I OSK 1788/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.K. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Skarżąca kasacyjnie podniosła zarzut nieważności postępowania z powodu naruszenia art. 109 ppsa (przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność strony mimo wniosku o przesłuchanie) oraz zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym błędnej wykładni art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (upal) i art. 30 ust. 1 upal. Sąd kasacyjny uznał, że nie zaszły przesłanki nieważności postępowania, prawidłowo zawiadamiając stronę o terminie rozprawy i nie prowadząc dowodu z zeznań stron. Sąd podkreślił, że stan zdrowia skarżącej był znany na podstawie zgromadzonych dokumentów. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA potwierdził dominujący w orzecznictwie pogląd, że art. 30 ust. 2 upal nie ma zastosowania do zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z 2005 r. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 ppsa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych, w szczególności rozróżnienie między ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów a wcześniejszą ustawą z 2005 r.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zaliczkami alimentacyjnymi wypłaconymi na podstawie ustawy z 2005 r. oraz interpretacji art. 30 upal.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie art. 109 ppsa poprzez przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność strony, mimo jej wniosku o przesłuchanie i wskazania na trudną sytuację życiową i zdrowotną, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony swych praw?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 109 ppsa nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania w tej sprawie, ponieważ strona została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, miała możliwość uczestniczenia w niej, nie wniosła o jej odroczenie, a jej stan zdrowia był znany sądowi na podstawie zgromadzonych dokumentów. Sąd administracyjny nie prowadzi dowodu z zeznań stron.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że strona była prawidłowo zawiadomiona i miała możliwość uczestniczenia w rozprawie. Brak wniosku o odroczenie i fakt, że sąd administracyjny nie prowadzi dowodu z zeznań stron, wykluczyły możliwość stwierdzenia nieważności postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw. Stan zdrowia strony był znany sądowi z dokumentów.
Czy art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (upal) ma zastosowanie do umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 30 ust. 2 upal nie ma zastosowania do zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej.
Uzasadnienie
W orzecznictwie NSA dominuje pogląd, że art. 30 ust. 2 upal dotyczy wyłącznie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w rozumieniu tej ustawy i nie obejmuje należności powstałych pod rządami wcześniejszych ustaw, w tym ustawy z 2005 r.
Czy art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (upal) stanowi samodzielną lub dodatkową przesłankę umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych, niezależnie od skuteczności egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 30 ust. 1 upal przewiduje możliwość umorzenia należności, ale jego zastosowanie jest uzależnione od długości trwania skutecznej egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego.
Uzasadnienie
Regulacja art. 30 ust. 1 upal uzależnia wysokość potencjalnego umorzenia wyłącznie od długości trwania skutecznej egzekucji, a nie od sytuacji dochodowej czy rodzinnej dłużnika.
Przepisy (8)
Główne
upal art. 30 § 1
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zaliczek alimentacyjnych oraz należności powstałych z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z 1974 r. Kompetencję w tej sprawie ma organ właściwy dłużnika. Wysokość potencjalnego umorzenia uzależniona jest wyłącznie od długości trwania skutecznej egzekucji.
upal art. 30 § 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Nie ma zastosowania do zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. Wójt właściwy wierzyciela może decydować o odstąpieniu od żądania zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego w rozumieniu upal.
Pomocnicze
ppsa art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
ppsa art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania wskutek pozbawienia strony możności obrony swych praw zachodzi, gdy strona, wbrew swej woli, została faktycznie pozbawiona możności działania na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej.
ppsa art. 109
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny nie prowadzi dowodu z zeznań stron.
ustawa z 2005 r.
Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej
ustawa z 1974 r.
Ustawa z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie ma zastosowania do zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z 2005 r. • Strona nie została pozbawiona możności obrony swych praw, gdyż była prawidłowo zawiadomiona o rozprawie, a jej stan zdrowia był znany sądowi z dokumentów.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu naruszenia art. 109 ppsa. • Błędna wykładnia i zastosowanie art. 30 ust. 2 upal. • Błędne zastosowanie art. 30 ust. 1 upal.
Godne uwagi sformułowania
W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. • W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca - skarżąca została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, otrzymując także właściwe pouczenie. • W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że art. 30 ust. 2 upal nie znajduje zastosowania do zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Elżbieta Kremer
członek
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych, w szczególności rozróżnienie między ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów a wcześniejszą ustawą z 2005 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zaliczkami alimentacyjnymi wypłaconymi na podstawie ustawy z 2005 r. oraz interpretacji art. 30 upal.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego związanego z umarzaniem należności alimentacyjnych, co jest istotne dla wielu osób. Interpretacja przepisów jest kluczowa dla zrozumienia praw i obowiązków.
“Czy zaliczki alimentacyjne można umorzyć na nowych zasadach? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.