I OSK 1784/23

I OSK 1784/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Elżbieta Kremer /sprawozdawca/
Maciej Dybowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Gl 139/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2023-03-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 104 ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 139/23 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 139/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 października 2022 r. w przedmiocie odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268), dalej powoływanej jako "u.p.s.", poprzez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione zastosowanie przy ocenie istnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od obciążania skarżącego obowiązkiem zwrotu wydatków poniesionych przez Gminę na pokrycie kosztów pobytu jego matki w domu pomocy społecznej oraz art. 104 ust. 4 u.p.s. poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia przesłanek do odstąpienia od obciążania skarżącego obowiązkiem zwrotu kosztów poniesionych przez Gminę na pokrycie kosztów pobytu jego matki w domu pomocy społecznej;
2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania, tj. art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez zaniechanie przez Sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie uwzględniono kryteriów wskazujących na trudną sytuację majątkową skarżącego w kontekście materialnoprawnych przepisów stanowiących o uprawnieniu do odstąpienia do żądania zwrotu odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach;
2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.
Ponadto, w piśmie procesowym z dnia 22 czerwca 2023 r. skarżący kasacyjnie oświadczył, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego określenia podstaw kasacyjnych, co zgodnie z art. 176 P.p.s.a. oznacza obowiązek powołania przez skarżącego konkretnych przepisów prawa, którym jego zdaniem, uchybił Sąd I instancji w zaskarżonym orzeczeniu oraz uzasadnienie ich naruszenia. Właściwe sformułowanie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 151 lub art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zawarta została natomiast druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli.
Podkreślić przy tym należy, że zarzut błędnego zastosowania przepisu prawa materialnego - aby był skuteczny - musi zostać oparty na wykazaniu, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano skutecznie równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt I GSK 2145/19).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę, że niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, to jest w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może także nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12, z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1171/12 oraz z dnia 6 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2327/11).
Poczynienie powyższych uwag było konieczne z uwagi na sposób i zakres sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej, które oparte zostały na podstawach z art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., a więc zarówno na naruszeniu prawa materialnego jak i przepisów postępowania.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania wyjaśnić należy, że w skardze kasacyjnej zestawiono równocześnie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. z naruszeniem art. 151 P.p.s.a. Takie zestawienie jest wadliwe. Nie można bowiem powoływać sprzecznych ze sobą przepisów, z których jeden stanowi o wyniku rozstrzygnięcia w postaci uchylenia decyzji, drugi zaś oddalenia skargi. Ponadto przepisy art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zawierają przeciwstawne normy wynikowe i regulują sposób rozstrzygnięcia sprawy. Po drugie naruszenie art. 151 P.p.s.a. mogłoby mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby sąd - wydając zaskarżone orzeczenie - stwierdził naruszenie prawa (co nie miało miejsca w niniejszej sprawie), które powinno skutkować uwzględnieniem skargi, a pomimo powyższego ją oddalił. Podobnie, do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby sąd uchylił zaskarżony akt w sytuacji, gdy skarga powinna być oddalona. Dopiero ewentualne naruszenie przepisów powiązanych z ww. uregulowaniem decyduje o zasadności zarzutu naruszenia art. 151 P.p.s.a.
Ponadto, w orzecznictwie i doktrynie prezentowany jest jednolity pogląd, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 P.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi, które regulują sposób rozstrzygnięcia sprawy i które bez powiązania ich z innymi przepisami nie mogą stanowić samodzielnie podstawy kasacyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2383/14 oraz dnia 4 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 78/14). Uwzględnienie lub oddalenie skargi przez Sąd I instancji jest bowiem następstwem uchybienia innym przepisom procedury sądowoadministracyjnej, stosowanym w fazie wcześniejszej niż etap orzekania, tj. w fazie kontroli zaskarżonego aktu. Podstawą skargi kasacyjnej wymienioną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. mogą być natomiast przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a nie przepis określający samo rozstrzygnięcie (por.. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 240 i powołane tam orzecznictwo). Należy dodać, że do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lub art. 151 P.p.s.a. mogłoby dojść jedynie wyjątkowo, gdyby Sąd nadał orzeczeniu inną formułę niż przewidziana w powołanym przepisie. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała jednakże miejsca.
Jednocześnie podnieść należy, że w skardze kasacyjnej w ramach naruszenia przepisów postępowania podniesiono zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. jednakże nie zostało wykazane na czym miałoby ono polegać. Zgodnie z powołanym przepisem, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. zależy zatem od wykazania, że Sąd rozpoznając skargę dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy. W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można natomiast kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. Nie można również w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w przepisie art. 134 § 1 P.p.s.a. oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 3376/19, z dnia 9 listopada 2022 r. sygn. akt I GSK 1456/22 oraz z dnia 5 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 429/22).
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 27 października 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Świętochłowice z dnia 16 sierpnia 2022 r. o: 1) ustaleniu wysokości wydatków poniesionych za stronę zastępczo przez Gminę za pobyt jego matki w domu pomocy społecznej w kwocie 10.000 zł; 2) zobowiązującej skarżącego do zwrotu powyższej kwoty w terminie do dnia 30 września 2022 r. oraz 3) odmowie odstąpienia od żądania zwrotu należności, a zatem orzekł w granicach sprawy i rozpoznał ją w pełnym zakresie. Stąd też zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a, nie może być uwzględniony.
Mając na uwadze powyższe rozważania w skardze kasacyjnej nie podważono skutecznie ustaleń organów, z których wynika, że skarżący kasacyjnie prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 7 kwietnia 2022 r. oraz dokumenty przedłożone przez skarżącego, jak i pozyskane przez organ wskazują ponadto na obciążenia finansowe rodziny (comiesięczne raty kredytu i pożyczki, ponoszone koszty wyżywienia, opłaty za media, wydatki na dojazdy i leczenie). Wykazano także, że J. G. posiada dom jednorodzinny, samochód osobowy oraz oszczędności, a dochody skarżącego oraz jego żony z tytułu emerytur wynoszą prawie 9.000 zł (emerytura skarżącego 6.324,92 zł, a żony 2.534,97 zł). Ponadto w sprawie ustalono, że mieszkanie matki skarżącego było wynajmowane od dnia 18 sierpnia 2014 r., a pomimo tego na konto domu pomocy społecznej nie wpłynęły żadne środki pieniężne z tego tytułu. Mieszkanie to zostało następnie sprzedane w dniu 2 lutego 2021 r. za kwotę 145.000 zł, o czym skarżący nie powiadomił organu I instancji w 2021 r.
Wobec tak ustalonych okoliczności faktycznych, Sąd I instancji nie miał podstaw do uwzględnienia skargi i zasadnie ją oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela przy tym pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, że organy administracji nie mogą odnosić się do sytuacji majątkowej strony wynikającej wyłącznie z treści wniosku osoby zobowiązanej do zwrotu wydatków poniesionych przez gminę na pokrycie kosztów pobytu członka rodziny w domu pomocy społecznej, ale powinny mieć przede wszystkim na uwadze jej aktualną sytuację majątkową i życiową.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Wyjaśnić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym pojęcie dochodu określone w art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. zostało jednolicie zdefiniowane na potrzeby ustalania wszelkich świadczeń z pomocy społecznej, a więc zarówno pieniężnych jak i niepieniężnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1653/20 oraz z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 1575/20). Jednakże nawet w przypadku przyjęcia poglądu przeciwnego, że art. 8 ust. 3 u.p.s. dotyczący kryterium dochodowego odnosi się wyłącznie do osób, które ubiegają się o przyznanie im świadczeń z pomocy społecznej, nie zaś przy ustaleniu odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej zauważyć trzeba, że odwołując się w swoich rozważaniach do treści ww. przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie dokonywał wykładni art. 8 ust. 3 u.p.s., stwierdzając jedynie, że przepis ten ściśle określa katalog odliczeń od przychodów, zaś wymienione przez skarżącego wydatki obejmujące spłatę kredytów i pożyczki oraz opłaty za media nie stanowią podstawy do pomniejszenia dochodów rodziny. Sąd zaakceptował przy tym ustalenia organów, że lokal stanowiący własność matki skarżącego był wynajmowany od dnia 18 sierpnia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. W tej sytuacji dochód z tytułu najmu powinien wliczać się do dochodów M. G. – mieszkanki [...] Domu Pomocy Społecznej "[...]" w S., który w żadnej części nie był przekazywany na konto depozytowe matki skarżącego w domu pomocy społecznej.
Wobec powyższego, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, nie zajął stanowiska w zakresie rozumienia wymienionego przepisu w sposób przedstawiony w skardze kasacyjnej. Z tych względów nie można mówić o naruszeniu przez Sąd art. 8 ust. 3 u.p.s. w postaci błędnej wykładni.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 104 ust. 4 u.p.s. wskazać należy, że stosownie do treści ww. przepisu, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty. Z powołanego art. 104 ust. 4 u.p.s. wynika zatem, że przypadek uzasadniający zwolnienie z obowiązku zwrotu świadczenia udzielonego w ramach pomocy społecznej musi być przypadkiem "szczególnym", przy czym wymaganej w świetle ww. przepisu oceny wyjątkowości ("szczególności") danego przypadku, w którym określona osoba lub osoby zwracają się o odstąpienie od żądania zwrotu wydatków, należy dokonywać na tle sytuacji innych osób korzystających z pomocy społecznej. W tym kontekście zauważyć trzeba, że takie okoliczności, jak ciężka choroba, niepełnosprawność czy trudna sytuacja materialna strony same w sobie nie wyczerpują jeszcze pojęcia przypadku "szczególnie uzasadnionego", skoro w świetle art. 7 pkt 1, 5 i 6 u.p.s. ubóstwo, niepełnosprawność oraz długotrwała lub ciężka choroba stanowią jedne z podstawowych ("zwykłych") powodów udzielania świadczeń z pomocy społecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt I OSK 2663/16).
W niniejszej sprawie trudno przyjąć aby sytuacja bytowa skarżącego kasacyjnie mającego wraz z żoną stały dochód z tytułu emerytur była trudna. Podnoszone natomiast przez stronę obciążenia kredytowe i ponoszone wydatki związane z sytuacją zdrowotną nie zwalniają z obowiązku zwrotu świadczenia, gdyż nawet znaczny ciężar związany z wykonaniem tego obowiązku nie jest jeszcze równoznaczny ze "szczególnym przypadkiem", o którym mowa w art. 104 ust. 4 u.p.s.
Ponadto, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, decyzja wydawana na podstawie art. 104 ust. 4 u.p.s. ma charakter uznaniowy, co oznacza, że to w gestii organu pozostaje odmowa albo uwzględnienie wniosku strony, natomiast sądowa kontrola takiej decyzji ogranicza się wyłącznie do zbadania, czy w toku postępowania organy należycie przeprowadziły postępowanie, a w szczególności, czy podjęły wszelkie czynności niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a także czy dokonana przez te organy ocena prawna tych ustaleń została wyczerpująco uzasadniona. Powyższe oznacza, że organ, w sytuacji stwierdzenia istnienia po stronie obowiązanego zaległości w pokrywaniu opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, dysponuje znaczą swobodą kształtowania wysokości oraz sposobu jej zwrotu. O ile więc organy przeprowadzą prawidłowo postępowanie wyjaśniające i uargumentują w sposób przekonywujący swoją decyzję wydaną w granicach przysługującego im uznania, to sąd administracyjny nie ma podstaw do zakwestionowania takiej decyzji i oceny jej słuszności.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd I instancji ocenę, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organy w sposób dostateczny uzasadniły stanowisko, dlaczego nie odstąpiono od żądania od J. G. zwrotu wydatków poniesionych przez gminę na pokrycie kosztów pobytu jego matki w domu pomocy społecznej. W toku postępowania ustalono i uwzględniono wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozważenia możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 104 ust. 4 u.p.s. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, organ wziął więc pod uwagę sytuację materialną i osobistą skarżącego, w tym uzyskiwany przez niego i jego żonę dochód, posiadane oszczędności, a także ponoszone wydatki, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu kontrolowanych decyzji. W tej sytuacji, mając na uwadze, że ustawodawca w art. 104 ust. 4 u.p.s. przewidział stosowanie preferencji przy zwrocie zastępczo uiszczonych należności tylko do szczególnie uzasadnionych przypadków, obejmujących zwłaszcza w sytuacje, w których żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, należało uznać, że odmowa odstąpienia wobec skarżącego od żądania zwrotu należności była adekwatna do jego sytuacji i nie została ustalona dowolnie.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Uzasadnienie wyroku zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine P.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.