I OSK 1776/21

III SA/Łd 616/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-12-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /sprawozdawca/
Joanna Wyporska-Frankiewicz
Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 110
art. 78 ust. 2 pkt 1 , art. 140 mb pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 568
art. 15 zzr ust. 1
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 145 par. 3, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 12 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2025 roku nr SKO.4141.246.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 24 kwietnia 2025 roku, nr DOM-SOK-VIII.5410.4.622.2023.JW, postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 stycznia 2025 roku, nr DOM-SOK-VIII.5410.4.622.2023.JW o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 3 grudnia 2024 roku, nr SKO.4141.1055.2024 i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 16 października 2024 roku, nr DOM-SOK-VIII.5410.4.622.2023.JW; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz strony skarżącej – K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 3 czerwca 2025 r. nr SKO.4141.246.2025, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), dalej p.r.d., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 24 kwietnia 2025 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.4.622.2023.JW w przedmiocie nałożenia na K.Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu.
Z akt sprawy wynika, że 1 kwietnia 2020 r. do Urzędu Miasta Łodzi, Wydział Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów spółka złożyła zawiadomienie opatrzone datą "12 marca 2020 r." o zbyciu samochodu osobowego marki Volkswagen T6 Kombi o numerze VIN: [...] zarejestrowanego pod numerem [...]. W załączeniu do wniosku spółka przedstawiła fakturę nr [...]z 28 lutego 2020 r. dokumentującą sprzedaż ww. pojazdu.
Zawiadomieniem z 19 października 2023 r. Prezydent Miasta Łodzi poinformował spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie naruszenia obowiązku zawiadomienia organu w terminie 30 dni o zbyciu pojazdu.
Decyzją z 16 października 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu w terminie 30 dni o zbyciu ww. pojazdu. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z 3 grudnia 2024 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując na konieczność zawiadomienia spółki w pierwszej kolejności o uchybieniu terminu i wyznaczeniu terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacjami kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
Zawiadomieniem z 9 grudnia 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi poinformował spółkę o uchybieniu terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu i wyznaczył 30 - dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu.
W piśmie z 8 stycznia 2024 r. spółka zawarła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu wskazując, że okolicznością bezsporną jest, że dokonała zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu 1 kwietnia 2020 r., tj. kilka dni po upływie terminu, z powodu panującej epidemii COVID-19, zawiązanymi z tym trudnościami organizacyjnymi w spółce powstałymi w związku z ochroną zdrowia pracowników oraz utrudnionym dostępem do organów jednostek samorządu terytorialnego.
Postanowieniem z 28 stycznia 2025 r. Prezydent Miasta Łodzi odmówił przywrócenia spółce terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu ww. pojazdu. Strona nie wniosła zażalenia na powyższe postanowienie.
Decyzją z 24 kwietnia 2025 r. Prezydent Miasta Łodzi nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu ww. pojazdu.
Od powyższej decyzji pełnomocnik spółki złożył odwołanie, w którym zaskarżając powyższą decyzję w całości zarzucił naruszenie:
- art. 189g § 1 w zw. z art. 104 § 1, art. 105 § 1 k.p.a. oraz z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. przez ich nieprawidłowe zastosowanie i wydanie decyzji rozstrzygającej merytorycznie w zakresie nałożenia kary na stronę w związku z naruszeniem obowiązku zawiadomienia organu rejestrującego o zbyciu pojazdu w terminie 30 dni, podczas gdy doszło do przedawnienia nałożenia kary administracyjnej ze względu na upływ ponad 5 lat od daty naruszenia prawa, będącego pierwszym dniem po upływie terminu do zgłoszenia (tj. 31 marca 2020 r.), do dnia wydania decyzji; (tj. 24 kwietnia 2025 r.), w związku z tym postępowanie w sprawie nałożenia kary winno zostać umorzone. W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podkreślił, że postępowanie zostało wszczęte 19 października 2023 r. i od tego czasu wydana została jedna decyzja, która została uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, 24 kwietnia 2025 r. organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję o nałożeniu kary pieniężnej. Zgodnie z 189g § 1 k.p.a. przedawnienie nałożenia kary wynosi 5 lat od dnia naruszenia. W niniejszej sprawie dniem naruszenia jest pierwszy dzień po terminie do zgłoszenia, tj. 31 marca 2020 r. Nie ulega wątpliwości, że od 31 marca 2020 r. do 24 kwietnia 2025 r. upłynęło ponad 5 lat, a w toku postępowania nie toczyła się sprawa przed sądem administracyjnym, w związku z powyższym nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 189h § 4 k.p.a., nastąpiło natomiast przedawnienie karalności.
Zaskarżoną decyzją z 3 czerwca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z art. 140mb p.r.d., kto: 1) będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2) będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Organ wyjaśnił, że powyższa norma koresponduje z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., zgodnie z którym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1) nabyciu lub zbyciu pojazdu; 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.). Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6 p.r.d.). W świetle cytowanych powyżej przepisów organ jest zobowiązany do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w sytuacji, gdy strona nie wywiąże się z nałożonego na nią obowiązku określonego w art. art. 71 ust. 7 i/lub art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.
Kolegium uznało, że spółka zbyła pojazd 28 lutego 2020 r., co oznacza, że do 30 marca 2020 r. (tj. 30 dni) spółka miała obowiązek poinformować organ o nabyciu pojazdu. Spółka zawiadomiła organ o nabyciu pojazdu 1 kwietnia 2020 r., a zatem nie wywiązała się z nałożonego obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., co prowadzi do konsekwencji w postaci nałożenia kary pieniężnej.
W wyniku analizy zakresu, w jakim strona dopuściła się naruszenia, organ stwierdził, że strona pozostawała w stanie niezgodności z przepisami prawa, polegającej na niepowiadomieniu w terminie 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu zarejestrowanego. Tego typu naruszenie jest pierwszym, jakiego dopuściła się strona w okresie od 1 stycznia 2020 r., tj. od dnia wejścia w życie art. 140mb pkt 2 p.r.d. Badając przesłankę korzyści finansowych uzyskanych z tytułu naruszenia prawa organ stwierdził, że strona w związku z niezgłoszeniem w ustawowym terminie zbycia/nabycia pojazdu, którego była właścicielem, nie uzyskała żadnych korzyści finansowych.
Kolegium podkreśliło, że poza jego oceną jest weryfikowanie, dlaczego strona nie zawiadomiła starosty o zbyciu pojazdu. Z punktu widzenia prowadzonego postępowania istotnym jest, że spółka tego obowiązku nie zrealizowała.
Odnosząc się do kwestii odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej uregulowanej w art. 189f § 1 k.p.a. Kolegium wskazało, że warunkiem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej jest spełnienie w sposób łączny dwóch przesłanek, tj., waga naruszenia prawa musi być znikoma, a strona musi zaprzestać naruszenia prawa, które nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Nie mamy do czynienia z zaprzestaniem naruszenia prawa, ponieważ niezłożenie przez stronę zawiadomienia o zbyciu pojazdu, trudno określić mianem zaprzestania naruszenia prawa, nie jest to bowiem czyn charakteryzujący się pewną ciągłością działania ani szereg zachowań, które miały miejsce na przestrzeni określonego czasu, a zatem jedna z przesłanek koniecznych do zastosowania odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie występuje. Brak jest również podstaw do uznania, że wystąpiło znikome naruszenie prawa. Strona miała obowiązek zawiadomić organ o nabyciu pojazdu, którego była właścicielem. Obowiązek ten wynika wprost z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., a kara pieniężna nakładana w razie uchybienia tego obowiązkowi ma wyraźną podstawę prawną w art. 140mb pkt 2 p.r.d.
Zatem, w świetle obowiązku strony, nie można uznać, że działanie sprzeczne z regulacją prawną wynikającą z art 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. jest naruszeniem tego przepisu, którego waga jest znikoma.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie:
a) art. 189g § 1 w zw. z art. 104 § 1 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. przez ich nieprawidłowe zastosowanie i wydanie decyzji rozstrzygającej merytorycznie w zakresie nałożenia kary na stronę w związku z naruszeniem obowiązku zawiadomienia organu rejestrującego o nabyciu pojazdu w terminie 30 dni, podczas gdy doszło do przedawnienia nałożenia kary administracyjnej ze względu na upływ ponad 5 lat od daty naruszenia prawa, będącego pierwszym dniem po upływie terminu do zgłoszenia (tj. 31 marca 2020 r.), do dnia wydania decyzji (tj. 24 kwietnia 2025 r.), w związku z tym postępowanie w sprawie nałożenia kary winno zostać umorzone;
b) art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy winna być uchylona w całości, a postępowanie winno zostać umorzone.
W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 24 kwietnia 2025 r., rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik spółki odwołując się do treści art. 189g § 1 k.p.a. podniósł, że nie ulega wątpliwości, że od 31 marca 2020 r. do 24 kwietnia 2025 r. upłynęło ponad 5 lat. W toku postępowania nie toczyła się sprawa przed sądem administracyjnym, w związku z tym nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 189h § 4 k.p.a. Zdaniem pełnomocnika spółki nastąpiło przedawnienie karalności, zaskarżona powinna zostać uchylona, a postępowanie umorzone. Powyższą okoliczność Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi powinno wziąć pod uwagę, tym bardziej, że kwestia przedawnienia została już podniesiona na etapie odwołania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do kwestii przedawnienia, Kolegium podzieliło stanowisko pełnomocnika spółki, że wskazany w art. 189g § 1 k.p.a. termin przedawnienia upłynął w niniejszej sprawie 31 marca 2025 r. Pełnomocnik spółki nie zauważył jednak, że w niniejszej sprawie uwzględnić należy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, zgodnie z którym, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Przepis ten na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568) wszedł w życie 31 marca 2020 r. Na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875), art. 15zzr ust. 1 pkt 3 został uchylony 16 maja 2020 r. Zgodnie z art. 68 ust. 6 ustawy zmieniającej, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub został wstrzymany na podstawie art. 15zzr tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powołana ustawa zmieniająca weszła w życie 16 maja 2020 r. Z przytoczonej regulacji wynika, że przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy przedawnienia, w tym termin określony w art. 189g § 1 KPA, nie rozpoczynały biegu w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (włącznie), a rozpoczęte ulegały zawieszeniu na okres od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (włącznie). Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło zatem na 71 dni i z woli ustawodawcy o ten właśnie okres termin przedawnienia został wydłużony (tj. w rozpatrywanym przypadku o 55 dni).
Kolegium wskazało również, że w niniejszej sprawie decyzja organu I, jak i II instancji zostały wydane przed upływem terminu przedawnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym złożyły obie strony postępowania.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem działania organu administracji publicznej, a nie tylko zgodność z przepisami, których naruszenie zarzucono w skardze. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy wskazać, że przesłanką do zastosowania unormowania zawartego w art. 135 p.p.s.a. jest stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego nie tyko w zaskarżonym akcie lub czynności ale także w aktach lub czynnościach je poprzedzających, jeżeli tylko były podjęte w granicach danej sprawy. Warunkiem koniecznym skorzystania przez sąd z uprawnień określonych w art. 135 p.p.s.a. jest ustalenie, że stosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy jest niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przepisy art. 134 i 135 p.p.s.a. dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (decyzji), ale również wszystkich innych aktów (postanowień) lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym.
Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 3 czerwca 2025 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 24 kwietnia 2025 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu oraz postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi z 28 stycznia 2025 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu, a także decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 3 grudnia 2024 r., jak i poprzedzającą ją decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 16 października 2024 r. o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Na wstępie należy wyjaśnić, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.), dalej p.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu zbycia pojazdu, tj. 28 lutego 2020 r. Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. W myśl art. 140mb pkt 2 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie został ustalony w sposób prawidłowy. Bezspornym jest, że skarżąca spółka zbyła 28 lutego 2025 r. pojazd marki Volkswagen T6 zarejestrowany pod numerem [...], a to oznacza, że była zobowiązana dokonać zgłoszenia zbycia pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni, tj. do 30 marca 2020 r. Zawiadomienie o zbyciu pojazdu spółka złożyła 1 kwietnia 2020 r. W związku z powyższym organy nałożyły na spółkę karę pieniężną z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, pomijając jednak regulację zawartą w art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 568), dalej ustawa zmieniająca.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że 8 marca 2020 r., w związku z rozprzestrzenianiem się zakażeń wirusem SARS-CoV-2, weszła w życie ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dalej ustawa COVID-19. Ustawodawca zdecydował powołanym aktem prawnym o wprowadzeniu szczególnych rozwiązań, umożliwiających podejmowanie działań minimalizujących zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa publicznego, które miały stanowić uzupełnienie podstawowych regulacji. Na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy zmieniającej z 31 marca 2020 r., po art. 15 dodano art. 15a – 15zzzi.
Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Równocześnie, jak stanowił art. 15zzr ust. 5 ustawy zmieniającej, czynności dokonane w celu wykonania uprawnienia lub obowiązku w okresie wstrzymania rozpoczęcia albo zawieszenia biegu terminów, o których mowa w ust. 1, są skuteczne.
Stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został wprowadzony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 433) i obowiązywał od 14 marca 2020 r. Na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r., poz. 490), odwołano na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego. Rozporządzenie weszło w życie 20 marca 2020 r. i w tym samym dniu na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491), w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.
Zdaniem sądu, skoro norma zawarta w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej odsyła do "okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19" wiążąc z tą okolicznością skutek w postaci nierozpoczęcia biegu lub zawieszenia terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, to przyjąć należy, że od 14 marca 2020 r. z mocy prawa nastąpiło zawieszenie biegu tych terminów.
Sąd podzielił prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że wykładnia językowa art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu przedawnienia zarówno w odniesieniu do uchylonego już i wyraźnie wymienionego w treści przepisu stanu zagrożenia epidemicznego, jak i trwającego stanu epidemii. Przyjęcie wykładni, gdzie ograniczono by moc obowiązującego art. 15zzr do okresu od jego wejścia w życie (tj. 31 marca 2020 r.), stanowiłoby zaprzeczenie racjonalności ustawodawcy. Pomimo, że art. 15zzr ust. 1 wszedł w życie 31 marca 2020 r., to ustawodawca w sposób wyraźny wskazał, że nierozpoczęcie biegu terminów, jak i zawieszenie terminów już rozpoczętych obowiązuje w czasie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Skoro zatem stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od 14 marca 2020 r., to należy przyjąć, że od tej daty z mocy prawa nastąpił skutek wynikający z tej normy prawnej (por. m.in. wyroki NSA z 18 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1776/21; z 25 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1223/21; z 5 października 2021 r., sygn. akt I OSK 456/21 i 457/21 dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Analogiczne stanowisko dotyczące przedstawionego zakresu czasowego zawieszenia i braku rozpoczęcia terminów w związku z ogłoszonym stanem zagrożenia epidemicznego, a następnie stanem epidemii z powodu COVID-19 prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym wykładni art. 15zzs ust. 1 ustawy zmieniającej o tożsamej treści dotyczącego zawieszenia i braku rozpoczęcia biegu terminów w postępowaniach sądowych (por. m.in. wyroki NSA z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 3191/21, z 26 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 3068/21 i III OSK 3113/21, z 23 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 3119/21 i III OSK 3153/21).
Należy podkreślić, że wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów oznacza, że terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie biegną w okresie trwania powyższego stanu. Terminy te rozpoczynają swój bieg dopiero od dnia uchylenia powyższego stanu. Zawieszenie natomiast biegu terminów dotyczy tych terminów, które rozpoczęły swój bieg przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Od tego dnia ulegają zawieszeniu i biegną dalej od dnia ustania przyczyny powodującej ich zawieszenie (por. m.in. postanowienie NSA z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FZ 365/20).
Na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875) został uchylony art.15zzr ustawy zmieniającej. Przepis ten wszedł w życie 16 maja 2020 r., jednakże na mocy art. 68 ust. 2 ustawy z 14 maja 2020 r., terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zawieszony zatem termin, w tym przypadku do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu rozpoczął ponownie swój bieg 24 maja 2020 r.
W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych skarżąca spółka zbyła pojazd 28 lutego 2020 r. Termin na dokonanie zgłoszenia nabycia pojazdu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., rozpoczął swój bieg 29 lutego 2020 r. i powinien upłynąć 30 marca 2020 r. Jednak na podstawie cyt. powyżej art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej w zw. z art. 68 ust. 2 ustawy z 14 maja 2020 r. bieg terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. uległ zawieszeniu na okres od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. W związku z powyższym, skoro skarżąca spółka złożyła zawiadomienie o zbyciu pojazdu 1 kwietnia 2020 r., tj. w okresie zawieszenia biegu terminu, a czynność ta była prawnie skuteczna z mocy art. 15zzr ust. 5 ustawy zmieniającej, należy uznać, że zachowała termin do złożenia zawiadomienia. Oznacza to, że nie było żadnych podstaw do wszczęcia postępowania i nałożenia na spółkę kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu.
Podkreślić należy, że celem przytoczonych powyżej regulacji prawnych było zagwarantowanie stronie prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym oraz zapewnienie skutecznej ochrony obywateli przed negatywnymi skutkami w związku z ogłoszonym stanem zagrożenia epidemicznego, a następnie stanem epidemii z powodu COVID-19. Wprowadzony do ustawy COVID-19 art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, w tym także do przepisów ustawy p.r.d. Intencją ustawodawcy było bowiem objęcie zakresem art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej wszystkich przepisów prawa administracyjnego, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków w nadzwyczajnej sytuacji spowodowanej epidemią COVID-19 (to m.in. terminy zawite, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, terminy do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, terminy przedawnienia). Zauważyć należy, że cechą wspólną tych terminów jest to, że są to terminy, których upływ powoduje, że strona traci prawo żądania ukształtowania jej sytuacji prawnej poprzez podjęcie przez organ określonego rozstrzygnięcia.
Wskazany w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. termin zawiadomienia organu o nabyciu/zbyciu pojazdu ma charakter materialny. Niezachowanie terminu do złożenia zawiadomienia organu o nabyciu/zbyciu pojazdu w świetle p.r.d. wywołuje ujemny skutek dla strony, którym jest obowiązek wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty w zakreślonym przez ustawę terminie o zbyciu pojazdu (por. m.in. wyroki NSA z 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 1158/22, Lex nr 3587259 i z 20 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 907/22, Lex nr 3508198).
W niniejszej sprawie organ stwierdzając uchybienie przez skarżącą terminu na złożenie zawiadomienia o zbyciu pojazdu, nie rozważył możliwości zastosowania art. 15zzr ust. 1 ustawy zmieniającej do terminów obowiązujących stronę, choć równocześnie powołał się na ten przepis wykazując zachowanie 5 - letniego terminu do wydania decyzji w sprawie. W konsekwencji powyższego sąd stwierdził, że organy nieprawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, tj. art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy zmieniającej. W kontekście dostrzeżonego uchybienia istniała zatem konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 24 kwietnia 2025 r., a także postanowienia Prezydenta Miasta Łodzi z 28 stycznia 2025 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 3 grudnia 2024 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 16 października 2024 r. Skoro bowiem termin, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. uległ z mocy prawa zawieszeniu na okres od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., a skarżąca spółka złożyła zawiadomienie o zbyciu pojazdu 1 kwietnia 2020 r., to uczyniła to w terminie i brak było podstaw do nałożenia na spółkę kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, a także rozważania możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności, któremu nie uchybiła. Oznacza to, że prowadzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu było bezprzedmiotowe.
Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., sąd umorzył postępowanie administracyjne (pkt 2 wyroku). O kosztach postępowania w wysokości 597 zł, na które składają się: wpis sądowy od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).
eg