I OSK 1770/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-02-21
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo o ruchu drogowymusuwanie pojazdówprzechowywanie pojazdówSkarb Państwakoszty przechowywaniaprzejście własnościpostępowanie administracyjneNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdu od momentu, gdy stał się jego właścicielem z mocy prawa, a nie od daty prawomocności decyzji administracyjnej.

Sprawa dotyczyła zwrotu kosztów przechowywania pojazdu usuniętego z drogi, który po 6 miesiącach nieodebrania przez właściciela przeszedł na własność Skarbu Państwa. Sąd pierwszej instancji uchylił postanowienie organu, uznając, że Skarb Państwa powinien ponosić koszty od momentu nabycia własności. Organ wniósł skargę kasacyjną, kwestionując moment powstania obowiązku ponoszenia kosztów oraz podstawę prawną ich ustalenia. NSA oddalił skargę, potwierdzając, że własność przechodzi z mocy prawa po 6 miesiącach, a decyzja administracyjna ma charakter deklaratoryjny.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) dotyczyła zwrotu kosztów przechowywania pojazdu na parkingu, który po upływie 6 miesięcy od usunięcia z drogi i nieodebrania przez właściciela przeszedł na własność Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że Skarb Państwa powinien ponosić koszty przechowywania od dnia, w którym stał się właścicielem pojazdu z mocy prawa, a nie od daty wydania decyzji administracyjnej. Organ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 130a Prawa o ruchu drogowym. Skarżący organ kwestionował moment przejścia własności na Skarb Państwa oraz moment powstania obowiązku ponoszenia kosztów przechowywania. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, pojazd nieodebrany w ciągu 6 miesięcy od usunięcia uznaje się za porzucony i przechodzi na własność Skarbu Państwa z mocy ustawy. Decyzja naczelnika urzędu skarbowego w tej sprawie ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. NSA potwierdził, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania od momentu upływu 6-miesięcznego terminu od usunięcia pojazdu, niezależnie od daty wydania lub uprawomocnienia się decyzji administracyjnej. Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, a także uznał, że zastosowanie stawek z uchwały rady miejskiej do ustalenia kosztów przechowywania przez Skarb Państwa nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności, jeśli stawki te odzwierciedlają rzeczywiste koszty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania od momentu, gdy pojazd z mocy prawa stał się jego własnością (po upływie 6 miesięcy od usunięcia), a nie od daty prawomocności decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Własność pojazdu przechodzi na Skarb Państwa z mocy ustawy z dniem upływu 6 miesięcy od dnia usunięcia, jeśli pojazd nie zostanie odebrany. Decyzja organu skarbowego w tej sprawie ma charakter deklaratoryjny, potwierdzając stan prawny wynikający z ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.r.d. art. 130a § ust. 10

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.p.e.a. art. 102 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.r.d. art. 130a § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 130a § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.p.r.d. art. 130a § ust. 11

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

u.p.e.a. art. 102 § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 123 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 180

Kodeks cywilny

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów art. § 8 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów art. § 7 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów art. § 3 § ust. 1 lit. c

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. § 3 § ust. 1 lit. a

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. § 3 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdu od momentu przejścia własności z mocy prawa (po 6 miesiącach od usunięcia), a nie od daty prawomocności decyzji administracyjnej. Decyzja organu skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa ma charakter deklaratoryjny. Zastosowanie stawek z uchwały rady miejskiej do ustalenia kosztów przechowywania przez Skarb Państwa nie jest rażącym naruszeniem prawa, jeśli odzwierciedla rzeczywiste koszty.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że Skarb Państwa ponosi koszty dopiero od dnia prawomocności decyzji o przejęciu pojazdu. Organ kwestionował zastosowanie stawek z uchwały rady miejskiej do Skarbu Państwa. Organ zarzucał WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., domagając się stwierdzenia nieważności postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

pojazd usunięty z drogi publicznej i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się – przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, bo może potwierdzać tylko to co nastąpiło z mocy ustawy rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa

Skład orzekający

Anna Łuczaj

sprawozdawca

Jan Paweł Tarno

przewodniczący

Małgorzata Borowiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu przejścia własności pojazdu na Skarb Państwa oraz początku ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów jego przechowywania, a także interpretacja charakteru decyzji administracyjnej w tym zakresie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów na podstawie Prawa o ruchu drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu prawa drogowego i administracyjnego, wyjaśniając odpowiedzialność Skarbu Państwa za koszty związane z pojazdami porzuconymi na drogach, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.

Kiedy Skarb Państwa płaci za Twój porzucony samochód? Wyjaśniamy, od kiedy liczą się koszty parkowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1770/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /sprawozdawca/
Jan Paweł Tarno /przewodniczący/
Małgorzata Borowiec
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I SA/Łd 499/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2006-05-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Anna Łuczaj (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Łd 499/06 w sprawie ze skargi Zakładu D. Sp. z o.o. z/s w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia wynagrodzenia za dozór pojazdu na parkingu za wskazany dodatkowy okres 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Izby Skarbowej w Łodzi na rzecz Zakładu D. Sp. z o.o. z/s w [...] kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 maja 2006 roku, sygn. akt I SA/Łd 499/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w części nie uwzględniającej wynagrodzenia za dozór pojazdu na parkingu za wskazany okres dodatkowy i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi na rzecz Zakładu D[...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 340 złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji podał, że pismem z dnia 20 września 2004 roku Zakład D. Spółka z o.o. z siedzibą w [...], jako podmiot prowadzący parking wystąpiła w oparciu o przepisy art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 roku w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2002 r. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) do Urzędu Skarbowego [...] o zwrot kosztów przechowywania motocykla marki Jawa CZ 350 (nr rej. [...]) przez okres 226 dób w wysokości 15.571,40 zł, przy zastosowaniu stawki w kwocie 68,90 zł za dobę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 102 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) oraz art. 123 § 1 k.p.a. przyznał spółce wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu w wysokości 121,69 zł. Powyższe wynagrodzenie zostało wyliczone za okres od dnia 21 lipca 2004 roku (data otrzymania decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] o przejściu na własność Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu) do dnia odbioru motocykla z parkingu tj. do dnia 2 września 2004 roku (43 doby) przy zastosowaniu stawki 2,83 zł za dobę, ustalonej na podstawie przeciętnej stawki za parkowanie pojazdów na wskazanych innych parkingach znajdujących się na terenie dzielnicy [...]. W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z ustalonym w sprawie stanem faktycznym przedmiotowy pojazd został w dniu 10 czerwca 2003 roku usunięty z drogi publicznej na podstawie dyspozycji nr 00316 Komendy Miejskiej Policji w [...] oraz umieszczony na parkingu prowadzonym przez spółkę. W ocenie organu obciążenie go kosztami parkowania do czasu, gdy nie otrzymał on niezbędnych dokumentów pozwalających na wszczęcie postępowania likwidacyjnego jest nieuzasadnione. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że z uwagi na nieodebranie w./w. pojazdu przez właściciela w okresie sześciu miesięcy, Spółka pismem z dnia 5 stycznia 2004 r. (data wpływu do Urzędu – 19 stycznia 2004 r.) poinformowała o tym fakcie Urząd Skarbowy [...], nie przekazując jednak dokumentów pozwalających na wydanie orzeczenia o przejściu na własność Skarbu Państwa tego pojazdu. W toku postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Skarbowego uzyskał od Policji niezbędne do orzeczenia o przejściu na rzecz Skarbu Państwa dokumenty, tj. dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi publicznej (z uwagi na brak obowiązkowego ubezpieczenia OC) oraz odpis skierowanego do właściciela wezwania do odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego, prowadzonego przez spółkę w [...]. Następnie Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] – po przekazaniu mu akt sprawy – decyzją z dnia 8 lipca 2004 roku wydaną z powołaniem się m.in. na przepisy art. 104 k.p.a. i art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym orzekł o przejściu na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowego pojazdu oraz zwrócił sprawę Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] celem przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Organ po dokonaniu przy udziale biegłego-rzeczoznawcy wyceny wartości tego pojazdu (wartość rynkowa pojazdu została wyceniona na kwotę 50 zł) postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2004 roku postanowił sprzedać pojazd po cenie oszacowania i pojazd w dniu 2 września 2004 r. został sprzedany i odebrany w tym dniu z parkingu.
W złożonym zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] o przyznaniu wynagrodzenia za dozór, Zakład D[...] wnosząc o jego uchylenie zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz postanowień uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] (nr [...]) w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów. Zdaniem strony zgodnie z treścią § 12 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. wydatki związane z przechowywaniem lub sprzedażą ruchomości nie stanowiących własności Skarbu Państwa pokrywa się z kwot uzyskanych ze sprzedaży tych ruchomości, a w przypadku wydatków przekraczających kwotę uzyskaną ze sprzedaży, są one pokrywane z budżetu Państwa, a wysokość należnych opłat za parkowanie winna być ustalona na podstawie wskazanej uchwały Rady Miejskiej w [...] za cały okres od dnia, w którym Skarb Państwa stał się z mocy prawa właścicielem pojazdu. Ponadto według strony powołany przez organ art. 102 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie, albowiem przedmiotowy pojazd nigdy nie był oddany spółce pod dozór, o którym mowa w tym przepisie.
Po rozpatrzeniu zażalenia strony Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie oraz postanowił przyznać wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu w wysokości 9.200 zł. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji przed wydaniem orzeczenia w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdu na podstawie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym winien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające spełnienie warunków przewidzianych w tym przepisie. Stąd też według organu okres naliczania opłat za przechowywanie pojazdu na parkingu, płatnych z budżetu Państwa może być liczony dopiero od dnia otrzymania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] odpowiednich dokumentów, tj. od dnia 3 marca 2004 r. do dnia odbioru pojazdu z parkingu. Jednocześnie organ uznał, że opłata za parkowanie przedmiotowego pojazdu winna być ustalona w oparciu o stawkę w wysokości 50 zł za dobę, wynikającej z uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] (Nr [...]), która to uchwała jest zdaniem tego organu aktem prawnym, o którym mowa w art. 130 § 6 Prawa o ruchu drogowym. Stwierdzono również, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony dotyczący wydania przez organ pierwszej instancji zaskarżonego orzeczenia na błędnej podstawie prawnej, albowiem zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku przedmiotów w postępowaniu administracyjnym, stosuje się odpowiednio przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym jest zamieszczony art. 102 § 2 cytowanej ustawy, powołany w zaskarżonym postanowieniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Zakład D. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w części nieuwzględniającej wynagrodzenie za dozór pojazdu za okres od dnia 11 grudnia 2003 r. do dnia 2 marca 2004 r. i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu rażące naruszenie art. 130a ust. 1, ust. 2 i ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym wniósł o jego zmianę przez uwzględnienie również wynagrodzenia w kwocie 4.150 zł za wskazany okres. Zdaniem strony skarżącej Skarb Państwa stał się właścicielem pojazdu z mocy prawa po upływie sześciu miesięcy od dnia usunięcia go z drogi publicznej i Urząd Skarbowy winien ponieść koszty jego parkowania za cały okres od kiedy Skarb Państwa stał się właścicielem tego pojazdu. Podniesiono także, że przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów nie nakładają na podmiot prowadzący parking obowiązku składania Urzędowi Skarbowemu jakichkolwiek dokumentów poza powiadomieniem, o którym mowa w § 7 ust. 2 tego rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Następnie Dyrektor Izby Skarbowej zawiadomił "iż wycofuje ww. odpowiedź i wnosi o umorzenie przedmiotowego postępowania, z uwagi na uwzględnienie skargi." W uzasadnieniu pisma organ powołał się na załączone nowe postanowienie z dnia 20 czerwca 2005 r., wydane na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), którym uchylono w całości zaskarżone postanowienie z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
W związku z pismem Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi strona skarżąca w piśmie procesowym z dnia 7 lipca 2005 r. wniosła o nieuwzględnienie wniosku organu o umorzenie postępowania oraz podtrzymała skargę.
Postanowieniem z dnia [...] postępowanie przed Sądem w sprawie zostało zawieszone do czasu zakończenia sprawy ze skargi strony na nowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, a następnie w związku z wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 23 listopada 2005 r. (sygn. akt I SA/Łd 954/05) uchylającym to postanowienie, Sąd podjął postępowanie w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylając zaskarżone postanowienie stwierdził, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia [...] podlega uchyleniu, albowiem należy podzielić stanowisko strony skarżącej, iż Skarb Państwa, reprezentowany przez odpowiedni organ skarbowy winien ponieść koszty związane z przechowywaniem pojazdu na parkingu, prowadzonym przez skarżącą spółkę począwszy od dnia, w którym stał się właścicielem przedmiotowego pojazdu.
Odnosząc się do oceny żądania strony skarżącej w zakresie przyznania jej wynagrodzenia od Skarbu Państwa za dozór przedmiotowego pojazdu również za wskazany dodatkowy okres Sąd wskazał, iż z treści obowiązującego od dnia 1 stycznia 2002 roku przepisu art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 515 ze zm.) wynika jednoznacznie, że pojazd usunięty z drogi publicznej w trybie określonym w ust. 1 lub 2 (m.in. z powodu nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia) i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się i pojazd taki przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. W art. 130a ust. 11 wymienionej wyżej ustawy zostało zawarte upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia m.in. trybu postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa i zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. nr 134, poz. 1133 ze zm.) o takim przejęciu orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Przed wydaniem orzeczenia należy powiadomić właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W świetle powyższych uregulowań prawnych należy uznać, że orzeczenie naczelnika właściwego urzędu skarbowego o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, gdyż nie kreuje takiej własności, a jedynie stwierdza o takim przejściu z chwilą wystąpienia zdarzenia, z którym ustawa Prawo o ruchu drogowym wiąże to przejście. Stąd też w takim przypadku Skarb Państwa, reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego stał się właścicielem pojazdu usuniętego w powyższym trybie z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu i należy uznać, że co najmniej od tego dnia obciążają Skarb Państwa wszelkie opłaty związane z przechowywaniem takiego pojazdu.
Powołanie się w rozpoznawanej sprawie przez organy podatkowe na okoliczność, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] otrzymał z Komendy Miejskiej Policji w [...] dokumenty niezbędne do wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z pewnym opóźnieniem, nie może zwalniać organu reprezentującego Skarb Państwa od pokrycia należnych opłat związanych z przechowywaniem przedmiotowego pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżącą spółkę. Rzeczą właściwego organu skarbowego jest przyjęcie takiego trybu postępowania, aby wszystkie podmioty uczestniczące w takich sprawach, a w szczególności Policja, wydająca dyspozycję usunięcia pojazdu, a także podmiot prowadzący parking działały bez zbędnej zwłoki w celu niedopuszczenia do ponoszenia przez Skarb Państwa nieuzasadnionych kosztów przechowywania pojazdów. Podstawowe obowiązki wyżej wymienionych podmiotów zostały określone w przepisach cytowanego wyżej rozporządzenia wykonawczego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w szczególności w § 7 tego rozporządzenia. Zgodnie z § 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia jednostka prowadząca parking w przypadku nieodebrania pojazdu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest obowiązana do powiadomienia o tym właściwego urzędu skarbowego oraz podmiot, wydający dyspozycję usunięcia pojazdu, który to obowiązek w rozpoznawanej sprawie również skarżąca spółka wykonała z pewnym opóźnieniem. Sąd podkreślił, iż odmowa organów podatkowych przyznania skarżącej spółce wynagrodzenia za wskazany dodatkowy okres (mimo braku takiego stwierdzenia w sentencji rozstrzygnięć) wynika jednoznacznie z treści uzasadnień postanowień organów obu instancji (stanowiących integralną część rozstrzygnięć), a także z treści zażalenia strony na orzeczenie organu pierwszej instancji.
W odniesieniu natomiast do kwestii wysokości zwrotu na rzecz skarżącej spółki kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu, żądanie spółki zapłaty przez Skarb Państwa tych kosztów w wysokości wyliczonej w oparciu o stawkę ustaloną w uchwale Rady Miejskiej w [...] z dnia 10 października 2002 r. w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów nie znajduje według oceny Sądu pierwszej instancji wystarczającego uzasadnienia zarówno prawnego jak i faktycznego. Wyznaczenie przez Prezydenta Miasta [...] parkingu prowadzonego przez skarżącą spółkę do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg oraz ustalenie przez Radę Miejską w [...] opłat za usuwanie pojazdów i ich przechowywanie zostało dokonane na podstawie m.in. art. 130 a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, który to przepis zdanie 1 (łącznie z ust. 5 art. 130a ustawy) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r. sygn. akt K. 23/04 został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji RP, z tym, że wymienione przepisy tracą moc obowiązującą z dniem 30 czerwca 2006 r. Ponadto na podstawie analizy i wykładni przepisów art. 130 a ust. 1 – ust. 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym należy uznać, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, o których mowa w ust. 6 tego artykułu oraz w powołanej przez stronę uchwale Rady Miejskiej dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy są odbierane, natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa, na rzecz którego pojazd przechodzi w trybie ust. 10 wymienionego artykułu.
W takim przypadku należy uznać, iż do przechowywania pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżącą spółkę i związanych z tym należności winny zgodnie z § 3 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), a w szczególności art. 102 tej ustawy, określający obowiązki dozorcy oraz wydatki i wynagrodzenie związane z wykonywaniem dozoru nad ruchomością, która przeszła na własność Skarbu Państwa. Sąd pierwszej instancji nie podzielił wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu poglądu Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, iż podstawę prawną do zastosowania w rozpatrywanym przypadku przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi § 3 ust. 1 lit. a cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów, albowiem przepis ten dotyczy wyłącznie ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku, wydanego w wymienionych postępowaniach, która to sytuacja nie zachodzi w tej sprawie. Taką podstawę prawną stanowi, zdaniem Sądu pierwszej instancji przepis § 3 ust. 1 lit. c cyt. rozporządzenia, odnoszący się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie m.in. zrzeczenia się własności lub objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. W myśl art. 180 kodeksu cywilnego właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci. Treść tego przepisu wprost nawiązuje do treści art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiącym, iż pojazd usunięty z drogi publicznej i nieodebrany przez właściciela w terminie 6 miesięcy "uznaje się za porzucony, z zamiarem wyzbycia się". Stąd też prowadzącemu parking, przechowujący pojazdy, które przeszły na własność Skarbu Państwa w trybie art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym przysługuje z mocy prawa jako dozorcy uprawnienie do żądania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Do wyliczenia stosownej kwoty konieczne jest uwzględnienie specyfiki parkingu sprawującego dozór oraz porównanie kosztów dozoru i wynagrodzenia ze stawkami stosowanymi u innych podmiotów prowadzących podobną działalność (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Bd 477/04).
Mimo wyrażonego wyżej poglądu odnośnie nieprzysługiwania skarżącej spółce opłat za przechowywanie przedmiotowego pojazdu w wysokości wynikającej z powołanej uchwały Rady Miejskiej w [...] Sąd pierwszej instancji uznał, że nie jest możliwe uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia Dyrektora Izby Skarbowej. Z wniesionej skargi wynika bowiem, że strona zaskarżyła orzeczenie organu drugiej instancji jedynie w części dotyczącej odmowy przyznania należności za dodatkowy wskazany okres, a przede wszystkim zgodnie z art. 134 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd jest związany zakazem reformationis in peius. Według Sądu pierwszej instancji stwierdzone wady zaskarżonego w części orzeczenia organu nie stanowiły dostatecznej przesłanki skutkującej stwierdzeniem nieważności tego orzeczenia w całości, które to stwierdzenie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organy niewątpliwie spowodowałoby skutki niekorzystne dla strony skarżącej.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę kasacyjną wniósł Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, zaskarżając wyrok w całości.
Strona skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego M. J., zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 134 § 1 i § 2 oraz w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na tym, że Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza jej granice i nie stwierdził nieważności zaskarżonego postanowienia pomimo, iż w sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz pomimo, że zaistniały te przesłanki Sąd przesądził, że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, gdyż jest związany zakazem reformationis in peius, mimo, iż rażąco naruszono prawo w sposób nie dający pogodzić się z wymogami praworządności;
b) art.141 § 4 ustawy p. p. s. a. polegające na rozbieżności pomiędzy podstawą prawną rozstrzygnięcia i treścią uzasadnienia wyroku, gdyż Sąd I instancji uchylił zaskarżone postanowienie zamiast stwierdzić jego nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 pomimo, że w uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że do określenia należności za przechowywanie na parkingu pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa winny mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia l7 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2002 r. Nr 110, poz.968 ze zm.), a w szczególności art. 102 tej ustawy w świetle którego, organ likwidacyjny jest zobowiązany pokryć na żądanie dozorcy - prowadzącego parking, na którym przechowywany był pojazd stanowiący własność Skarbu Państwa zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór , oraz że organ likwidacyjny, przyznając koszty za przechowywanie pojazdu, nie jest związany postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów, wydanej na podstawie art. 130a ust.6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a także pomimo, że Sąd stwierdził, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, o których mowa w art. 130a ust.6 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz w powołanej uchwale Rady Miejskiej, dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy są odbierane, natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa, na którego rzecz pojazd przechodzi w trybie art. 130a ust. 10, czyli zastosowano niewłaściwe przepisy prawa materialnego, co niewątpliwie jest rażącym naruszeniem prawa, tym bardziej, że kwestie zwrotu kosztów na podstawie prawnej zastosowanej w wyniku błędu organów są regulowane w sposób zasadniczo odmienny niż to przewidują właściwe przepisy;
2) naruszenie prawa materialnego tj. art.130a ust. 10 w związku z art.130a ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2003r., Nr 58, poz.515 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz. U Nr 134, poz. 1133) w sprawie usuwania pojazdów polegające na jego błędnej wykładni w./w. przepisów poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa, reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, stał się właścicielem pojazdu usuniętego z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu podczas, gdy z treści przepisu wynika, że z upływem 6m-cy od usunięcia pojazdu i nieodebrania go przez właściciela pojazd "uznaje się za porzucony, z zamiarem wyzbycia się" i że przepis przesądza jedynie zasadę, zgodnie z którą pojazd porzucony z zamiarem wyzbycia się przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy oraz poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa jest zobowiązany zwrócić dozorcy konieczne wydatki za dozór pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa z upływem 6 m- cy od dnia jego usunięcia, a nie od dnia uprawomocnienia się decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa podczas, gdy wydanie w./w. decyzji musi być poprzedzone wyczerpaniem przewidzianej przez przepisy procedury przejęcia.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego wg norm przepisanych.
Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, ocena wyrażona przez Sąd w uzasadnieniu wyroku uzasadnia wniosek, że doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji Sąd powinien stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, ponieważ oparto je na podstawie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, w którym brak jest uregulowań dotyczących opłat za parkowanie pojazdów, które przeszły na rzecz Skarbu Państwa. W tej sytuacji nieuprawnione i sprzeczne z treścią art.134 § 2 ustawy p.p.s.a jest także stanowisko Sądu, że nie mógł wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego. Ponadto Sąd, pomimo zauważenia w zaskarżonym wyroku braku podstaw do zastosowania art. 130a ust. 6 oraz pomimo przesądzenia, że w świetle art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w związku z treścią § 3 ust. 1 lit. c/ powołanego rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy są odbierane, natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa, na którego rzecz pojazd przechodzi w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym – uchylił postanowienie zamiast stwierdzić w całości jego nieważność. Zastosowanie w sprawie przepisu, który zobowiązuje organ likwidacyjny do pokrywania opłat za parkowanie pojazdu w wysokości 50 zł za dobę i który, jak stwierdził Sąd, nie ma zastosowania do Skarbu Państwa, zamiast przepisu z zupełnie innej ustawy, który zobowiązuje organ likwidacyjny do zwrotu dozorcy koniecznych wydatków, stanowi niewątpliwie rażące naruszenie prawa, które uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości. W zaskarżonym wyroku Sąd przesądził, że Skarb Państwa automatycznie z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi publicznej staje się z mocy prawa z tym dniem właścicielem pojazdu. Tymczasem z treści powołanego przepisu wynika jedynie, że z upływem terminu, o którym mowa, pojazd uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Z treści przepisu wynika, że taki pojazd z mocy prawa przechodzi na rzecz Skarbu państwa z mocy ustawy, nie wskazuje on jednak terminu, z jakim następuje przejście własności. Jednocześnie ustawodawca w art. 130a ust. 11 Prawa o ruchu drogowym przewidział wydanie przepisów wykonawczych określających procedurę przejęcia. W związku z powyższym zasadne jest stanowisko, zgodnie z którym dopiero po wyczerpaniu przez naczelnika urzędu skarbowego szczegółowej procedury możliwe jest wydanie decyzji w sprawie przejęcia pojazdu przez Skarb Państwa, a stanowisko Sądu, że przejście własności następuje automatycznie z upływem 6 miesięcy jest nieuprawnione. W konsekwencji powyższego, także od momentu uprawomocnienia się decyzji w sprawie przejęcia pojazdów dopuszczalne jest obciążenie organu likwidacyjnego koniecznymi wydatkami związanymi z dozorem pojazdu. W myśl bowiem § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów, usunięcie pojazdu z drogi polega na wydaniu dyspozycji wyznaczonej przez starostę jednostce. Stosownie natomiast do § 5 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu winien powiadomić o tym niezwłocznie właściciela pojazdu. W przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie 6 miesięcy, jednostka prowadząca parking w myśl § 7 ust. 2 wymienionego wyżej rozporządzenia powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Nie ulega wątpliwości, iż przed wydaniem orzeczenia w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa pojazdów usuniętych z drogi i nieodebranych przez właściciela w ciągu 6 m-cy, organ je wydający winien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające w szczególności fakt nie odebrania pojazdu przez jego właściciela. Dopiero wtedy pojazd może być uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Warunkiem nieodzownym do ustalenia, że sytuacja taka wystąpiła, jest skuteczne skierowanie do właściciela wezwania do odebrania pojazdu oraz informacja, że wezwany nie zastosował się do jego treści bądź zrzekł się prawa własności. Dopiero wtedy pojazd może być uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się i dopiero taka sytuacja umożliwia wydanie przez naczelnika urzędu skarbowego decyzji o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, który staje się pierwotnym właścicielem tego pojazdu. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w zaskarżonym wyroku niezasadnie uznał, że Skarb Państwa z upływem 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi automatycznie staje się z tym dniem z mocy prawa właścicielem pojazdu i od tego dnia jest zobowiązany pokryć dozorcy uzasadnione wydatki związane z jego przechowywaniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Strona skarżąca naruszenia przepisów postępowania upatruje w rozbieżności między treścią sentencji wyroku a jego uzasadnieniem, wyrażającej się w tym, iż Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżone postanowienie zamiast wyjść poza granice skargi i stwierdzić nieważność postanowienia. Zarzuty te należy uznać za chybione, a to z następujących względów.
Zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej, jest rezultatem przeprowadzenia przez Sąd kontroli administracji publicznej. W ujęciu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawę prawną wyroku sądu administracyjnego stanowią te jej przepisy, które określają sposób rozstrzygnięcia sprawy w zależności od wyników postępowania sądowego (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M.Niezgóda-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 332).
Przedstawienie podstawy prawnej wyroku oraz jej wyjaśnienie polega na wskazaniu nie tylko przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny, ale także na wyjaśnieniu, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy. Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia zarówno w przypadku, gdy brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, jak i w przypadku, gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, przy czym nie każde naruszenie tego przepisu może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd pierwszej instancji, powołując się na dokonaną analizę prawną i wykładnię przepisów uznał, iż w zaskarżonym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 31 marca 2005 roku nie doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stanowisku temu nie można odmówić trafności. Przypomnieć bowiem należy, iż "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa" Utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być identyfikowane z naruszeniem podstawy prawnej decyzji. Dla stwierdzenia nieważności decyzji /postanowienia/ niezbędna jest ocena naruszenia jej podstawy prawnej jako rażącego w świetle całokształtu okoliczności sprawy z uwzględnieniem konsekwencji prawnych wynikających z zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego. Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96, z dnia 21 października 1992 r. sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, z. 1, poz. 23; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 1994 roku, sygn. akt III ARN 15/94, OSNAP 1994/3/36, z dnia 20 grudnia 1994 roku, sygn. akt III ARN 71/94, OSNAP 1995/13/156 ).
W odniesieniu do postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 31 marca 2005 roku – jak zasadnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - tego rodzaju sytuacja nie występuje. Skoro do takiego wniosku Sąd pierwszej instancji doszedł w następstwie dokonania analizy i wykładni przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruch drogowym (Dz. U. z 2003 roku Nr 58, poz. 515 ze zm.), ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 roku Nr 110, poz. 968 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 roku w sprawie usuwania pojazdów, Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.), to nie mógł – wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną - jednocześnie uznać, iż przepisy stanowiące podstawę prawną zaskarżonego postanowienia są jasne i oczywiste a ich naruszenie nosi znamiona rażącego naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 102 § 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 roku Nr 110, poz. 968 ze zm.) organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Treść normy prawnej zawartej w tym przepisie, ani żaden inny przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości przedmiotowej należności. Nie ulega natomiast wątpliwości, że należność ta winna odpowiadać wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu.
Podzielić należy pogląd Sądu pierwszej instancji, że opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami art.130a ustawy i wprost nie mają zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w ust. 10 art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Niemniej jednak, jeśli organ administracji przy ustalaniu w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór posiłkując się ustaleniami uchwały rady powiatu – w niniejszej sprawie uchwały Rady Miasta [...] z [...] Nr [...] w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywanie tych pojazdów – zastosuje stawkę opłat za parkowanie wynikającą z tej uchwały to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi to podstawy do stwierdzenia nieważności orzeczenia organu. Tak więc, jeśli organ administracji uznał, że stawka z uchwały odzwierciedla wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór to nie ma podstaw do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia z tego tylko powodu, że organ zastosował stawkę opłat z uchwały, która nie odnosi się bezpośrednio do Skarbu Państwa, albowiem nie oznacza to automatycznie, że uchwała nie odpowiada kosztom przechowywania pojazdu stanowiącego własność Skarbu Państwa. Wnoszący skargę kasacyjną w żaden sposób nie wykazał też, aby wyliczone przy zastosowaniu omawianej stawki opłat za parkowanie należności dla dozorującego odbiegały od rzeczywistych kosztów parkowanie pojazdu Skarbu Państwa.
Nie można także podzielić zarzutu skargi kasacyjnej o naruszeniu prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10 w związku z art. 130a ust. 11 ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów przez błędną wykładnię tych przepisów.
Przepis art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 roku Nr 58, poz. 515 ze zm.) stanowi, iż pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się – przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.
A zatem, upływ 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu powoduje, że nieodebrany w tym terminie pojazd staje się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa. Wprawdzie w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz. U. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) jest mowa, że o "przejęciu" na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego co mogłoby sugerować, iż decyzja wydana w tym trybie ma dla powstania po stronie Skarbu Państwa tytułu własności pojazdu znaczenie konstytutywne, lecz w świetle postanowień przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie ulega wątpliwości, że decyzja ta ma wyłącznie charakter deklaratoryjny, bo może potwierdzać tylko to co nastąpiło z mocy ustawy - art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1185/05, nie publik.).
W tym stanie prawnym błędny jest pogląd organu, iż obowiązek ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów dozoru powstaje dopiero z dniem kiedy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa stała się prawomocna, gdyż dopiero z tym dniem – zdaniem organu - przechodzi na rzecz Skarbu Państwa własność usuniętego i nieodebranego przez właściciela pojazdu.
Zasadne jest natomiast stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa spornych kosztów dozoru jest moment, w którym upłynął 6 - miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu, a dla ustalenia początkowego terminu, od jakiego Skarb Państwa winien ponosić opłaty za przechowywanie pojazdu nie ma zatem znaczenia kiedy organ skarbowy otrzymał dokumenty niezbędne do wszczęcia procedury dotyczącej wydania decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI