I OSK 1779/21

Naczelny Sąd Administracyjny2024-11-15
NSAinneŚredniansa
wymierzenie grzywnyprodukty pochodzenia zwierzęcegohigiena żywnościkontrola weterynaryjnakary pieniężneprawo żywnościoweHACCPodpowiedzialność administracyjna

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki E. w sprawie wymierzenia kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, potwierdzając prawidłowość ustaleń organów i sądów niższych instancji.

Spółka E. złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Lekarza Weterynarii o wymierzeniu kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego. Spółka zarzucała błędy w ustaleniu stanu faktycznego i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo, a stwierdzone uchybienia, w tym obecność pleśni i skroplin, niewłaściwe oznakowanie produktów oraz prowadzenie działalności bez zezwolenia, stanowiły podstawę do wymierzenia kar pieniężnych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez E. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę spółki na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. Decyzja ta wymierzała spółce kary pieniężne za naruszenia przepisów dotyczących produktów pochodzenia zwierzęcego. Spółka zarzucała sądowi niższej instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących kar pieniężnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, szczegółowo analizował zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 6, 7, 77, 80 i 140 KPA, oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c PPSA. Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, opierając się na dowodach, w tym protokole kontroli z dnia 17-19 sierpnia 2020 r., który precyzyjnie opisywał stwierdzone nieprawidłowości, takie jak obecność pleśni i skroplin, niewłaściwe oznakowanie produktów oraz prowadzenie działalności bez wymaganego zezwolenia. Sąd podkreślił, że spółka, jako profesjonalny podmiot gospodarczy, powinna być świadoma wymogów prawnych i nie mogła skutecznie powoływać się na brak wiedzy. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, w tym art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 27 ust. 1 Ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r., również zostały uznane za niezasadne. Sąd stwierdził, że stwierdzone naruszenia stanowiły podstawę do wymierzenia kar pieniężnych, a ich wysokość była adekwatna do czynów i mieściła się w granicach przewidzianych prawem. Sąd podkreślił, że późniejsze usunięcie uchybień nie zwalniało z obowiązku nałożenia kary. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w całości i zasądził od spółki na rzecz Lubuskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego, a stwierdzone naruszenia stanowiły podstawę do wymierzenia kar pieniężnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że protokół kontroli był rzetelny, a stwierdzone w nim nieprawidłowości (pleśń, skropliny, niewłaściwe oznakowanie, brak zezwolenia na działalność) były udokumentowane i stanowiły podstawę do nałożenia kar. Późniejsze usunięcie uchybień nie zwalniało z obowiązku nałożenia kary.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

uppz art. 26 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa o produktach pochodzenia zwierzęcego

uppz art. 27 § ust. 1

Ustawa o produktach pochodzenia zwierzęcego

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego art. 1 § pkt 1 lit. b, pkt 7, pkt 8, pkt 9, pkt 10, pkt 18 i pkt 33

Pomocnicze

uppz art. 4

Ustawa o produktach pochodzenia zwierzęcego

uppz art. 21a § ust. 6

Ustawa o produktach pochodzenia zwierzęcego

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

ppsa art. 183

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § pkt 2 lit. a

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez organy obu instancji. Niewłaściwe zastosowanie przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji. Błędne ustalenia faktyczne organów administracyjnych. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a PPSA przez oddalenie skargi w sytuacji naruszenia prawa materialnego. Naruszenie art. 8 KPA. Naruszenie art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 140 KPA. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 KPA.

Godne uwagi sformułowania

Zarzut z drugiej podstawy kasacyjnej w części wskazującej na naruszenie "art. 8 kpa" postawiony został niestarannie. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, organy obu instancji należycie ustaliły stan faktyczny sprawy. Sama Spółka pismem z 22 września 2020 r. wniosła o: "[...] odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na E. SP. z o.o. za nieprawidłowości stwierdzone w zakładzie podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 17-19.08.2020 r. [...] Spółka [...] niezwłocznie po otrzymaniu Protokołu kontroli, podjęła kroki w celu usunięcia nieprawidłowości". Każdy z tych dokumentów potwierdza, że stwierdzone w protokole kontroli przeprowadzonej w dniach 17-19 sierpnia 2020 r. były rzeczywistymi uchybieniami. Zaprzeczanie przez Spółkę, by dokonywano nastrzykiwania mięsa [indyczego] solanką trafnie Sąd I instancji uznał za niewiarygodne. W toku całego postępowania nie przedłożył takiego dokumentu. Dowolne jest twierdzenie skarżącej kasacyjnie, że "[...] podczas funkcjonowania zakładu mogą zdarzać się ubytki, natomiast nie zagrażają one bezpieczeństwu żywności, nie mają wpływu na finalny produkt". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Treść przepisów prawa wspólnotowego, będących podstawą wymierzenia kar pieniężnych za analizowane w niniejszej sprawie nieprawidłowości, a także ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego dowodzi jednoznacznie, że sam fakt zaistnienia określonych w art. 26 ust. 1 [...] tej ustawy okoliczności, mogących stanowić zagrożenie dla ochrony zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów, stwierdzony w trakcie urzędowej kontroli, pociąga za sobą konsekwencje w postaci kary pieniężnej. Późniejsze usunięcie stwierdzonych naruszeń nie zwalniało organów od obowiązku nałożenia adekwatnych kar pieniężnych.

Skład orzekający

Maciej Dybowski

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Przybysz

sędzia

Arkadiusz Blewązka

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, znaczenie protokołu kontroli jako dowodu, zasady postępowania administracyjnego w sprawach o nałożenie kar."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów prawa żywnościowego i weterynaryjnego. Ocena stanu faktycznego może być specyficzna dla danej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa żywności i odpowiedzialności przedsiębiorców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i procedur kontrolnych.

Kary za pleśń i skropliny w zakładzie mięsnym – NSA potwierdza odpowiedzialność spółki.

Sektor

rolnictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 1779/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Przybysz
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
II SA/Go 394/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2021-06-23
Skarżony organ
Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 17 poz 127
art. 4, art. 21a ust. 6, art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 27 ust. 1
Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego.
Dz.U. 2017 poz 1182
§ 1pkt 1 lit. b, pkt 7, pkt 8, pkt 9, pkt 10, pkt 18 i pkt 33
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o  produktach pochodzenia zwierzęcego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Go 394/21 w sprawie ze skargi E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z siedzibą w Zielonej Górze z dnia 5 lutego 2021 r. nr WIW.ŻPUF.921.3.5.2020(4) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną w całości; 2. zasądza od E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na rzecz Lubuskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z siedzibą w Zielonej Górze kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 394/21 (dalej wyrok II SA/Go 394/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę E. Spółki z o. o. z siedzibą w P. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Zielonej Górze z dnia 5 lutego 2021 r. nr WIW.ŻPUF.921.3.5.2020(4) w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej (k. 62, 76-107 akt sądowych).
Skargę kasacyjną wywiodła E. Spółka z o.o. z siedzibą w P. (dalej Spółka, skarżąca lub skarżąca kasacyjnie), reprezentowana przez r. pr. M.D., zaskarżając wyrok II SA/Go 394/21 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie:
1. prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie: art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1753, dalej uppz); § 1 pkt 1 lit. b, 7, 8, 9, 10, 18, 33 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1182, dalej rozporządzenie z 2017 r.) i bezpodstawne przyjęcie (s. 25 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że stwierdzone w wyniku kontroli nieprawidłowości wyczerpują dyspozycje przytoczonych w decyzji I instancji i decyzji odwoławczej przepisów prawa, a kary pieniężne wymierzone zostały w granicach wysokości kar przewidzianych za dane przewinienie, w sytuacji gdy skarżący wykazał, że organy obu instancji nieprawidłowo zastosowały te przepisy, nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego i dokonały błędnych ustaleń prowadzących do wadliwego zastosowania przedmiotowych przepisów i obciążenia skarżącej niezasadnymi karami;
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa przez oddalenie skargi, w sytuacji naruszenia prawa materialnego, opisanego w punkcie 1;
b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 6, 7, 8 i w zw. z art. 140 kpa, przez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi oraz bezpodstawne przyjęcie (s. 27-28 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że nie doszło do naruszenia ww. przepisów w sytuacji, gdy organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy i dokonały błędnych ustaleń prowadzących do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji;
c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 140 kpa, przez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi oraz bezpodstawne przyjęcie (s. 28-29 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że nie doszło do naruszenia ww. przepisów w sytuacji, gdy organy obu instancji nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący i prawidłowy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;
d. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji I instancji - decyzji nr 288/2020 z dnia 9 października 2020 r. Powiatowego Lekarza Weterynarii w Gorzowie Wlkp. i utrzymującej ją w mocy decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Zielonej Górze z dnia 5 lutego 2021 r. nr WIW.ŻPUF.921.3.5.2020(4).
Wskazane naruszenia przepisów postępowania przez Sąd mają istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż objęte nimi uchybienia, w tym zaaprobowane przez Sąd błędne ustalenia organów administracyjnych, doprowadziły do utrzymania w mocy wydanych przez te organy wadliwych decyzji.
Skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania; zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego [zwrotu] kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych; rozpoznanie skargi na rozprawie (k. 113-124 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Lubuski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Zielonej Górze, reprezentowany przez r. pr. D.R., wniósł o: oddalenie skargi kasacyjnej; zasądzenie od skarżącej kasacyjnie na rzecz Lubuskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Zielonej Górze [zwrotu] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 140-146 akt sądowych).
Na rozprawie dnia 15 listopada 224 r. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie podtrzymał zarzuty skargi kasacyjnej; wskazał, że w ocenie Spółki wszystkie uchybienia stwierdzone w wyniku trzydniowej kontroli zostały niezwłocznie usunięte, na co wskazuje protokół kontroli z 28 sierpnia 2020 r., przeprowadzonej na wniosek Spółki; nieadekwatna była wysokość kar, a twierdzenie organu I instancji, że wcześniejsze uchybienia ustalane w toku działalności zakładu prowadzonego przez Spółkę nie były usuwane, jest niezgodne z prawdą.
Pełnomocnik Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę kasacyjną; podkreślił, że żadna z kar nie została wymierzona w maksymalnej wysokości; wcześniejsze uchybienia także skutkowały czasowym wstrzymaniem działalności zakładu prowadzonego przez Spółkę (k. 158-159 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.10.2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Według art. 193 zdanie drugie ppsa, w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określono zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze ppsa. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny zrezygnował z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadził swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyroki NSA z: 5.10.2010 r. I GSK125/09; 23.11.2010 r. II FSK 1165/09; 1.12.2010 r. II FSK 1507/09; 8.12.2010 r. I GSK 619/09; 19.7.2013 r. I OSK 2766/12, cbosa, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu administracyjnym. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 897, nb 19). Zarzuty i ich uzasadnienie, winny być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z 26.10.2000 r. IV CKN 1518/00, OSNC 2001/3/39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.8.2004 r. FSK 299/04, OSP 2005/3/36). Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 ppsa).
Zarzut z drugiej podstawy kasacyjnej w części wskazującej na naruszenie "art. 8 kpa" (punkt 2.b petitum skargi kasacyjnej) postawiony został niestarannie. W dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, zm. poz. 695, 1298; z 2021 r. poz. 54, dalej kpa - tempus regit actum) składał się z 2 paragrafów o różnej treści normatywnej. Ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej obszernym uzasadnieniu (w tym s. 9 akapit ostatni skargi kasacyjnej), Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, którego z paragrafów art. 8 kpa się dopatruje. Z tego względu zarzut pkt 2.b petitum skargi kasacyjnej w części wskazującej na naruszenie "art. 8 kpa" nie nadawał się do rozpoznania.
Pozostałe zarzuty z drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 ppsa), z uwagi na ich charakter, wymagały łącznego rozpoznania. Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z: art. 6, 7 w zw. z art. 140 kpa; art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 140 kpa; art. 138 § 1 pkt 1 kpa (punkty 2.b, 2.c, 2.d petitum skargi kasacyjnej) nie zasługiwały na uwzględnienie. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, organy obu instancji należycie ustaliły stan faktyczny sprawy; dokonały trafnych ustaleń faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nie naruszając zasady praworządności (art. 6 kpa), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), obowiązku w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), zasad swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), ani art. 140 kpa. Organy obu instancji oparły swe decyzje na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego; rozpatrzyły nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności, ustosunkowując się do istotnych różnic; organy w tej ocenie kierowały się wiedzą i zasadami doświadczenia życiowego (art. 80 kpa; B. Adamiak w: B. Adamiak/J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H Beck 2024, s. 596-597, nb 1-3; odpowiednio - K. Piasecki w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, C.H. Beck 1999, t. I, s. 861-864, nb 1, 3, 7-12; T. Ereciński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. II, Wolters Kluwer 2016, s. 306-307, uw. 1; s. 308-309, uw. 4, 6; s. 310-311, uw. 15).
Skarżący kasacyjnie, powołując w skardze kasacyjnej poszczególne dokumenty źródłowe i protokoły kontroli (s. 5-11 skargi kasacyjne) nietrafnie pomija, że kontrolę w dniach 17-19 sierpnia 2020 r. przeprowadził w sposób właściwy upoważniony i należycie przeszkolony, doświadczony starszy inspektor do spraw bezpieczeństwa żywności Powiatowego Inspektoratu Weterynaryjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Z kontroli w dniach 17-19 sierpnia 2020 r. sporządzono protokół kontroli, w którym starannie i precyzyjnie wskazano konkretne nieprawidłowości, szczegółowo opisując je w protokole kontroli i sporządzono obszerną dokumentację fotograficzną (94 fotografie), co słusznie podkreślił Sąd I instancji (s. 27 uzasadnienia wyroku II SA/Go 394/21). Kontrolę przeprowadzano z udziałem M.S. - Pełnomocnika do spraw Zintegrowanego Systemu Zarządzania Jakością - osoby reprezentującą zakład; w dniu 17 sierpnia 2020 r. zakład reprezentował F.S. - Prezes Zarządu - jako osoba reprezentująca zakład. Osoby reprezentujące zakład nie zgłosiły do protokołu uwag i zastrzeżeń (k. 266-251 akt administracyjnych). Sama Spółka pismem z 22 września 2020 r. wniosła o: "[...] odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na E. SP. z o.o. za nieprawidłowości stwierdzone w zakładzie podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 17-19.08.2020 r., udokumentowanej protokołem kontroli z dnia 24.08.2020 r. [...] Spółka [...] niezwłocznie po otrzymaniu Protokołu kontroli, podjęła kroki w celu usunięcia nieprawidłowości w zakresie prowadzonej dokumentacji, procedur oraz stanu technicznego pomieszczeń. Zgodnie z wytycznymi Protokołu kontroli uzupełnione zostały braki w zakresie wymaganych rejestrów i raportów oraz procedur postępowania. W zakresie szczególnych i ogólnych wymagań dot. pomieszczeń i sprzętu drobne uchybienia zostały już skorygowane. Pozostałe nieprawidłowości, będące wynikiem normalnej eksploatacji materiałów (ślady zużycia na posadzkach, cokołach etc.), zostaną usunięte do końca października br. [...]"; k. 450=490; 438-491; 366-272; 266-251 akt administracyjnych).
Zgodne jest z doświadczeniem życiowym, że skoro Spółka przystąpiła do usuwania stwierdzonych w protokole kontroli przeprowadzonej w dniach 17-19 sierpnia 2020 r. uchybień; sporządziła Kartę niesprawności wyposażenia nr 16/2020, wskazującą datę zgłoszenia 13 sierpnia 2020 r., podpisaną przez Osobę odpowiedzialną za wykonanie działań naprawczych M.S. i M.S. Pełnomocnika ds Zintegrowanego Systemu Zarządzania Jakością, w której jednoznacznie wskazano daty usunięcia niesprawności lub określono planowane terminy usunięcia niesprawności bądź wskazano "w trakcie wymiany (k. 501-502 akt administracyjnych), to mimo uchylania się osób urzędujących w dniu 21 sierpnia 2020 r. o godz. 14.30 w siedzibie podmiotu od doręczenia dokumentów: pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii w Gorzowie Wlkp. Wraz z 2 egzemplarzami protokołu kontroli okresowej i zawiadomienia o zakończeniu kontroli okresowej (k. 268 akt administracyjnych), Spółka przystąpiła do usuwania owych uchybień. Gdyby uchybień tych nie było, Spółka nie podjęłaby kroków w celu usunięcia nieprawidłowości w zakresie prowadzonej dokumentacji, procedur, stanu technicznego pomieszczeń. Zgodnie z wytycznymi Protokołu kontroli nie uzupełnionoby braków w zakresie wymaganych rejestrów i raportów oraz procedur postępowania, deklarowanych pismem z 22 września 2020 r. Spółka nie sporządziłaby Karty niesprawności wyposażenia nr 16/2020. Każdy z tych dokumentów potwierdza, że stwierdzone w protokole kontroli przeprowadzonej w dniach 17-19 sierpnia 2020 r. były rzeczywistymi uchybieniami. Protokół kontroli z 28 sierpnia 2020 r., przeprowadzonej "w związku ze zgłoszeniem przez zakład E. sp. z o. o. usunięcia części uchybień zawartych w protokole kontroli z dnia 17-19.08.2020 r." także potwierdza, że owe uchybienia istniały w dniach 17-19 sierpnia 2020 r., a na skutek działania Spółki, w części opisanej w protokole z 28 sierpnia 2020 r., zostały usunięte (k. 494-491 akt administracyjnych). To, że skarżąca kasacyjnie "nie zgadza się z zarzutem dotyczącym występowania skroplin i pleśni, ponieważ zakład jest codziennie myty i dezynfekowany" (s. 7 skargi kasacyjnej) nie podważa prawidłowości oceny zebranych w postępowaniu dowodów, w tym protokołu kontroli w dniach 17-19 sierpnia 2020 r. W toku tej kontroli prawidłowo stwierdzono obecność pleśni i skroplin, udokumentowanych tym protokołem. Protokół z 28 sierpnia 2020 r. jedynie potwierdza, że w okresie od 19 sierpnia 2020 r. do 28 sierpnia 2020 r. Spółka usunęła część uchybień, prawidłowo ustalonych w trakcie kontroli w dniach 17-19 sierpnia 2020 r. (zasady doświadczenia życiowego).
Zaprzeczanie przez Spółkę, by dokonywano nastrzykiwania mięsa [indyczego] solanką (s. 8 skargi kasacyjnej) trafnie Sąd I instancji uznał za niewiarygodne. W toku kontroli w dniach 17-19 sierpnia 2020 r. organ I instancji prawidłowo ustalił, że zakład prowadzi działalność produkcji surowych wyrobów mięsnych bez wymaganego zezwolenia. W trakcie kontroli ustalono, że zakład w pomieszczeniu nr 018 magazyn buforowy, miał linię składającą się ze stołu, automatycznej nastrzykiwarki umożliwiającą prowadzenie procesu nastrzykiwania mięsa, przenośnika taśmowego i masownicy bębnowej. Urządzenia te ustawiono w ciągu technologicznym umożliwiającym prowadzenie procesu nastrzykiwania mięsa. Urządzenia były podłączone do zasilania i do zasobnika z solanką za pomocą rurek ciśnieniowych. Urządzenia były mokre, z pozostałościami tkanki mięśniowej, co zasadnie organ uznał za użytkowanie tych urządzeń. Na suficie i ścianach inspektor przeprowadzający kontrolę stwierdził występowanie widocznych skroplin, a zapach w pomieszczeniu był charakterystyczny dla produkcji wyrobów z mięsa poddawanego procesowi nastrzykiwania solanką (k. 256-255 akt administracyjnych). Organ I instancji ustalił, że skarżąca prowadzi działalność w zakresie konfekcjonowania elementów indyczych, które jak wynika z znajdującej się w zakładzie dokumentacji jest kupowana z zakładzie X. S.A. Działalność tę zakład prowadził co najmniej od 30 dni, co potwierdza dokumentacja zakupu elementów indyczych z X. S.A., dowodząca dostawy produktów z indyka z X. S.A. do zakładu skarżącej. Zakład Spółki konfekcjonował, pakował i sprzedawał elementy indycze, kupowane w X. S.A., a sprzedawał je jako produkt wyprodukowany w zakładzie E. sp. z o. o. Na tak konfekcjonowane produkty zakład Spółki nanosił etykietę z nr partii ubojowej z danego dnia uboju i konfekcjonowania. Niezgodność ta stanowiła naruszenie zasad identyfikowalności produktu. Zakład Spółki w dniu kontroli nie miał zezwolenia na prowadzenie takiej działalności (k. 1816-1842, 1898-1897, 255 akt administracyjnych). W toku całego postępowania nie przedłożył takiego dokumentu. Ustaleń tych organy obu instancji dokonały na podstawie prawidłowej oceny szeregu dokumentów, wymienionych w decyzjach, ocenionych zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów każdego z nich ocenionych odrębnie i w powiązaniu z wszystkimi tymi dowodami łącznie (art. 80 kpa).Trafności tej oceny skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie.
Nieskutecznie skarżąca kasacyjnie zaprzecza "występowaniu skroplin i pleśni, ponieważ zakład jest codziennie myty i dezynfekowany [...] pomieszczenie odpadów poubojowych nie stanowiło żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa żywności [...]" (s. 7-8 skargi kasacyjnej). W protokole kontroli w dniach 17-19 sierpnia 2020 r. organ I instancji prawidłowo ustalił, że "pomieszczenie pojemników czystych zawilgocone, ściany z widoczną pleśnią, obcym zapachem stęchlizny. Stan techniczny uszkodzona posadzka, nasiąkliwa, uszkodzone popękane wyoblenia, lampy sufitowe brudne. Chłodnia 0oC – w dniu kontroli stwierdzono zabrudzoną krwią, resztkami tkanki mięśniowej, resztkami skór indyczych posadzkę w tym pomieszczeniu oraz obcy zapach gnijącego mięsa [...] podczas kontroli w zakładzie stwierdzono liczne skropliny i pleśń na sufitach w pomieszczeniach: hala rozbioru, w pomieszczeniu mycia pojemników w pomieszczeniu zawieszania pojemników czystych, w pomieszczeniu do składowania pojemników czystych, w magazynie tuszek na kolejce zawiesi [...]" (k. 255-254 akt administracyjnych). Dowolne jest twierdzenie skarżącej kasacyjnie, że [...] "[...] podczas funkcjonowania zakładu mogą zdarzać się ubytki, natomiast nie zagrażają one bezpieczeństwu żywności, nie mają wpływu na finalny produkt [...]" (s. 6 skargi kasacyjnej).
Organ odwoławczy, po ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy objętej zaskarżoną odwołaniem decyzji z 9 października 2020 r., prawidłowo wydał decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. W doktrynie i orzecznictwie trafnie wskazuje się, że organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, jeżeli - po przeprowadzeniu postępowania - dojdzie do takiej samej konkluzji co organ pierwszej instancji. [...] Organ odwoławczy wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, jeśli rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe pod kątem nie tylko zgodności z prawem, lecz także z punktu widzenia jego celowości i słuszności (wyrok NSA z 14.1.1993 r. SA/Wr 1384/92, ONSA 1994/1/ 32, aprobowany przez A. Golębę w: red. H. Knysiak-Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2023, s. 977-978, uw. 1-2 do art. 138). Skoro Wojewódzki Lekarz Weterynarii należycie przeprowadził ponownie postępowanie (art. 140 kpa) i trafnie doszedł do takiej samej konkluzji co Powiatowy Lekarz Weterynarii i starannie uzasadnił swe stanowisko, to Sąd I instancji trafnie doszedł do przekonania, że nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Zarzut z punktu 2.d petitum skargi kasacyjnej okazał się niezasadny.
Skarżąca kasacyjnie w toku postępowania administracyjnego nie kwestionowała ustaleń dokonanych podczas kontroli; nie zaprzeczała, że doszło do wskazanych przez organy naruszeń, nie kwestionowała kwalifikacji prawnej stwierdzonych nieprawidłowości. Nie wniosła zastrzeżeń do treści protokołu kontroli. Skarżąca kasacyjnie poinformowała organ o usunięciu naruszeń, co potwierdza dodatkowo, że naruszenia te miały miejsce.
Spółka kwestionowała natomiast wartość dowodową protokołu kontroli z 17-19 sierpnia 2020 r. Słusznie Sąd I instancji uznał, że ponieważ nie była to pierwsza kontrola w zakładzie Spółki mająca na celu sprawdzenia przestrzegania przepisów w zakresie higieny pomieszczeń żywnościowych i środowiska produkcji w zakresie czystości mikrobiologicznej, tym samym nie można stwierdzić, że Spółka nie była świadoma znaczenia takiej kontroli, konieczności aktywnego udziału np. przez oddelegowanie doświadczonego pracownika i na bieżąco zgłaszania zastrzeżeń, uwag, udzielania wyjaśnień, a w przypadku ich nieuwzględnienia - zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu kontroli (czego nie dokonała).
Skarżąca spółka to profesjonalny, aktywny podmiot gospodarczy z rozbudowaną formą organizacyjną, zarejestrowana - zgodnie z wpisem do krajowego rejestru sądowego - 13 stycznia 2004 r., z kapitałem zakładowym wynoszącym 4.269.000,00 zł [nr KRS (...)]. Powyższe świadczy, że skarżąca kasacyjnie jest należycie zorientowana w mechanizmach produkcyjnych i stawianych wymogach. Skarżącą w niniejszym przypadku nie była osoba nieporadna, lecz duża, znacząca nawet spółka prawa handlowego. Tego rodzaju podmiot nie mógł skutecznie powoływać na brak wiedzy w zakresie regulacji prawnej odnoszącej się do prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej.
Przy dużej ilości uwidocznionych w protokole istotnych naruszeń, braku wniesienia stosownych zastrzeżeń a obecnie kwestionowanie właściwie zasadności wszystkich stwierdzonych naruszeń, Sąd I instancji trafnie uznał, że sporządzony z przeprowadzonej kontroli protokół stanowił podstawowy dowód, pozwalający na dokonanie przez organy prawidłowych ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w szczególności w zakresie stwierdzonych naruszeń. Skarżąca kasacyjnie prócz likwidacji niektórych uchybień nie wskazała na istnienie innych dowodów niż te przeprowadzone przez organy administracji mogące mieć wpływ na poczynione ustalenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa przez oddalenie skargi, w sytuacji naruszenia prawa materialnego, "opisanego w punkcie 1" (punkt 2.a petitum skargi kasacyjnej) nie zasługiwał na uznanie.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut jego naruszenia obowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Jeśli z wyroku wynika, że Sąd I instancji stwierdził, że skarga nie zasługuje w całości na uwzględnienie, to nie można Sądowi oddalającemu skargę zarzucić niezastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. Przepis ten odnosi się bowiem do kompetencji sądu administracyjnego realizowanej w rezultacie rozpoznania skargi wniesionej na zaskarżony akt. Warunkiem jego zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci stwierdzenia przez sąd administracyjny naruszeń prawa. Naruszenie tego przepisu jest zawsze następstwem naruszenia innych przepisów stanowiących wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu i nie może tym samym stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej. Brak wskazania i wykazania tego rodzaju powiązań oznacza, że zarzut naruszenia przywołanych przepisów wynikowych nie może odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą (wyrok NSA z 4.8.2022 r. III FSK 775/21). Skoro zarzut z punktu 2.a nie zawiera powiązania naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa z przepisami prawa materialnego, których naruszenia miał się dopuścić Sąd I instancji, co czyni ten zarzut niemożliwym do uwzględnienia jako taki.
Zarzut naruszenia przez niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze, art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1753); § 1 pkt 1 lit. b, 7, 8, 9, 10, 18, 33 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1182) okazał się niezasadny.
Kwestia właściwego zastosowania każdego z wzorców kontroli, wskazanych w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, była przedmiotem rozważań Sądu I instancji i rozważania te znalazły swe odzwierciedlenie w obszernych i pogłębionych wywodach zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dokonana przez Sąd I instancji ocena prawidłowości zastosowania prawa przez organy weterynaryjne była prawidłowa i nie została skutecznie podważona.
Prawo wspólnotowe przewiduje instrumenty prawne oraz instytucje prawne, których celem jest wspomożenie podmiotu na drodze przestrzegania prawa żywnościowego. Do powyższych należy zaliczyć zasady HACCP oraz instytucję urzędowego lekarza weterynarii.
Stosownie do treści art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 852/2004 przedsiębiorstwa sektora spożywczego opracowują, wykonują i utrzymują stałą procedurę lub procedury na podstawie zasad HACCP. Zasady te, określone w ust. 1 obejmują: a) określanie wszelkich zagrożeń, którym należy zapobiec, wyeliminować lub ograniczyć do akceptowalnych poziomów; b) określanie krytycznych punktów kontroli w działaniu lub działaniach, w których kontrola jest konieczna do zapobieżenia lub wyeliminowania zagrożenia lub do ograniczenia go do akceptowalnych poziomów;
c) ustanowienie limitów krytycznych w punktach kontroli krytycznej, które oddzielają poziom akceptowalny od nieakceptowalnego w celu zapobieżenia, wyeliminowania lub ograniczenia zidentyfikowanych zagrożeń; d) ustanowienie i wprowadzenie w życie skutecznych procedur monitorowania w krytycznych punktach kontroli; e) ustanowienie działań naprawczych, gdy monitoring wykazuje, że krytyczny punkt kontroli jest poza kontrolą; f) ustanowienie procedur, które powinny być regularnie wykonywane, w celu sprawdzenia, czy środki wyszczególnione w lit. a) - e) działają skutecznie; g) ustanowienie dokumentów i archiwów proporcjonalnych do charakteru i rozmiaru przedsiębiorstwa sektora spożywczego w celu wykazania skutecznego stosowania środków wyszczególnionych w lit. a) - f).
Jeżeli dokonuje się jakiejkolwiek modyfikacji w produkcie, procesie lub jakimkolwiek działaniu, przedsiębiorstwa sektora spożywczego dokonują przeglądu procedury i wprowadzają niezbędne w niej zmiany.
W myśl art. 5 ust. 4 rozporządzenia nr 852/2004 przedsiębiorstwa sektora spożywczego: a) dostarczają właściwemu organowi dowodów dotyczących zgodności działania z ust. 1 w sposób, w jaki wymagają tego właściwe organy, uwzględniając charakter i rozmiar przedsiębiorstwa sektora spożywczego; b) zapewniają, że każdy dokument opisujący procedury opracowane zgodnie z niniejszym artykułem jest zawsze aktualny; c) utrzymują inne dokumenty i archiwa dotyczące właściwego okresu.
W niniejszej sprawie na Spółkę nałożono szereg kar pieniężnych za naruszenia, określone w rozporządzeniu nr 852/2004 i rozporządzeniu nr 853/2004. Naruszenia te stwierdzono podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 17-19 sierpnia 2020 r. w zakładzie skarżącej spółki.
Kto: 1) prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego: a) nie wykonuje obowiązków lub narusza wymagania: - w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, określone w rozporządzeniu [WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.Urz. UE L 139 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 34, str. 319), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 852/2004"] nr 852/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia [...] - podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze uppz). 2. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wysokość kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, różnicując je w zależności od rodzaju tych naruszeń, społecznej szkodliwości czynu i stopnia zagrożenia dla bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego i żywności, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b (art. 26 ust. 2 uppz).
W doktrynie trafnie wskazuje się, że kary pieniężne mają na celu przede wszystkim zapewnienie wykonania obowiązków administracyjnoprawnych, co pozwala zaliczyć je zdecydowanie do środków prawa administracyjnego (M. Sachajko, Administracyjna kara pieniężna jako element sankcjonowania wspólnotowych oraz polskich zakazów praktyk ograniczających konkurencję w: C. Banasiński, M. Kępiński, B. "Popławska" [winno być "Popowska" - uw. NSA], T. Rabska (red.), Aktualne problemy polskiego i europejskiego prawa konkurencji, UOKiK Warszawa 2006, s. 1113) oraz że przypadku tych kar mamy do czynienia ze stosunkiem administracyjnoprawnym (P. Wojciechowski, Model odpowiedzialności administracyjnej w prawie żywnościowym, Wolters Kluwer 2016, s. 309). Kary pieniężne zostały przewidziane w kilku ustawach zaliczanych do prawa żywnościowego w rozumieniu rozporządzenia nr 178/2002. W ustawie o produktach pochodzenia zwierzęcego ustawodawca w zupełnie odmienny sposób określił rozmiar sankcjonowania niż w pozostałych ustawach zaliczanych do prawa żywnościowego. W tym przypadku w samej ustawie określono górną granicę sankcjonowania mającą zastosowanie do wszystkich rodzajów naruszeń. W art. 26 ust. 2 uppz upoważniono ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, zobowiązując go przy tym do ich zróżnicowania w zależności od rodzaju naruszeń, społecznej szkodliwości czynu i stopnia zagrożenia dla bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego. [...] W ustawie o ustawie o produktach pochodzenia zwierzęcego, odmienne niż w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, nie zostały określone przesłanki wymiaru kary pieniężnej. Można uznać, że przyjęte w tym przypadku rozwiązanie w pewien sposób zastępuje przesłanki wymiaru kary pieniężnej. Mimo zawężenia swobody organu, określenie w rozporządzeniu w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego górnych i dolnych granic kar pieniężnych wymaga dokonania ustalenia wymiaru kary pieniężnej, a więc uregulowanie przesłanek wymiaru kary byłoby w pełni uzasadnione (P. Wojciechowski - op. cit., s. 366-369). Stanowisko Autora, sformułowane na tle rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 maja 2010 r. w sprawie produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz.U. z 2010 r. nr 93 poz. 600), w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, pozostają aktualne pod rządem rozporządzenia z 2017 r. Przy wykonywaniu wymiaru sankcji organy administracji powinny stosować zasady ogólne postępowania administracyjnego, sformułowane kodeksie postępowania administracyjnego (P. Wojciechowski - op. cit., s. 345, 374).
Już stwierdzenie przez organ I instancji deliktu administracyjnego, o którym mowa w ustawie o produktach pochodzenia zwierzęcego zobowiązywały powiatowego lekarza weterynarii do nałożenia kar pieniężnych na podstawie art. 26-27 uppz. Późniejsze podjęcie przez Spółkę działań mających na celu likwidację naruszeń nie zwalniało organów od obowiązku nałożenia adekwatnych kar pieniężnych.
Takie naruszenia stwierdzono prawidłowo w niniejszej sprawie. Trafnie Sąd I instancji wskazał, że treść przepisów prawa wspólnotowego, będących podstawą wymierzenia kar pieniężnych za analizowane w niniejszej sprawie nieprawidłowości, a także ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego dowodzi jednoznacznie, że sam fakt zaistnienia określonych w art. 26 ust. 1 [pkt 1 lit. a tiret pierwsze - uw. NSA] tej ustawy okoliczności, mogących stanowić zagrożenie dla ochrony zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów, stwierdzony w trakcie urzędowej kontroli, pociąga za sobą konsekwencje w postaci kary pieniężnej. W istocie wszelkie okoliczności dotyczące bądź to przyczyn, bądź to rozmiaru uchybienia, czy też ocena dokonana przez podmiot kontrolowany w zakresie przewidywanego skutku w postaci zagrożenia dla zdrowia, lub też zachowanie podmiotu po stwierdzeniu uchybienia, nie mają wpływu na fakt zastosowanie sankcji pieniężnej. Okoliczności te mogą mieć natomiast wpływ na wysokość wymierzonej kary pieniężnej i tak stało się w rozpoznawanej sprawie. Powyższe wynika również z art. 3 rozporządzenia Nr 852/2004, w którym mowa jest wprost, że to podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze zapewniają, że na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności odbywających się pod ich kontrolą, spełniane są właściwe wymogi higieny ustanowione w tym rozporządzeniu.
Słusznie Sąd I instancji uznał, że organ I instancji właściwie zastosował powołane w decyzji I instancji przepisy, nakładając na Spółkę kary pieniężne: 1) 7.000 zł za niespełnienie wymagań określonych w rozdziale I, II, V załącznika II rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.Urz. UE L z 2004 r., poz. 139, str. 1, ze zm.); 2) 10.000 zł za niespełnienie wymagań określonych w rozdziale VI załącznika II rozporządzenia nr 852/2004; 3) 8.000 za niespełnienie wymagań określonych w rozdziale XII załącznika II rozporządzenia nr 852/2004; 4) 15.000 zł za niespełnienie wymagań określonych w art. 4 ust. 3 i art. 5 rozporządzenia nr 852/2004;
5) 11.000 zł za prowadzenie produkcji, polegającej na przepakowywaniu elementów indyczych oraz nastrzykiwaniu ich solanką, w zakładzie, który podlega zatwierdzeniu zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz.Urz. UE L 139 z 30.04.2004 r., str. 55, ze zm.), bez tego zatwierdzenia [...] w tym zakresie, powyżej 30 dni do 6 miesięcy; 6) 1.000 zł za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 19 ust. 3 uppz, 7) 15.000 zł za wprowadzenie na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego nieopatrzonych znakiem jakości zdrowotnej wbrew obowiązkowi znakowania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 853/2004.
Prawo unijne stawia wymóg ustanowienia w prawodawstwie krajowym skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji (wyroki TSUE z: 8.9.2005 r. w sprawie C-40/04- Yonemoto, pkt 58, [2005] ECR, s. 7755; 12.9.1996 r. w sprawach C-58/95, C-75/95, C-112/95, C-119/95, C-123/95, C135/95, C-140/95, C-141/95, C-154/95, C-157/95 Gallotti i in., [1996] ECR, s. 4345 i powołane tam orzecznictwo - P. Wojciechowski - op. cit., s. 212-217; 370). Sąd I instancji trafnie uznał, że kary wymierzone decyzją I instancji, utrzymaną w mocy decyzją odwoławczą, w oparciu o prawidłowo zastosowane ww. przepisy, odpowiadały wzorcom kontroli, mieściły się w widełkach określonych w § 1 pkt 1 lit. b, 7, 8, 9, 10, 18, 33 rozporządzenia z 2017 r., a wymiar sankcji był adekwatne do naruszeń, jakich dopuściła się Spółka.
Gdyby organy stwierdzające naruszenia wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego miałyby po każdym ich usunięciu odstępować od wymierzania kary na podstawie art. 26 ust. 1 uppz, to przepis ten nie spełniłby swego celu. Późniejsze usunięcie stwierdzonych naruszeń nie przemawiało za odstąpieniem od wymierzenia kary. Brak jest w tym przedmiocie jakichkolwiek przepisów w powołanej ustawie (P. Wojciechowski - op. cit., s. 421-424). Art. 27-28 uppz regulujące kwestie związane z wymierzaniem kary pieniężnej takiej możliwości nie przewidują. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała jako wzorca kontroli art. 189d kpa, mimo że Sąd I instancji wprost podniósł, że "organy w sposób trafny wykazały okoliczności zastosowania art. 189d kpa" (s. 31 akapit przedostatni uzasadnienia wyroku II SA/Go 1779/21).
Do kar administracyjnych nie znajdują zastosowania zasady, ani normy obowiązujące w innych postępowaniach, np. w postępowaniu karnym. Sąd I instancji słusznie wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności protokołów z przeprowadzonej w dniach 17-19 sierpnia 2020 r. kontroli na miejscu wykazała, że organ administracyjny nie naruszył procedur dotyczących kontroli obowiązujących w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi, określonych w rozporządzeniu nr 882/2004.
Stwierdzone w wyniku kontroli nieprawidłowości wyczerpują dyspozycje przepisów prawa wspólnotowego prawidłowo zastosowanych w decyzji I instancji i decyzji organu odwoławczego, art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze, art. 27 ust. 1 uppz, a kary pieniężne wymierzone zostały w granicach wysokości kar przewidzianych za każde naruszenie, stosownie do treści § 1 pkt lit. b, pkt 7, pkt 8, pkt 9, pkt 10, pkt 18, pkt 33 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego.
Treść przepisów prawa wspólnotowego, będących podstawą wymierzenia kar pieniężnych za analizowane w niniejszej sprawie naruszenia, a także ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, dowodzi jednoznacznie, że sam fakt zaistnienia określonych w art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze uppz naruszeń, mogących stanowić zagrożenie dla ochrony zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów, prawidłowo stwierdzonych w trakcie urzędowej kontroli, pociąga za sobą konsekwencje w postaci kar pieniężnych. W istocie wszelkie okoliczności dotyczące bądź to przyczyn, bądź to rozmiaru uchybienia, czy ocena dokonana przez podmiot kontrolowany w zakresie przewidywanego skutku w postaci zagrożenia dla zdrowia, lub też zachowanie podmiotu po stwierdzeniu uchybienia, nie mają wpływu na zastosowanie kar pieniężnych. Okoliczności te mogą mieć natomiast wpływ na wysokość każdej wymierzonej kary pieniężnej i tak - prawidłowo - stało się w rozpoznawanej sprawie. Powyższe wynika również z art. 3 rozporządzenia nr 852/2004, w którym mowa jest wprost, iż to podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze zapewniają, że na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności odbywających się pod ich kontrolą, spełniane są właściwe wymogi higieny ustanowione w tym rozporządzeniu.
Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną oddalono w całości. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z § 14 ust. pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę