I OSK 1819/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną N.N. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując brak związku przyczynowego między jej brakiem zatrudnienia a opieką nad mężem, mimo jego uczęszczania do Środowiskowego Domu Samopomocy. NSA podkreślił, że sprawa jest związana prawomocnym wyrokiem WSA z 2022 r., który już rozstrzygnął kwestię braku związku przyczynowego przy podobnym stanie faktycznym i prawnym. Zgodnie z art. 170 P.p.s.a., prawomocny wyrok wiąże inne sądy i organy, jeśli stan faktyczny i prawny nie uległy zmianie. Ponieważ w tej sprawie nie nastąpiły istotne zmiany, NSA uznał, że nie można ponownie badać kwestii już osądzonej. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych w sytuacji braku zmian stanu faktycznego i prawnego; interpretacja art. 170 P.p.s.a.
Dotyczy specyficznej sytuacji świadczenia pielęgnacyjnego i uczestnictwa osoby wymagającej opieki w zajęciach w ŚDS, ale zasada związania prawomocnym orzeczeniem ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak zatrudnienia skarżącej pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym mężem, jeśli mąż uczęszcza na zajęcia w Środowiskowym Domu Samopomocy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest bezpośredniego związku przyczynowego, ponieważ mąż skarżącej uczęszcza na zajęcia w Środowiskowym Domu Samopomocy przez 5 dni w tygodniu w określonych godzinach, co pozwala skarżącej na podjęcie zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd I instancji oraz NSA uznały, że kwestia związku przyczynowego została już rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem WSA z 2022 r., który stwierdził, że mąż skarżącej nie jest osobą leżącą i wymaga jedynie pomocy w czynnościach dnia codziennego, a jego pobyt w ŚDS pozwala na podjęcie przez skarżącą zatrudnienia. Brak zmian faktycznych lub prawnych od tamtego czasu oznacza związanie tym orzeczeniem.
Czy prawomocny wyrok sądu administracyjnego wiąże inne sądy i organy w kolejnym postępowaniu, jeśli stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocny wyrok wiąże inne sądy i organy na mocy art. 170 P.p.s.a., jeśli nie nastąpiły istotne zmiany w stanie faktycznym lub prawnym sprawy.
Uzasadnienie
NSA szczegółowo omówił moc wiążącą prawomocnego orzeczenia, wskazując, że zapobiega ono powstawaniu sprzecznych rozstrzygnięć i wymusza logiczne działanie organów państwa. W sytuacji braku zmian, ponowne badanie tej samej kwestii prawnej jest niedopuszczalne.
Przepisy (15)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawomocny wyrok wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, nie można formułować odmiennych ocen od tych wynikających z prawomocnego wyroku.
P.p.s.a. art. 171
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Związanie prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego w sytuacji braku zmian stanu faktycznego i prawnego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. (brak związku przyczynowego między brakiem zatrudnienia a opieką). • Naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 2 u.ś.r. (wpływ uczęszczania męża do ŚDS na brak związku przyczynowego). • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 9, 77, 80 k.p.a.) poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. • Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku. • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. • Istotną, a wręcz kluczową kwestią w rozpoznawanej sprawie jest, na co trafnie zwrócił uwagę zarówno Sąd I instancji jak i organ odwoławczy, że w sprawie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawnego męża wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w prawomocnym wyroku z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 718/22. • Zgodnie z art. 170 P.p.s.a. prawomocny wyrok wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe... • Ratio legis tych regulacji polega na wymuszaniu logicznego działania szeroko rozumianych organów państwa i zapobieganiu sytuacjom funkcjonowania w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie ze sobą sprzecznych. • Sąd I instancji słusznie zatem ocenił, że jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 14 października 2022 r.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Jolanta Górska
członek
Mariola Kowalska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych w sytuacji braku zmian stanu faktycznego i prawnego; interpretacja art. 170 P.p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji świadczenia pielęgnacyjnego i uczestnictwa osoby wymagającej opieki w zajęciach w ŚDS, ale zasada związania prawomocnym orzeczeniem ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje też, jak sądy podchodzą do kwestii związku przyczynowego w kontekście świadczeń socjalnych.
“Prawomocny wyrok to klamka zapadła? NSA wyjaśnia, kiedy nie można wracać do sprawy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.