I OSK 179/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-05
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościzwrotwywłaszczeniepostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniadecyzja uwłaszczeniowaNSAskarżącyspadkobiercy

NSA zawiesił postępowanie kasacyjne w sprawie zwrotu nieruchomości do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej.

Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego ich skargę na decyzję Wojewody odmawiającą zwrotu nieruchomości. W trakcie postępowania przed NSA, skarżący powiadomili o śmierci jednego ze współskarżących i przedstawili akt poświadczenia dziedziczenia. Następnie wnieśli o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, wskazując na prejudycjalny charakter tej sprawy. NSA uznał wniosek za uzasadniony i zawiesił postępowanie.

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej A. B. i S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Poznańskiego o odmowie zwrotu nieruchomości i umorzeniu postępowania. W trakcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, skarżący poinformowali o śmierci jednego ze współskarżących, S. B., i przedstawili akt poświadczenia dziedziczenia, wskazując jego spadkobierców. Następnie, A. B. wraz ze spadkobiercami S. B. wnieśli o zawieszenie postępowania kasacyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody Poznańskiego z 1992 r., która dotyczyła działek objętych wnioskiem o zwrot. Strony argumentowały, że wynik sprawy o stwierdzenie nieważności ma prejudycjalny charakter dla rozstrzygnięcia o zwrocie nieruchomości. NSA, powołując się na art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że istnieje ścisły związek między toczącym się postępowaniem a postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. W związku z tym, sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o zawieszenie postępowania jest uzasadniony.

Uzasadnienie

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, co ma miejsce, gdy istnieje ścisły związek prejudycjalny między sprawami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 2 § ust. 1 2

Przepis ten stanowił podstawę wydania decyzji uwłaszczeniowej z 1992 r.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 229

Wspomniany w kontekście przesłanek do zwrotu nieruchomości, które mogą nie zajść w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zawieszenia postępowania ze względu na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, które ma charakter prejudycjalny dla sprawy o zwrot nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania ścisły związek, rozumiany jako kwestia prejudycjalna

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Iwona Bogucka

sędzia

Dariusz Chaciński

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku istnienia związku prejudycjalnego z innym postępowaniem, zwłaszcza dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy o zwrot nieruchomości zależy od ważności decyzji uwłaszczeniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań dotyczących zwrotu nieruchomości i znaczenie kwestii prejudycjalnych w prawie administracyjnym.

Złożoność prawna zwrotu nieruchomości: NSA zawiesza postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy o nieważność decyzji uwłaszczeniowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 179/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Monika Nowicka /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Bogucka
Dariusz Chaciński
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Po 362/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2021-09-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Zawieszono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Maciołek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B., S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 września 2021 r. sygn. akt I SA/Po 362/21 w sprawie ze skargi A. B., S. B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 24 lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości i umorzenia postępowania postanawia: zawiesić postępowanie sądowe
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 września 2021 r. (sygn. akt I SA/Po 362/21), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę: A. B., S. B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 24 lutego 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Poznańskiego z dnia 29 czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości i umorzenia postępowania.
Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną, którą wnieśli A.B. i S.B..
W dniu 27 lutego 2023 r. wpłynęło zaś do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo A.B., w którym skarżący ten powiadamiał, że S. B. zmarł w dniu 4 maja 2022 r. a zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia, sporządzonym przez notariusza (akt notarialny z dnia 20 września 2022 r. Rep. A. nr [...] ) spadkobiercami w/w stali się: H.B., A.B. i D.N..
Z kolei następnym pismem z dnia 12 lutego 2024 r. A.B., H. B., A.B. i D.N. wnieśli o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności uwłaszczeniowej decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 13 stycznia 1992 r. nr [...] – w części dotyczącej działek nr [...] i [...] a która to sprawa toczy się aktualnie przed Ministrem Rozwoju i Technologii.
W uzasadnieniu w/w wniosku strony wskazywały, że w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 13 stycznia 1992 r. nie będą zachodziły przesłanki zawarte w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Powyższy wniosek strony ponowiły pismem z dnia 30 grudnia 2024 r., dodatkowo wskazując, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z dnia 13 stycznia 1992 r. jest prowadzone pod numerem: [...] oraz, iż w analogicznych sprawach, zawisłych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt I OSK 2734/20 i I OSK 247/21) Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowania kasacyjne do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia spraw z wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935, dalej: "p.p.s.a"), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Treść powyższego przepisu wskazuje zatem, iż warunkiem zawieszenia postępowania na wyżej wskazanej podstawie prawnej jest okoliczność wystąpienia ścisłego związku, rozumianego jako kwestia prejudycjalna, który winien zachodzić pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym a innym postępowaniem. Taka sytuacja – zdaniem składu orzekającego – ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych, decyzja Wojewody Poznańskiego z dnia 13 stycznia 1992 r. nr [...], wydana na podstawie art. 2 ust. 1 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, potwierdzała powstanie na rzecz [...] SA w [...] prawa użytkowania wieczystego m. in. do działki [...] z obrębu [...], położonej w [...]. Zaskarżoną zaś w niniejszej sprawie decyzją, Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty Poznańskiego z dnia 29 czerwca 2020 r. nr [...], w której organ I instancji umorzył postępowanie w przedmiocie zwrotu niektórych nieruchomości położonych w [...], w obrębie [...], arkusz mapy [...], w tym nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie numerem [...]. Z treści decyzji Starosty wynikało przy tym, że działka ta pozostaje przedmiotem użytkowania wieczystego.
W tej sytuacji, biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, uznał że wniosek o zawieszenie postępowania był w tym przypadku uzasadniony i - z mocy art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI