej sprawy;
b. art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 1 pkt 1 kpa poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie oraz uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, przy tak ustalonym stanie faktycznym przez organ II instancji istnieje przedmiot postępowania, tj. konieczność podjęcia przez organy inspekcji weterynaryjnej czynności faktyczno - prawnych, na skutek pokąsania człowieka przez kota w związku z zagrożeniem wścieklizną, w sytuacji gdy na skutek dochodzenia epizootycznego, bezspornie okazało się w toku postępowania przed organem II instancji, iż kot nie jest zakażony wirusem wścieklizny i nie ma konieczności podjęcia dalszych czynności faktyczno - prawnych w szczególności wydania decyzji, a w konsekwencji wadliwe i błędne uznanie przez Sąd I instancji o konieczności podejmowania dalszych działań przez inspekcję weterynaryjną wywodzoną z samego faktu, iż kot istnieje i jego dotyczyć mają ewentualne zakazy, co powoduje, iż zaskarżona decyzja narusza ww. artykuł, gdy tymczasem zgodnie z art. 217 § 2 pkt 2 kpa w niniejszej sprawie istniał jedynie obowiązek wydania zaświadczenia - "świadectwa lekarsko-weterynaryjnego obserwacji zwierzęcia w kierunku wykluczenia wścieklizny" przekazywanego lekarzowi wyznaczonemu do obserwacji zwierzęcia, celem przekazania zwierzęcia uprawnionej osobie do jego odbioru po zakończeniu obserwacji;
c. art. 217 § 2 pkt 1 kpa i art 218 § 1 kpa poprzez ich niezastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy i uznanie, że jest przedmiot postępowania i konieczne jest rozstrzygnięcie sprawy decyzją administracyjną zamiast wydania odpowiedniej treści zaświadczenia skierowanego do lekarza weterynarii przeprowadzającego dochodzenie epizootyczne i obserwację;
d. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i niewyjaśnienie przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstaw i przesłanek: dlaczego i tylko w przypadku, gdy nie stwierdzono choroby wścieklizny u zwierzęcia, nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości całości sprawy sądowo administracyjnej, a to w kontekście ustawowych zadań i kompetencji inspekcji weterynaryjnej.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 4 pkt 16 w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt z dnia 21 sierpnia 1997 roku (Dz.U. z 2022 r. poz. 572) w zw. z art. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i ustalonym stanie faktycznym, a to poprzez wadliwe uznanie, iż decyzja organu II instancji mogła być skierowana do innego podmiotu niż gmina, w kontekście nie ustaleń stanu faktycznego oraz materiału dowodowego, iż kot był bezdomnym w rozumieniu ustawy (art. 11 pkt 16 ww. ustawy) bo nie był kotem wolnożyjącym (art. 11 pkt 21 ww. ustawy), zaś zgodnie z art. 11 pkt 1 ww. ustawy zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom należy do zadań własnych gminy.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.
Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz analizując zarzuty kasacyjne w powyżej określonych granicach stwierdzić należało, że skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wyjaśnienia na wstępie wymaga, że rozpoznawana skarga kasacyjna dotyczy sprawy, która była dwukrotnie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Sprawa z zakresu inspekcji weterynaryjnej dotyczy decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, który - po kontroli sądowoadministracyjnej dokonanej wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1593/21 – ponownie uchylił w całości decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z [...] z dnia 23 czerwca 2021 r. (nakazującą odizolowanie kota bezpańskiego: płeć - [...], umaszczenie - [...], w miejscu: Gabinet Weterynaryjny [...] ul. [...], 08-110 [...], do czasu zakończenia dochodzenia prowadzonego w celu potwierdzenia lub wykluczenia występowania zakażenia ww. zwierzęcia wirusem wścieklizny, nakazującej udostępnić ww. zwierzę do badania klinicznego w trakcie trwania obserwacji oraz zakazującej uśmiercania ww. zwierzęcia do czasu zakończenia dochodzenia prowadzonego w celu potwierdzenia lub wykluczenia występowania zakażenia ww. zwierzęcia wirusem wścieklizny, i nadającej tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności) i umorzył postępowanie I instancji w całości.
Wskazać w tym miejscu zatem należy, że stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 czerwca 2025 r. sygn. akt I OSK 737/21; z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1531/21, publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przywoływane wyżej prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1593/21) ma istotne znaczenie dla rozpoznawanej sprawy z uwagi treść art. 153 p.p.s.a. W uzasadnieniu tego wyroku WSA podniósł, że w rozpoznawanej sprawie "bezsporne jest to, że istnieje przedmiot, którego mają dotyczyć ewentualne nakazy. Chodzi tu kota, który pogryzł 27 czerwca 2021 r., w miejscowości [...] ; [...]", a także "istotnie w przypadku konieczności zastosowania środków tymczasowych związanych ze zwalczaniem wścieklizny wobec zwierząt bezdomnych stroną winna być gmina", a także "w realiach niniejszej sprawy mamy do czynienie nie tyle z wadliwym ustaleniem strony, co z pewną niestarannością w oznaczeniu strony, tj. wskazaniu jako adresata Wójta, czyli organu wykonawczego gminy [...]. Tego rodzaju wadliwość może podlegać konwalidacji w rozstrzygnięciu reformatoryjnym organu II instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.)", i na koniec "w razie uznania, że zachodzą podstawy do zastosowania określonych nakazów i zakazów, niezależnie od kwestii prawidłowego oznaczenia adresata, WLW winien rozważyć takie zredagowanie osnowy decyzji, aby określone nakazy lub zakazy był explicite skierowane do strony". Zauważenia wymaga, że tego wyroku WSA w Warszawie nikt skargą kasacyjną nie zaskarżył do NSA co oznacza, że stał się on prawomocny i wiążący.
Tymczasem Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii ponownie rozpoznając sprawę - ponownie uchylił zaskarżoną decyzję i ponownie umorzył postępowanie, jakby wyrok WSA w Warszawie w ogóle nie zapadł i nie zawierał wyraźnych wytycznych. W ten sposób Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii naruszył art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Jak już wspomniano zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Mając to na uwadze w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie Sąd I instancji uznał, że Mazowiecki Wojewódzki Lekarz Weterynarii już tylko z tego powodu w sposób nieuprawniony umorzył postępowanie w sprawie lekceważąc istniejący prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1593/21 i nie wykonując zwartych w nim wytycznych i wskazań co do dalszego postępowania.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niejednokrotnie wskazano ratio legis związania prawomocnym wyrokiem w myśl do art. 170 p.p.s.a., a zatem jego odniesienia do innych postępowań w zakresie, w jakim dana kwestia prawna została już rozstrzygnięta, a ma znaczenie w innej sprawie (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Warszawa 2024, s. 573–580). W wyroku tego Sądu z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 1409/21, zasadnie zatem uznano, odwołując się do orzecznictwa NSA, iż "Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (zob. wyroki NSA dnia: z 21 sierpnia 2018r., sygn. akt I FSK 1227/16; 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98). Podzielić należy pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1014/19, że jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd (...)".
W świetle powyższego już tylko z tego powodu zarzuty skargi kasacyjnej stają się bezpodstawne.
W okolicznościach sprawy, uzyskanie ujemnego wyniku wścieklizny u odnośnego kota, jak wynika z trafnych ustaleń Sądu I instancji, nie może prowadzić do odstąpienia od rzetelnej realizacji skutków (następstw) prawnych jakie dla przedmiotowej sprawy administracyjnej wynikają na gruncie porządku jurydycznego z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1593/21.
Wskazać trzeba, że zarzut naruszenia art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi Gminy [...] - po pierwsze używa archaicznego publikatora ustawy, która wielokrotnie była od pierwotnego jej wydania zmieniana, a organy i Sądy orzekają na dzień rozstrzygania przez organ, a nie na dzień ogłoszenia ustawy. Ponadto, Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 151 p.p.s.a. bowiem go nie stosował. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. (c p.p.s.a i to właśnie ten przepis winien stanowić trzon każdego zarzutu kasacyjnego. Z przedstawionej analizy dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny wynika także, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. – skarga nie była pozbawiona podstaw, co wykazał zaskarżony wyrok oraz aktualnie rozpoznawana skarga kasacyjna wyjaśniająca nieuprawnione pominięcie wytycznych zapadłego w sprawie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Trudno się też zgodzić, że Sąd I instancji, jak już wykazano, wadliwie ocenił zastosowanie procedury administracyjnej w niniejszej sprawie.
Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz że wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Jak można by rozumieć autorowi skargi kasacyjnej chodzi o to, iż Sąd pierwszej instancji miał obowiązek, wynikający z tego, że wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, wskazane okoliczności, wynikające z akt sprawy, uwzględnić. Jednakże w skardze kasacyjnej nie wyjaśnia się jakie skutki prawne te okoliczności za sobą pociągają. Natomiast Sąd bezspornie wydał wyrok na podstawie akt sprawy, uwzględniając jednocześnie historię sprawy, której nie uwzględnił organ w swoim postępowaniu.
Za nieuzasadniony należy oczywiście uznać zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie oraz uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, przy tak ustalonym stanie faktycznym przez organ II instancji istnieje przedmiot postępowania. Jak już zostało wykazane i wyjaśnione – nie podlega dyskusji fakt istnienia prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 3 lutego 2022 r. IV SA/Wa 1593/21, i bezwzględnego obowiązku organów do zastosowania się do wytycznych w nim zawartych – które nota bene wskazują, że przedmiot sprawy istnieje. Organ powyższego wyroku nie zaskarżył, czym uznał jego zasadność, a wobec tego także obowiązek zastosowania się do jego wytycznych.
Nie można się także zgodzić z zarzutem naruszenia art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. i art. 218 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Po pierwsze niepowiązanie przepisów kpa z przepisem ustawy procesowej czyni zarzut nieskutecznym. Po drugie, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 lutego 2022 r. IV SA/Wa 1593/21, przesądził o konieczności wydania w sprawie decyzji, czyli jednoznacznie wskazał, że samo zaświadczenie ("świadectwo lekarsko-weterynaryjne obserwacji zwierzęcia w kierunku wykluczenia wścieklizny"), o braku wścieklizny u kota nie wystarczy, bowiem nie jest skierowane do konkretnej strony (a powinno).
Nie sposób się też zgodzić z zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i niewyjaśnienie przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstaw i przesłanek: dlaczego i tylko w przypadku, gdy nie stwierdzono choroby wścieklizny u zwierzęcia, nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości całości sprawy sądowo administracyjnej, a to w kontekście ustawowych zadań i kompetencji inspekcji weterynaryjnej. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). Tymczasem, Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyraźnie przywołuje stan faktyczny i prawny sprawy i wyjaśnia dlaczego nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości, powołując się przy tym na prawomocny wyrok WSA w Warszawie w wyroku z dnia 3 lutego 2022 r. IV SA/Wa 1593/21 i zawarte w nim wytyczne da organu.
Nie jest słuszny ani skuteczny także zarzut naruszenia art. 4 pkt 16 w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy o ochronie zwierząt z dnia 21 sierpnia 1997 roku (Dz.U. z 2022 r. poz. 572) w zw. z art. - tu autor skargi kasacyjnej nie wskazuje przepisu z którym chciałby powiązać zarzut - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i ustalonym stanie faktycznym, a to poprzez wadliwe uznanie, iż decyzja organu II instancji mogła być skierowana do innego podmiotu niż gmina, w kontekście nie ustalenia stanu faktycznego oraz materiału dowodowego, iż kot był bezdomnym w rozumieniu ustawy (art. 11 pkt 16 ww. ustawy) bo nie był kotem wolnożyjącym (art. 11 pkt 21 ww. ustawy), zaś zgodnie z art. 11 pkt 1 ww. ustawy zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom należy do zadań własnych gminy. Po pierwsze autor skargi kasacyjnej wyraźnie błędnie powołuje przepisy w stosunku do przedstawianej przez siebie treści. Nadto, niezależnie czy kot jest bezdomny czy wolnożyjący - decyzja jest odpowiednim rozstrzygnięciem by o tym przesądzić, a o konieczności jej wydania przesądził z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w swoim prawomocnym wyroku z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1593/21.
Reasumując, niezastosowanie się do wytycznych prawomocnego wyroku wydanego wcześniej w sprawie czyni bezpodstawnymi wszystkie zarzuty analizowanej skargi kasacyjnej, a zaskarżony wyrok Sądu I instancji z dnia 21 października 2022 r. prawidłowym.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę