I OSK 2535/14

I OSK 2535/14 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2015-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-09-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Góraj
Maciej Dybowski /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 413/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-05-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 183, 174 pkt 2, art. 141 par. 4, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 267
art. 7,8,77 par. 1 i art. 107 par. 3, art. 75 par. 1, art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
art. 154
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 21 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia del. WSA Andrzej Góraj Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. W. i M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 413/14 w sprawie ze skargi H. W. i M. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 413/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. W. i M. C. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.
Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...]grudnia 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2013 r.) Wojewoda M. (dalej Wojewoda) z dnia [...]lipca 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2013 r.) utrzymał w mocy decyzję Starosty P. (dalej Starosta) ustalającą odszkodowanie na rzecz: H. W. w wysokości 92.716,50 zł z tytułu nabycia przez Gminę R. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. od H. W. 1/4 udziału prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, część ul. J. we wsi N. G., gm. Raszyn, oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. nr [...]w obr. N. G. o pow. 0,1094 ha; M. C. w wysokości 92.716,50 zł z tytułu nabycia przez Gminę R. (dalej Gmina) z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. od H. W. 1/4 udziału prawa własności ww. nieruchomości.
H. i S. małżonkowie W. dnia 10 stycznia 2001 r. wnieśli o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną, część ul. Jesiennej we wsi Nowe Grocholice, gm. Raszyn. Wniosek ten ponowili H. W. (dalej wnioskodawczyni) i M. C. (dalej skarżący) dnia 15 marca 2006 r.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 3 lutego 2012 r. nr 170/DG/2012 (dalej decyzja z [...]lutego 2012 r.), na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm., dalej Przepisy wprowadzające bądź pwur), stwierdził nabycie przez Gminę R. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności działki nr [...] o pow. 0,1094 ha, zajętej pod drogę publiczną.
Starosta decyzją z [...] lipca 2013 r. ustalił na rzecz skarżących odszkodowanie w wysokości po 92.716,50 zł za przejęcie od każdego z nich po 1/4 udziału w prawie własności przedmiotowej nieruchomości. Organ wskazał, że w dniu złożenia wniosku o odszkodowanie, tj. 10 stycznia 2001 r., współwłaścicielami dz. nr 177 byli H. i S. małż. W. w 1/2 części i M.C. w 1/2 części. W terminie, wynikającym z art. 73 ust. 4 pwur, wniosek złożyli jedynie H. W.i S. W., którego następcą prawnym, na mocy postanowienia z 26 lipca 2007 r. I Ns 127/07 Sądu Rejonowego w Pruszkowie, jest M. C.. Wobec powyższego uprawnionymi do przyznania odszkodowania za przedmiotowy grunt są H. W. i M. C.i w wysokości po 1/4 części [każde z nich].
Odszkodowanie ustalono w oparciu o operat szacunkowy z dnia 25 kwietnia 2013 r. (dalej operat) sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. M. (dalej rzeczoznawca, biegła). Biegła, zgodnie z § 36 ust. 1 w zw. z ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm., dalej rozporządzenie), przy wycenie przyjęła stan nieruchomości na dzień 29 października 1998 r., ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a jej przeznaczenie zgodnie z art. 154 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm., dalej ugn).
Do oszacowania wartości rynkowej gruntu przyjęto podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej, biorąc do porównań rynek nieruchomości gruntowych niezabudowanych, przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe z usługami w okresie od stycznia 2011 r. do marca 2013 r.
Biegła wskazała, że na terenie Gminy brak jest wiarygodnych transakcji nieruchomościami podobnymi przeznaczonymi pod drogi, które umożliwiłyby określenie wartości nieruchomości, wobec czego ze zbioru transakcji wybrała próbkę 11 transakcji nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe o cenach od 190 zł/m2 do 663 zł/m2, o cechach rynkowych możliwie najbardziej zbliżonych do cech nieruchomości wycenianej. Po określeniu procentowym wagi poszczególnych cech, obliczeniu zakresu kwotowego czynników granicznych, przedstawieniu charakterystyki obiektu wycenianego w aspekcie cech rynkowych i wyznaczeniu współczynników korygujących, wartość 1m2 działki nr [...] biegła ustaliła w wysokości 339 zł/m2, co po uwzględnieniu jej powierzchni określiło wartość prawa własności działki na poziomie 370.866 zł, według stanu na dzień 29 października 1998 r. i poziomu cen na dzień wydania decyzji.
W ocenie organu, ów operat sporządzony został zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, wobec czego mógł stanowić podstawę ustalenia odszkodowania za przedmiotowy grunt.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podnieśli, że odszkodowanie winno być ustalone za całą nieruchomość. Wójt Gminy zarzucił organowi oparcie decyzji na nieprawidłowej wycenie wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości.
Wojewoda, po rozpatrzeniu ww. odwołań, decyzją z [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2013 r. Wskazał, że stosownie do art. 73 ust. 4 pwur, odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w trybie art. 73 ust. 1 tej ustawy, ustalane jest i wypłacane na wniosek właściciela złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa.
W niniejszej sprawie postępowanie wszczęto wyłącznie na wniosek H.W. i S. W. z 10 stycznia 2001 r. Z wniosku tego wyraźnie wynika, że osoby te działały we własnym imieniu i nie wspominały o roszczeniach pozostałego współwłaściciela nieruchomości – M. C. (wniosek został podpisany wyłącznie przez wnioskodawców). Nie przedłożono żadnych pełnomocnictw do występowania w jego imieniu. Organ rozpoznający sprawę związany był treścią tego wniosku i postępowanie toczyło się w stosunku do wielkości udziału we współwłasności nieruchomości przysługującemu wnioskodawcom. Wobec powyższego Starosta prawidłowo ustalił odszkodowanie na rzecz H.W. i M. C. (jako spadkobiercy S. W.) po 1/4 wysokości.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Wójta Gminy, dotyczących błędnego ustalenia odszkodowania, organ odwoławczy podzielił pogląd Starosty w kwestii prawidłowości operatu szacunkowego określającego wartość przedmiotowego gruntu. Wojewoda podał, że zgodnie z § 36 ust. 1 w zw. z ust. 6 pkt 1 znowelizowanego rozporządzenia, wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa, określa się przyjmując zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie nieruchomości , bez uwzględnienia zmiany przeznaczenia pod drogi publiczne.
Przedmiotowa działka w dniu 29 października 1998 r. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy, zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy z dnia [...] listopada 1994 r. nr [...] (dalej Plan), znajdowała się na terenie oznaczonym w planie symbolem M/U - teren zabudowy mieszkaniowej z usługami i na terenie zabudowy mieszkaniowej oznaczonej symbolem M. Wobec tego wybór przez rzeczoznawcę do porównania nieruchomości podobnych o takim właśnie przeznaczeniu, uznać należało za prawidłowy.
Z operatu szacunkowego z 25 kwietnia 2013 r. wynika, że biegła zbadała zarówno rynek nieruchomości drogowych, jaki i rynek nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo, a zatem mógł on być podstawą do ustalenia odszkodowania w przedmiotowej sprawie.
Na powyższą decyzję skargę do WSA w Warszawie wnieśli H. W. i M. C., wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie w tym zakresie o odszkodowaniu w łącznej wysokości 370.866 zł, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w tym zakresie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucili organom błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, w wyniku pominięcia w całości dokumentacji przedłożonej przez skarżących, co skutkowało naruszeniem art. 73 ust. 4 pwur. Podnieśli, że Urząd Gminy pisma urzędowe zawsze kierował do wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, w tym zaproszenie do udziału w negocjacjach dotyczących uzgodnienia ceny nabycia działki nr [...] przeznaczonej pod ul. J. w N. G..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.
Sąd podkreśli, że w wyniku analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy bezspornie wynika, że z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość wystąpili jedynie H. W. i S. W. dnia 10 stycznia 2001 r. W dacie tej wnioskodawcy byli współwłaścicielami dz. nr [...] w 1/2 części, a w pozostałej 1/2 części jej właścicielem był M. C.. Z wniosku tego wyraźnie wynika, że wnioskodawcy działali we własnym imieniu, i nie przedłożyli żadnych pełnomocnictw do występowania w imieniu pozostałego współwłaściciela nieruchomości.
Za skuteczne nie mogło zostać uznane pismo M. C. i H.W. z 14 marca 2006 r., ponaglające organ do rozpoznania ww. wniosku o odszkodowanie. Pismo to złożono bowiem po terminie wynikającym z art. 73 ust. 4 pwur, który upłynął dnia 31 grudnia 2005 r. Skutkowało to ustaleniem odszkodowania na rzecz H. W. i Ma. C. (jako spadkobiercy S. W.) po 1/4 wysokości.
Sąd podał, że wszczęcie postępowania administracyjnego o ustalenie i wypłatę odszkodowania może nastąpić wyłącznie na wniosek uprawnionego podmiotu i brak jest podstaw do przyjęcia, że złożenie w ustawowym terminie wniosku przez choćby jednego z właścicieli, automatycznie skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego względem pozostałych współwłaścicieli. Z przepisów ustawy Przepisy wprowadzające wynika bowiem, że każdy współwłaściciel, po spełnieniu koniecznych wymogów, może uzyskać odszkodowanie w zależności od przysługującego mu prawa, czy udziału w tym prawie, niezależnie od tego, co postanowią pozostali współwłaściciele. Nie ulega wątpliwości, że każdy ze współwłaścicieli - by uzyskać odszkodowanie za przysługujące mu prawo własności -winien wystąpić z osobnym wnioskiem.
Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że prawidłowo Starosta ustalił odszkodowanie na rzecz H.W. i M. Ch. (jako spadkobiercy S. W.) po 1/4 wysokości, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Ustalenie odszkodowania nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, w oparciu o prawidłowo sporządzony operat szacunkowy z 25 kwietnia 2013 r.
W wycenie biegła, zgodnie z § 36 ust. 1 w zw. z ust. 6 pkt 1 rozporządzenia, przyjęła stan nieruchomości na dzień 29 października 1998 r., ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a jej przeznaczenie zgodnie z art. 154 ugn.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wywiedli M. Ch.i i H. W.t, reprezentowani przez pełnomocnika r. pr. D. K. zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając:
1. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ppsa przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ przepisów:
a) art. 9 i 10 § 1 w zw. z art. 61 § 4 kpa polegającego na niezawiadomieniu
skarżącego M. C. o wszczęciu postępowania administracyjnego na
wniosek H. i S. W., złożony 10 stycznia 2001 r. w sprawie ustalenia
odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, mimo tego że skarżący
M. C. był w tym czasie współwłaścicielem 1/2 części nieruchomości objętej
wnioskiem, a fakt ten był znany organowi rozpoznającemu sprawę, przez co pozbawiono skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu i przyłączenia się w terminie do wniosku pozostałych współwłaścicieli, co skutkowało powstaniem po jego stronie szkody (brak odszkodowania za utracone prawo własności nieruchomości);
b) art. 7, 8, 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 75 § 1 kpa polegającego na nieprzeprowadzeniu przez organ dowodów z dokumentów znajdujących się w posiadaniu Wójta Gminy R. dotyczących roszczeń skarżących o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, z których jednoznacznie wynika, że M. C. wystąpił z wnioskiem o ustalenie odszkodowania już w 2000 r. i wniosek ten popiera do dnia dzisiejszego, a w konsekwencji nie wyjaśnienie przez organ czy powyższa okoliczność nie skutkuje tym, że skarżący M. C. złożył w terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) odrębny od pozostałych współwłaścicieli wniosek o ustalenie na rzecz skarżącego odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, co z kolei doprowadziło do sporządzenia wadliwego uzasadnienia decyzji (brak elementów określonych w art. 107 § 3 kpa);
c) naruszenie art. 15 kpa, polegające na nierozpatrzeniu dwukrotnie przedmiotowej sprawy we wszystkich jej aspektach faktycznych i prawnych, ograniczenia się przez organ drugiej instancji w zasadzie tylko do - w wielu fragmentach dosłownego -powielenia uzasadnienia decyzji organu pierwszoinstancyjnego, a także milczącego pominięcia wniosków dowodowych z dokumentów zgłoszonych przez skarżących w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 ppsa przez przedstawienie stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, w szczególności pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku okoliczności związanej z nierozpoznaniem przez organ wszystkich zgłoszonych przez skarżących wniosków dowodowych, tj. dowodu z ww. dokumentów posiadanych przez Wójta Gminy i dokumentów załączonych do skargi, co skutkuje brakiem możliwości dokonania kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku w tym zakresie;
3. na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 73 ust. 4 pwur, przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wystąpienie w terminie z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za utraconą nieruchomość przez jednego współwłaściciela nieruchomości nie przenosi uprawnień do ustalenia odszkodowania także na rzecz pozostałych współwłaścicieli, mimo tego że prawidłowa wykładnia tego przepisu winna prowadzić do stwierdzenia, że złożenie w terminie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości skutkuje tym, że roszczenie o odszkodowanie nie wygasa również w stosunku do pozostałych współwłaścicieli;
b) art. 28 kpa, przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że M. C. nie miał interesu prawnego (jako współwłaściciel 1/2 części nieruchomości) w postępowaniu dotyczącym ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, które zostało wszczęte i było prowadzone na wniosek H. i S. małżonków W. (pozostali współwłaściciele nieruchomości) złożony 10 stycznia 2001 r.
W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania za obie instancje oraz kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie kasacyjne, według norm przepisanych, powiększonych o kwotę 17 zł uiszczoną tytułem opłaty skarbowej od złożonego do akt sprawy pełnomocnictwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1).
W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.
Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie opartych na obu podstawach kasacyjnych (art. 174 ppsa), przy czym zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ppsa) stanowią pochodną zarzutów naruszenia prawa materialnego, stąd ocena zarzutów odnoszących się do naruszeń prawa materialnego, determinowała ocenę zarzutów procesowych.
Zarzut błędnej wykładni art. 73 ust. 4 pwur okazał się nieusprawiedliwiony.
Zgodnie z art. 73 Przepisów wprowadzających, za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, które z mocy prawa stały się własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego wypłacane jest odszkodowanie na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Na tle przytoczonej regulacji utrwalony został pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych, że postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania może zostać wszczęte wyłącznie na wniosek właściciela nieruchomości, czyli na żądanie strony uprawnionej do uzyskania odszkodowania. Uprawnionym do otrzymania odszkodowania jest właściciel nieruchomości, który w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. złożył wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Bezwzględnym warunkiem wszczęcia postępowania jest złożenie przez osobę uprawnioną do uzyskania odszkodowania wniosku, o którym mowa w art. 73 ust. 4 pwur, w terminie określonym w tym przepisie.
Odszkodowanie związane jest z wartością nieruchomości, jak też wartością udziału we współwłasności nieruchomości każdego z właścicieli. Oznacza to, że w sprawie wszczynanej na wniosek, każdy ze współwłaścicieli występuje samodzielnie o wypłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi w prawie własności nieruchomości, zajętej pod drogi publiczne, spełniającej przesłanki z art. 73 ust. 1 pwur. Prawidłowa wykładnia art. 73 ust. 4 pwur winna być taka, że wniosek każdego ze współwłaścicieli wszczyna odrębną sprawę o odszkodowanie. Oczywiście wnioski takie mogą być rozpoznane łącznie na mocy art. 62 kpa (jak w kontrolowanej sprawie – na podstawie dwu wniosków dwojga współwłaścicieli H. W. i S.W., zawartych w jednym piśmie procesowym z 10 stycznia 2001 r.), jednakże każdy ze współwłaścicieli ma interes prawny tylko w postępowaniu wszczętym swoim własnym wnioskiem.
Każdy ze współwłaścicieli nieruchomości, niezależnie od pozostałych, ma własne roszczenie o odszkodowanie odpowiadające jego udziałowi we własności nieruchomości. Termin do wystąpienia o odszkodowanie biegnie indywidualnie dla każdego z nich (wyrok NSA z 8.10.2008 r., I OSK 1439/07, Lex 1016056, dalej wyrok I OSK 1439/07). Nie ma przeszkód procesowych do wspólnego inicjowania przez współwłaścicieli jednego postępowania w przedmiocie wypłaty odszkodowania każdemu z uprawnionych, proporcjonalnie do posiadanego udziału (wyrok WSA w Krakowie z: 17.3.2008 r., II SA/Kr 810/07; 29.6.2010 r., II SA/Kr 1384/09; wyrok WSA w Warszawie z 21.10.2011 r., I SA/Wa 1033/11; cbosa). Złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, jak też nie tamuje postępowania w sprawie odszkodowania fakt złożenia wniosku tylko przez jednego ze współwłaścicieli zajętej nieruchomości (wyrok NSA z: 7.10.2014 r., I OSK 328/13, Lex 1591026; 24.7.2014 r., I OSK 1850/13, Lex 1517996; 30.6.2015 r. I OSK 1770/13, dalej wyrok I OSK 1770/13; wyrok I OSK 1439/07) .
W przypadku gdy nieruchomość stanowi współwłasność kilku podmiotów, ustawodawca w art. 73 ust. 4 pwur nie wprowadza wymogu, by z wnioskiem o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w warunkach określonych w art. 73 ust. 1 pwur, wystąpili wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Każdy ze współwłaścicieli domagać się może odszkodowania jemu należnemu, w wysokości odpowiadającemu swemu udziałowi w prawie własności przedmiotowej nieruchomości. Ustawodawca precyzyjnie określił okres dla skutecznego złożenia wniosku przez właściciela (współwłaściciela) o odszkodowanie. Określił również, że w przypadku nie złożenia wniosku w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r., po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Tym samym należy uznać, że wolą ustawodawcy było to, by roszczenie o odszkodowanie dla właściciela wygasło, jeśli złożył wniosek po upływie tego okresu. Wolą ustawodawcy było również to, by roszczenie współwłaściciela wygasło, jeśli ów współwłaściciel złożył wniosek po upływie tego okresu, bez względu na to, czy inny współwłaściciel złożył wniosek w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Nie było intencją ustawodawcy, by sytuacja prawna współwłaściciela, który był pasywny w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r., była korzystniejsza od sytuacji właściciela nieruchomości. Pasywny współwłaściciel nie może być bowiem premiowany na skutek tego, że inny współwłaściciel wystąpił z wnioskiem o odszkodowanie na swą rzecz w okresie o którym mowa w art. 73 ust. 4 pwur.
Współwłasność nieruchomości i prawo do odszkodowania za nią, to dwa różne prawa majątkowe. Prawem wspólnym była własność jednej z działek zajętych pod drogę gminną (nr 177/7), przejęta na rzecz podmiotu publicznego (Gminy R.). Natomiast roszczenie o odszkodowanie jest prawem podzielnym, przysługującym każdemu współwłaścicielowi w części odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności. Przeciwne stanowisko, zawarte w przywołanym w skardze kasacyjnej wyroku NSA z 23. 2.2011 r., I OSK 453/10 (dalej wyrok I OSK 453/10), nie zostało przekonująco uargumentowane. W szczególności nie przekonuje argumentacja o indywidualnym interesie prawnym współwłaściciela, który nie złożył wniosku w terminie, w postępowaniu wszczętym na wniosek innych współwłaścicieli nieruchomości. Odwoływanie się do konstytucyjnej zasady słusznego odszkodowania (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy mamy do czynienia z prawem majątkowym podzielnym, wypłacanym na wniosek właściciela (współwłaściciela) składany w określonym terminie, po upływie którego prawo wygasa, nie może być argumentem decydującym w okolicznościach, gdy możliwość wygaśnięcia prawa do odszkodowania (art. 73 ust. 4 zd. 2 pwur) Trybunał Konstytucyjny już kilkakrotnie uznał za zgodne z art. 21 ust. 2 Konstytucji (np. wyrok TK z 19.5.2011 r., K 20/09, OTK-A 2011/4/35).
W wyroku z 20.7. 2004 r., SK 11/02, Trybunał Konstytucyjny orzekając o zgodności art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP zauważył, że "uprawnione podmioty (wywłaszczeni) miały możliwość dochodzenia swoich praw, czego jednak w odpowiednim czasie nie czyniły. Warto tu przypomnieć w pełni aprobowaną w demokratycznych państwach prawnych rzymską zasadę: Ius civile vigilantibus scriptum est, co oznacza, że prawo cywilne wymaga dbałości zainteresowanego o swoje prawa. Na znaczenie tej zasady Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę w uzasadnieniu wyroku w sprawie SK 9/98". Niezależnie od sporów o charakter odszkodowania za wywłaszczenie (cywilny, jak uznaje TK, ale dochodzony w trybie administracyjnym; tak orzecznictwo Sądu Najwyższego, w części orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktryna, gdzie utrwalony jest pogląd, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość (lub inne prawo rzeczowe), jak również roszczenia z tym związane są – co do zasady – roszczeniami z zakresu prawa cywilnego; E. Mzyk w: red. S. Kalus; G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, S. Kalus, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 784-785, uw. 1, s. 786-787, uw. 1; czy publicznoprawny, jak w części orzecznictwa sądów administracyjnych – np. wyrok NSA z 25.2.2009 r., I OSK 460/08, Lex 515984), podzielność prawa do odszkodowania na gruncie art. 73 ust. 4 (w przeciwieństwie do własności nieruchomości) i wyznaczenie terminu do jego dochodzenia (pozostającego w zgodzie z Konstytucją) nie uprawnia do tezy, że złożenie w ustawowym terminie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną przez jednego ze współwłaścicieli powoduje, że roszczenie nie wygasa w stosunku do pozostałych (uzasadnienie wyroku I OSK 1770/13, który to pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela).
Argumenty przemawiające za odmienną wykładnią art. 73 ust. 4 pwur, przywołane przez autora skargi kasacyjnej, nie są przekonujące. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie nie podziela rezultatów wykładni zaprezentowanych w uzasadnieniu wyroku I OSK 453/10. Nietrafnie autor skargi kasacyjnej podnosi, że wyrok I OSK 453/10 został "wydany w bardzo podobnej, wręcz analogicznej sprawie" (s. 9 uzasadnienia skargi kasacyjnej). W istocie wyrok I OSK 453/10 zapadł w sprawie, w której uprzednio zapadł prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2008 r. I OSK 833/07 (art. 190 ppsa), co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca.
Nieusprawiedliwiony jest także zarzut błędnej wykładni art. 28 kpa. Interes prawny strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa winien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego, wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy środek zaskarżenia. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 kpa i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć (wyrok NSA z 30.8.2012 r., II OSK 1588/12, Lex 1218392). Skoro roszczenie M.C. wygasło z dniem 31 grudnia 2005 r. o północy (art. 73 ust. 4 pwur), to nie było normy materialnoprawnej, z której wynikałoby uprawnienie skarżącego do bycia stroną w postępowaniu wszczętym na podstawie wniosków zawartych w piśmie z 10 stycznia 2001 r. innych współwłaścicieli.
Po rozpoznaniu zarzutów materialnoprawnych, Naczelny Sąd Administracyjny mógł przystąpić do rozpatrzenia pozostałej części zarzutu z drugiej podstawy kasacyjnej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie trafnie wskazuje się, że samo ustalenie treści oświadczeń woli należy do ustaleń faktycznych i nie podlega kontroli kasacyjnej (odpowiednio - wyrok SN z 6.11.1996 r., II UKN 9/96, OSNP 1997/11/201, akceptowane przez S. Rudnickiego, aktualizacja R. Trzaskowski w: S. Dmowski, S. Rudnicki, R. Trzaskowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna, LexisNexis 2014 s. 583-584, uw. 1 do art. 65; także orzeczenia opublikowane w OSNP: 1999/8/275, 1999/23/765, 2000/1/18, 2000/2/46, 2000/3/95, 2000/7/261). Natomiast wykładnia ustalonego przez sąd (odpowiednio - w postępowaniu administracyjnym - organ administracji publicznej) oświadczenia woli w zawartej przez strony umowie (bądź w piśmie procesowym, adresowanym do innej strony czy organu administracji publicznej), należy do kwestii prawnych i podlega kontroli kasacyjnej (wyrok SN z 20.2.1997 r., I CKN 90/96, Prok. i Pr. 1998/1/47 dodatek, akceptowane przez S. Rudnickiego - op. cit. s. 583 uw. 1; T. Erecińskiego w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, LexisNexis 2009 t. 2, s. 194-195, uw. 28; także orzeczenia opublikowane w: OSNC 1999/2/38; PiP 1958/1/102; OSNP 2000/4/148).
W doktrynie i orzecznictwie trafnie wskazuje się, że w sprawach nie uregulowanych w kpa, sięgać należy do osiągnięć kultury prawnej - w szczególności wypracowanej na tle kpc i kc (odpowiednio - Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W. Pr. PWN 1999 s. 215 uw. 1 c; s. 226 uw. 5; s. 297 uw. 7d). Oświadczenie woli zawarte może być w piśmie procesowym. W jednym piśmie procesowym może być zawartych kilka oświadczeń woli (uchwała Sądu Najwyższego z 11.9.1997 r., III CZP 39/97, OSNC 1997/12/191, z akceptującą glosą A. Szpunara, PS 1998/6/102-107 i przywołane przez Glosatora orzecznictwo i piśmiennictwo). Zgodnie z art. 65 Kodeksu cywilnego oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. W kwestii wykładni oświadczeń woli wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale 7 Sędziów Sądu Najwyższego z 29.6.1995 r., III CZP 66/95, OSNC 1995/12/168 - dalej uchwała III CZP 66/95), wskazując, że wykładnia oświadczeń woli polega na ustalaniu ich znaczenia, czyli sensu. Ma ona na celu ustalenie właściwej treści regulacji zawartej w oświadczeniu woli. Ogólne reguły interpretacyjne, prowadzące do osiągnięcia tego celu, określone zostały w art. 65 kc. W myśl § 1 art. 65 kc, oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje; § 2 stanowi natomiast, że w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Wyrażone w przytoczonym przepisie reguły interpretacyjne grupują się wokół dwu respektowanych przez prawo cywilne wartości. Są nimi z jednej strony wola (intencja) osoby dokonującej czynności prawnej, z drugiej natomiast zaufanie, jakie budzi złożone oświadczenie woli u innych osób. Odpowiednio do tych wartości w doktrynie wyróżnia się subiektywną metodę wykładni, zorientowaną na wolę osoby składającej oświadczenie woli, oraz metodę obiektywną (normatywną), akceptującą punkt widzenia adresata. Możliwa jest również kombinowana metoda wykładni, uwzględniająca obie wspomniane wartości.
Na tle art. 65 kc należy przyjąć kombinowaną metodę wykładni, opartą na kryteriach subiektywnym i obiektywnym. Stanowisko takie zajmują też przedstawiciele nauki prawa cywilnego. Stosowanie kombinowanej metody wykładni do czynności prawnych inter vivos obejmuje dwie fazy. W pierwszej fazie sens oświadczenia woli ustala się mając na uwadze rzeczywiste ukonstytuowanie się znaczenia między stronami. Oznacza to, że uznaje się za wiążący sens oświadczenia woli, w jakim zrozumiała go zarówno osoba składająca, jak i odbierająca to oświadczenie. Decydująca jest zatem rzeczywista wola stron. Podstawę prawną do stosowania w tym wypadku wykładni subiektywnej stanowi art. 65 § 2 kc który, choć mowa w nim o umowach, odnosi się w istocie do wszystkich oświadczeń woli składanych innej osobie. Jeżeli okaże się, że strony nie przyjmowały tego samego znaczenia oświadczenia woli, konieczne jest przejście do drugiej, obiektywnej fazy wykładni, w której właściwy dla prawa sens oświadczenia woli ustala się na podstawie przypisania normatywnego, czyli tak, jak adresat sens ten rozumiał i rozumieć powinien. Za wiążące uznać trzeba w tej fazie takie rozumienie oświadczenia woli, które jest wynikiem starannych zabiegów interpretacyjnych adresata. Decydujący jest normatywny punkt widzenia odbiorcy, który z należytą starannością dokonuje wykładni zmierzającej do odtworzenia treści myślowych osoby składającej oświadczenie woli. Przeważa tu ochrona zaufania odbiorcy oświadczenia woli nad wolą, a ściślej nad rozumieniem nadawcy. Nadawca bowiem formułuje oświadczenie woli i winien uczynić to w taki sposób, by było ono zgodnie z jego wolą zrozumiane przez odbiorcę. Wykładnia obiektywna sprzyja pewności stosunków prawnych, a tym samym i pewności obrotu prawnego.
Zgodnie z kombinowaną metodą wykładni, priorytetową regułę interpretacyjną oświadczeń woli, składanych indywidualnie adresatom, stanowi rzeczywista wola stron. Zastosowanie tej reguły wymaga wyjaśnienia jak strony rzeczywiście zrozumiały złożone oświadczenie woli, a w szczególności, jaki sens łączyły z użytym w oświadczeniu woli zwrotem lub wyrażeniem. W razie ustalenia, że były to te same treści myślowe, pojmowany zgodnie sens oświadczenia woli trzeba uznać za wiążący.
Sens oświadczeń woli ujętych w formie pisemnej, czyli wyrażonych w dokumencie, ustala się przyjmując za podstawę wykładni przede wszystkim tekst dokumentu. W procesie jego interpretacji podstawowa rola przypada językowym regułom znaczeniowym. Wykładni poszczególnych wyrażeń dokonuje się z uwzględnieniem kontekstu, w tym także związków treściowych występujących między zawartymi w tekście postanowieniami. Uwzględnieniu podlegają również okoliczności, w jakich oświadczenie woli zostało złożone, jeżeli dokument obejmuje takie informacje, a także cel oświadczenia woli wskazany w tekście lub zrekonstruowany na podstawie zawartych w nim postanowień.
W procesie wykładni zawartych w dokumencie oświadczeń woli składanych indywidualnie adresatom dopuszczalne jest sięgnięcie do takich okoliczności towarzyszących złożeniu oświadczenia woli, które mogą być stwierdzone za pomocą pozadokumentowych środków dowodowych. Interpretacja oświadczenia woli w takim wypadku przebiega według ogólnych zasad kombinowanej metody wykładni. Wiążący prawnie sens oświadczenia woli ustala się więc mając w pierwszej kolejności na uwadze rzeczywistą wolę stron, a dopiero wtedy gdy nie da się jej ustalić, sens ten ustala się na podstawie przypisania normatywnego (uchwała III CZP 66/95, akceptowana przez S. Rudnickiego - op. cit. s. 588-591 uw. 5).
W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że Starosta, a następnie Wojewoda, dokonali trafnej interpretacji pisma z 10 stycznia 2001 r., w którym H. W. i S. W. złożyli wnioski, wyraźnie wskazali: "Nawiązując do prowadzonej od ponad 10 lat korespondencji (...) po raz kolejny prosimy o wypłacenie nam należnego odszkodowania za teren zajęty pod ul. J. we wsi N. G. o powierzchni 0,0829 ha stanowiący działkę ew. nr [...]. Tytuł własności tej działki przedłożyliśmy Panu Wujtowi [tak w oryginale]. Na nasze pismo z dnia 18 kwietnia 2000 r. do którego załączyliśmy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 marca 2000 r. sygn. akt 5/99 nie zechciał nam Pan Wójt nawet odpowiedzieć. Czyżbyśmy nie zasługiwali w ogóle na odpowiedź". Pismo z 10 stycznia 2001 r. podpisali wyłącznie H. W.i S. W.; w nagłówku wyraźnie wskazali tylko siebie "H. i S. małż. W." i swój adres zamieszkania. Do pisma nie dołączyli pełnomocnictwa dla któregokolwiek z wnioskodawców od M. C.. W treści pisma z 10 stycznia 2001 r. w żaden sposób nie wskazali, że działają z upoważnienia bądź na rzecz współwłaściciela M. C.. Wykładnia oświadczenia woli zawartego w piśmie z 10 stycznia 2001 r. nie nasuwała żadnych wątpliwości co do tego, że oboje wnioskodawcy złożyli ów wniosek wyłącznie we własnym imieniu i nie obligowało to Starosty do wezwania wnioskodawców do uzupełnienia braków wniosku z 10 stycznia 2001 r., np. przez nadesłanie pełnomocnictwa od M. C.. Nie obligowało to Starosty do podjęcia jakichkolwiek dalszych działań na podstawie art. 7 kpa, dla ustalenia, czy wnioskodawcy działają na rzecz M. C..
Wbrew ocenie autora skargi kasacyjnej, to że H. W. i S. W. działali wyłącznie w imieniu własnym, wynika wprost z pisma z 10 stycznia 2001 r., złożonego dnia 17 stycznia 2001 r. Pismo z 10 stycznia 2001 r. jest wyraźne, klarowne i pozwala na odczytanie intencji autorów pisma – wnioskodawców - bez dalszych zabiegów (wyrok NSA z 12.10.2011 r., I OSK 1988/10, Lex 1069639). Pismo z 10 stycznia 2001 r. sporządzono w sposób precyzyjny, z użyciem zwrotów znamionujących dużą kulturę prawną autora, ze wskazaniem właściwego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, pełnych znamion pisma Wójta, poprzedzonych charakterystycznym dla praktyków zwrotem "vide"; pełnymi danymi zajętej działki. Brak w aktach administracyjnych kontrolowanej sprawy dokumentów, potwierdzających by M. C. w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. osobiście bądź przez pełnomocnika występował o odszkodowanie za swój udział w przedmiotowej nieruchomości. Taka ocena zebranych dowodów mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) i mieści się w granicach doświadczenia życiowego. Skarżący kasacyjnie nie postawili zarzutu naruszenia art. 80 kpa.
Zarzut 1 (pierwszy) w części wstępnej wskazuje na naruszenie – wśród innych przepisów - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ppsa. Zarzut w tej części nie może być postawiony skutecznie. Normy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ppsa mają charakter wynikowych i przeciwstawnych. Skoro Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę (art. 151 ppsa), to zaskarżony wyrok nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.
Sąd I instancji prawidłowo dokonał kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosują właściwie środki określone w ustawie (art. 1 § 1 i 2 pusa i art. 3 § 1 ppsa).
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 9 i 10 § 1 w zw. z art. 61 § 4 kpa okazał się niezasadny zasadny. W sprawie wszczynanej na wniosek, każdy ze współwłaścicieli występuje samodzielnie o wypłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi w prawie własności nieruchomości, zajętej pod drogi publiczne, spełniającej przesłanki z art. 73 ust. 1 pwur. Wniosek każdego ze współwłaścicieli (H. W.i S. W.) wszczął odrębną sprawę o odszkodowanie (art. 73 ust. 4 pwur). W żadnej z tych spraw M. C. nie miał własnego interesu prawnego i nie był stroną żadnego z tych postępowań. Tylko gdyby M. C. wniósł o odszkodowanie w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r., to miałby przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa, a wówczas z uwagi na istotę postępowania odszkodowawczego, sprawy z wniosku M. C., H. W. i S. W. winny byłyby toczyć się wspólnie (art. 62 kpa). Taka sytuacja w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała. Organ nie miał obowiązku zawiadamiać M. C. o wszczęciu postępowania w obu tych sprawach, skoro M. C. nie był stroną w żadnej z tych spraw (art. 61 § 4 kpa). Skarżący nie mógł być stroną postępowania z wniosku H. W. i S. W., zatem na organach nie ciążył obowiązek udzielania informacji (art. 9 kpa) ani zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa). Sytuacja zmieniła się, gdy odziedziczył roszczenie o odszkodowanie po S. W..
Dowolnym jest twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że organy zastosowały wobec skarżącego "pułapkę prawną". Skarżący kasacyjnie podnosi argumenty wewnętrznie sprzeczne – z jednej strony twierdzi, że od 2000 r. domagał się odszkodowania za nieruchomość, z drugiej zaś uważa, że niezawiadomienie go o wszczęciu postępowania z wniosków H. W. i S. W. pozbawiło go możliwości uzyskania słusznego odszkodowania za utraconą nieruchomość.
Zaskarżony wyrok nie narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 75 § 1 kpa. Kognicję organu administracji publicznej określa norma prawa materialnego, wskazująca na fakty istotne z punktu widzenia dyspozycji normy materialnoprawnej (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kpa. Komentarz, 2014, s. 369 nb 2). W tak określonym zakresie badania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia danej sprawy, normy procesowe (w szczególności art. 7 i 77 § 1 kpa), wpływają na konkretyzację zakresu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które należy ustalić w konkretnej sprawie. Skoro ustawodawca wskazał, że "Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa." (art. 73 ust. 4 pwur), to złożenie wniosku o odszkodowanie przed dniem 1 stycznia 2001 r., jak i po dniu 31 grudnia 2005 r., nie było skuteczne. Wykazanie, że skarżący złożył wniosek o odszkodowanie w 2000 r. i w organie, który nie był właściwy dla rozstrzygnięcia sprawy, nie dotyczyło okoliczności mających znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 kpa). W dwu tomach akt administracyjnych, załączonych do akt sądowych, znajdują się pisma H. i S. małż. W. (np. z 2 sierpnia 1992 r.) i pisma organów (np. Wójta Gminy R. z 19 lutego 1991 r.), wskazujące na to, że oboje wnioskodawcy co najmniej od 1991 r. domagali się odszkodowania za ową nieruchomość. Pismo z 18 kwietnia 2000 r. w nagłówku wskazuje M. C. i H. i S. W., ale podpisane zostało wyłącznie przez H. W. i S. W.. Jednakże z woli ustawodawcy pisma te, złożone przed 1 stycznia 2001 r. nie były skuteczne. Pisma z 14 marca 2006 r. i 19 stycznia 2007 r., podpisane przez H. W. i M. C., nie mogły skutkować przyznaniem odszkodowania M. C. za jego udział w nieruchomości (bo jego roszczenie po dniu 31 grudnia 2005 r. wygasło), a jedynie mogło skutkować przyznaniem mu odszkodowania za odziedziczony przezeń udział po zmarłym S. W., który wniosek swój złożył skutecznie dnia 10 stycznia 2001 r.
Prawidłowo Sąd I instancji aprobował trafne ustalenia organów administracji publicznej obu instancji, że wyłącznie H. i S. małżonkowie W.wystąpili z wnioskami pismem z dnia 10 stycznia 2001 r. i pismo to podpisali jedynie H. W. i S. W..
Wyrok nie narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 15 kpa. Wojewoda przeprowadził postępowanie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, a powtórzenie części argumentów organu I instancji wynikało z tożsamych ustaleń faktycznych i poglądów prawnych. Nie ustosunkowanie się do wniosków dowodowych narusza art. 107 § 3 kpa, lecz nie mogło to mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro dotyczyło faktów nie mających znaczenia dla sprawy.
Sąd I instancji nie odnosząc się do wniosków dowodowych skarżących naruszył art. 141 § 4 ppsa, lecz uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, jako że wnioski dowodowe nie dotyczyły faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W pozostałym zakresie uzasadnienie spełniało wymogi art. 141 § 4 ppsa, a wyrok poddawał się kontroli instancyjnej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.