I OSK 1793/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej nieważności decyzji o przekazaniu mienia gminie, uznając, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przekazywane mienie nie było związane z realizacją zadań gminy.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra SWiA stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody K. o przekazaniu mienia gminie. Kluczowym zarzutem było to, że przekazana działka nr [...] nie była związana z realizacją zadań własnych gminy, co stanowiło przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za bezzasadną, potwierdzając prawidłowość interpretacji przepisów przez sąd niższej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez A. M. i innych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Decyzja Ministra stwierdzała nieważność decyzji Wojewody K. z 1992 r. o przekazaniu Gminie Miasta K. nieruchomości (działka nr [...]) w trybie przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym. Podstawą do stwierdzenia nieważności było rażące naruszenie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., polegające na tym, że przekazywane mienie nie było związane z realizacją zadań własnych gminy. W uzasadnieniu wyroku WSA i NSA podkreślono, że choć decyzja komunalizacyjna mogła być wydana na wniosek gminy, to gmina miała obowiązek wykazać bezpośredni związek przekazywanego mienia z realizacją swoich zadań. W tym przypadku na działce znajdowały się garaże użytkowane przez osoby fizyczne, a Gmina K. nie realizowała na niej żadnych własnych zadań. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych za niezasadne, w tym zarzut dotyczący niewłaściwej podstawy prawnej decyzji Wojewody.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja o przekazaniu mienia gminie może zostać stwierdzona jako nieważna, jeśli nie została spełniona przesłanka związania przekazywanego mienia z realizacją zadań własnych gminy, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Przesłanka związania mienia z realizacją zadań gminy jest kluczowa dla legalności decyzji komunalizacyjnej. Brak tego związku, np. gdy na nieruchomości znajdują się garaże prywatne, a gmina nie realizuje na niej żadnych zadań, uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
Dz.U. 1990 nr 32 poz 191 art. 5 § ust. 4
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Gminie może być przekazane mienie ogólnonarodowe inne, niż należące do rad narodowych, przedsiębiorstw państwowych i zakładów, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Ocena tego związku i celowości przekazania należy do organu, jednak gmina ma obowiązek wykazać ten związek.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.
Pomocnicze
Dz.U. 1990 nr 32 poz 191 art. 17 § ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Wymagają sporządzenia protokołu przekazania mienia, wyłożenia go do publicznego wglądu na 30 dni i poinformowania o tym fakcie. Niewypełnienie tych wymogów stanowi rażące naruszenie prawa.
Dz. U. z 1990 r. Nr 16, póz. 95 art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym
Określa zadania gminy, które obejmują sprawy służące zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 143, poz. 1270 art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 143, poz. 1270 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki nieodwracalności skutków prawnych decyzji.
Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299
Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności
Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazanie mienia gminie było niezgodne z prawem, ponieważ nie było ono związane z realizacją zadań własnych gminy. Decyzja komunalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie doszło do nieodwracalnych skutków prawnych, które uniemożliwiałyby stwierdzenie nieważności decyzji.
Odrzucone argumenty
Sprawa nie podlegała kompetencji sądów administracyjnych. Decyzja Wojewody K. była decyzją całościową i nie mogła być dzielona na część ważną i nieważną. Decyzja komunalizacyjna powinna być oparta na art. 5 pkt 1 ppkt 2 ustawy o samorządzie terytorialnym, a nie art. 5 ust. 4. Gmina K. realizowała swoje zadania poprzez budowę schronu przeciwlotniczego i pobieranie opłat od przedsiębiorstwa. Naruszenie art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 3, 10 i 27 prawa o księgach wieczystych.
Godne uwagi sformułowania
przekazanie mienia ogólnonarodowego gminie, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań rażące naruszenie prawa nieodwracalne skutki prawne nieodpłatnie na własność Gminy K. nieruchomość nie mogła być traktowane jako nieodwracalny skutek decyzji komunalizacyjnej
Skład orzekający
Małgorzata Borowiec
przewodniczący
Monika Nowicka
sprawozdawca
Izabella Kulig - Maciszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania mienia gminie w trybie przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym, zasady stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych oraz stosowanie przepisów prawa procesowego przez sądy administracyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z okresu transformacji ustrojowej (ustawa z 1990 r.) i konkretnych okoliczności faktycznych związanych z komunalizacją mienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z komunalizacją mienia i stwierdzaniem nieważności decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje również, jak skomplikowane mogą być spory o własność nieruchomości.
“Kiedy przekazanie mienia gminie staje się rażącym naruszeniem prawa? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1793/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-04-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-11-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Izabella Kulig - Maciszewska Małgorzata Borowiec /przewodniczący/ Monika Nowicka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę Hasła tematyczne Gospodarka gruntami Sygn. powiązane I SA/Wa 1217/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-03-07 I OZ 945/07 - Postanowienie NSA z 2007-12-14 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 1990 nr 32 poz 191 art. 5 ust. 4 Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA : Izabella Kulig – Maciszewska Sędzia WSA del. Monika Nowicka (spr.) Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M., I. J., B. J., J. A., A. A., H. R., K. R., I. S., K. S., U. D.-W., Z. H., C. S., W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1217/06 w sprawie ze skargi Gminy Miasta K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przekazaniu mienia gminie oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1217/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji o przekazaniu mienia gminie. W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd stwierdził, co następuje: Decyzją z dnia [...] września 1992 r. Wojewoda K. - działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, póz. 191 ze zm.) - przekazał nieodpłatnie na własność Gminy K. nieruchomość położoną w K., obejmującą działki nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, w części dotyczącej działki nr [...], wystąpiły A. H. (obecnie W.) i J. Ś. podnosząc, że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem nieruchomość ta faktycznie nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ale - własność prywatną, zatem nie mogła podlegać komunalizacji. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że na podstawie notarialnej umowy sprzedaży z dnia [...] kwietnia 1966 r., nr rep. A. II. [...] Skarb Państwa nabył od osób fizycznych, w zarząd i użytkowanie Biura Projektów Przemysłu Cementowego i Wapienniczego w K., własność parceli kat: [...] wykazanej w księdze wieczystej KW [...], oraz parceli nr [...] i [...] ujawnionych w księdze wieczystej KW [...] a także parceli nr [...] i [...] wykazanych w księdze wieczystej KW [...]. Umowa ta była zawarta w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Łączna powierzchnia nabytych parcel wyniosła [...] m2. Następnie wykazem zmian gruntowych z dnia [...] stycznia 1979 r. nr ks. rob. [...], opracowanym przez KPG w K., z powołaniem się na dane z operatu nowej ewidencji gruntów dla obrębu nr [...] K., wykazano działkę nr [...] w obrębie K., utworzoną operatem założenia ewidencji gruntów nr [...] w ten sposób, że oprócz parcel kat: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], stanowiących własność Skarbu Państwa, włączono do niej część parceli 1 kat. [...] ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...]. Ponadto do działki nr [...] włączono jeszcze dalszy teren o powierzchni [...] m2, nie stanowiący już części parceli 1 kat. [...]. Podana w wykazie nowa powierzchnia działki nr [...] została w ten sposób zwiększona do [...] m2. Na skutek połączenia w działce [...] części różnych nieruchomości, nie stanowiących własności tych samych osób, powierzchnia nowopowstałej działki nr [...] zwiększyła się w porównaniu ze stanem katastralnym oraz z umową z dnia [...] kwietnia 1966 r. o [...] m2. W wyniku opisanych wyżej zabiegów geodezyjnych, zasięg działki nr [...] został rozciągnięty na należącą do parceli 1 kat. [...] jej południową część, przylegającą bezpośrednio do ul. [...], nigdy nie objętą żadnym wywłaszczeniem. Następnie działka nr [...], operatem podziału [...], podzieliła się na działki nr [...] i [...] oraz dalej, operatem [...], działka nr [...] podzielona została na działki nr [...] i [...]. Tymczasem w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym dla K., nadal obejmującej parcelę 1 kat. [...], jako współwłaściciele nieruchomości wykazani są: A. H., J. Ś., I. W. i K. W.. Wnioskodawczynie podniosły też, iż na skutek powyższych działań doszło nie tylko do bezprawnego zmniejszenia powierzchni dawnej parceli 1 kat. [...], ale przede wszystkim do jej bezprawnego podziału i powstania w jej południowej części obcej własności. Obecnie ten sam teren objęty jest równocześnie dwiema księgami wieczystymi. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] uwzględnił powyższy wniosek i stwierdził nieważność decyzji Wojewody K. z dnia [...] września 1992 r., w części dotyczącej nieodpłatnego przekazania na własność Gminy K. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ podał, że niekwestionowaną okolicznością w sprawie było to, że sporna nieruchomość - w dacie komunalizacji - była objęta księga wieczystą KW nr [...], w której - jako właściciel - wykazany był Skarb Państwa. Niezależnie od powyższego, organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji w części dotyczącej działki nr [...], gdyż w sprawie nie została spełniona przesłanka związania przekazywanego gminie mienia z realizacją jej zadań. W dacie wydania decyzji komunalizacyjnej na przedmiotowej działce znajdowało się bowiem osiem boksów garażowych, użytkowanych przez osoby fizyczne. Gmina K. nie realizowała zatem na tej nieruchomości żadnego zadania własnego. W tych warunkach nie zachodziły więc przesłanki do przekazania działki nr [...] gminie - na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Wydana wobec tego decyzja o przekazaniu mienia rażąco naruszała w/w przepis, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności w części, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dokonując oceny kwestionowanej decyzji w aspekcie przepisu art. 156 § 2 k.p.a. organ wskazał, że Zarząd Miasta K. aktami notarialnymi z dnia [...] października 1994 r. (Rep. A nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]) oddał osobom fizycznym w użytkowanie wieczyste - w ułamkowych częściach - działkę nr [...], wraz z nieodpłatnym przeniesieniem na użytkowników wieczystych prawa własności znajdujących się na tym terenie garaży. Następnie, jak wynika z decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...], nr [...], przekształcono w/w prawa w prawo własności. Biorąc powyższe pod uwagę Minister podniósł, że ponieważ ta sama nieruchomość jest objęta dwiema księgami wieczystymi to - mając na uwadze przyjętą linię orzeczniczą - w tego rodzaju przypadku, nabywcy nieruchomości nie są chronieni rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. W toku postępowania administracyjnego stwierdzono również, że nie może być traktowane jako nieodwracalny skutek decyzji komunalizacyjnej, przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności, ponieważ przedmiotowego przekształcenia dokonano na mocy decyzji administracyjnej i to podjętej już po wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności tejże decyzji. Rozpatrując sprawę ponownie, na skutek wniosku właścicieli garaży położonych na spornej działce w osobach: A. M. i innych, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w całości podtrzymał swoje stanowisko, iż w rozpatrywanej sprawie nie było możliwe przekazanie spornej nieruchomości na własność Gminy Miasta K., w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. wobec nie spełnienia się koniecznej przesłanki, polegającej na związaniu przekazywanego mienia z realizacją zadań gminy. W dacie komunalizacji nieruchomość ta nie służyła bowiem wykonywaniu zadań gminy. Minister podtrzymał także swoje stanowisko, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., argumentując swoje stanowisko tym, że od skutków prawnych, które wywołała (bezpośrednio) decyzja kwestionowana, należy odróżnić skutki prawne (dotyczące tego samego przedmiotu) wywołane późniejszymi decyzjami lub innymi zdarzeniami prawnymi, które nie mogą być automatycznie utożsamiane ze skutkami prawnymi wywołanymi przez wcześniejszą decyzję. W złożonej od przedstawionej wyżej decyzji skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Gmina Miejska K. wniosła o jej uchylenie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. pozwala wojewodzie na swobodne uznanie, czy spełniona została przesłanka związania przekazywanego gminie mienia z realizacją jej zadań i w związku z tym decyzja Wojewody K. z dnia [...] września 1992 r, w części dotyczącej działki m [...], nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 4 cytowanej ustawy. Odpowiadając na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Oddalając skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] nr [...] - na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) -Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że - stosownie do treści przepisu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - gminie - na jej wniosek - może być przekazane mienie ogólnonarodowe inne, niż należące w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych, przedsiębiorstw państwowych i zakładów, o których mowa w art. 5 ust. 1-3, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Z przepisu tego -zdaniem Sądu I instancji - wynikało, że okoliczności, czy mienie objęte wnioskiem gminy jest związane z realizacją jej zadań, jak i przesądzenie o celowości i racjonalności przekazania na tej podstawie mienia ogólnonarodowego gminie zostały pozostawione ocenie i uznaniu organu orzekającego o tym przekazaniu, jednakże na gminie ciążył obowiązek wykazania, że dane mienie będące na jej terenie związane jest z realizacją jej zadań. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że sformułowanie art. 5 ust. 4 tej ustawy wskazuje, iż gminie może być przekazane tylko takie mienie, które aktualnie jest związane z realizacją ściśle określonych zadań własnych gminy, określonych w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, przy czym, związek, o którym mowa w tym przepisie musi mieć charakter bezpośredni. Decyzja ta ma bowiem charakter konstytutywny. Zdaniem Sądu I instancji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji -w kontekście tak ukształtowanej instytucji przekazania mienia - prawidłowo zatem uznał, że decyzja Wojewody K. z dnia [...] września 1992 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Sąd podkreślił też, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych świadczył o tym, iż inicjatorem przekazania działki nr [...] na rzecz Gminy Miejskiej K. było Biuro Projektów Przemysłu Cementowego, Wapienniczego i Gipsowego "[...]" w K.. W zamian za przekazanie mienia gminie jednostka ta domagała się zachowania uprawnień lokatorów budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...], zapewnienia ich prawa pierwszeństwa w wykupie mieszkań oraz oddania w użytkowanie wieczyste gruntu właścicielom wybudowanych na nim garaży (pismo z dnia 28 czerwca 1991 r.). W celu realizacji powyższych zamierzeń Prezydent Miasta K. w dniu 1 lutego 1992 r. -powołując się na stanowisko BPPCWG "[...] " - złożył Wojewodzie K. wniosek o przekazanie Gminie Miejskiej K., w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. m. in. działki nr [...] wskazując, że według informacji BPPCWG "[...] ", większość lokatorów budynku pragnie wykupić mieszkania, co przyniesie Gminie dodatkowe dochody (wniosek z dnia 22 stycznia 1992 r.). Rozpatrując sprawę Wojewoda K. uznał, że przekazanie mienia obejmującego własność działek nr [...] i [...] (powstałych z podziału działki nr [...]) było uzasadnione, bowiem mienie to było związane z realizacją zadań Gminy K., a grunt wraz z budynkami stanowił zorganizowaną całość gospodarczą. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy wyraźnie wskazywał, że Wojewoda K. wydał kwestionowaną decyzję mimo, że w sprawie nie zachodziła przesłanka związania przekazywanego mienia z realizacją zadań gminy. Sąd zaakcentował zwłaszcza, że uzasadnieniem wskazanego w przepisie art. 5 ust. 4 "związku" nie mogło być prawo osób fizycznych do uwłaszczenia przedmiotowym mieniem bądź stanowienie przez grunt wraz z budynkiem zorganizowanej całości gospodarczej (zaplecza budynku mieszkalnego). Okoliczności te nie odnosiły się do ustawowych zadań gminy, lecz dotyczyły interesów wąskiej grupy osób fizycznych tj. użytkujących wybudowane na działce nr [...], z własnych środków garaże. Z przepisów bowiem art. 7 w związku z art. 1 ust. 1 obowiązującej w dacie wydania decyzji z dnia 10 września 1992 r. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1990 r. Nr 16, póz. 95 ze zm.) wyraźnie wynikało - jak wywodził Sąd I instancji - że zadania gminy obejmowały wyłącznie zadania służące zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców gminy tworzących wspólnotę samorządową, w szczególności dotyczyły spraw, o których mowa w art. 7 ust. 1 tej ustawy. W tych warunkach za błędny został uznany pogląd właścicieli garaży, że działanie organu realizowało ówczesne zadania gminy poprzez "zwiększenie bazy garażowej przy olbrzymim wzroście motoryzacji". Sąd zwrócił uwagę również, że dodatkowo decyzja Wojewody K. z dnia [...] września 1990 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Akta sprawy wskazywały bowiem, że Gmina Miejska K. nie sporządziła protokołu przekazania działki nr [...], nie wyłożyła tego dokumentu do publicznego wglądu w siedzibie organu gminy na okres 30 dni i nie poinformowała o tym fakcie, w sposób zwyczajowo przyjęty na swym terenie. Wydanie decyzji o przekazaniu mienia Gminie K. bez uprzedniej kontroli ze strony organu zachowania przez wnioskodawcę wskazanego wyżej trybu stanowiło zatem rażące uchybienie, zwłaszcza w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z którego wynikało, że działka nr [...] została wydzielona dwukrotnie z odrębnych nieruchomości: działki nr [...] - objętej wnioskiem Gminy Miejskiej K. z dnia [...] stycznia 1992 r., której właścicielem był Skarb Państwa oraz z parceli I.kat. [...] stanowiącej własność stron wnioskujących o stwierdzenie nieważności. Nie przeprowadzenie działań, o których mowa w art. 17 ust. 3 i 4 uniemożliwiło wyjaśnienie tej kwestii w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody K. z dnia [...] września 1992 r. Odnosząc się do zagadnienia nieodwracalnych skutków prawnych Sąd podzielił stanowisko organu, że decyzja Wojewody K. z dnia [...] września 1992 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.. Z akt sprawy wynikało bowiem, że po wydaniu tej decyzji nie dokonano obrotu cywilnoprawnego działką nr [...], natomiast decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...], wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.), nie była bezpośrednim skutkiem decyzji z dnia 10 września 1992 r. Poza tym skutki prawne tej decyzji mogą być odwrócone przez organ administracji na drodze postępowania administracyjnego. W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej A. M. i inni niewskazując na żadną podstawę kasacyjną wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku. Skarżący kasacyjnie zarzucili wyrokowi Sądu I instancji naruszenie art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a także naruszenie art. 1 k.p.a. w związku z art. 3, 10 i 27 "prawa o księgach wieczystych", gdyż niniejsza sprawa nie podlegała kompetencji sądów administracyjnych. Ponadto zarzucono również Sądowi naruszenie art. 104 i 107 k.p.a. poprzez przyjęcie nieważności tylko co do części decyzji, a także naruszenie art. 5 pkt 1 ppkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. o samorządzie terytorialnym dotyczącego mienia przedsiębiorstw państwowych stającego się z mocy prawa własnością gminy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej natomiast sprecyzowano, że naruszenia art. 104 i 107 k.p.a. dopuścił się Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji poprzez wydanie decyzji o częściowym stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] września 1992 r. w sytuacji, gdy decyzja ta była "całościowa" i nie mogła być dzielona na część ważną i nieważną. Rozwijając w/w zarzuty, skarżący oświadczyli, iż w przedmiotowej decyzji podano błędną podstawę prawną tj. zamiast art. 5 pkt 4 ustawy o samorządzie terytorialnym winien być wskazany art. 5 pkt 1 ppkt 2 tejże ustawy, gdyż przedsiębiorstwo "[...]" było w tym czasie przedsiębiorstwem państwowym a decyzja ta była uzupełnieniem decyzji Wojewody K. z dnia [...] lipca 1992 r. o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Jednocześnie jednak skarżący twierdzili, że Gmina K., otrzymując przedmiotowy grunt, skorzystała na tym pod względem finansowym, pobierając od w/w przedsiębiorstwa duże opłaty, a ponadto budując na niej schron przeciwlotniczy realizowała swoje zadania. Zdaniem skarżących o przejęciu działki nr [...] na własność gminy także podano do publicznej wiadomości. Skarżący reprezentowali również stanowisko, że ponieważ od 1966 r. w K. odnośnie nieruchomości położonych przy ulicy [...] wydano szereg decyzji i zawarto wiele umów to nie było możliwe wybiórcze podważanie jednej tylko decyzji a sprawdzenie wszystkich wykazów zmian gruntowych winien dokonać biegły geodeta w postępowaniu cywilnym opartym na przepisach art. 10 i 27 "prawa o księgach wieczystych". Dodatkowo skarżący wnieśli pismo procesowe z dnia 20 lutego 2008 r., w którym przedstawili w ujęciu historycznym stan faktyczny zaistniały w sprawie, polemizowali z poglądami Sądu I instancji i starali się przedstawić argumenty głównie natury słusznościowej i racjonalnej, które ich zdaniem uzasadniały uchylenie zaskarżonego wyroku. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosły uczestniczki A. W. i J. Ś., wnosząc w niej o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska uczestniczki wskazały na wadliwości konstrukcyjne skargi kasacyjnej i nieprawidłowości związane ze sprecyzowaniem zarzutów kasacyjnych a ponadto w szczególności podniosły, że nie ma przeszkód do stwierdzenia nieważności w części decyzji administracyjnej zwłaszcza, gdy orzeczenie takie odnosi się do wyraźnie wyodrębnionej części decyzji. Wyjaśniono też, że interes prawny uczestniczek postępowania, które były wnioskodawczyniami w postępowaniu administracyjnym, był ograniczony jedynie do przedmiotowej działki. Ponadto wskazywano, że przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pod względem legalności były decyzje wydane w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej a decyzja oceniana przez organ została wydana przez Wojewodę K. w ramach jego kompetencji wynikającej z przepisu art. 18 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. a zatem postępowanie to dotyczyło sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 k.p.a. Przedmiotem tego postępowania nie było zatem uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym stąd nie był w tej sprawie właściwy sąd powszechny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Jak wyżej wspomniano, skarga kasacyjna nie zawierała wskazania tego rodzaju podstaw, biorąc jednak pod uwagę treść sformułowanych w niej zarzutów, należało przyjąć, iż skarżący kasacyjnie zarzucili Wojewódzkiemu Sądowo Administracyjnemu w Warszawie naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów procesowych. Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych należy zwrócić uwagę, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma zastosowanie wyłącznie ustawa procesowa za dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 143, poz. 1270 ze zm. ). W tym postępowaniu natomiast Sąd nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania takich jak art. 104, 107 i art. 1 k.p.a. nie mogły być uznane za zasadne, z tej przyczyny, że Sąd tych przepisów w ogóle nie stosował. Ponadto trzeba zwrócić także uwagę, iż art. 104 i 107 k.p.a. zawierają po kilka paragrafów, z których w każdy stanowi odrębny przepis a skarżący nie wskazali konkretnie żadnego z nich. Wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podnieśli, że w istocie rzeczy to w/w przepisy naruszył Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, ale nie wyjaśniono przy tym, na czym zatem miało polegać naruszenie przepisów procesowych przez Sąd I instancji. Za niezasadny należało uznać także zarzut naruszenia przez Sąd prawa materialnego w postaci przepisu art. 5 pkt 1 ppkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. "o samorządzie terytorialnym". Na wstępie należy stwierdzić, że taka ustawa nie istnieje. Z dnia 10 maja 1990 r. pochodzi natomiast ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. Nr 32, poz. 1991 ze zm. ), która dotyczy w swej treści kwestii samorządu terytorialnego. Przyjmując, że skarżący kasacyjnie mieli na myśli tę ostatnią ustawę, trzeba z całą mocą stwierdzić, że twierdzenie, iż objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja Wojewody K., została tak naprawdę wydana w oparciu o przepis art. 5 pkt 1 ppkt 2 a tylko błędnie wskazano w niej -jako podstawę rozstrzygnięcia - przepis art. 5 ust. 4 cytowanej ustawy komunalizacyjnej, całkowicie było chybione jako zarzut pod adresem Sądu. Z treści zaskarżonego wyroku wynika niezbicie, że Sąd dokonał prawidłowej interpretacji przepisu art. 5 ust. 4 w/w ustawy, wyjaśniając przy tym, jakie w tym wypadku muszą być spełnione przesłanki, aby doszło do konstytutywnego przekazania gminie mienia. Można by było ewentualnie mówić o błędnej interpretacji treści wspomnianej decyzji, twierdząc, że pomimo wskazania w niej - jako podstawy rozstrzygnięcia art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - w istocie rzeczy , taką podstawę stanowił art. 5 pkt 1 ppkt 2 tejże ustawy. Treść jednak omawianej decyzji, w której użyto sformułowania o przekazaniu gminie mienia, ewidentnie dowodzi, że nie była to decyzja deklaratoryjna, przewidziana w art. 5 pkt 1 ppkt 2 ustawy, w której stwierdza się nabycie mienia z mocy prawa przez gminę. Decyzję tę wydano ponadto w związku z i wnioskiem gminy. Trzeba również w tym miejscu nadmienić, że schron znajdujący się na sąsiedniej działce, który jedynie pod ziemią - jak twierdzą skarżący - wkracza na sporny teren to -wbrew poglądowi wyrażonemu w skardze kasacyjnej - nie został wybudowany przez gminę, bowiem decyzja komunalizacyjna została wydana w 1992 r. Z dokumentacji zaś znajdującej się w aktach sprawy wynika, że już w latach 80-tych ten schron istniał. Świadczy o tym choćby plan budynku stojącego na sąsiedniej działce wraz ze schronem, sporządzony przez Przedsiębiorstwo Projektowania i Realizacji Inwestycji w 1984 r. W tym okresie czasu nie istniały jeszcze w ogóle gminy. Wskazane zaś w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nieprawidłowości związane z brakiem zachowania stosownej procedury związanej z komunalizacją mienia, również dowodzi rażącego naruszenia przepisów art. 17 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Za nietrafny należało uznać również zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 3, 10 i 27 "prawa o księgach wieczystych". W tym miejscu trzeba na wstępie zaznaczyć, że w polskim systemie prawa obecnie obowiązującego, nie istnieje taki akt prawny jak "prawo o księgach wieczystych", a kwestie te reguluje ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece" (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Przyjmując zatem, że skarżącym kasacyjnie chodziło o tę ostatnią ustawę, należy stwierdzić, że całkowicie niezrozumiałym było powiązanie przepisu art. 1 w/w ustawy procesowej i to zawierającego jedynie ogólną kompetencję sądów administracyjnych a sprowadzającą się do ustanowienia zasady sądowej kontroli działalności administracji publicznej, z przepisami regulującymi postępowanie cywilne związane z uzgodnieniem treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W niniejszym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uzgadniał treści księgi wieczystej ze stanem prawnym i tym samym nie wkraczał w kompetencje sądu powszechnego. Postępowanie, które toczyło się przed Sądem I instancji dotyczyło jedynie badania legalności decyzji administracyjnych stwierdzających nieważność innej decyzji. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI