I OSK 1077/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-05-16
NSAAdministracyjneWysokansa
policjasłużbazwolnieniedyscyplinapostępowanie karnedowodyoczywistość popełnienia przestępstwaprawo administracyjnesądownictwo administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji, uznając, że popełnienie przestępstwa przez funkcjonariusza nie było oczywiste w rozumieniu ustawy o Policji.

Sprawa dotyczyła zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby z powodu popełnienia przestępstwa, które miało być oczywiste. WSA uchylił decyzję o zwolnieniu, uznając, że organy Policji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości oczywistości popełnienia czynu. Skarga kasacyjna Komendanta Wojewódzkiego Policji została oddalona przez NSA, który podkreślił, że pojęcie oczywistości musi być rozumiane jednolicie w postępowaniu karnym i służbowym, a wątpliwości organu prowadzącego postępowanie karne co do popełnienia przestępstwa wykluczają jego oczywistość w postępowaniu służbowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze służby, uznając, że organy Policji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż popełnienie przez niego przestępstwa było oczywiste. Sąd administracyjny stanął na stanowisku, że potoczne rozumienie pojęcia 'oczywiste popełnienie przestępstwa' oznacza czyn niebudzący wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporny i pewny. Organy Policji oparły się na pierwotnym przyznaniu się funkcjonariusza do winy, nie odnosząc się do innych dowodów i nie wyjaśniając dokładnie stanu faktycznego. Skarga kasacyjna Komendanta Wojewódzkiego Policji zarzucała błędną wykładnię art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że ustawa nie definiuje pojęcia oczywistości, ale musi ona znajdować potwierdzenie w okolicznościach sprawy. NSA podkreślił, że oczywistość popełnienia przestępstwa nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie służbowe, jeśli organ prowadzący postępowanie karne ma wątpliwości i oczekuje na kluczowy dowód (ekspertyzę fonoskopijną). Oczywistość musi być rozumiana tak samo w postępowaniu służbowym i karnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, popełnienie przestępstwa nie jest "oczywiste", jeśli organ prowadzący postępowanie karne ma wątpliwości co do jego popełnienia, nawet jeśli funkcjonariusz pierwotnie przyznał się do winy, a następnie skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że pojęcie "oczywistości popełnienia przestępstwa" musi być rozumiane jednolicie w postępowaniu karnym i służbowym. Wątpliwości organu prowadzącego postępowanie karne, wyrażające się w oczekiwaniu na kluczowy dowód (ekspertyzę fonoskopijną), wykluczają możliwość uznania popełnienia przestępstwa za oczywiste w postępowaniu służbowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.o. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 8

Ustawa o Policji

Popełnienie czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawanie w służbie, stanowi podstawę do zwolnienia policjanta ze służby. Pojęcie "oczywistości" musi być rozumiane jednolicie w postępowaniu karnym i służbowym.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę, uchyla decyzję organu w całości lub w części, o ile przedmiotem skargi jest decyzja, postanowienie lub inne rozstrzygnięcie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.k. art. 228 § § 1 i 3

Kodeks karny

Przepisy dotyczące korupcji, które były podstawą zarzutu wobec funkcjonariusza.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo uznał, że organy Policji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości oczywistości popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza, ponieważ organ prowadzący postępowanie karne miał wątpliwości i oczekiwał na kluczowy dowód. Pojęcie "oczywistości popełnienia przestępstwa" musi być rozumiane jednolicie w postępowaniu karnym i służbowym. Organ prowadzący postępowanie służbowe nie może poprzestać na pierwotnym przyznaniu się do winy, jeśli istnieją wątpliwości co do popełnienia przestępstwa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Komendanta Wojewódzkiego Policji, że oczywistość popełnienia przestępstwa należy interpretować z uwzględnieniem ratio legis całej regulacji i że samo przyznanie się do winy jest wystarczające. Zarzut naruszenia przez WSA przepisów postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.) w sytuacji, gdy organy Policji korzystały tylko z dokumentów udostępnionych przez organy prowadzące postępowanie karne.

Godne uwagi sformułowania

oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporne i pewne oczywistość popełnienia przestępstwa nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie służbowe, podczas gdy organ prowadzący postępowanie karne nie ma tej pewności oczywistość popełnienia przestępstwa musi być tak samo rozumiana w postępowaniu służbowym i karnym

Skład orzekający

Leszek Włoskiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Adamiak

członek

Zygmunt Zgierski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"oczywistości popełnienia przestępstwa\" jako przesłanki do zwolnienia funkcjonariusza służby mundurowej, a także zasady prowadzenia postępowań dowodowych w sytuacjach, gdy postępowanie karne nie jest zakończone lub budzi wątpliwości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i przesłanki zwolnienia ze służby, ale zasady interpretacji dowodów i pojęcia "oczywistości" mogą mieć szersze zastosowanie w innych postępowaniach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rygorystyczne przestrzeganie zasad postępowania dowodowego i jednolite rozumienie pojęć prawnych, nawet w kontekście dyscyplinarnym. Podkreśla niezależność sądu administracyjnego od przekonań organów ścigania.

Czy przyznanie się do winy wystarczy, by stracić pracę w Policji? Sąd NSA wyjaśnia, co oznacza "oczywiste popełnienie przestępstwa".

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1077/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak
Leszek Włoskiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 115/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2006-03-22
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędziowie NSA Barbara Adamiak Zygmunt Zgierski Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 115/05 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – uwzględniając skargę R. S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. – wyrokiem z dnia 22 marca 2006 r. IV SA/Wa 115/05 uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia [...] oraz utrzymującą nią w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] nr [...] zwalniającą skarżącego ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.), z powodu przestępstwa, którego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia pozostawanie w służbie.
Skarżący, któremu przedstawiono zarzut popełnienia czynu z art. 228 § 1 i 3 k.k., najpierw przyznał się do winy, lecz następnie wycofał swoje wyjaśnienia i skorzystał z prawa odmowy składania wyjaśnień, organy Policji uznały zaś popełnienie przestępstwa za oczywiste, gdyż linia obrony przyjęta przez skarżącego w postępowaniu karnym, w postępowaniu służbowym nie pozbawia znaczenia dowodowego uprzedniego przyznania, natomiast Sąd nie podzielił tego stanowiska.
Sąd uznał bowiem, że – w potocznym rozumieniu, jakie należy przyjąć – oczywiste popełnienie przestępstwa to popełnienie niebudzące wątpliwości co do znaczenia, wagi, prawdziwości, bezsporne i pewne, podczas gdy organy Policji poprzestały na pierwotnym przyznaniu, i nawet nie odniosły się do dostępnego w aktach protokołu z przesłuchania świadka przestępstwa, nie wyjaśniły zatem dokładnie stanu faktycznego i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, nie wykazały więc w sposób niebudzący wątpliwości, aby popełnienie przestępstwa było oczywiste.
Wnoszący skargę kasacyjną komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu jako jej podstawy przytoczył:
" 1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.), tj. niewłaściwe odczytanie treści przepisu poprzez odwołanie się do potocznego znaczenia pojęcia "oczywistości czynu", jako niebudzącego wątpliwości co do znaczenia wagi, prawdziwości, bezspornego, pewnego, w sytuacji, gdy należało treść wskazanej normy prawnej odnieść również do innych przepisów ustawy o Policji, wskazujących na ratio legis tego unormowania,
a także
2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 wskazanej ustawy poprzez uwzględnienie skargi – uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że organ naruszył zasady postępowania określone w art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., co miało wpływ na wynik postępowania, w sytuacji, gdy postępowanie nie było dotknięte żadną ze wskazanych wad i nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135."
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono przede wszystkim, że niebudzące wątpliwości popełnienie przestępstwa – w potocznym rozumieniu pojęcia "oczywiste" – zachodzi tylko w przypadku wskazania, stanowiącego odrębną przyczynę zwolnienia ze służby i oczywistość należy interpretować z uwzględnieniem ratio legis całej regulacji, gdyż na etapie postępowania przygotowawczego nigdy nie może być mowy o jakiejkolwiek pewności, jeżeli podejrzany ma prawo do zmiany swoich wyjaśnień, zarazem nie można pozostawiać w służbie policjanta podejrzanego o przestępstwo, do którego się przyznał, ponadto organy Policji nie mogą, w sprawie administracyjnej, prowadzić postępowania dowodowego konkurencyjnego do postępowania karnego, przy czym materiały zebrane w śledztwie są tajne, śledztwo nadal nie jest zakończone z powodu oczekiwania na ekspertyzę fonoskopijną, będącą głównym dowodem w sprawie, o oczywistości świadczy więc wystarczające przyznanie samego skarżącego, zapisy w jego notatniku służbowym oraz zeznania świadka.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono również, że nie można zarzucać organom Policji naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sytuacji kiedy organy te korzystały tylko z dokumentów udostępnionych przez organy prowadzące postępowanie karne, zarazem niedokonanie oceny dowodu z zeznań świadka nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż o oczywistości popełnienia przestępstwa świadczy przedstawienie skarżącemu zarzutu w postępowaniu karnym, zastosowanie środków zapobiegawczych (zawieszenie w czynnościach służbowych i poręczenie majątkowe oraz zakaz opuszczania kraju), wreszcie samo przyznanie skarżącego, spójne z zapisami w notatniku i zeznaniami świadka, które zostało cofnięte, jednak bez wskazania przyczyn, w ramach przyjętej linii obrony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.
Stosownie do art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostawienie w służbie.
Ustawa nie definiuje pojęcia oczywistości, gdyż każdorazowo oczywistość musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy i oczywistości może wystarczająco dowodzić samo przyznanie się do winy, chyba że zostało odnotowane, gdyż do prowadzącego postępowanie służbowe organu nie należy już ocena ani przyczyn, ani znaczenia, jakie dla ustalenia popełnienia przestępstwa ma wycofanie przez podejrzanego pierwotnie złożonych wyjaśnień i skorzystanie z prawa odmowy ich składania.
Zarazem oczywistość popełnienia przestępstwa nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie służbowe, podczas gdy organ prowadzący postępowanie karne nie ma tej pewności, jeżeli uznaje za konieczny dowód z ekspertyzy fonoskopijnej, i nawet zawiesza postępowanie do czasu uzyskania tego dowodu, co nie nastąpiło do chwili wniesienia skargi kasacyjnej.
Oczywistości bowiem nie można pojmować tylko w świetle celów postępowania służbowego, gdyż oczywistość popełnienia przestępstwa musi być tak samo rozumiana w postępowaniu służbowym i karnym.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI