I OSK 1790/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki P.S.A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii. Minister odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe "P." prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Podstawą odmowy było niespełnienie przesłanek określonych w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że przedmiotowa nieruchomość, oznaczona jako działka nr [...], stanowiła w dniu 27 października 2000 r. drogę publiczną (ul. [...]). Organy administracji oraz WSA uznały, że nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu będącego drogą publiczną naruszałoby prawa osób trzecich (zarządcy drogi) i uniemożliwiłoby korzystanie z niej zgodnie z jej przeznaczeniem, co jest sprzeczne z art. 34 ust. 4 ustawy. Spółka w skardze kasacyjnej zarzucała m.in. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 34 ust. 1 ustawy oraz naruszenie przepisów postępowania przez ograniczenie zasady równej mocy środków dowodowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że prawo do powszechnego korzystania z drogi publicznej jest nie do pogodzenia z wyłącznym prawem użytkowania wieczystego, co stanowi przeszkodę do uwłaszczenia na gruncie będącym drogą publiczną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że nieruchomości stanowiące drogi publiczne nie podlegają uwłaszczeniu na rzecz przedsiębiorstw państwowych z uwagi na naruszenie praw osób trzecich i charakter tych dróg.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem przedsiębiorstw państwowych na podstawie ustawy o komercjalizacji PKP i nieruchomości będących drogami publicznymi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedsiębiorstwo państwowe może nabyć z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, która w dacie wejścia w życie przepisów o komercjalizacji była drogą publiczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej drogę publiczną jest niedopuszczalne, gdyż naruszałoby to prawa osób trzecich (zarządcy drogi) i uniemożliwiało powszechne korzystanie z drogi.
Uzasadnienie
Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie będącym drogą publiczną jest sprzeczne z zasadą powszechnego korzystania z dróg publicznych oraz z prawem zarządcy drogi do wykonywania swoich zadań. Prawo użytkowania wieczystego daje użytkownikowi wyłączne prawo do korzystania z gruntu, co jest nie do pogodzenia z charakterem drogi publicznej.
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły dowody w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego, w szczególności w kontekście posiadania nieruchomości i praw osób trzecich?
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo oceniły dowody, a zarzuty dotyczące naruszenia zasady równej mocy środków dowodowych są niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a zarzuty dotyczące przerzucenia ciężaru dowodzenia na stronę skarżącą są nieuzasadnione. Brak było podstaw do uchylenia decyzji organów administracji z uwagi na rzekome naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego.
Przepisy (10)
Główne
ustawa o komercjalizacji PKP art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe
Przesłanki nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przez przedsiębiorstwo państwowe, w tym wymóg posiadania gruntu w określonej dacie i brak naruszenia praw osób trzecich.
ustawa o komercjalizacji PKP art. 34 § ust. 4
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe
Nabycie prawa użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich istniejących w dacie stwierdzenia nabycia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.d.p. art. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja i zasady korzystania z dróg publicznych.
k.c. art. 232
Kodeks cywilny
Zakres uprawnień użytkownika wieczystego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia dowodów.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość stanowiła drogę publiczną, co uniemożliwiało nabycie prawa użytkowania wieczystego z uwagi na naruszenie praw osób trzecich.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP. • Naruszenie przepisów postępowania przez ograniczenie zasady równej mocy środków dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
Ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym drogę publiczną w sposób oczywisty naruszałoby wynikający z art. 34 ust. 4 ustawy wymóg poszanowania praw osób trzecich przy nabyciu użytkowania wieczystego. • Z drogi publicznej korzystać może każdy, na warunkach wskazanych w przepisach u.d.p. Stosownie natomiast do art. 232 k.c. użytkownik wieczysty może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób.
Skład orzekający
Aleksandra Łaskarzewska
przewodniczący
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Maciej Dybowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że nieruchomości stanowiące drogi publiczne nie podlegają uwłaszczeniu na rzecz przedsiębiorstw państwowych z uwagi na naruszenie praw osób trzecich i charakter tych dróg."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem przedsiębiorstw państwowych na podstawie ustawy o komercjalizacji PKP i nieruchomości będących drogami publicznymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomościowego – możliwości uwłaszczenia gruntu, który jednocześnie jest drogą publiczną. Pokazuje konflikt między prawem własności a prawem do korzystania z infrastruktury publicznej.
“Droga publiczna nie może stać się prywatnym użytkowaniem wieczystym – NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.