I OSK 179/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-06-17
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc społecznasądy administracyjneskarga kasacyjnaskargi i wnioskibezczynność organukognicja sądu

NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargi na działalność organu pomocy społecznej, uznając, że skargi te dotyczyły sposobu załatwiania skarg i wniosków, a nie bezczynności w sprawie świadczeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargi skarżącego na działalność Ośrodka Pomocy Społecznej, uznając, że nie dotyczą one aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej podlegających kognicji sądu administracyjnego. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, argumentując, że jego skargi dotyczyły bezczynności organu w sprawie przyznania świadczeń. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że skargi skarżącego dotyczyły sposobu załatwiania skarg i wniosków w trybie Kpa, a nie bezczynności w sprawie świadczeń, co wyłącza kognicję sądu administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych wniesionych przez Wojciecha S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło jego skargi na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. w przedmiocie pomocy społecznej. WSA odrzucił skargi, uznając, że ani przeprowadzanie wywiadu środowiskowego, ani czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawach skarg i wniosków nie stanowią aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej podlegających kontroli sądu administracyjnego. Wojciech S. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa procesowego, twierdząc, że jego skargi dotyczyły bezczynności organu w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej, a nie sposobu załatwiania skarg i wniosków. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że analiza treści skarg skarżącego wykazała, iż dotyczyły one czynności pracowników socjalnych związanych z wywiadem środowiskowym oraz nierozpatrzenia skarg na te czynności i szykanowanie go udziałem Policji, a nie bezczynności organu w sprawie przyznania świadczeń. NSA podkreślił utrwalony pogląd, że działalność organów administracji publicznej regulowana przepisami działu VIII Kpa, odnosząca się do skarg i wniosków, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W związku z tym, postanowienie WSA o odrzuceniu skarg zostało uznane za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na nierozpatrzenie skargi dotyczącej sposobu prowadzenia postępowania lub szykanowania przez Policję nie stanowi skargi na bezczynność organu w sprawie rozstrzyganej decyzją administracyjną, a tym samym nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skargi skarżącego dotyczyły sposobu załatwiania skarg i wniosków w trybie Kpa, a nie bezczynności organu w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Działalność organów w zakresie skarg i wniosków nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

PPSA art. 3 § par. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Czynności związane z przeprowadzaniem wywiadu środowiskowego nie są aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

PPSA art. 58 § par. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi.

PPSA art. 106 § ust. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek sądu do wyjaśnienia stanu faktycznego.

Kpa art. VIII

Kodeks Postępowania Administracyjnego

Postępowanie w sprawach skarg i wniosków.

u.o.p.s. art. 106 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skargi skarżącego dotyczyły sposobu załatwiania skarg i wniosków, a nie bezczynności organu w sprawie świadczeń. Działalność organów administracji publicznej regulowana przepisami działu VIII Kpa nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie jest czynnością podlegającą kognicji sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Skargi skarżącego stanowiły skargi na bezczynność organu w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Naruszenie prawa procesowego poprzez uznanie, że rozpoznanie skarg nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny.

Godne uwagi sformułowania

Działalność organów administracji publicznej regulowana przez przepisy działu VIII Kodeksu Postępowania Administracyjnego odnosząca się do skarg i wniosków obywateli nie podlega kognicji Sądu Administracyjnego. NSA nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII Kpa, a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników.

Skład orzekający

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca zakresu kognicji sądów administracyjnych w sprawach skarg i wniosków oraz czynności faktycznych organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skarżący myli skargę na bezczynność w sprawie świadczeń ze skargą na sposób załatwiania skarg i wniosków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między kontrolą sądową a zakresem postępowania skargowego i wnioskowego, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy skarga na organ nie trafia do sądu? NSA wyjaśnia granice kognicji sądów administracyjnych.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 179/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Właściwość sądu
Sygn. powiązane
IV SAB/Po 11/04 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2004-05-25
IV SAB/Po 12/04 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2004-05-25
Skarżony organ
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2 pkt 4, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojciecha S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt IV SAB/Po 11-12/04 o odrzuceniu skarg Wojciecha S. na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. w przedmiocie pomocy społecznej postanawia oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargi Wojciecha S. na działalność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. Jak podał Sąd w uzasadnieniu orzeczenia w piśmie z dnia 30 kwietnia 2004 r. Wojciech S. złożył skargę na "wymuszanie" na nim przy udziale Policji odmówienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w dniu 29 kwietnia 2004 r. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2004 r. Wojciech S. złożył skargę na nierozpatrzenie przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. skargi z dnia 29 stycznia 2004 r. na bezpodstawne odmawianie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ze skarżącym i szykanowaniem go udziałem Policji w dniu 16 i 28 stycznia 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż ani przeprowadzanie wywiadu środowiskowego, ani też czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawach skarg i wniosków w rozumieniu działu VIII Kpa nie stanowią innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa /art. 3 par. 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Ani owe czynności, ani bezczynność w ich podejmowaniu nie podlegają kognicji Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego Sąd odrzucił skargi Wojciecha S.
Pismem z dnia 14 października 2004 r. Wojciech S. złożył na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę kasacyjną w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazano:
I. Naruszenie prawa procesowego tj. art. 3 par. 2 pkt 4 w związku z art. 58 par. 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, iż rozpoznanie skarg z dnia 16 i 30 kwietnia 2004 r. wniesionych przez skarżącego, nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało odrzuceniem przedmiotowych środków zaskarżenia i zakończeniem postępowania w sprawie.
II. Naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. zasady nakładającej na Sąd obowiązek podjęcia wszystkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i rozpatrzenie sprawy, wynikającej w szczególności z przepisów art. 91 par. 3 oraz 106 par. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez bezzasadne przyjęcie za prawdziwe założenie, iż skargi z dnia 16 i 30 kwietnia 2004 r. stanowią skargi na bezczynność Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. w sprawie rozpoznania skarg z dnia 16 i 28 stycznia 2004 r., co doprowadziło do ich odrzucenia i zakończenia postępowania w sprawie
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż jak wynika z treści skarg z dnia 16 i 30 kwietnia 2004 r. skierowanych przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, przedmiotem tych środków zaskarżenia nie są poszczególne czynności w ramach postępowania toczącego się w Ośrodku Pomocy Społecznej w Ś. /w szczególności zaś nie sporządzenie protokołów z wywiadu środowiskowego, nie rozpatrzenie skarg składanych w tej sprawie/ chociaż w opinii skarżącego były to działania bezprawne, lecz bezczynność tego organu w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej.
Jak bowiem w treści powołanych skarg stwierdza skarżący, sprawy z jego wniosku o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej nie zostały przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. rozpoznane mimo upływu dwóch lat od złożenia wniosków wszczynających postępowanie, zaś sytuacja materialna skarżącego nadal jest trudna. Jak z powyższego wynika, złożone środki zaskarżenia miały w istocie doprowadzić do rozstrzygnięcia w sprawach wniosków skarżącego o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej.
W tej sprawie kognicja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest wyłączona bowiem na mocy art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej zaś zgodnie z art. 3 par. 2 pkt 8 w związku z pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Nie można zgodzić się z wywiedzionym w skardze kasacyjnej poglądem, iż skargi skarżącego skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu są w istocie skargami na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś.
Z analizy treści skargi Wojciecha S. z dnia 30 kwietnia 2004 r. wynika wyraźnie, iż dotyczy ona czynności pracowników socjalnych, którzy według skarżącego, "wymuszali" na nim przy udziale Policji odmówienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Słusznie wobec tego zauważył Sąd I instancji, iż skarga ta nie może zostać rozpatrzona. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie mieści się bowiem w kategorii innych czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa - art. 3 par. 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./
Skarga Wojciecha S. z dnia 13 kwietnia 2004 r. wyraźnie zaś wskazuje, iż jej przedmiotem jest nierozpatrzenie przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Ś. skargi z dnia 29 stycznia 2004 r. na bezpodstawne odmawianie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i szykanowaniem go udziałem Policji. W uzasadnieniu tej skargi Wojciech S. wskazał, iż pomimo złożenia do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej skargi na nielegalny sposób obsługi jego osoby - organ skarg jego nie rozpatrzył i nie wydał w sprawie żadnego rozstrzygnięcia. Z powyższego wynika więc, że przedmiotem skargi Wojciecha S. z dnia 13 kwietnia 2004 r. jest nierozpatrzenie jego skarg złożonych na działalność Ośrodka Pomocy Społecznej i jego pracowników w stosunku do jego osoby, w trybie działu VIII Kpa tj. dotyczącego skarg i wniosków.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego już od dawna panuje utrwalony pogląd, iż działalność organów administracji publicznej regulowana przez przepisy działu VIII Kodeksu Postępowania Administracyjnego odnosząca się do skarg i wniosków obywateli nie podlega kognicji Sądu Administracyjnego.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2002 r. /II SA/Wr 3121/01/ stwierdzono, że NSA "nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII Kpa, a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników /art. 227 Kpa/".
Analiza obu skarg prowadzi więc do wniosku, iż ich przedmiotem jest działalność Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. nie zaś bezczynność organu w kwestii nierozpatrzenia wniosków skarżącego o przyznanie mu świadczeń z opieki społecznej tak jak to interpretuje pełnomocnik skarżącego w skardze kasacyjnej.
W takiej sytuacji postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 maja 2004 r. o odrzuceniu skarg Wojciecha S. na działalność Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. należy uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ postanowił skargę kasacyjną oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI