I SA/WA 499/21

I SA/Wa 499/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /sprawozdawca/
Dariusz Pirogowicz /przewodniczący/
Łukasz Trochym
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 907/22 - Wyrok NSA z 2023-05-08
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1311
art. 34, 34a
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Łukasz Trochym po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] w [...] na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] września 2020 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez P[...] w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w G., k.m. [...], obręb K., ozn. jako działka nr [...] o pow. [...] m², uregulowana w KW nr [...].
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2020 r., działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2020 r. poz. 292 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez P[...] w W., prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu Skarbu Państwa.
P[...] S.A. złożyły odwołanie od ww. decyzji.
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 34 ww. ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P[...], co do których P[...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P[...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością P[...]. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich.
Minister zaznaczył, że z zaświadczenia Prezydenta Miasta G. z [...] marca 2006 r. znak [...] wynika, że przedmiotowa nieruchomość ozn. jako działka nr [...] z obrębu K., dawniej oznaczona była jako działka nr [...] z obrębu G. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, co potwierdza treść KW nr [...], prowadzonej dla działki nr [...] oraz znajdujące się w aktach zaświadczenie Prezydenta Miasta G. z [...] marca 2006 r. znak [...], z którego wynika, iż przedmiotowa działka przeszła na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.). Przedmiotowa nieruchomość stanowiła zatem własność Skarbu Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r.
Organ odwoławczy wskazał, że kolejną przesłanką niezbędną do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przez P[...] w trybie art. 34 ww. ustawy komercjalizacyjnej jest, aby w dniu 5 grudnia 1990 r. grunt Skarbu Państwa znajdował się w posiadaniu P[...], co do których P[...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Stwierdzenie posiadania przez P[...] gruntu Skarbu Państwa następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r.
Minister podkreślił, że do wniosku z [...] września 2005 r. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu oraz w toku prowadzonego postępowania P[...] S.A. załączyła m.in. zaświadczenie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. z [...] listopada 1971 r. znak [...], w którym wskazano m.in., że działka nr [...] (odpowiadająca działce nr [...]) pozostawała w użytkowaniu Dyrekcji Okręgowej [...] w K., wypis z rejestru gruntów sporządzony według stanu na dzień [...] października 2005 r. oraz kopię mapy zasadniczej z [...] października 2005 r.
Organ odwoławczy zaznaczył, że ww. dokumenty nie stanowią dowodu na posiadanie gruntu przez P[...] w dniu 5 grudnia 1990 r., bowiem nie dotyczą stanu faktycznego i prawnego istniejącego na działce nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r.
W toku postępowania P[...] S.A. w W. przedłożyła ponadto oświadczenie osób upoważnionych do reprezentowania P[...] S.A. w W. z [...] kwietnia 2007 r., w którym wskazano, że nieruchomość położona w G., obr. G., ozn. m.in. jako działka nr [...], k.m. [...] ha była w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P[...].
W ocenie Ministra powyższe oświadczenie nie może stanowić wyłącznego dowodu potwierdzającego spełnienie przesłanki władania publicznoprawnego, gdyż nie zostało poparte żadnymi dokumentami potwierdzającymi, że przedmiotowy grunt pozostawał w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P[...].
Organ odwoławczy wskazał, że wobec wskazanych powyżej braków w materiale dowodowym, organ wojewódzki pismem z [...] lipca 2013 r. wezwał P[...] S.A. w W. o uzupełnienie przedłożonego oświadczenia, poprzez wskazanie w jego treści rodzaju dokumentów wymienionych w § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 3 stycznia 2001 r. W odpowiedzi P[...] S.A. nadesłała wyciąg z ewidencji środków trwałych grupy II znajdujących się na działce nr [...] sporządzony według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r.
Zdaniem Ministra z treści nadesłanego wyciągu wynika, że na przedmiotowej działce brak jest środków trwałych, a zatem dokument ten w żadnym stopniu nie potwierdza aby działka nr [...] znajdowała się w posiadaniu P[...].
W ocenie organu odwoławczego żaden ze zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów nie potwierdził posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. przez P[...] ww. gruntu Skarbu Państwa. Wobec powyższego organ I instancji słusznie uznał, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę nie mogą stanowić dokumentów potwierdzających spełnienie przesłanki pozostawania nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P[...] w W.
Tym samym wobec braku łącznego wystąpienia wszystkich przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", rozstrzygnięcie Wojewody [...] z [...] września 2020 r. jest prawidłowe.
P[...] S.A. w W. wniosły skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a. art. 7 kpa oraz art. 8 kpa poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
b. art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 75 § 1 ab initio kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe poprzez odmowę stwierdzenie nabycia na rzecz Spółki P[...] S.A. z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tej nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] [...] września 2020 r., a także zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Zgodnie z treścią art. 34 tej ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P[...], co do których P[...] nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego P[...]. Nabycie tego prawa następuje bez obowiązku wniesienia pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie własnością P[...]. Nabycie praw, o których mowa, nie może naruszać praw osób trzecich.
Zgodnie z art. 34a ustawy grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. poz. 191 ze zm.).
Z art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji wynikają trzy przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby P[...] mogły zostać uwłaszczone:
- grunt, który ma być przedmiotem uwłaszczenia stanowi własność Skarbu Państwa,
- grunt ten 5 grudnia 1990 r. znajdował się w posiadaniu P[...],
- do przedmiotowego gruntu P[...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych.
Podkreślić przy tym należy, że wymienione przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Oznacza to, że niespełnienie którejkolwiek z nich, nawet przy spełnieniu pozostałych, uniemożliwia skorzystanie z możliwości uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".
Jak wynika z akt sprawy w dniu istotnym z punku widzenia rozpoznania sprawy tj. dniu wejścia w życie ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" sporna działka stanowiła własność Skarbu Państwa a P[...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu spółce tej nieruchomości w formie prawem przewidzianej.
Nie została jednakże spełniona przesłanka wykazania przez wnioskodawcę posiadania przez P[...] gruntów będących własnością Skarbu Państwa wskazana w treści rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach.
§ 2.1. rozporządzenia stanowi, że potwierdzenia posiadania przez P[...] gruntów, o których mowa w § 1, dokonuje się na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów:
1) odpisu z księgi wieczystej, zaświadczenia z księgi wieczystej zamkniętej lub ze zbioru dokumentów dla nieruchomości, jeżeli treść takiego odpisu lub zaświadczenia świadczy o posiadaniu gruntów przez P[...],
2) wypisu z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości),
3) wypisu z ewidencji środków trwałych, prowadzonej przez przedsiębiorstwo P[...], dotyczącego budynków, budowli lub innych urządzeń trwale związanych z gruntem,
4) umowy najmu, dzierżawy, użyczenia lub innej umowy,
5) decyzji lokalizacyjnej,
6) pozwolenia na budowę,
7) dokumentu poświadczającego fakt ponoszenia przez P[...] opłat z tytułu użytkowania nieruchomości lub zarządu nieruchomością albo płacenia podatków od nieruchomości,
8) innych dokumentów potwierdzających realizację inwestycji na posiadanym gruncie i świadczących o poniesieniu przez P[...] własnych środków finansowych na finansowanie budowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy oraz modernizacji lub likwidacji budynków, innych urządzeń i lokali, w szczególności takich, jak:
a) sprawozdania dotyczące finansowania inwestycji,
b) decyzje o przekazaniu środków finansowych na inwestycje,
c) umowy o współfinansowaniu kosztów inwestycji,
d) orzeczenia i protokoły z badania bilansów.
Punkt 2. Przewiduje, że jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego posiadania gruntów P[...] można dokonać zgodnie z art.75 kpa.
Dokumenty dołączone do wniosku przez Skarżącą w postaci zaświadczenia Prezydium MRN w G. z [...] listopada 1971 r., wypisu z rejestru gruntów wg stanu na [...] października 2005 r. oraz kopii mapy zasadniczej z [...] października 2005 r. nie stanowią zatem dowodu na potwierdzenie stanu faktycznego i prawnego spornej nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r.
W tej sytuacji brak było prawnych możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki, niezależnie od spełnienia pozostałych przesłanek określonych w powołanym przepisie.
Wbrew zarzutom skargi nie doszło także do naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, gdyż organ prowadził postępowanie z zachowaniem zasad określonych w tych przepisach. Nie został również naruszony przepis art. art. 75 § 1 kpa. Decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Z uzasadnienia wynika, jakimi przesłankami kierował się organ wydając decyzję, wyjaśnia podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim rozstrzygnięciem przemawiają.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym.