I OSK 1796/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-02-20
NSAAdministracyjneWysokansa
ruch drogowydozór pojazduwynagrodzenie za dozórSkarb Państwapostępowanie administracyjneNSAWSAskarga kasacyjnaterminy procesowenieważność postępowania

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd niższej instancji wadliwie rozpoznał zażalenie wniesione po terminie, zamiast stwierdzić nieważność postanowienia organu.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu, który przeszedł na własność Skarbu Państwa. WSA uchylił postanowienie organu, uznając prawo do należności. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA rozpoznanie zażalenia wniesionego po terminie, co powinno skutkować stwierdzeniem nieważności. NSA uwzględnił skargę kasacyjną, uchylając wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych przez sąd niższej instancji.

Sprawa wywodzi się ze skargi Zakładu D. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, które uchyliło postanowienie organu I instancji i orzekło o przyznaniu spółce wynagrodzenia za dozór pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie, uznając prawo spółki do należności za dodatkowy okres. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 141 § 2 K.p.a. Skarżący organ argumentował, że postanowienie organu I instancji, od którego spółka wniosła zażalenie, było już ostateczne w dniu wniesienia zażalenia, co powinno skutkować stwierdzeniem jego nieważności przez WSA, a nie uchyleniem. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną, stwierdzając, że WSA nienależycie wykonał swoje obowiązki, pomijając fakt, że postanowienie organu pierwszej instancji było ostateczne w dniu wniesienia zażalenia. Rozpoznanie zażalenia wniesionego po terminie, bez wniosku o przywrócenie terminu, stanowiło naruszenie reguły ochrony postanowień ostatecznych i pociągało za sobą sankcję nieważności. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jednocześnie odstępując od obciążania spółki kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozpoznanie zażalenia wniesionego po terminie, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa i powinno skutkować stwierdzeniem nieważności postanowienia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA wadliwie rozpoznał zażalenie wniesione po terminie, zamiast stwierdzić jego bezskuteczność i nieważność postanowienia organu pierwszej instancji. Rozpoznanie ostatecznego postanowienia narusza jego trwałość i prowadzi do nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (32)

Główne

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 102 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 102 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 102 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.r.d. art. 130a § 10

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

P.r.d. art. 130a § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

P.r.d. art. 130a § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

P.r.d. art. 130a § 6

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

P.r.d. art. 130a § 5

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

K.p.a. art. 123 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 141 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 129 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 124 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. MSWiA art. 6 § 4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów

rozp. MSWiA art. 8 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów

rozp. MSWiA art. 7 § 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów

rozp. RM art. 3 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA wadliwie rozpoznał zażalenie wniesione po terminie, zamiast stwierdzić jego bezskuteczność i nieważność postanowienia organu pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące prawa do należności za dozór pojazdu, które nie zostały rozstrzygnięte przez NSA z uwagi na wadliwość proceduralną.

Godne uwagi sformułowania

rozpoznanie zażalenia wniesionego po terminie, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa postanowienie ostateczne korzysta z domniemania mocy obowiązującej i nie służy już od niego zażalenie naruszenie reguły ochrony postanowień ostatecznych pociąga za sobą sankcję nieważności

Skład orzekający

Maria Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Zbigniew Rausz

członek

Barbara Skrzycka - Pilch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, skutków uchybienia terminom oraz zasad kontroli legalności przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wniesieniem zażalenia po terminie. Podstawa prawna dotycząca dozoru pojazdów może być mniej aktualna ze względu na zmiany w przepisach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są terminy procesowe i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia orzeczeń, nawet jeśli merytorycznie sprawa mogłaby być rozstrzygnięta inaczej. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa.

Błąd proceduralny, który kosztował uchylenie wyroku: Jak terminy procesowe decydują o losach sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1796/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Skrzycka - Pilch
Maria Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Rausz
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I SA/Łd 496/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2006-05-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska /spr./, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz, Barbara Skrzycka – Pilch, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 496/06 w sprawie ze skargi Zakładu D. Sp. z o.o. z/s w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości rozstrzygnięcia organu I instancji i orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi 2. odstępuje od obciążania Zakładu D. Sp. zo.o. kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Łd 496/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi Zakładu D. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...], nr [...] w części odmawiającej przyznania należności za dozór pojazdu za wskazany dodatkowy okres oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi na rzecz Zakładu D. Sp.
z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi po rozpoznaniu zażalenia Zakładu D. Sp. z o.o. (wniesionego w dniu 22 listopada 2004 r.) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia w wysokości 212,25 zł za dozór usuniętego z drogi publicznej w dniu 9 maja 2003 r. przez Policję samochodu osobowego marki FIAT 126p, nr rej. [...] na parking strzeżony Zakładu D. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] - uchylił w całości powyższe postanowienie i orzekł o przyznaniu spółce wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od dnia 16 kwietnia 2004 r. do dnia 30 czerwca 2004 r. w kwocie 3.800,00 zł. Organ pierwszej instancji powołując się na art. 102 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968, ze zm.) oraz art. 123 § 1 K.p.a. wynagrodzenie za dozór pojazdu ustalił od dnia otrzymania dokumentów umożliwiających przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego do dnia sprzedaży pojazdu i jego odbioru z parkingu.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji przed wydaniem orzeczenia w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdu (decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...], nr US [...] o przejściu na rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego marki Fiat 126p, nr rej. [...]) na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm.) winien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające spełnienie warunków przewidzianych w tym przepisie. Zdaniem organu okres naliczania opłat za przechowywanie pojazdu na parkingu, płatnych z budżetu Państwa, może być liczony dopiero od dnia otrzymania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego odpowiednich dokumentów do dnia odbioru pojazdu z parkingu. Organ odwoławczy przy obliczeniu wynagrodzenia w wysokości 3.800 zł przyjął zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...], nr / będącą jego zdaniem aktem prawnym, o którym mowa w art. 130 § 6 powołanej wyżej ustawy stawkę w wysokości 50 zł za dobę.
Przedmiotowe postanowienie stało się przedmiotem skargi Zakładu D. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze zarzucono rażące naruszenie przepisów art. 130a ust. 1, 2 i 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a tym samym bezpodstawne nieuwzględnienie wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od dnia 10 listopada 2003 r. do dnia 15 kwietnia 2004 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie w części odmawiającej przyznania należności za dozór pojazdu za wskazany dodatkowy okres.
Zgodnie z art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd obligatoryjnie jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadkach: pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu; nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia; przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego. Ustęp 2 powołanego artykułu 130a wskazuje fakultatywne przesłanki do usunięcia pojazdu z drogi na koszt właściciela, tj. gdy kierowała nim osoba: znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu, nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu; stan techniczny pojazdu zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.)
w § 6 ust. 4 wymienia jako uprawnionego do odbioru pojazdu - osobę wskazaną
w zezwoleniu na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego lub właściciela (posiadacza) wskazanego w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) pojazdu.
Pojazd usunięty z drogi w trybie wyżej wskazanym i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy (art. 130a ust. 10). O przejęciu samochodu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego urzędu skarbowego, który przed wydaniem takiego orzeczenia powiadamia właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania w tym zakresie (§ 8 ust. 1 w/w rozporządzenia). Zdaniem Sądu orzeczenie to ma charakter deklaratoryjny, gdyż stwierdza jedynie o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w momencie wystąpienia zdarzenia, z którym ustawa Prawo o ruchu drogowym wiąże to przejście.
Sąd uznał, że do przechowywania na parkingu pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa w trybie art. 130a ust. 10 powołanej ustawy i związanych
z tym należnościami winny zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449) mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności art. 102 tej ustawy, określający obowiązki dozorcy oraz wydatki i wynagrodzenie związane
z wykonywaniem dozoru nad ruchomością, która przeszła na własność Skarbu Państwa. Sąd nie podzielił jedynie wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu poglądu Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, że podstawę prawną do zastosowania
w rozpatrywanym przypadku przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji stanowi § 3 ust. 1 lit. a rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem przepis ten dotyczy wyłącznie ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku, wydanego w wymienionych postępowaniach, która to sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Sąd wskazał, że taką podstawę prawną stanowi przepis § 3 ust. 1 lit. c powołanego wyżej rozporządzenia, odnoszący się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie m.in. zrzeczenia się własności lub objęcia
w posiadanie rzeczy niczyjej. Stąd też prowadzącemu parking, na którym przechowywany był pojazdy stanowiący własność Skarbu Państwa, jako dozorcy, przysługuje uprawnienie do żądania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór.
Skarb Państwa, reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, stał się właścicielem pojazdu usuniętego w powyższym trybie z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu i co najmniej od tego dnia obciążają go wszelkie opłaty związane z przechowywaniem takiego pojazdu. Stosownie zatem do art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na żądanie strony skarżącej, jako dozorcy, organ likwidacyjny miał obowiązek przyznać jej zwrot koniecznych wydatków związanych
z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór.
Skarb Państwa staje się właścicielem nieodebranego pojazdu, z mocy prawa, z chwilą upływu sześciomiesięcznego terminu liczonego od dnia usunięcia pojazdu. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia
2002 r. w sprawie usuwania pojazdów w § 7 ust. 2 nałożyło na jednostkę prowadzącą parking obowiązek powiadomienia o nieodebraniu pojazdu przez jego dotychczasowego właściciela właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Podmiot parkujący pojazd nie jest zobowiązany do przesyłania żadnych innych dokumentów niezbędnych do wydania orzeczenia o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
Zdaniem Sądu powołanie się przez organy podatkowe na okoliczność, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] z opóźnieniem otrzymał z Komendy Miejskiej w [...] dokumenty niezbędne do wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, nie może zwalniać organu, reprezentującego Skarb Państwa, od pokrycia należnych opłat związanych z przechowywaniem przedmiotowego pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżącą spółkę. Skarb Państwa zobowiązany jest do zwrotu niezbędnych wydatków za dozór pojazdu od dnia, kiedy stał się właścicielem pojazdu (z mocy prawa) do dnia odebrania go od dozorcy. Podmiot parkujący pojazd, który zawiadomił w terminie (bez zbędnej zwłoki) właściwego naczelnika urzędu skarbowego oraz organ, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, nie może być obciążany kosztami za uchybienia w działaniu innych organów. Naczelnik urzędu skarbowego, wydając postanowienie o zwrocie koniecznych wydatków za dozór ruchomości, powinien przeprowadzić odpowiednie postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Organ likwidacyjny, jak i organ odwoławczy nie wyjaśniły, dlaczego odmówiono skarżącej spółce zwrotu wydatków za parkowanie pojazdu przed dniem wpływu do organu likwidacyjnego dokumentów sprawy oraz nie sprawdziły, czy podmiot parkujący pojazd dokonał zawiadomienia urzędu skarbowego bez zbędnej zwłoki. W tym zakresie naruszyły zatem przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 124 § 2 K.p.a. oraz art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W ocenie Sądu organ likwidacyjny, przyznając koszty za przechowywanie przedmiotowego pojazdu, nie jest związany postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów. Wyznaczenie przez Prezydenta Miasta [...] parkingu prowadzonego przez skarżącą spółkę do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg oraz ustalenie przez Radę Miejską w [...] opłat za usuwanie pojazdów i ich przechowywanie zostało dokonane na podstawie m.in. art. 130a ust.6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który to przepis zdanie pierwsze
(w zw. z ust. 5 art. 130a ustawy) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt K.23/04 został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji RP z tym, że wymienione przepisy tracą moc obowiązującą z dniem 30 czerwca 2006 r.
Na podstawie przepisów art. 130a ust. 1-7 ustawy Prawo o ruchu drogowym Sąd przyjął, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, o których mowa w ust. 6 tego artykułu oraz w powołanej przez stronę uchwale Rady Miejskiej, dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy są odbierane, natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa, na rzecz którego pojazd przechodzi w trybie ust. 10 wymienionego artykułu.
Odmowa organów podatkowych w zakresie przyznania skarżącej spółce dodatkowego wynagrodzenia za wskazany dodatkowy okres wynika jednoznacznie z treści uzasadnień postanowień organów obu instancji, stanowiących integralną część tych aktów, a także z treści zażalenia strony na orzeczenie organu pierwszej instancji. Z wniesionej skargi wynika bowiem, że strona zaskarżyła orzeczenie organu drugiej instancji jedynie w części dotyczącej odmowy przyznania należności za dodatkowy wskazany okres. Zgodnie z art. 134 § 2 P.p.s.a. Sąd jest związany zakazem reformationis in peius, a według oceny Sądu stwierdzone wady zaskarżonego w części orzeczenia organu nie stanowią dostatecznej przesłanki skutkującej stwierdzeniem nieważności tego aktu w całości, które to stwierdzenie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organy administracji niewątpliwie mogłoby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony skarżącej. Mimo wyrażonego wyżej poglądu odnośnie nieprzysługiwania skarżącej spółce opłat za przechowywanie przedmiotowego pojazdu według przyjętej stawki wynikającej z powołanej uchwały Rady Miejskiej w [...], Sąd pierwszej instancji nie uznał za możliwe uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej.
Od powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazał jako podstawy kasacyjne naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), tj. w szczególności:
1) art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 2 K.p.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza jej granice i nie stwierdził nieważności zaskarżonego postanowienia pomimo, iż w sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia jego nieważności,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., ponieważ Sąd uchylił zaskarżone postanowienie zamiast stwierdzić jego nieważność.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że postanowienie z dnia [...], nr [...] doręczone zostało stronie skarżącej
w dniu 8 listopada 2004 r., a zatem na podstawie art. 102 § 4 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 141 § 2 i art. 129 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a. termin do wniesienia zażalenia upłynął
w dniu 15 listopada 2004 r. Tymczasem spółka zażalenie swe złożyła w dniu 22 listopada 2004 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skarżący organ zarzucił, że spółka nie złożyła jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 134 § 1 i 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a. powinien wyjść poza granice skargi i stwierdzić nieważność w/w postanowienia w całości. Uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego skutkuje bowiem jego bezskutecznością.
W ocenie skarżącego organu upływ terminu do złożenia środka odwoławczego powoduje, że rozstrzygnięcie staje się ostateczne i nie może być weryfikowane, jeżeli nie zostanie przywrócony termin do wniesienia środka zaskarżenia. Rozpoznanie zaś zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia ostatecznego, korzystającego z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 K.p.a. W tej sytuacji organ drugiej instancji nie mógł zatem merytorycznie rozpoznać zażalenia, lecz w myśl art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia zażalenia.
W konkluzji skargi kasacyjnej organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu
w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W związku z regulacją zawartą w art. 183 P.p.s.a. należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z uwzględnieniem przesłanek określonych w § 2 tegoż artykułu. Przytoczone podstawy kasacyjne determinują więc kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wychodząc z tego założenia, należy wstępnie podkreślić, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych podstaw kasacyjnych.
Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na zbadaniu czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola legalności dokonywana przez wojewódzkie sądy administracyjne polega na ocenie badanego aktu, co do jego zgodności rozstrzygnięcia z prawem, dochowania wymaganej prawem procedury i respektowania reguł kompetencji.
Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, jak już wspomniano na wstępie, że bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Sąd ten może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które w niej przytoczono. Natomiast podstawą orzekania Sądu jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed tymi organami. Stosownie do art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt administracyjnych sprawy. Z czego wynika, że Sąd rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nienależycie wykonał ciążące na nim obowiązki, bowiem dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] pominął okoliczność, że postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...], od którego wniesiono zażalenie, w dniu jego złożenia było już ostateczne.
Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] zostało doręczone Zakładowi D. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w dniu 8 listopada 2004 r. (dowód: kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru – k. 34 akt administracyjnych). Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie, liczony zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a. od dnia otrzymania przez stronę tego postanowienia, upłynął w dniu 15 listopada 2004 r. Natomiast zażalenie na przedmiotowe postanowienie opatrzone datą 19 listopada 2004 r. zostało wniesione do organu pierwszej instancji przez Zakład D. Sp. z o.o. w dniu 22 listopada 2004 r. Na okoliczność tę zwrócił uwagę Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w piśmie z dnia 30 listopada 2004 r. (k. 36 akt administracyjnych), przy którym zażalenie to zostało przedstawione organowi drugiej instancji. Pomimo tego Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi nie stwierdził uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na podstawie art. 134 w zw.
z art. 144 K.p.a., lecz wadliwie rozpoznał sprawę w oparciu o wniesione po terminie zażalenie. Postanowienie organu pierwszej instancji wobec nie wniesienia zażalenia w terminie stało się ostateczne, a więc korzystało z domniemania mocy obowiązującej i nie służyło już od niego zażalenie w toku instancji (art. 16 § 1 w zw.
z art. 144 K.p.a.).
Rozpoznanie zażalenia od postanowienia ostatecznego naruszyło regułę ochrony postanowień ostatecznych, które na mocy art. 16 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a. mają przyznaną cechę trwałości. Oznacza to, że sprawa, w której zapadło postanowienie ostateczne nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Naruszenie tej reguły przez ponowne jej rozstrzygnięcie pociąga za sobą sankcję nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 K.p.a.).
Tym samym zasadnie wskazał skarżący organ, że doszło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, tj. art. 134 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., bowiem w zaskarżonym wyroku uchylono postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...], zamiast stwierdzić jego nieważność.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Stosownie do art. 207 § 2 P.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia od Zakładu D.
Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego uznając, że organ w znacznej mierze swoim postępowaniem przyczynił się do powstania zaistniałej nieprawidłowości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI