III SA/Łd 613/25

III SA/Łd 613/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-12-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 110
art. 78 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 568
art. 15zzr ust. 1
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135, art. 145 par. 3 w zw. z art. 105 par. 1, art. 200 i art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 12 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 13 maja 2025 roku nr SKO.4141.213.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 15 kwietnia 2025 roku, nr DOM-SOK-VIII.5410.4.623.2023.JW, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 marca 2025 roku, nr SKO.4121.25.2025 oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 31 stycznia 2025 roku, nr DOM-SOK-VIII.5410.4.623.2023.JW o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 listopada 2024 roku, nr SKO.4141.1069.2024 i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 21 października 2024 roku, nr DOM-SOK-VIII.5410.4.623.2023.JW; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej – K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 13 maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy lub Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 15 kwietnia 2025 r. o nałożeniu na "K.." sp. z o.o. (dalej: strona, strona skarżąca, skarżąca lub spółka) kary pieniężnej w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu marki Skoda Octavia o numerze VIN[...] zarejestrowanego za numerem [...] w terminie 30 dni od dnia nabycia.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
1 kwietnia 2020 r. do Wydziału Spraw Obywatelskich i Komunikacji Urzędu Miasta Łodzi strona skarżąca złożyła zawiadomienie o nabyciu pojazdu marki Skoda Octavia o nr VIN[...], zarejestrowanego za numerem rej. [...]. Do zawiadomienia strona załączyła m.in. dowód własności wskazanego pojazdu, tj. fakturę VAT nr 846/0220/SAA, potwierdzającą nabycie go przez spółkę w dniu 28 lutego 2020 r.
9 października 2023 r. organ rejestrujący wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.).
Decyzją z 21 października 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu rejestrującego o nabyciu wskazanego pojazdu w ustawowym terminie. 5 listopada 2024 r. skarżąca wniosła odwołanie od wskazanej powyżej decyzji. Decyzją z 26 listopada 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Łodzi orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
13 stycznia 2025 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu wskazanego powyżej samochodu, informując, że strona dopełniła tej czynności 1 kwietnia 2020 r. W treści pisma stwierdzono, że uchybienie terminu wyniosło kilka dni, a głównym powodem niedotrzymania terminu była panująca wówczas epidemia COVID-19 oraz trudności organizacyjne w spółce powstałe w związku z ochroną zdrowia pracowników. Ponadto utrudniony był dostęp do jednostek samorządu terytorialnego. Postanowieniem z 31 stycznia 2025 r. Prezydent Miasta Łodzi odmówił przywrócenia terminu do złożenia przez stronę zawiadomienia o nabyciu przedmiotowego samochodu uznając, że strona uchybiła terminowi z własnej winy. Strona wniosła zażalenie na wskazane powyżej postanowienie. Wobec powyższego, postanowieniem z 25 marca 2025 r., Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymało w mocy zaskarżone doń postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z 31 stycznia 2025 r. o odmowie przywrócenia termin do złożenia przez stronę zawiadomienia o nabyciu przedmiotowego pojazdu.
Decyzją z 15 kwietnia 2025 r. Prezydent Miasta Łodzi nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu, marki Skoda Octavia o numerze rej. [...], w terminie 30 dni od dnia nabycia. Skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Powołaną na wstępie decyzją z 13 maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 15 kwietnia 2025 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu, marki Skoda Octavia o nr rej. [...], w terminie 30 dni od dnia nabycia. Organ II instancji po przywołaniu przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę wydanej decyzji, tj. art. 140mb pkt 2, art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.) wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 140mb ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, który z dniem 1 stycznia 2024 r. - stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. poz. 1394) - uzyskał nowe brzmienie, z tym że dla potrzeb niniejszej sprawy okoliczność ta pozostaje bez znaczenia, bowiem postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało wszczęte 19 października 2023 r., a zgodnie z art. 16 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości - do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. Dalej organ ten wskazał, że dyspozycja art. 140mn ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, nie pozostawia organowi administracji pola do jakiegokolwiek uznania administracyjnego (z wyjątkiem wymiaru nałożonej kary) stanowiąc wyraźnie o obowiązku wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej wyłącznie przez pryzmat dokonania określonej czynności (zawiadomienia o nabyciu/zbyciu pojazdu lub złożenia wniosku o rejestrację pojazdu) w wyznaczonym przez ustawodawcę 30-dniowym terminie, pozostawiając zatem wszystkie inne okoliczności bez jakiegokolwiek znaczenia dla wydania przedmiotowej decyzji. Organ podkreślił przy tym, że art. 140mn ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, stanowi podstawę do wydania decyzji związanej, bowiem użyta w jego treści imperatywna forma czasownika "podlega" wskazuje, że organ nie ma prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Organ jest zobowiązany do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w sytuacji, gdy strona nie wywiąże się z nałożonego na nią obowiązku określonego odpowiednio w art. 71 ust. 7 lub art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Dalej organ odwoławczy zaznaczył, że 28 lutego 2020 r. strona nabyła przedmiotowy pojazd i do dnia 31 marca 2020 r. (30 dni) strona miała obowiązek poinformować organ o jego nabyciu. Strona zawiadomiła o nabyciu pojazdu 1 kwietnia 2020 r. Mając na względzie powyższe zestawienie dat organ wskazał, że oczywistym jest, iż strona nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, z czym przywołany powyżej art. 140mb pkt 2 tejże ustawy, wiąże konsekwencje w postaci nałożenia kary pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Zaznaczono przy tym, że na wymiar nałożonej zgodnie z art. 140n ust. 4 kary wpływ mają następujące przesłanki: zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. W ocenie kolegium organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję i nakładając najniższy, przewidziany przez ustawodawcę, wymiar kary uwzględnił powyższe przesłanki, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W wyniku analizy zakresu w jakim strona dopuściła się przedmiotowego naruszenia, organ stwierdził, iż pozostawała ona w stanie niezgodności z przepisami prawa, polegającej na niepowiadomieniu w terminie 30 dni starosty o nabyciu pojazdu zarejestrowanego. Badając powtarzalność naruszeń, organ stwierdził z kolei, iż tego typu naruszenie jest pierwszym, jakiego dopuściła się strona w okresie od 1 stycznia 2020 r., tj. od dnia wejścia w życie przepisów art. 140mb pkt. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to przepis wprowadził sankcje w postaci kar pieniężnych za niepowiadomienie w terminie 30 dni starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu zarejestrowanego. Nadto, badając przesłankę korzyści finansowych uzyskanych z tytułu naruszenia prawa, organ stwierdził, iż strona w związku z niezgłoszeniem w ustawowym terminie nabycia pojazdu, którego była właścicielem, nie uzyskała żadnych korzyści finansowych. W ocenie kolegium postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś sama decyzja wydana została po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, który odnosił się do przedmiotu prowadzonego postępowania. W ocenie organu odwoławczego bez znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia pozostają okoliczności, z powodu których strona nie wywiązała się z nałożonego nań obowiązku. Z punktu widzenia prowadzonego postępowania istotnym jest jedynie to, że strona ciążącego nań obowiązku nie zrealizowała, z czego należy wywodzić negatywne dla niej skutki. Wobec powyższego zdaniem kolegium zarzuty podniesione w odwołaniu są chybione i w konsekwencji pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie - nie budzi bowiem wątpliwości fakt, że strona nie złożyła zawiadomienia o nabyciu pojazdu w ustawowym terminie. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę i na to, iż sprawa była już dwukrotnie przedmiotem rozważań kolegium. Decyzją z dnia 26 listopada 2024 r. kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, iż powinien on w pierwszej kolejności skierować do strony zawiadomienie, o którym mowa w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 - wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W przypadku zaś zgłoszenia takiego wniosku, należało ocenić, czy w stanie faktycznym sprawy jest on uzasadniony mając na względzie przepis art. 58 § 1 k.p.a., a dopiero w przypadku odmowy przywrócenia terminu dokonać oceny, czy strona powinna ponosić odpowiedzialność na gruncie normy art. 140mb pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zawiadomieniem z 9 grudnia 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi - zgodnie z zaleceniami kolegium - poinformował stronę o uchybieniu terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu przedmiotowego pojazdu i wyznaczył termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Prezydent Miasta Łodzi wydał postanowienie, którym odmówił przywrócenia terminu do złożenia przez spółkę zawiadomienia o nabyciu przedmiotowego samochodu. Następnie, na skutek złożonego przez stronę zażalenia, kolegium postanowieniem z 25 marca 2025 r. utrzymało w mocy zaskarżone doń postanowienie organu I instancji. Wobec powyższego w ocenie kolegium naturalnym stanem rzeczy było wydanie przez organ I instancji decyzji z 15 kwietnia 2025 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu w terminie 30 dni od dnia nabycia. W kwestii odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej kolegium stwierdziło, że przepis art. 189f § 1 k.p.a. regulujący tę kwestię, przewiduje taką możliwość, jednakże zachodzi konieczność spełnienia w sposób łączny dwóch warunków, tj.: waga naruszenia prawa musi być znikoma, a strona musi zaprzestać naruszenia prawa, które w ocenie kolegium nie zostały spełnione. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z zaprzestaniem naruszenia prawa, gdyż niezłożenie przez stronę zawiadomienia o nabyciu pojazdu, trudno określić mianem zaprzestania naruszenia prawa, nie jest to bowiem czyn charakteryzujący się pewną ciągłością działania, ani szereg zachowań, które miały miejsce na przestrzeni określonego czasu - a zatem jedna z przesłanek koniecznych do zastosowania odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, nie występuje. Zdaniem kolegium w rozpatrywanej sprawie brak jest również podstaw do uznania, iż wystąpiło znikome naruszenie prawa. Analizując spełnienie powyższej przesłanki wzięto pod uwagę dwa aspekty, tj.: czas naruszenia prawa oraz wpływ tego naruszenia na poszanowanie prawa. Zdaniem kolegium bezspornym jest to, że strona miała obowiązek zawiadomić organ o nabyciu pojazdu, którego stała się właścicielem. Obowiązek ten wynika wprost z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zaś kara pieniężna nakładana w razie uchybienia temu obowiązkowi ma wyraźną podstawę prawną w art. 140mb pkt. 2 tej ustawy. Co więcej, ustawodawca określając przedział kwotowy kary wskazał minimalny próg jej wysokości. Zatem, w świetle obowiązku strony, nie można uznać, że działanie sprzeczne z regulacją prawną wynikającą z art 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, jest naruszeniem tego przepisu, którego waga jest znikoma. Zaznaczono przy tym, że kara powinna mieć charakter nie tylko sankcyjny ale również prewencyjny. W niniejszej sprawie, z uwagi właśnie na krótki okres naruszenia prawa, kara została ustalona na poziomie najniższym, tj. 200 zł.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika zaskarżyła powyższą decyzję w całości, zarzucając jej:
1) naruszenie art. 189g § 1 k.p.a. w związku z art. 104 § 1 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a. oraz z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. przez ich niezastosowanie przez organ odwoławczy i utrzymanie w mocy decyzji rozstrzygającej merytorycznie w zakresie nałożenia kary na stronę w związku z naruszeniem przez nią obowiązku zawiadomienia organu rejestrującego o nabyciu/zbyciu pojazdu w terminie 30 dni, podczas gdy doszło do przedawnienia nałożenia kary administracyjnej ze względu na upływ ponad 5 lat od daty naruszenia prawa, będącego pierwszym dniem po upływie terminu do zgłoszenia (31.03.2020 r.), do dnia wydania decyzji (15.04.2025 r.), w związku z czym postępowanie w sprawie nałożenia kary powinno zostać umorzone;
2) naruszenia art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy powinna być ona uchylona w całości, a postępowanie powinno zostać umorzone.
W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 15 kwietnia 2025 r. a także o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym złożyły obie strony postępowania.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem działania organu administracji publicznej, a nie tylko zgodność z przepisami, których naruszenie zarzucono w skardze. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy wskazać, że przesłanką do zastosowania unormowania zawartego w art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tyko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były podjęte w granicach danej sprawy. Warunkiem koniecznym skorzystania przez sąd z uprawnień określonych w art. 135 p.p.s.a. jest ustalenie, że stosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, jest niezbędne do jej końcowego załatwienia. Przepisy art. 134 i 135 p.p.s.a. dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (decyzji), ale również wszystkich innych aktów (postanowień) lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym.
Oceniając skargę, przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 13 maja 2025 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 15 kwietnia 2025 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 25 marca 2025 r. i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z 31 stycznia 2025 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu, a także decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 26 listopada 2024 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 21 października 2024 r. o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu, zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Na wstępie należy wyjaśnić, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.) - dalej: "p.r.d.", w brzmieniu obowiązującym w dniu nabycia pojazdu, tj. 28 lutego 2020 r. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. W myśl art. 140mb pkt 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie został ustalony w sposób prawidłowy. Bezspornym jest, że skarżąca spółka nabyła pojazd marki Skoda Octavia, zarejestrowany pod numerem [...] na podstawie faktury z 28 lutego 2020 r., nr 846/0220/SAA, a to oznacza, że była zobowiązana dokonać zgłoszenia nabycia pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni, tj. do 29 marca 2020 r. Zawiadomienie o nabyciu pojazdu spółka złożyła 1 kwietnia 2020 r. W związku z powyższym organy nałożyły na spółkę karę pieniężną z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu, pomijając jednak regulację zawartą w art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 568) - dalej: "ustawa zmieniająca".
Należy w tym miejscu przypomnieć, że 8 marca 2020 r., w związku z rozprzestrzenianiem się zakażeń wirusem SARS-CoV-2, weszła w życie ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) - dalej: "ustawa COVID-19". Ustawodawca zdecydował powołanym aktem prawnym o wprowadzeniu szczególnych rozwiązań, umożliwiających podejmowanie działań minimalizujących zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa publicznego, które miały stanowić uzupełnienie podstawowych regulacji. Na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 poz. 568), po art. 15 dodano art. 15a – 15zzzi.
Zgodnie z art.15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Równocześnie, jak stanowił art. 15zzr ust. 5 ustawy zmieniającej, czynności dokonane w celu wykonania uprawnienia lub obowiązku w okresie wstrzymania rozpoczęcia albo zawieszenia biegu terminów, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.
Stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został wprowadzony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 433) i obowiązywał od 14 marca 2020 r. Na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2020 r., poz. 490), odwołano na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego. Rozporządzenie weszło w życie 20 marca 2020 r. i w tym samym dniu, na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r., poz. 491), w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania, na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Zdaniem sądu, skoro norma zawarta w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej odsyła do "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19" wiążąc z tą okolicznością skutek w postaci nierozpoczęcia biegu lub zawieszenia terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, to przyjąć należy, że od 14 marca 2020 r. z mocy prawa nastąpiło zawieszenie biegu tych terminów.
Sąd podzielił prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że wykładnia językowa art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu przedawnienia zarówno w odniesieniu do uchylonego już i wyraźnie wymienionego w treści przepisu stanu zagrożenia epidemicznego, jak i trwającego stanu epidemii. Przyjęcie wykładni, gdzie ograniczono by moc obowiązującego art. 15zzr do okresu od jego wejścia w życie (tj. 31 marca 2020 r.), stanowiłoby zaprzeczenie racjonalności ustawodawcy. Pomimo, że art. 15zzr ust. 1 wszedł w życie 31 marca 2020 r., to ustawodawca w sposób wyraźny wskazał, że nierozpoczęcie biegu terminów, jak i zawieszenie terminów już rozpoczętych obowiązuje w czasie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Skoro zatem stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od 14 marca 2020 r., to należy przyjąć, że od tej daty z mocy prawa nastąpił skutek wynikający z tej normy prawnej (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1776/21; z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1223/21; z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt I OSK 456/21 i 457/21 dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Analogiczne stanowisko dotyczące przedstawionego zakresu czasowego zawieszenia i braku rozpoczęcia terminów w związku z ogłoszonym stanem zagrożenia epidemicznego, a następnie stanem epidemii z powodu COVID-19 prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym wykładni art. 15zzs ust. 1 ustawy zmieniającej o tożsamej treści, dotyczącego zawieszenia i braku rozpoczęcia biegu terminów w postępowaniach sądowych (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 19 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 3191/21; z dnia 26 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 3068/21 i III OSK 3113/21; z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 3119/21 i III OSK 3153/21).
Należy podkreślić, że wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów oznacza, że terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie biegną w okresie trwania powyższego stanu. Terminy te rozpoczynają swój bieg dopiero od dnia uchylenia powyższego stanu. Zawieszenie natomiast biegu terminów dotyczy tych terminów, które rozpoczęły swój bieg przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Od tego dnia ulegają zawieszeniu i biegną dalej od dnia ustania przyczyny powodującej ich zawieszenie (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FZ 365/20).
Na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) został uchylony art.15zzr ustawy zmieniającej. Przepis ten wszedł w życie 16 maja 2020 r., jednakże na mocy art. 68 ust. 2 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zawieszony zatem termin, w tym przypadku do złożenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu rozpoczął ponownie swój bieg 24 maja 2020 r.
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych skarżąca spółka nabyła pojazd 28 lutego 2020 r. Termin na dokonanie zgłoszenia nabycia pojazdu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., rozpoczął swój bieg 29 lutego 2020 r. i powinien upłynąć 29 marca 2020 r. Jednak na podstawie cyt. powyżej art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej w zw. z art. 68 ust. 2 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 bieg terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. uległ zawieszeniu na okres od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. W związku z powyższym, skoro skarżąca spółka złożyła zawiadomienie o nabyciu pojazdu 1 kwietnia 2020 r., tj. w okresie zawieszenia biegu terminu, a czynność ta była prawnie skuteczna z mocy art. 15zzr ust. 5 ustawy zmieniającej, to należy uznać, że zachowała termin do złożenia zawiadomienia. Oznacza to, że nie było żadnych podstaw do wszczęcia postępowania i nałożenia na spółkę kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu.
Podkreślić należy, że celem przytoczonych powyżej regulacji prawnych było zagwarantowanie stronie prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym oraz zapewnienie skutecznej ochrony obywateli przed negatywnymi skutkami w związku z ogłoszonym stanem zagrożenia epidemicznego, a następnie stanem epidemii z powodu COVID-19. Wprowadzony do ustawy COVID-19 art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, w tym także do przepisów ustawy p.r.d. Intencją ustawodawcy było bowiem objęcie zakresem art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej wszystkich przepisów prawa administracyjnego, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków w nadzwyczajnej sytuacji spowodowanej epidemią COVID-19 (to m.in. terminy zawite, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, terminy do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, terminy przedawnienia). Zauważyć należy, że cechą wspólną tych terminów jest to, że są to terminy, których upływ powoduje, że strona traci prawo żądania ukształtowania jej sytuacji prawnej poprzez podjęcie przez organ określonego rozstrzygnięcia.
Wskazany w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. termin zawiadomienia organu o nabyciu/zbyciu pojazdu ma charakter materialny. Niezachowanie terminu do złożenia zawiadomienia organu o nabyciu/zbyciu pojazdu w świetle p.r.d. wywołuje ujemny skutek dla strony, którym jest obowiązek wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty w zakreślonym przez ustawę terminie o nabyciu/zbyciu pojazdu (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 1158/22, Lex/el nr 3587259 i z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 907/22, Lex/el nr 3508198).
W niniejszej sprawie organ stwierdzając uchybienie przez skarżącą terminu na złożenie zawiadomienia o nabyciu pojazdu, nie rozważył możliwości zastosowania art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej do terminów obowiązujących stronę, choć równocześnie powołał się na ten przepis wykazując zachowanie 5 - letniego terminu do wydania decyzji w sprawie. W konsekwencji powyższego sąd stwierdził, że organy nieprawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, tj. art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. W kontekście dostrzeżonego uchybienia istniała zatem konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 15 kwietnia 2025 r., a także postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 25 marca 2025 r. i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta Łodzi z 31 stycznia 2025 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 26 listopada 2024 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 21 października 2024 r. Skoro bowiem termin, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. uległ z mocy prawa zawieszeniu na okres od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., a skarżąca spółka złożyła zawiadomienie o nabyciu pojazdu 1 kwietnia 2020 r., to uczyniła to w terminie i brak było podstaw do nałożenia na spółkę kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu, a także rozważania możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności, któremu nie uchybiła. Oznacza to, że prowadzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu było bezprzedmiotowe.
Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., sąd umorzył postępowanie administracyjne (pkt 2 wyroku). O kosztach postępowania w wysokości 597 zł, na które składają się: wpis sądowy od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).
a.kr