I OSK 1816/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną policjanta, uznając, że jego oświadczenie o zwolnieniu ze służby było skuteczne, mimo próby jego odwołania, ponieważ nie wykazał on błędu przy jego składaniu.
Policjant złożył pisemne żądanie zwolnienia ze służby, które zostało uwzględnione przez Komendanta Powiatowego Policji. Następnie próbował odwołać swoje oświadczenie, twierdząc, że działał pod wpływem błędu co do stanu trzeźwości i był nakłoniony do tej decyzji przez przełożonego. Sądy obu instancji uznały jednak, że policjant był trzeźwy w momencie składania oświadczenia i nie wykazał wad oświadczenia woli, a ustawa o Policji nie przewiduje możliwości odwołania takiego oświadczenia po jego skutecznym złożeniu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. M. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił jego skargę na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji o utrzymaniu w mocy rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. Policjant złożył pisemne żądanie zwolnienia ze służby, które zostało natychmiast uwzględnione przez Komendanta Powiatowego Policji. Następnie P. M. próbował odwołać swoje oświadczenie, argumentując, że złożył je pod wpływem błędu co do stanu trzeźwości i był nakłoniony do tej decyzji przez przełożonego. Zarówno organ odwoławczy, jak i WSA uznali, że policjant był trzeźwy w momencie składania oświadczenia i nie wykazał wad oświadczenia woli. WSA podkreślił, że ustawa o Policji nie reguluje możliwości cofnięcia takiego oświadczenia, a w przypadku luki prawnej należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące oświadczeń woli, w tym art. 61 K.c. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania są nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że oświadczenie policjanta o zwolnieniu ze służby jest jednostronną czynnością prawną, do której stosuje się przepisy K.c. w zakresie wad oświadczeń woli i ich odwołania. Ponieważ P. M. nie wykazał, że działał pod wpływem błędu, a jego oświadczenie dotarło do adresata i zostało uwzględnione, próba jego odwołania była nieskuteczna. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli policjant nie wykazał, że działał pod wpływem błędu, a jego oświadczenie zostało skutecznie złożone i uwzględnione przez organ.
Uzasadnienie
Ustawa o Policji nie reguluje możliwości odwołania oświadczenia o zwolnienie ze służby. W przypadku luki prawnej stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Oświadczenie woli jest skuteczne, gdy dotarło do adresata i mógł się z nim zapoznać. Odwołanie jest skuteczne tylko wtedy, gdy dotrze jednocześnie lub wcześniej. Policjant nie wykazał błędu przy składaniu oświadczenia, a jego próba odwołania nastąpiła po tym, jak oświadczenie dotarło do adresata i zostało uwzględnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u. Policji art. 41 § ust. 3
Ustawa o Policji
Policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Przepis ten stanowi prawo dla policjanta do wystąpienia ze służby, po złożeniu pisemnego wniosku o zwolnienie ze służby, organ administracji zobowiązany jest do wydania stosownej decyzji, a jedynie jego uznaniu pozostawiony został czasokres, w jakim taka decyzja ma być podjęta, przy czym nie może on przekroczyć trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku. Przepis ten nie zawiera żadnych regulacji prawnych na okoliczność zmiany stanowiska policjanta w tym zakresie.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA związany jest granicami skargi kasacyjnej, rozpoznając sprawę z urzędu jedynie w zakresie nieważności postępowania.
Pomocnicze
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie tego oświadczenia woli jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.
k.c. art. 82-88
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące wad oświadczenia woli (np. błąd, podstęp).
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten wyłączony jest przez art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, ponieważ ustawa o Policji nakazuje organowi administracji wydanie decyzji uwzględniającej wniosek policjanta, natomiast cofnięcie wniosku nie wywołuje skutków prawnych przewidzianych w art. 105 K.p.a.
k.p.a. art. 130 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja podlega wykonaniu, jeżeli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej; błędne oddalenie skargi wynika z błędów popełnionych na etapie kontroli decyzji poprzedzającej wydanie aktu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Policjant był trzeźwy w momencie składania oświadczenia o zwolnienie ze służby. Oświadczenie policjanta o zwolnienie ze służby jest jednostronną czynnością prawną, do której stosuje się przepisy K.c. Próba odwołania oświadczenia była nieskuteczna, ponieważ nie wykazano błędu, a oświadczenie dotarło do adresata i zostało uwzględnione.
Odrzucone argumenty
Policjant działał pod wpływem błędu co do stanu trzeźwości. Policjant został nakłoniony do złożenia oświadczenia przez przełożonego. Oświadczenie o zwolnienie ze służby jest czynnością publicznoprawną, do której nie stosuje się przepisów K.c. Naruszenie art. 10 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. stanowiło podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
ustawa o Policji i przepisy dotyczące stosunku służbowego policjanta, w tym związane z rozwiązaniem tego stosunku, stanowią szczególny rodzaj postępowania, w ramach, którego nie mają zastosowania przepisy prawa pracy, a tym samym i kodeksu cywilnego, nadto w ramach tego postępowania wykorzystuje się z uwagi na rodzaj rozstrzygnięcia przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże przepisy te nie są stosowane, wprost lecz z uwzględnieniem specyfiki tej procedury. ustawa o Policji nie reguluje kwestii oceny skuteczności oświadczeń woli składanych w toku postępowania o zwolnienie ze służby, z tego też powodu należy stosować w tym zakresie przepisy kodeksu cywilnego. oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże osobę, która oświadczenie takie złożyła. Może być ono skutecznie odwołane po tym jako doszło do wiadomości adresata tylko za jego zgodą.
Skład orzekający
Jolanta Rajewska
przewodniczący
Anna Lech
sędzia
Małgorzata Pocztarek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia ze służby funkcjonariuszy Policji, stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do oświadczeń woli w sprawach administracyjnoprawnych, zasady składania i odwoływania oświadczeń woli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjanta, ale zasady stosowania K.c. mogą mieć szersze zastosowanie w innych służbach mundurowych lub stosunkach administracyjnoprawnych z luką prawną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stosowania przepisów prawa cywilnego do stosunków administracyjnoprawnych, co jest istotne dla prawników. Pokazuje też, jak ważne jest precyzyjne formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej.
“Czy policjant może wycofać się z decyzji o odejściu ze służby? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1816/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-11-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-12-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Lech Jolanta Rajewska /przewodniczący/ Małgorzata Pocztarek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane IV SA/Gl 986/06 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2007-06-11 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 7 poz 58 art.41 ust.3 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędzia NSA : Anna Lech Sędzia NSA: Małgorzata Pocztarek (spr.) Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 986/06 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 986/06 oddalił skargę P. M. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Śląski Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach decyzją z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] po rozpoznaniu odwołania P. M. od rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], którym na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58) zwolnił P. M. ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2005 r. - utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zwolnienie ze służby nastąpiło na skutek wniesienia w dniu [...] grudnia 2005 r. pisemnego żądania P. M. o zwolnienie ze służby w Policji. Organ podniósł, że do oceny skuteczności oświadczeń woli składanych w toku postępowania o zwolnienie ze służby w Policji mają zastosowanie postanowienia kodeksu cywilnego dotyczące składania oświadczeń woli oraz wad oświadczeń woli. Zdaniem organu odwoławczego zarzut, że skarżący złożył oświadczenie woli w stanie wyłączającym świadome i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli nie jest trafny. Organ stwierdził, że skarżący w momencie składania oświadczenia woli działał z rozeznaniem znaczenia i skutków swego zachowania się oraz pokierowania swym zachowaniem, ponieważ proces decyzyjny, jak również i uzewnętrznienie woli nie były zakłócone przez destrukcyjne czynniki wynikające z aktualnych właściwości psychiki lub procesu myślowego. Także zarzut, jakoby raport o zwolnienie ze służby sporządzony był pod wpływem błędu, co do okoliczności związanych ze stanem trzeźwości, w który wprowadził go bezpośredni przełożony, nie może się ostać. Zdaniem organu o stanie nietrzeźwości można mówić wówczas, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi powyżej 0,5 % alkoholu, zaś stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi od 0,2 % do 0,5 % alkoholu. Według organu analiza wyników pomiaru na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu pozwalają uznać, że we wskazanym dniu P. M. stawił się na służbę będąc osobą trzeźwą, a zatem nie można mówić o błędzie lub wprowadzeniu w błąd osoby, że znajduje się w stanie nietrzeźwości. Dodatkowo organ zauważył, że P. M. jako policjant z [...]nastoletnim doświadczeniem przy podejmowaniu decyzji nie mógł się kierować jedynie tym, że nie został dopuszczony do służby z tego powodu, iż był w stanie nietrzeźwości. Oznacza to, że podjęta przez niego decyzja była podjęta zbyt pochopnie i posiadała emocjonalne podłoże wynikające z borykaniem się z problemami alkoholowymi, ale nie oznacza to, aby podjęta została w wyniku błędu, a zatem z wadą oświadczenia woli. Przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji ma charakter imperatywny i jedyną przesłanką warunkującą możliwość skorzystania z niego jest pisemne zgłoszenie przez policjanta wystąpienia ze służby. Raport policjanta domagającego się natychmiastowego zwolnienia stanowi podstawę do niezwłocznego zwolnienia ze służby. Z zapisów Komendanta Powiatowego Policji w B. dokonanych na raporcie wynika, że żądanie odwołującego zostało doręczone organowi w dniu [...] grudnia 2005 r. i skoro strona tego samego dnia odebrała rozkaz personalny realizujący złożone przez nią żądanie, to brak jest podstaw do przyjęcia, że adnotacje na przedmiotowym raporcie dokonane zostały w innym terminie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W odpowiedzi na skargę Śląski Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Przepis ten pełni szczególną funkcję, ponieważ jest to unormowanie, które stanowi prawo dla policjanta do wystąpienia ze służby, po złożeniu pisemnego wniosku o zwolnienie ze służby, organ administracji zobowiązany jest do wydania stosownej decyzji, a jedynie jego uznaniu pozostawiony został czasokres, w jakim taka decyzja ma być podjęta, przy czym nie może on przekroczyć trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku (zob. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 1866/01, Lex 121908). Jednocześnie przepis ten nie zawiera żadnych regulacji prawnych na okoliczność zmiany stanowiska policjanta w tym zakresie. Sąd podniósł, że ustawa o Policji i przepisy dotyczące stosunku służbowego policjanta, w tym związane z rozwiązaniem tego stosunku, stanowią szczególny rodzaj postępowania, w ramach, którego nie mają zastosowania przepisy prawa pracy, a tym samym i kodeksu cywilnego, nadto w ramach tego postępowania wykorzystuje się z uwagi na rodzaj rozstrzygnięcia przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże przepisy te nie są stosowane, wprost lecz z uwzględnieniem specyfiki tej procedury. Oznacza to, że m.in. art. 41 ust. 3 ustawy o Policji wyłącza stosowanie art. 105 K.p.a., ponieważ wskazany przepis ustawy o Policji nakazuje organowi administracji na wydanie stosownej decyzji uwzględniającej wniosek złożony przez policjanta, natomiast cofnięcie wskazanego wniosku otwiera jedynie temu organowi możliwość rozpatrzenia tego wniosku i przychylenia się do niego, natomiast nie wywołuje on skutków prawnych przewidzianych w art. 105. Przyjęcie bezpośredniego stosowania postanowień art. 105 K.p.a. spowodowałoby, że osoba składająca raport o zwolnienie w każdej chwili uprawniona byłaby do jego cofnięcia, co skutkowałoby niezbędnością umorzenia wszczętego postępowania jako bezprzedmiotowego. Rozstrzygnięcie takie stawiałoby organ administracji w trudnej sytuacji, zwłaszcza wówczas, gdy podjął już działania zmierzające do zapełnienia luki po zwalniającym się policjancie. Sąd odnosząc się do zarzutów dotyczących wadliwości w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, jak również uniemożliwienia skarżącemu wzięcia czynnego udziału w tym postępowaniu wskazał, że treść raportu skarżącego z dnia [...] grudnia 2005 r., w którym występuje on z wnioskiem o zwolnienie ze służby z tym dniem oraz brzmienie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, pozwala uznać, iż organ pierwszej instancji począwszy od chwili, w której otrzymał wskazany raport uprawniony był do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Rozstrzygnięcie to nie mogło zapaść później niż trzy miesiące od dnia jego złożenia. Organ pierwszej instancji uwzględnił w całości zgłoszony wniosek i w tym samym dniu wydał stosowny rozkaz personalny i co więcej został on doręczony skarżącemu, który potwierdził własnoręcznie jego odbiór. W tej sytuacji wszelkie zarzuty, co do braków w postępowaniu dowodowym ze strony organu są bezpodstawne, ponieważ organ takiego postępowania nie prowadził i nie był zobowiązany do jego prowadzenia, co więcej stosownie do art. 130 § 4 K.p.a. decyzja podlega wykonaniu, jeżeli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organu administracji zgodne było z żądaniem strony, zatem decyzja ta podlegała wykonaniu niezależnie od tego, czy nadany został jej rygor natychmiastowej wykonalności czy też nie. Sąd wskazał, że skarżący swoje cofnięcie oświadczenia uzasadniał tym, iż podejmując decyzję o rezygnacji ze służby w Policji był w błędzie, co do stanu swojej trzeźwości w dniu [...] grudnia 2005 r., jak również zaznaczył, że został nakłoniony do podjęcia takiej decyzji przez bezpośredniego przełożonego, który polecił przygotować innemu pracownikowi komendy rozkaz o rezygnacji ze służby, który on podpisał. W sprawie kluczowym zagadnieniem jest zatem kwestia złożonego oświadczenia woli przez policjanta domagającego się zwolnienia ze służby, a następnie zmieniającego swoje stanowisko w tej sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że ustawa o Policji nie reguluje kwestii oceny skuteczności oświadczeń woli składanych w toku postępowania o zwolnienie ze służby, z tego też powodu należy stosować w tym zakresie przepisy kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 61 K.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie tego oświadczenia woli jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej (wyrok NSA z dnia 5 lipca 2001 r. sygn. akt II SA 593/01, Lex 77683). Skarżący zakwestionował swoje oświadczenie woli już po tym, jak dotarło ono do adresata i adresat podjął w oparciu o to świadczenie rozstrzygnięcie w sprawie. Z tego też powodu zasadnie skarżący wywnioskował, że jedyną możliwością skutecznego odwrócenia skutków prawnych złożonego oświadczenia woli było wykazanie, że był on w błędzie składając to oświadczenie. Sąd podniósł, że organ odwoławczy po przeprowadzeniu analizy całości dokumentacji doszedł do przekonania, iż skarżący składając oświadczenie woli nie był w błędzie, ponieważ składając oświadczenie był w rozumieniu przepisów prawa osobą trzeźwą, a taka osoba nie może nie być świadoma podejmowanych przez siebie decyzji. Ponadto organ odwoławczy podzielił argumentację skarżącego, że w dniu [...] grudnia 2005 r. nie był on w stanie nietrzeźwości i nie zachodziły podstawy prawne do niedopuszczenia go do pełnienia służby, natomiast organ ten ze wskazanego faktu wyprowadził odmienne od skarżącego wnioski, a mianowicie takie, że skarżący podpisując raport o zwolnienie ze służby nie był w błędzie, a zatem jego oświadczenie było dla organów administracji wiążące, jako złożone w pełni władz umysłowych. Sąd przychylił się do stanowiska organu odwoławczego, że skoro we wskazanym dniu żaden z pomiarów stanu trzeźwości skarżącego nie wykazał stanu nietrzeźwości, należało uznać, że skarżący w danym dniu był osobą trzeźwą i podejmującą w pełni racjonalne decyzje. Skoro skarżący był w danym dniu osobą trzeźwą, nie mógł podejmować decyzji pod wpływem błędu, zatem błąd złożonego oświadczenia nie został wykazany, a tym samym nie wystąpiła żadna przesłanka uzasadniająca uwzględnienie wniesionego odwołania. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł P. M., zaskarżając go w całości. Skarżący zaskarżonemu wyrokowi zarzucił "naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie". Ponadto zarzucił naruszenie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) poprzez jego zastosowanie w okolicznościach, gdy ze stanu faktycznego sprawy, ze stanu prawnego i zakresu prawa policyjnego zaskarżona decyzja naruszała prawa skarżącego, a uznanie przez Sąd, iż wobec braku regulacji cofnięcia raportu w ustawie o Policji należy stosować w tym zakresie przepisy kodeksu cywilnego, w tym art. 61 K.c. skarżący postrzega jako rażące naruszenie prawa, które spowodowało udzielenie sądowej ochrony prawnej organowi bez podstawy prawnej, miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do oddalenia skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie przewiduje (nie reguluje) możliwości odwołania lub cofnięcia przez policjanta oświadczenia o zwolnieniu się ze służby, przy czym z braku regulacji, nie należy, jak to dokonał Sąd pierwszej instancji wyprowadzić wniosku, iż odwołanie (cofnięcie) raz złożonego oświadczenia jest w żadnym wypadku niedopuszczalne. W ocenie skarżącego możliwe, dopuszczalne i skuteczne jest cofnięcie przez policjanta oświadczenia o zgłoszeniu wystąpienia ze służby w Policji, jeżeli nie nastąpiły jeszcze skutki w postaci rozwiązania stosunku służbowego. Zgłoszenie wystąpienia ze służby w Policji jest czynnością jednostronną, która nie wymaga zgody adresata (Komendanta Powiatowego Policji w B.) na wywołanie skutków prawnych. Zdaniem skarżącego oświadczenie policjanta o zwolnieniu ze służby jest czynnością o charakterze publicznoprawnym, a nie czynnością cywilnoprawną. Znajduje to potwierdzenie w wykładni systemowej art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, który ulokowany jest w rozdziale 5 tej ustawy, regulującym status służby w Policji. Skoro brak jest w przepisach ustawy o Policji podstaw do przyjęcia, że do czynności tej można w jakimkolwiek zakresie stosować przepisy Kodeksu cywilnego o składaniu oświadczeń woli (art. 60 i następne K.c.), w tym przepisu regulującego możliwość odwołania oświadczenia woli (art. 61 § 1 K.c.), to oznacza, że ocena skutków tej czynności musi być dokonana w oparciu o analizę przepisów ustawy o Policji. Skarżący podkreślił, że oświadczenie o zgłoszeniu wystąpienia ze służby w Policji jest czynnością o charakterze publicznoprawnym, więc oświadczenie obejmujące odwołanie zgłoszenia musi mieć taki charakter, a to oznacza, że także do niego nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego o oświadczeniach woli. Zatem w obecnym stanie prawnym, który nie przewiduje wprost odwołania zgłoszenia wystąpienia ze służby w Policji, odwołanie zgłoszenia wystąpienia ze służby w Policji jest dopuszczalne do czasu ostatecznego rozwiązania stosunku służbowego. Ponadto w ocenie skarżącego doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Skarżący jako strona w toku postępowania, bez swojej winy został pozbawiony czynnego prawa udziału w sprawie, a to stanowi w myśl art. 10 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił "naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie" oraz naruszenie art. 151 P.p.s.a. przez jego zastosowanie. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna oparta została na dwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. ocenie należało w pierwszej kolejności poddać zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a., bowiem ocena przez Sąd zarzutów naruszenia prawa materialnego możliwa jest wyłącznie wtedy, gdy stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. W związku z postawionym przez skarżącego zarzutem naruszenia art. 151 P.p.s.a. należy wskazać, że w orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, iż przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Błędne oddalenie skargi nie polega samo w sobie na nieprawidłowym zastosowaniu art. 151 P.p.s.a, lecz na błędzie popełnionym na etapie kontroli decyzji poprzedzającym fazę wydania tego aktu. Powołana norma może zatem stanowić przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej określonego w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., ale tylko w jednoznacznym powiązaniu z innymi przepisami postępowania i to dopiero ewentualne naruszenie powiązanych przepisów decyduje o zasadności zarzutu uchybienia art. 151 P.p.s.a. Zatem wobec nieprawidłowego sformułowania podstawy kasacji dotyczącej naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym sprawy przyjętym przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Przechodząc do oceny podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że w przypadku, gdy podstawa skargi kasacyjnej opiera się na tym zarzucie, autor skargi kasacyjnej powinien powołać w jej treści przepisy prawa, które stosował albo powinien zastosować sąd administracyjny. Powinien precyzyjnie wskazać, o jaki przepis chodzi, z dokładnym podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu itp. Natomiast w złożonej skardze kasacyjnej skarżący nie podał konkretnych przepisów, które zostały naruszone przez Sąd. Zasada związania podstawami kasacyjnymi oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji wnoszącego skargę. Nie jest też uprawniony do zastępowania stron oraz korygowania czy uzupełniania za nie podstaw kasacyjnych. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, że uznanie przez Sąd, iż w przypadku cofnięcia raportu o wystąpieniu ze służby należy stosować przepisy kodeksu cywilnego, w tym art. 61 K.c. - rozstrzygnięcia wymaga kwestia skuteczności oświadczeń woli składanych przez policjanta w toku postępowania o zwolnienie go ze służby. Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę kontrolowanych przez Sąd pierwszej instancji decyzji stanowił art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Policjant występując o rozwiązanie z nim stosunku służbowego, składa oświadczenie woli skierowane do przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Zgodnie z nauką prawa cywilnego czynności prawne z uwagi na strony w nich uczestniczące dzieli się na czynności prawne jednostronne, umowy oraz uchwały. Czynności prawne jednostronne charakteryzują się tym, że dochodzą do skutku przez złożenie oświadczenia woli jednej osoby. Na gruncie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji należy uznać, że oświadczenie woli składane przez policjanta o wystąpieniu ze służby odpowiada modelowi jednostronnej czynności prawnej, bowiem skutkiem takiego oświadczenia woli jest powstanie po stronie organu Policji obowiązku zwolnienia policjanta ze służby i nie jest konieczne do powstania takiego obowiązku złożenie stosownego oświadczenia woli przez organ Policji. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji ustawa o Policji i inne przepisy prawa administracyjnego nie regulują zasad składania oświadczeń woli w administracyjnoprawnych stosunkach służbowych. W omawianym zakresie występuje luka w prawie. W takich przypadkach jedną z dopuszczalnych form wykładni jest analogia "z prawa" (analogia iuris). Zgodnie z art. 61 K.c. oświadczenie adresowane do innego podmiotu wywiera skutki prawne z chwilą, gdy dotarło do adresata w takiej formie, iż mógł się on zapoznać z jego treścią. Odwołanie pierwszego żądania jest skuteczne jedynie wówczas, gdy doszło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem. W świetle tej regulacji oświadczenie woli złożone drugiej stronie wiąże osobę, która oświadczenie takie złożyła. Może być ono skutecznie odwołane po tym jako doszło do wiadomości adresata tylko za jego zgodą. W tym zakresie odpowiednie zastosowanie znajdują także przepisy kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli (art. 82- 88 K.c.). Nie do przyjęcia jest zatem stanowisko skarżącego, że dopuszczalne i skuteczne jest cofnięcie przez policjanta oświadczenia o zgłoszeniu wystąpienia ze służby w Policji, jeżeli nie nastąpiły jeszcze skutki w postaci rozwiązania stosunku służbowego. Z powyższych względów podzielić należy stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że do wystąpienia policjanta o zwolnienie ze służby mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego oraz że skarżący w okolicznościach niniejszej sprawy nie wykazał, iż złożył oświadczenie pod wpływem błędu. Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 K.p.a. (pozbawienie czynnego prawa udziału w sprawie) w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zarzut ten nie jest zasadny, bowiem wskazanie przepisów K.p.a. nie może być uznane za samodzielną podstawę skargi kasacyjnej. W skardze kasacyjnej winny być podniesione zarzuty przeciwko orzeczeniu Sądu pierwszej instancji, który w toku postępowania sądowego stosuje przepisy P.p.s.a., nie zaś przeciwko decyzjom organów administracji publicznej. Autor skargi kasacyjnej, chcąc zatem skutecznie podnieść zarzut naruszenia przepisów postępowania, powinien nie tylko powołać naruszone w jego ocenie przepisy K.p.a., ale i przepisy postępowania sądowego. W tej sytuacji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI