I OSK 1801/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.S. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Skarżąca, ustanowiona opiekunem prawnym dziecka, złożyła wniosek o zapomogę w terminie 12 miesięcy od ustanowienia opieki. Jednakże, w międzyczasie dziecko zostało przysposobione przez P.G. i D.G., co skutkowało ustaniem dotychczasowej opieki prawnej nad dzieckiem. NSA, opierając się na przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych, uznał, że prawo do zapomogi wygasa, jeśli wnioskodawca nie jest już uprawniony do świadczenia w dniu składania wniosku. W tym przypadku, z dniem przysposobienia dziecka, skarżąca przestała być jego opiekunem prawnym, co uniemożliwiło przyznanie zapomogi, mimo złożenia wniosku w terminie 12 miesięcy od ustanowienia opieki. Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka w kontekście zmiany statusu prawnego opiekuna (np. na skutek przysposobienia).
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany statusu prawnego opiekuna dziecka w trakcie biegu terminu do złożenia wniosku o świadczenie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka przysługuje opiekunowi prawnemu, który złożył wniosek w terminie 12 miesięcy od ustanowienia opieki, jeśli dziecko zostało następnie przysposobione przez innych rodziców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zapomoga nie przysługuje, jeśli prawo do niej wygasło z dniem ustania opieki prawnej na skutek przysposobienia dziecka.
Uzasadnienie
Prawo do zapomogi przysługuje tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca na dzień składania wniosku znajduje się w katalogu podmiotów uprawnionych. Ustanie opieki prawnej na skutek przysposobienia dziecka powoduje wygaśnięcie prawa do świadczenia.
Czy termin do złożenia wniosku o jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia dziecka, ustanowiony dla opiekuna prawnego, jest otwierany na nowo w przypadku przysposobienia dziecka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przysposobienie dziecka skutkuje ustaniem dotychczasowej opieki prawnej i wygaśnięciem prawa do świadczenia, nawet jeśli wniosek został złożony w terminie 12 miesięcy od ustanowienia opieki.
Uzasadnienie
Przysposobienie dziecka zgodnie z art. 123 § 1 k.r.o. powoduje ustanie dotychczasowej opieki prawnej. W związku z tym, wnioskodawca przestaje być uprawnionym podmiotem do ubiegania się o świadczenie.
Przepisy (6)
Główne
u.ś.r. art. 15b § 1 i 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie przysługuje, gdy wnioskodawca jest w katalogu osób uprawnionych w dniu złożenia wniosku. Termin 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieką lub przysposobienia, nie później niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia, jest otwierany, jeśli wcześniej nie złożono wniosku w terminie 12 miesięcy od narodzin dziecka.
k.r.o. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przez przysposobienie ustaje dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka nad przysposobionym.
Pomocnicze
k.r.o. art. 121 § 1-4
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przysposobienie tworzy stosunek jak między rodzicami a dziećmi, a zstępni przysposobionego nabywają prawa i obowiązki.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA orzeka na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 P.p.s.a.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15b ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie przysługuje wyłącznie tym kategoriom podmiotów, które w dniu złożenia wniosku znajdowały się w katalogu osób uprawnionych, a prawo do zapomogi wygasa, jeżeli w trakcie biegu ustawowego terminu do złożenia wniosku opieka ustała, mimo że prawo do tego świadczenia powstało w dniu uprawomocnienia się orzeczenia o ustanowieniu opieki. • Przyjęcie interpretacji, iż opiekunem prawnym jest osoba, która w chwili złożenia wniosku posiadała status opiekuna, a nie ta, która faktycznie nabyła prawo w dniu zaistnienia określonego zdarzenia i poniosła zwiększone koszty utrzymania dziecka.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie do powyższego świadczenia, może zostać zrealizowane tylko raz, niezależnie od tego, który z uprawnionych podmiotów stanie się beneficjentem świadczenia. • Skutkiem takiego postanowienia było wygaśnięcie instytucji pieczy zastępczej i wynikającego z niej obowiązku skarżącej opieki nad małoletnim.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Maciej Dybowski
członek
Mariola Kowalska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka w kontekście zmiany statusu prawnego opiekuna (np. na skutek przysposobienia)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany statusu prawnego opiekuna dziecka w trakcie biegu terminu do złożenia wniosku o świadczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów dotyczących terminów i statusu prawnego, co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i rodzinnym.
“Czy przysposobienie dziecka odbiera prawo do "becikowego"? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.