Orzeczenie · 2025-09-04

I OSK 1803/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-04
NSAAdministracyjneWysokansa
skarga kasacyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymik.p.a.wygaśnięcie decyzjiinteres prawnystrona postępowanianieruchomościzarządzanie mieniem państwowymNSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę Ministra na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 2009 r. dotyczącej nabycia przez Województwo prawa własności nieruchomości. Minister Rolnictwa zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. przez ogólnikowe uzasadnienie oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. przez bezzasadne oddalenie skargi, twierdząc, że wystąpiły przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Kluczowym zagadnieniem stała się dopuszczalność skargi kasacyjnej wniesionej przez Ministra Rolnictwa. Sąd, powołując się na uchwałę OPS 1/04 i art. 50 § 1 p.p.s.a., podkreślił, że legitymację do wniesienia skargi warunkuje posiadanie interesu prawnego. Analiza akt sprawy wykazała, że jednostka doradztwa rolniczego, nadzorowana przez Ministra Rolnictwa, zrzekła się prawa użytkowania wieczystego i własności nieruchomości przed wszczęciem postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Decyzja ta dotyczyła nabycia nieruchomości przez samorząd, a nie praw jednostki doradczej. W związku z tym, ani jednostka doradcza, ani Minister Rolnictwa nie posiadali interesu prawnego w sprawie, a jedynie interes faktyczny. Stronami postępowania były Województwo i Skarb Państwa, reprezentowane przez właściwe organy. NSA uznał, że Minister Rolnictwa nie reprezentował Skarbu Państwa w tej sprawie. Sąd odwołał się również do wyjątku od zasady odrzucenia skargi wniesionej przez nieuprawniony podmiot, gdy podmiot ten był traktowany jak strona przez sąd I instancji. Jednakże, w tym przypadku, brak interesu prawnego uzasadniał oddalenie skargi kasacyjnej. NSA, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego, pojęcie interesu prawnego, dopuszczalność skargi kasacyjnej wniesionej przez podmiot niebędący stroną, ale dopuszczony do udziału w postępowaniu przez sąd I instancji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wygaśnięciem decyzji administracyjnej i zmianami w przepisach dotyczących jednostek doradztwa rolniczego. Kluczowe jest ustalenie, czy podmiot wnoszący skargę był traktowany jako strona przez sąd niższej instancji.

Zagadnienia prawne (4)

Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi posiadał legitymację procesową (interes prawny) do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie dotyczącej wygaśnięcia decyzji o nabyciu nieruchomości przez samorząd, podczas gdy jednostka podległa Ministrowi zrzekła się praw do tej nieruchomości przed wszczęciem postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie posiadał interesu prawnego w sprawie, a jedynie interes faktyczny, co czyniło skargę kasacyjną niedopuszczalną.

Uzasadnienie

Jednostka doradztwa rolniczego, nadzorowana przez Ministra Rolnictwa, zrzekła się praw do nieruchomości przed wszczęciem postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Decyzja ta dotyczyła nabycia nieruchomości przez samorząd i nie wpływała na prawa jednostki doradczej. W związku z tym Minister nie miał interesu prawnego w sprawie.

Czy skarga kasacyjna wniesiona przez podmiot niebędący stroną postępowania, ale dopuszczony do udziału w postępowaniu przed sądem I instancji, powinna zostać odrzucona czy rozpoznana merytorycznie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku, gdy podmiot wnoszący skargę kasacyjną był traktowany jak strona przez sąd I instancji, skarga nie powinna być odrzucana z przyczyn formalnych, lecz rozpoznana merytorycznie, co może prowadzić do oddalenia skargi z powodu braku usprawiedliwionych podstaw (np. braku interesu prawnego).

Uzasadnienie

Sąd I instancji dopuścił Ministra do udziału w postępowaniu. W takiej sytuacji, ustalenie braku interesu prawnego wymaga merytorycznego rozpoznania sprawy, a nie odrzucenia skargi na podstawie art. 178 p.p.s.a.

Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczająco szczegółowe i czy sąd pominął istotne zarzuty skargi?

Odpowiedź sądu

Nie zostało to rozstrzygnięte merytorycznie, ponieważ skarga kasacyjna została oddalona z powodu braku legitymacji procesowej skarżącego.

Uzasadnienie

NSA nie badał zarzutów dotyczących naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ uznał skargę za niedopuszczalną z innych przyczyn.

Czy w sprawie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 2009 r. na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.?

Odpowiedź sądu

Nie zostało to rozstrzygnięte merytorycznie, ponieważ skarga kasacyjna została oddalona z powodu braku legitymacji procesowej skarżącego.

Uzasadnienie

NSA nie badał meritum sprawy dotyczącego przesłanek wygaśnięcia decyzji, skupiając się na dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną z powodu braku legitymacji procesowej skarżącego (Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi).

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 50 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.n.s.a. art. 33 § 2

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

p.p.s.a. art. 177

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 221

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 178

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 180

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie art. 31 § 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie art. 32 § 1

Ustawa z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o jednostkach doradztwa rolniczego

u.g.n. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym art. 6 § 1

Ustawa z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego art. 3 § 1

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 162 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie posiadał interesu prawnego w sprawie, a jedynie interes faktyczny, co czyniło skargę kasacyjną niedopuszczalną.

Odrzucone argumenty

Zarzuty Ministra Rolnictwa dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (ogólnikowe uzasadnienie WSA) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. (bezzasadne oddalenie skargi przez WSA).

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania • Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny • Nie można odrzucić skargi kasacyjnej z tego powodu, że została wniesiona przez podmiot niebędący stroną, jeżeli podmiot ten został dopuszczony do udziału przed wojewódzkim sądem administracyjnym i brał udział w tym postępowaniu jako strona.

Skład orzekający

Piotr Przybysz

przewodniczący

Piotr Niczyporuk

sprawozdawca

Joanna Skiba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego, pojęcie interesu prawnego, dopuszczalność skargi kasacyjnej wniesionej przez podmiot niebędący stroną, ale dopuszczony do udziału w postępowaniu przez sąd I instancji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wygaśnięciem decyzji administracyjnej i zmianami w przepisach dotyczących jednostek doradztwa rolniczego. Kluczowe jest ustalenie, czy podmiot wnoszący skargę był traktowany jako strona przez sąd niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego legitymacji procesowej i interesu prawnego, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak NSA podchodzi do skarg wnoszonych przez podmioty, które nie są stronami w pierwotnym rozumieniu.

Czy minister może skarżyć decyzję, której nie dotyczy? NSA wyjaśnia, czym jest interes prawny.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst