I OSK 1784/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju oraz Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod drogę publiczną. Minister zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 36 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, a także naruszenie przepisów postępowania przez wadliwą ocenę operatu szacunkowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd wyjaśnił, że kluczowa dla rozstrzygnięcia była wykładnia przepisów specustawy drogowej (ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych) w powiązaniu z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej, przepisy o gospodarce nieruchomościami stosuje się 'odpowiednio' do ustalenia odszkodowania. NSA podkreślił, że to odesłanie ma charakter 'odpowiedniego' stosowania, a nie wprost, co oznacza, że przepisy te nie mogą być stosowane w sposób sprzeczny ze specustawą. W szczególności, zasada 'korzyści' wynikająca z art. 134 ust. 4 u.g.n. (określanie wartości według alternatywnego sposobu użytkowania) nie może znaleźć zastosowania, gdy nieruchomość przejmowana pod drogę publiczną nie była pierwotnie przeznaczona pod takie cele zgodnie z dokumentami planistycznymi. W tej sytuacji operat szacunkowy oparty na tej zasadzie nie mógł stanowić podstawy ustalenia odszkodowania. W konsekwencji, NSA uznał zarzuty Ministra za niezasadne i oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od Ministra na rzecz skarżących solidarnie kwotę 1.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, z miarkowaniem wynikającym z rozpoznania podobnych spraw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie odszkodowania za nieruchomości przejmowane pod drogi publiczne na podstawie specustawy drogowej, w szczególności wyłączenie stosowania zasady zwiększenia wartości nieruchomości (art. 134 ust. 4 u.g.n.) w określonych sytuacjach.
Dotyczy specyficznej sytuacji przejmowania nieruchomości pod drogi publiczne na podstawie specustawy drogowej i interpretacji przepisów o gospodarce nieruchomościami w tym kontekście.
Zagadnienia prawne (2)
Jakie przepisy należy stosować do ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną na podstawie specustawy drogowej, w szczególności czy ma zastosowanie zasada zwiększenia wartości nieruchomości wynikająca z art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku wywłaszczeń pod drogi publiczne na podstawie specustawy drogowej, przepisy o gospodarce nieruchomościami stosuje się 'odpowiednio', co wyklucza zastosowanie zasady 'korzyści' z art. 134 ust. 4 u.g.n. w sytuacji, gdy nieruchomość nie była pierwotnie przeznaczona pod cele drogowe.
Uzasadnienie
Odesłanie w art. 12 ust. 5 specustawy drogowej do przepisów o gospodarce nieruchomościami ma charakter 'odpowiedniego' stosowania, a nie wprost. Zasada zwiększenia wartości nieruchomości (art. 134 ust. 4 u.g.n.) jest sprzeczna z celem i regulacjami specustawy drogowej, która ma szczególny charakter w zakresie ustalania odszkodowania za nieruchomości drogowe.
Czy operat szacunkowy sporządzony na podstawie błędnej wykładni przepisów materialnych może stanowić podstawę ustalenia odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, operat szacunkowy, który nie odpowiada stanowi faktycznemu sprawy i został sporządzony na podstawie błędnych przepisów, nie może stanowić prawidłowego dowodu w postępowaniu.
Uzasadnienie
Skoro ustalenie wartości nieruchomości w operacie szacunkowym oparto na przepisach, które nie powinny mieć zastosowania w danej sprawie (art. 134 ust. 4 u.g.n. w kontekście specustawy drogowej), to taki operat nie może być uznany za prawidłowy dowód.
Przepisy (11)
Główne
specustawa drogowa art. 12 § ust. 5
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Stanowi podstawę do 'odpowiedniego' stosowania przepisów o gospodarce nieruchomościami do ustalenia odszkodowania za nieruchomości przejmowane pod drogi publiczne, co wyłącza bezpośrednie stosowanie niektórych przepisów u.g.n.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.g.n. art. 134 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten, dotyczący zwiększenia wartości nieruchomości dla celów odszkodowania, nie ma zastosowania w sprawach wywłaszczeń pod drogi publiczne na podstawie specustawy drogowej, gdy nieruchomość nie była pierwotnie przeznaczona pod cele drogowe.
rozporządzenie art. 36 § ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
Minister zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, który określa sposób ustalania wartości nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne.
rozporządzenie art. 36 § ust. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
Sąd uznał, że ten przepis (lub jego odpowiednik w aktualnym rozporządzeniu) znajduje zastosowanie, gdy nieruchomość była przeznaczona pod inwestycję drogową.
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący wadliwej oceny dowodu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów specustawy drogowej zamiast ogólnych przepisów o gospodarce nieruchomościami w zakresie określania wartości odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod drogę publiczną. • Niewłaściwe zastosowanie zasady zwiększenia wartości nieruchomości (art. 134 ust. 4 u.g.n.) w sytuacji, gdy nieruchomość nie była pierwotnie przeznaczona pod cele drogowe.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 36 ust. 3 rozporządzenia ws. wyceny nieruchomości. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez wadliwą ocenę dowodu w postaci operatu szacunkowego.
Godne uwagi sformułowania
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. • NSA odstąpił od szczegółowego przedstawienia stanu sprawy, ograniczając uzasadnienie tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. • Istota sporu koncentruje się wokół wykładni przepisów materialnoprawnych, tj. art. 134 ust. 4 u.g.n. w zw. z § 36 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia. • Zgodnie z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej, do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się przepisy o gospodarce nieruchomościami, ale jedynie odpowiednio. • Przy ustaleniu wartości rynkowej nieruchomości przejętej w trybie specustawy drogowej 'zasada korzyści' uregulowana w art. 134 ust. 4 u.g.n. nie może znaleźć zastosowania. • Operat szacunkowy wskazujący wartość wywłaszczonej nieruchomości określoną na podstawie § 36 ust. 4 rozporządzenia nie mógł zostać uznany za dowód, który w rozpoznawanej sprawie mógł przesądzać o wartości ustalonego odszkodowania.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Elżbieta Kremer
członek
Joanna Skiba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odszkodowania za nieruchomości przejmowane pod drogi publiczne na podstawie specustawy drogowej, w szczególności wyłączenie stosowania zasady zwiększenia wartości nieruchomości (art. 134 ust. 4 u.g.n.) w określonych sytuacjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejmowania nieruchomości pod drogi publiczne na podstawie specustawy drogowej i interpretacji przepisów o gospodarce nieruchomościami w tym kontekście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wywłaszczeń pod infrastrukturę drogową i sposobu ustalania odszkodowania, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i deweloperów. Wyjaśnia złożone relacje między różnymi aktami prawnymi.
“Jak prawidłowo ustalić odszkodowanie za wywłaszczenie pod drogę? NSA wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.