I OSK 1810/22

Naczelny Sąd Administracyjny2023-12-20
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo administracyjnesądownictwo administracyjneskarga kasacyjnanieważność postępowaniaponowne rozpoznanie sprawyzwierzęta bezdomneuchwała rady gminyprokurator

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę prokuratora, stwierdzając nieważność postępowania z powodu ponownego rozpoznania tej samej sprawy.

Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą programu opieki nad zwierzętami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy dwukrotnie rozpoznał tę samą skargę, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i odrzucił pierwotną skargę prokuratora z powodu naruszenia art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. (wcześniejsze prawomocne osądzenie sprawy).

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił jego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) stwierdził, że WSA dwukrotnie rozpoznał tę samą sprawę, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. (wcześniejsze prawomocne osądzenie sprawy). Prokurator w skardze kasacyjnej zarzucił WSA naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez zaniechanie umorzenia postępowania, gdy sprawa była już osądzona. NSA, działając na podstawie art. 189 P.p.s.a. w związku z art. 183 § 2 pkt 3 i art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok WSA w całości i odrzucił skargę prokuratora, uznając, że sprawa była już prawomocnie osądzona w innej sprawie o identycznym przedmiocie i stronach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne rozpoznanie sprawy, która została już prawomocnie osądzona, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd I instancji dwukrotnie rozpoznał tę samą skargę Prokuratora na uchwałę Rady Miejskiej. Fakt, że sprawa o identycznym przedmiocie i stronach została już prawomocnie osądzona, wyklucza ponowne orzekanie w tym zakresie i prowadzi do nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieważność postępowania zachodzi m.in. gdy w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo gdy sprawa taka została już prawomocnie osądzona.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.

P.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli skarga ulegała odrzuceniu, Naczelny Sąd Administracyjny uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę.

P.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia tego przepisu podniesiono w skardze kasacyjnej, wskazując na zaniechanie umorzenia postępowania.

u.o.zw. art. 11a § 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

Przepis ten był przedmiotem zarzutów Prokuratora w pierwotnej skardze dotyczącej uchwały Rady Miejskiej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ponowne rozpoznanie sprawy przez WSA, która została już prawomocnie osądzona, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a.). W sytuacji, gdy skarga podlegała odrzuceniu na etapie WSA z powodu wcześniejszego prawomocnego osądzenia sprawy, NSA uchyla wyrok WSA i odrzuca skargę (art. 189 P.p.s.a.).

Godne uwagi sformułowania

nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do nieważności postępowania w takim sytuacji, postępowanie w sprawie II SA/Bd 1262/21 należało umorzyć rozpoznanie tej skargi wykluczało ponowne orzekanie w tym samym zakresie występuje tożsamość podmiotowa jak i przedmiotowa

Skład orzekający

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Monika Nowicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieważności postępowania w sądach administracyjnych, w szczególności w przypadku ponownego rozpoznania sprawy, która została już prawomocnie osądzona."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie sąd administracyjny dwukrotnie rozpoznał tę samą sprawę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotny błąd proceduralny sądu niższej instancji, który doprowadził do nieważności postępowania, co jest ważną lekcją dla praktyków prawa administracyjnego.

Sąd dwukrotnie rozpoznał tę samą sprawę – NSA uchyla wyrok i odrzuca skargę!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1810/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Bd 1262/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-04-05
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 161 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1262/21 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią na uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr XXXVIII/295/2021 w przedmiocie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy postanawia: uchylić zaskarżony wyrok w całości i odrzucić skargę
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 5 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1262/21 oddalił Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią na uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr XXXVIII/295/2021 w przedmiocie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie gminy.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Prokurator Rejonowy w Nakle nad Notecią zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr XXXVIII/295/2021 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta i Gminy Mrocza na rok 2021, w części, tj. w zakresie § 3 ust. 3 załącznika do uchwały. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanej części.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Mrocza wniósł o jej oddalenie.
Jak zauważył Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 29 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 1437/21 oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią na uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr XXXVIII/295/2021. Zatem, wydając w dniu 5 kwietnia 2021 r. wyrok w niniejszej sprawie, Sąd po raz drugi rozpoznał tę samą sprawę. Sad wskazał, że nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do nieważności postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Jak zwrócił uwagę Sąd I instancji, składający skargę Prokurator powinien rozważyć złożenie skargi kasacyjnej, która następnie powinna być oceniona przez ten Sąd pod kątem zastosowania art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prokurator Rejonowy w Nakle nad Notecią zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., polegające na niezasadnym zaniechaniu umorzenia postępowania w sytuacji, gdy w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią na tę samą uchwałę z 31 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wydał już wyrok 29 marca 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1437/21. Uchybienie to stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania. Ponadto, złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Jak podkreślono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Sąd I instancji, wydając 5 kwietnia 2022 r. wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1262/21, po raz drugi rozpoznał tę samą sprawę. Nie ulega więc wątpliwości, że w niniejszej sprawie doszło do nieważności postępowania, na co również zwrócił uwagę Sąd I instancji. Sąd I instancji pominął jednak, że w takiej sytuacji, postępowanie w sprawie II SA/Bd 1262/21 należało umorzyć.
Gmina Mrocza, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych "wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się nakazu zapłaty do dnia zapłaty". Nie zażądano przeprowadzenia rozprawy. Gmina zaznaczyła, że w sprawie nie istniały podstawy do stwierdzenia nieważności uchwały z 31 sierpnia 2021 r. i dlatego słusznie Sąd I instancji oddalił skargę. Jak dalej podała, nie ulega wątpliwości, że w postępowaniach o sygn. akt II SA/Bd 1437/21 i II SA/Bd 1262/21 "występuje tożsamość podmiotowa jak i przedmiotowa" i dlatego też "skarżony wyrok odpowiada prawu".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Zgodnie z art. 183 § 2 P.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi:
1) jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna;
2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany;
3) jeżeli w tej samej sprawie toczy się postępowanie wcześniej wszczęte przed sądem administracyjnym albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona;
4) jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy;
5) jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw;
6) jeżeli wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny.
W sprawie nie jest sporne, że zaistniała przesłanka nieważności postępowania określona w art. 183 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy Prokurator Rejonowy w Nakle nad Notecią zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 31 sierpnia 2021 r., nr XXXVIII/295/202, w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta i Gminy Mrocza na rok 2021, w części, tj. w zakresie § 3 ust. 3 załącznika do uchwały. Skarżący zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa, tj. art. 11a ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie przez zaniechanie wskazania konkretnych miejsc dokarmiania kotów wolno żyjących na całym obszarze Miasta i Gminy Mrocza. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanej części, tj. w zakresie § 3 ust. 3 załącznika do uchwały.
Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 29 marca 2022 r. w sprawie o sygn. akt: II SA/Bd 1437/21 rozpoznał skargę Prokuratora Rejonowego w Nakle nad Notecią na uchwałę Rady Miejskiej w Mroczy z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr XXXVIII/295/2021, w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Miasta i Gminy Mrocza na rok 2021, w części, tj. w zakresie § 3 ust. 3 załącznika do uchwały. Prokurator zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa, tj. art. 11a ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt przez zaniechanie wskazania konkretnych miejsc dokarmiania kotów wolno żyjących na całym obszarze Miasta i Gminy Mrocza. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały we wskazanej części, w zakresie § 3 ust. 3 załącznika do uchwały.
Tym samym nie budzi wątpliwości, że przedmiot sprawy rozpoznawanej pod sygn. akt II SA/Bd 1262/21 został już osądzony w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 1437/21. W tym stanie rzeczy rozpoznanie tej skargi wykluczało ponowne orzekanie w tym samym zakresie. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona, sąd odrzuca skargę. W takim wypadku, skoro skarga podlegała odrzuceniu, zastosowanie znajdzie art. 189 P.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę. Podkreślić należy, że zwrot normatywny zawarty w powyższym przepisie: "Jeżeli skarga ulegała odrzuceniu", wskazuje, że przepis ten odnosi się do przypadków, w których już na etapie wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, istniała podstawa do odrzucenia skargi, natomiast sąd ten, pomimo obowiązku wynikającego z art. 58 § 1 P.p.s.a., skargi nie odrzucił.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 189 w związku z art. 183 § 2 pkt 3 i art. 58 § 1 pkt 4 oraz w związku z art. 193 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i odrzucił skargę Prokuratora Rejonowego w Nakle.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI