I OSK 1774/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że sprawy dotyczące sporów ze stosunku pracy urzędników mianowanych po 1 stycznia 2004 r. należą do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E.S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1984 r. dotyczącej rozwiązania stosunku pracy. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że po zmianach prawnych z 2004 r. sprawy te należą do właściwości sądów pracy, a wcześniejszy wyrok WSA z 2009 r. wiązał sąd w tej kwestii.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1984 r. dotyczącej rozwiązania stosunku pracy E.S. jako urzędnika mianowanego. WSA w Warszawie, a następnie NSA, uznały, że na mocy wyroku WSA z 2009 r., który stał się prawomocny i wiążący na podstawie art. 153 P.p.s.a., sprawy dotyczące sporów ze stosunku pracy urzędników mianowanych, które powstały po 1 stycznia 2004 r., należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych – sądów pracy. Wcześniej, na mocy art. 38 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, takie sprawy podlegały jurysdykcji sądów administracyjnych. NSA podkreślił, że ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku WSA z 2009 r. wiązała zarówno organ, jak i sąd w dalszym postępowaniu. W związku z tym, umorzenie postępowania przez Ministra jako bezprzedmiotowego było prawidłowe, a skarga kasacyjna E.S. została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Po skreśleniu art. 38 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych z dniem 1 stycznia 2004 r., sprawy te należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych – sądów pracy.
Uzasadnienie
NSA oparł się na prawomocnym wyroku WSA z 2009 r., który stwierdził, że utrata mocy obowiązującej przez art. 38 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych spowodowała przypisanie kognicji sądów powszechnych do rozpatrywania sporów ze stosunku pracy urzędników mianowanych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.u.p. art. 38 § 1
Ustawa o pracownikach urzędów państwowych
Określa rodzaje spraw, w których rozpatrywanie sporów podlegało trybowi postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego (w brzmieniu obowiązującym przed 1.01.2004 r.).
u.p.u.p. art. 38 § 2
Ustawa o pracownikach urzędów państwowych
Stanowił, że sprawy dotyczące sporów o roszczenia urzędników ze stosunku pracy podlegały jurysdykcji sądów administracyjnych (w brzmieniu obowiązującym przed 1.01.2004 r.). Został skreślony.
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu.
Pomocnicze
u.p.u.p. art. 39
Ustawa o pracownikach urzędów państwowych
Odsyła do sądów powszechnych jako organów właściwych do rozpatrywania sporów powstałych m.in. na skutek wydania decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje umorzenie postępowania administracyjnego, gdy jego przedmiot stał się bezprzedmiotowy.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy rażącego naruszenia prawa jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje tryb stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi przez WSA.
P.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania prawomocnym orzeczeniem sądu.
P.p.s.a. art. 171
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania prawomocnym orzeczeniem sądu.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA.
P.p.s.a. art. 250
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
P.p.s.a. art. 258 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
P.p.s.a. art. 259
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
P.p.s.a. art. 260
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
k.p.c. art. 476 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa sprawy należące do właściwości sądów pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po skreśleniu art. 38 ust. 2 u.p.u.p., sprawy sporów ze stosunku pracy urzędników mianowanych należą do właściwości sądów powszechnych. Wyrok WSA z 2009 r. (II SA/Wa 469/09) wiąże sąd w kwestii właściwości sądu do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej stosunku pracy urzędnika mianowanego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 38 ust. 1 i 2 u.p.u.p.) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na przyjęciu wyłącznej kognicji sądu powszechnego. Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi z powodu uznania postępowania za bezprzedmiotowe. Naruszenie przepisów postępowania (art. 170 i 171 P.p.s.a.) poprzez uznanie za objęte powagą rzeczy osądzonej kwestii właściwości organu.
Godne uwagi sformułowania
Zasada związania oceną prawną oznacza, że ani organy, ani Sąd, nie mogą formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej poglądami. Właściwość rzeczową organu administracji należy ocenić według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji.
Skład orzekający
Maria Wiśniewska
przewodniczący
Janina Antosiewicz
sprawozdawca
Iwona Kosińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do rozpoznawania sporów ze stosunku pracy urzędników państwowych mianowanych po zmianach prawnych z 2004 r. oraz zasady związania oceną prawną sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po 1 stycznia 2004 r. w zakresie właściwości sądów do spraw stosunku pracy urzędników mianowanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości sądów w sprawach pracowniczych urzędników państwowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem pracy i administracyjnym.
“Kto rozstrzygnie spór urzędnika? Sąd pracy czy administracyjny?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1774/11 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2012-01-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-09-08 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Iwona Kosińska Janina Antosiewicz /sprawozdawca/ Maria Wiśniewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6149 Inne o symbolu podstawowym 614 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II SA/Wa 56/11 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-05-31 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 86 poz 953 art. 38 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych - tekst jednolity. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184, 250, 258 par. 2 pkt 8 i par. 3 oraz art. 259 i 260 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 56/11 w sprawie ze skargi E.S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt. II SA/Wa 56/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], utrzymującą mocy decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia [...] czerwca 1984 r., nr [...]. Jednocześnie Sąd przyznał wynagrodzenie reprezentującemu skarżącego radcy prawnemu za pomoc prawną udzieloną z urzędu. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd powołał następujące okoliczności faktyczne i prawne: Pismem z dnia 21 sierpnia 2006 r. E. S. wystąpił m. in. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia [...] czerwca 1984 r. w sprawie skreślenia go z listy słuchaczy Centrum Podyplomowego Kształcenia Pracowników Administracji Państwowej w Warszawie i rozwiązania stosunku pracy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], stwierdził nieważność rozstrzygnięcia z dnia [...] czerwca 1984 r. wskazując w uzasadnieniu, że zostało ono wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego po upływie terminu, co stanowi rażące naruszenie art. 134 k.p.a. W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1169/08, uchylił decyzje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2008 r. i z dnia [...] czerwca 2008 r. wskazując, iż niedopuszczalne było prowadzenie postępowania w trybie stwierdzenia nieważności decyzji jedynie w zakresie decyzji drugoinstancyjnej. Postępowanie nadzorcze z zasady musi obejmować obie decyzje, jako przedmiotowo tożsame. Minister, ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1984 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. organ wskazał, iż po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia [...] czerwca 1984 r. E. S., pismem z dnia 18 września 2008 r., wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Siedleckiego z dnia [...] października 1983 r. nr [...], odwołującej E. S. – z dniem doręczenia decyzji – ze stanowiska inspektora wojewódzkiego w Urzędzie Wojewódzkim w Siedlcach. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia [...] czerwca 1984 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], zwrócił wniosek z dnia 18 września 2008 r. E. S. wskazując, iż właściwy do przeprowadzenia postępowania w sprawie jest sąd powszechny. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...]. Organ podkreślił, iż decyzje wydawane na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych stanowią szczególny rodzaj decyzji, co stanowi konsekwencję art. 39 ustawy, odsyłającego do sądów powszechnych jako organów właściwych do rozpatrywania sporów powstałych m. in. na skutek wydania tych decyzji administracyjnych. E. S. był urzędnikiem zatrudnionym na podstawie mianowania, dlatego też wskazane przepisy miały zastosowanie. Mając na względzie treść art. 39 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, jak również przepisy art. 1, art. 476 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c, organ stwierdził, że w stosunku do decyzji wydanych na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych wyłączona jest możliwość prowadzenia postępowań w trybie przepisów k.p.a., regulujących stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Z wniosku E. S. natomiast wynikało, że odwołanie go ze stanowiska inspektora wojewódzkiego uważa za niezgodne z prawem, z uwagi na niewystąpienie przesłanek uprawniających do odwołania urzędnika mianowanego, a wskazanych w ustawie o pracownikach urzędów państwowych. W ocenie Ministra pismo E. S. wskazywało, iż jego przedmiotem jest roszczenie ze stosunku pracy, dla oceny którego właściwy jest sąd powszechny. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 469/09, oddalił skargę na postanowienie Ministra z dnia [...] lutego 2009 r. Umarzając postępowanie w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia [...] czerwca 1984 r., Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł, iż skoro do oceny decyzji Wojewody Siedleckiego z dnia [...] października 1983 r. jako decyzji wydanej w I instancji właściwy jest sąd powszechny, to do oceny decyzji wydanej w II instancji również właściwy będzie sąd powszechny – sąd pracy, bowiem w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną. Bezprzedmiotowość postępowania z art. 105 § 1 k.p.a. to brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Minister podkreślił także, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 listopada 2009 r. wskazał na konieczność objęcia postępowaniem nadzorczym zarówno decyzji obu instancji. Jednakże w sprawie decyzji I instancyjnej, tj. decyzji Wojewody Siedleckiego z dnia [...] października 1983 r. wystąpiła res iudicata. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji orzekł w tym zakresie o zwrocie podania z uwagi na brak właściwości, które to rozstrzygnięcie spotkało się z aprobatą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 22 października 2009 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. S. zarzucił decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a., oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako ustawa P.p.s.a. Po rozpoznaniu wniosku Minister, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję. Skargę na decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. wniósł E. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 K.p.a., art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 153 ustawy P.p.s.a. Uzupełniając skargę pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, w piśmie procesowym z dnia 20 maja 2011 r. poparł wnioski zawarte w skardze, a ponadto zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 38 z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 86, poz. 953 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię w związku z przyjęciem, że do oceny decyzji wydanej przez Wojewodę Siedleckiego z dnia [...] października 1983 r. oraz decyzji Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej, z dnia [...] czerwca 1984 r. właściwy jest sąd powszechny. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż w jego ocenie słusznie w przedmiotowej sprawie organ zwrócił uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 października 2009 r. rozstrzygnął kwestię właściwości organu władnego rozpatrzyć wniosek o stwierdzenie decyzji w przedmiocie odwołania skarżącego ze stanowiska inspektora wojewódzkiego w Urzędzie Wojewódzkim w Siedlcach. W uzasadnieniu tego wyroku sąd wskazał, iż z dniem 1 stycznia 2004 r. utracił moc obowiązującą art. 38 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Powyższy przepis został skreślony przez art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Do czasu skreślenia przepis ten stanowił, iż kwestia rozpatrywania sporów o roszczenia urzędników ze stosunku pracy uregulowana była różnie wobec urzędników państwowych mianowanych i wobec urzędników państwowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. W stosunku do urzędników państwowych mianowanych, w art. 38 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, określone zostały rodzaje spraw, w których rozpatrywanie sporów podlegało trybowi postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego. W związku ze skreśleniem ust. 2 art. 38 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, ta kategoria spraw przypisana została kognicji sądu powszechnego – sądu pracy. Wobec powyższych ustaleń, zdaniem sądu, organ administracji prawidłowo zastosował art. 66 § 3 K.p.a. i postanowieniem zwrócił wniosek skarżącemu. Sąd przyznał, iż w trybie nadzwyczajnym (art. 156 k.p.a.), przy badaniu czy akt administracyjny nie został wydany z rażącym naruszeniem prawa, bierze się pod uwagę porządek prawny obowiązujący w dacie wydania aktu. Jednakże w tym postępowaniu przedmiotem rozpoznania nie była ocena prawidłowości zastosowania i zinterpretowania przepisów materialnych ale rozstrzygnięcie zagadnienia procesowego, a więc ustalenie organu właściwego do rozpoznania wniosku strony. Sąd podkreślił, iż powyższy wyrok, zgodnie z art. 170 ustawy P.p.s.a., wiązał Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją i wiąże także skład orzekający w niniejszej sprawie. Przedmiotowy wyrok wywołał taki skutek, że zamknął organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Siedleckiego z dnia [...] października 1983 r. Sąd podniósł, iż rozpatrując sprawę ponownie po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1169/08 (wyrok ten zapadł już po wyroku o sygn. akt II SA/Wa 469/09), uchylającym decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia [...] czerwca 1984 r. (wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody Siedleckiego z dnia [...] października 1983 r.), Minister miał także zamkniętą drogę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie tej decyzji. Zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co musiało prowadzić do jego umorzenia. Sąd wskazał także, iż wyrokiem z dnia 3 listopada 2009 r. uchylono decyzje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z tej przyczyny, że organ nie dokonał w sposób wyczerpujący ustaleń faktycznych, jak też z powodu niedopuszczalności prowadzenia postępowania w trybie stwierdzenia nieważności jedynie w zakresie decyzji drugoinstancyjnej. W wyroku tym Sąd nie wypowiedział się co do właściwości organu w zakresie rozpoznania wniosku strony, lecz uczyniono to w sposób wiążący w wyroku poprzedzającym z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 469/09. W tym stanie rzeczy ocenę prawną i realizację przez organ wskazań zawartych w wyroku z dnia 3 listopada 2009 r. należy rozpatrywać przez pryzmat wyroku z dnia 22 października 2009 r., a to z kolei prowadzi do wniosku, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył art. 153 ustawy P.p.s.a. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł E. S., reprezentowany przez radcę prawnego działającego z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skarga kasacyjna oparta została o obie podstawy z art. 174 ustawy P.p.s.a., a wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, poprzez niewłaściwą wykładnię oraz zastosowanie i przyjęcie, że w stosunku do decyzji wydanych na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o pracownikach urzędów państwowych przed dniem 1 stycznia 2004 r. wyłączona jest możliwość prowadzenia postępowań w trybie przepisów K.p.a. oraz przyjęcie, iż w stosunku do decyzji wydanych na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy o pracownikach występuje kognicja sądu powszechnego – sądu pracy, 2. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy P.p.s.a..: a) w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, wynikające z prezentowanego przez Sąd błędnego poglądu wyrażającego się uznaniem za bezprzedmiotowe postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie wniosku Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Siedleckiego z dnia [...] października 1983 r. w przedmiocie odwołania Skarżącego ze stanowiska inspektora wojewódzkiego w Urzędzie Wojewódzkim w Siedlcach, gdyż sprawa nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym, b) w zw. z art. 170 oraz art. 171 ustawy P.p.s.a. poprzez uznanie za objęte powagą rzeczy osądzonej kwestii właściwości organu władnego rozpatrzyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej odwołania skarżącego ze stanowiska inspektora wojewódzkiego w Urzędzie Wojewódzkim w Siedlcach. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 38 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., od decyzji w sprawie wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym, przeniesienia albo zlecenia mu wykonywania innej pracy, przeniesienia na niższe stanowisko bądź zawieszenia w pełnieniu obowiązków, urzędnikowi państwowemu mianowanemu przysługiwała skarga do sądu administracyjnego na zasadach przewidzianych w K.p.a. W związku ze skreśleniem tego przepisu z dniem 1 stycznia 2004 r. ta kategoria spraw przypisana została kognicji sądu powszechnego – sądu pracy. Jednakże, zdaniem autora skargi, właściwość rzeczową organu administracji należy ocenić według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji, a więc w dniu [...] października 1983 r. Z uwagi na powyższe ocena kognicji sądu administracyjnego w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Wojewodę Siedleckiego z dnia [...] października 1983 r. oraz decyzji Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia [...] czerwca 1984 r. powinna być dokonana w oparciu o stan prawny obowiązujący w chwili wydania skarżonej decyzji, kiedy to sprawy wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym były sprawami administracyjnymi. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną podkreślił, iż przyjęcie stanowiska Sądu I instancji skutkowało będzie uniemożliwieniem dokonania sądowej kontroli działań organów i wyrażenia przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny prawnej tych działań, co stanowić będzie naruszenie zasady zawartej w Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, iż przepis art. 183 § 1 ustawy P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 ustawy P.p.s.a., należało zatem odnieść się do zasadniczych zarzutów stanowiących istotę podstaw kasacji. Rozpoznając zarzuty postawione orzeczeniu Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za nieusprawiedliwione. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, na co wyraźnie wskazał także Sąd I instancji, iż z uwagi na wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 469/09, w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w art. 153 ustawy P.p.s.a., a zarówno organy jak i Sąd związane były oceną prawną, jaką wyrażono we wskazanym orzeczeniu. Przez związanie oceną prawną rozumieć trzeba wyjaśnienie przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Oznacza to zarówno krytykę lub aprobatę sposobu zastosowania normy, jak i wyjaśnienie dlaczego zastosowanie danej normy przez organ w zaskarżonym akcie uznano za błędne, albo też prawidłowe. Oceną prawną, w myśl art. 153 ustawy P.p.s.a. związany jest zarówno organ, jak i Sąd, w tym także Naczelny Sąd Administracyjny. W odniesieniu zaś do organu związanie to dotyczyć będzie nie tylko organu, którego działanie było bezpośrednim przedmiotem zaskarżenia, ale także każdego innego organu, orzekającego w sprawie, do czasu jej ostatecznego rozstrzygnięcia. Z zasady wyrażonej w art. 153 ustawy P.p.s.a. wynika, że ani organy, ani Sąd, nie mogą formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej poglądami. Zarówno organy, jak i Sąd, zobowiązane są do podporządkowana się im w pełnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 469/09, stwierdził, iż z dniem 1 stycznia 2004 r., w związku ze skreśleniem art. 38 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, kategoria spraw dotyczących sporów o roszczenia urzędników ze stosunku pracy – w odniesieniu do urzędników państwowych mianowanych – wyłączona została spod trybu postępowania administracyjnego i przypisana kognicji sądów powszechnych – sądów pracy. Ocena ta dokonana została w sprawie, w której przedmiotem oceny była decyzja Wojewody Siedleckiego z dnia [...] października 1983 r., będąca w istocie rozstrzygnięciem organu I instancji, utrzymanym w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 1984 r., objętej wnioskiem E. S. o stwierdzenie nieważności, która jest przedmiotem skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie. Wyrok ten wydany został więc w sprawie nierozerwalnie związanej z przedmiotem niniejszego postępowania. Wprawdzie w istocie dotyczył on kwestii procesowej (dotyczącej organu właściwego do rozpoznana wniosku strony o stwierdzenie nieważności), jednak z uwagi na wydanie go przed orzeczeniem będącym przedmiotem skargi kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie, ocena wyrażona co do braku właściwości drogi administracyjnej i sądowoadministracyjnej w sprawach dotyczących sporów z zakresu stosunku pracy urzędników mianowanych wiąże zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w kwestii umorzenia postępowania nieważnościowego, dotyczącego decyzji z dnia [...] czerwca 1984 r., jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Na marginesie zauważyć należy, iż do wydania omawianych orzeczeń doszło na skutek złożenia wniosku przez skarżącego w dniu 18 września 2008 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Siedleckiego z dnia [...] października 1983 r., w wyniku czego organ nadzoru prowadził dwa odrębne postępowania nadzorcze – jedno dotyczące decyzji drugoinstancyjnej (zakończone pierwotnie decyzją z [...] czerwca 2008 r.) oraz drugie, dotyczące decyzji pierwszej instancji (zakończone postępowaniem Ministra z dnia [...] lutego 2009 r.). Wskutek wniesienia w tych dwóch sprawach skarg – były one rozpatrywane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dwóch różnych wydziałach Sądu. Mimo, iż sprawy te obejmowały weryfikowane decyzje wydane w dwóch instancjach, należy przyjąć, iż dotyczyły one tego samego przedmiotu – tj. rozwiązania stosunku pracy E. S.. Rozstrzygnięcie zawarte w wyroku z dnia 22 października 2009 r. korzysta zatem, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, z powagi rzeczy osądzonej, bowiem orzeczenie to nie było przedmiotem żadnego środka odwoławczego, a zatem stało się prawomocne z upływem terminu do jego zaskarżenia. Dlatego też nie można przyjąć, aby błędne było umorzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a ocena dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w tej sprawie nie naruszała przepisów postępowania wskazanych w skardze kasacyjnej. Nie można także za słuszny przyjąć zarzutu naruszenia art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o pracownika urzędów państwowych. Jak wskazano bowiem powyżej Wojewódzki Sąd Administracyjny związany był oceną tego przepisu, jakiej dokonano w wyroku z dnia 22 października 2009 r. Jakakolwiek odmienna ocena tej normy, której dokonałby Sąd naruszałaby zasadę zawartą w art. 153 ustawy P.p.s.a., jednakże sytuacja taka nie miała w przedmiotowej sprawie miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył także przepisu art. 170 i art. 171 ustawy P.p.s.a., gdyż uwzględniając prawomocny wyrok tegoż Sądu z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 469/09, działał w zgodzie z wyrażoną w powołanych przepisach zasadą wiążącej mocy prawomocnych orzeczeń sądowych. Uwzględniając okoliczność, iż oba postępowania dotyczyły tego samego przedmiotu, przy tożsamości podmiotowej, nie do zaakceptowania z punktu wymagań praworządności byłaby sytuacja, gdyby w niniejszej sprawie w odniesieniu do decyzji odwoławczej Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej z dnia [...] czerwca 1984 r. można było stosować odmienny tryb postępowania. Ponadto podkreślenia wymaga, iż decyzja ta nie miała charakteru decyzji rozstrzygającej sprawę co do meritum, bowiem utrzymywała ona jedynie w mocy decyzję organu I instancji. Oznacza to, że nie może być ona rozpatrywana w oderwaniu od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego i nie mogą mieć zastosowania do niej inne normy. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone orzeczenie za zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu, za wykonaną pomoc prawną, przysługującym mu od Skarbu Państwa, nastąpi przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, który jest w tym przedmiocie Sądem pierwszej instancji, co wynika z art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 ustawy P.p.s.a Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) pełnomocnik skarżącej złoży temu Sądowi stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI