I OSK 177/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie o zasiłek rodzinny, uznając, że brak uwierzytelnionej kopii dowodu osobistego uniemożliwia wszczęcie postępowania.
Skarga kasacyjna dotyczyła sprawy o zasiłek rodzinny, gdzie organ pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu braku wymaganych dokumentów, w tym uwierzytelnionej kopii dowodu osobistego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na bezczynność organu. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że brak dokumentu tożsamości uniemożliwia wszczęcie postępowania, nawet jeśli inne braki zostałyby uzupełnione.
Sprawa dotyczyła wniosku o zasiłek rodzinny złożonego przez A. J., który nie uzupełnił wszystkich wymaganych dokumentów, w tym uwierzytelnionej kopii dowodu osobistego. Organ pozostawił wniosek bez rozpoznania, co zostało potwierdzone przez WSA w Lublinie. A. J. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia dotyczącego świadczeń rodzinnych. Skarżący argumentował, że brak wymaganych dokumentów nie może skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że brak uwierzytelnionej kopii dokumentu stwierdzającego tożsamość wnioskodawcy uniemożliwia wszczęcie postępowania, nawet jeśli inne braki zostałyby uzupełnione. Podkreślono, że ustalenie tożsamości wnioskodawcy jest podstawowym obowiązkiem organu przed wszczęciem postępowania o przyznanie świadczeń.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak uwierzytelnionej kopii dokumentu stwierdzającego tożsamość wnioskodawcy uniemożliwia wszczęcie postępowania o przyznanie świadczeń, co skutkuje bezskutecznością żądania wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
Ustalenie tożsamości wnioskodawcy jest podstawowym obowiązkiem organu przed wszczęciem postępowania. Brak dokumentu potwierdzającego tożsamość oznacza, że wniosek nie pochodzi od legitymowanego podmiotu, co czyni żądanie wszczęcia postępowania bezskutecznym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
u.ś.r. art. 23 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 23 § 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 23 § 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 23 § 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24a § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
rozp. M.P.S. art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne
rozp. M.P.S. art. 2 § 2
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne
rozp. M.P.S. art. 12 § 2
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne
rozp. M.P.S. art. 12 § 3
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne
rozp. M.P.S. art. 12 § 4
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 210
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 258
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 261
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak uwierzytelnionej kopii dokumentu stwierdzającego tożsamość wnioskodawcy uniemożliwia wszczęcie postępowania o przyznanie świadczeń. Ustalenie tożsamości wnioskodawcy jest podstawowym obowiązkiem organu przed wszczęciem postępowania.
Odrzucone argumenty
Przepisy rozporządzenia nie przewidują sankcji pozostawienia wniosku bez rozpoznania w przypadku nieuzupełnienia wymaganych dokumentów (w tym dokumentu tożsamości).
Godne uwagi sformułowania
brak dokumentu określającego w sposób nie budzący wątpliwości tożsamości wnioskodawcy nie pozwala na uznanie, że wszczęte zostało postępowanie żądanie wszczęcia postępowania jest bezskuteczne, nie zostało bowiem złożone przez legitymowany do tego podmiot
Skład orzekający
Irena Kamińska
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Stankowski
członek
Małgorzata Borowiec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność wymogu posiadania dokumentu tożsamości przy składaniu wniosków o świadczenia, konsekwencje nieuzupełnienia braków formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o świadczenia rodzinne i wymogów formalnych. Interpretacja przepisów mogła ulec zmianie po nowelizacji ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z wnioskiem o świadczenia, ale pokazuje, jak ważne są formalne wymogi w postępowaniu administracyjnym.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 177/09 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2009-08-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-02-13 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Irena Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/ Jerzy Stankowski Małgorzata Borowiec Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane II SAB/Lu 63/08 - Wyrok WSA w Lublinie z 2008-11-06 Skarżony organ Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 3 § 1 pkt 8, art. 149, art. 209, art. 210, art. 258-261 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec NSA Jerzy Stankowski Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt II SAB/Lu 63/08 w sprawie ze skargi A. J. na bezczynność Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Puławach w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłku oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt II SAB/Lu 63/08 oddalił skargę A. J.na bezczynność Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłków rodzinnych i dodatków do zasiłku. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w dniu 30 lipca 2008 r. A. J. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci: Ł. J., M. J. oraz K. J.. Do wniosku dołączył kserokopię dowodu osobistego wydanego 7 czerwca 1977 r., kserokopie skróconych aktów urodzenia dzieci, orzeczenie o niepełnosprawności syna K. oraz zaświadczenie Urzędu Skarbowego w P. o wysokości dochodu uzyskanego w 2007 r. Pismem z dnia 5 sierpnia 2008 r., powołując się na art. 23 ust. 4 pkt 4 lit. f/ ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz § 12 ust. 3 i § 2 ust. 2 pkt 1, 4, 6c i 6d rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie do 17 września 2008 r. poprzez złożenie: 1. Zaświadczenia o uczęszczaniu do szkoły w roku szkolnym 2008./2009 dzieci Ł. J. i M.J.; 2. Oświadczenia A. J. (żony wnioskodawcy) o wysokości uzyskanego dochodu w 2007 r. dotyczącego dochodów od osób rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; 3. Oświadczenia A. J. o wysokości uzyskanego w 2007 r. dochodu niepodlegającego opodatkowaniu; 4. Uwierzytelnionej kopii dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby wnioskodawcy. W piśmie zawarto też pouczenie, iż niezastosowanie się do wezwania spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. W terminie zakreślonym do uzupełnienia wniosku A. J. złożył zaświadczenie potwierdzające naukę Ł.J. w szkole w roku szkolnym 2008/2009 oraz zaświadczenie, że K.J. otrzymał promocje do klasy trzeciej w roku szkolnym 2008/2009, a także zaświadczenie, iż M. J. będzie uczennicą pierwszej klasy w roku 2008/2009. Ponadto oświadczył, iż jest w posiadaniu jedynie dowodu osobistego wydanego (...) czerwca 1977 r. W dniu 2 września 2008 r. wnioskodawca złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na bezczynność organu pierwszej instancji. Pismem z dnia 18 września 2008 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. powiadomił wnioskodawcę, iż postanawia pozostawić przedmiotowy wniosek bez rozpatrzenia. Uzasadniając powyższe stanowisko organ wskazał, iż mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, A. J. nie złożył uwierzytelnionej kopii dokumentu stwierdzającego jego tożsamość oraz zaświadczenia o uczęszczaniu dziecka M. J. do szkoły w roku szkolnym 2008/2009. Jednocześnie postanowieniem z dnia 19 września 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało złożone zażalenia na bezczynność organu za nieuzasadnione. Po otrzymaniu powyższych rozstrzygnięć A. J. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., który nie rozpoznał jego wniosku z dnia 30 lipca 2008 r. dotyczącego przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oraz nie uwzględnił jego oświadczeń dotyczących braku winy w uzupełnieniu żądanych zaświadczeń. Nadto podniósł, iż mimo dostarczenia w dniu 30 września 2008 r. wszystkich niezbędnych dokumentów wniosek jego nie został rozpatrzony. W związku z powyższym wniósł o przywrócenie wypłaty należnych jego dzieciom zasiłków. Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Sąd ten wskazał, iż w zakresie przyznawania świadczeń rodzinnych (do których zalicza się zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego) sposób i formę wszczęcia postępowania regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). Stosownie do treści § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, zwanego dalej "wnioskiem o zasiłek rodzinny". Podmioty uprawnione do złożenia takiego wniosku wskazuje art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W opinii Sądu pierwszej instancji przedmiotowa regulacja jednoznacznie wskazuje, iż sprawę administracyjną dotyczącą przyznania świadczenia rodzinnego rozpoczyna wyłącznie wniosek uprawnionego podmiotu. Wniosku takiego za stronę nie może złożyć nikt inny, w szczególności czynności tej nie może dokonać organ administracyjny posiadający kompetencje w zakresie przyznawania świadczeń rodzinnych. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak i ww. rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne w sposób jasny określają bowiem wymagania, jakim ma odpowiadać wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w przypadku nieuzupełnienia złożonego wniosku o wymagane dokumenty, żądanie wszczęcia postępowania jest bezskuteczne, nie dochodzi więc w ogóle do wszczęcia postępowania. Nie jest w takim przypadku możliwe wydanie jakiejkolwiek decyzji. Sąd pierwszej instancji uznał zatem, iż organ postąpił w sposób prawidłowy stwierdzając, iż przywołane przepisy rozporządzenia stanowią, że przed złożeniem przez stronę kompletnego wniosku pod względem formalnym postępowanie administracyjne się nie toczy, wniosek nie jest rozpatrywany i w przypadku nieuzupełnienia w dalszym ciągu rozpatrywany być nie może (pozostawia się bez rozpatrzenia). Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż A. J. złożył w dniu 30 lipca 2008 r. wniosek o ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku na dzieci: Ł., M. i K. Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych i ww. rozporządzenia wnioskodawca obowiązany jest do dołączenia do wniosku: zaświadczenia o uczęszczaniu dziecka do szkoły (art. 23 ust. 4 pkt 4 lit. f/ ustawy), oświadczenia członków rodziny o wysokości uzyskanych dochodów w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy od osób rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (§ 2 ust. 2 pkt 6 lit. c/ rozporządzenia), oświadczenia członków rodziny o wysokości uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochodu niepodlegającego opodatkowaniu (§ 2 ust. 2 pkt 6 lit. d/ rozporządzenia) oraz uwierzytelnionej kopii dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Bezspornym w ocenie Sądu pierwszej instancji jest, iż wniosek skarżącego z dnia 30 lipca 2008 r. nie zawierał wszystkich wskazanych załączników. Sąd ten uznał zatem, iż zasadnie organ pismem z dnia 5 sierpnia 2008 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku, wskazując szczegółowo na kwestie wymagające uzupełnienia. Jednocześnie pouczono go, iż niezastosowanie się do wezwania spowoduje, że wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego pozostanie nie rozpatrzony. Powyższe wezwanie zostało skarżącemu doręczone w dniu 26 sierpnia 2008 r. Jak wynika z akt sprawy tego samego dnia skarżący stawił się w siedzibie organu i oświadczył, że posiada jedynie dowód osobisty wydany (...) czerwca 1977 r. Natomiast w dniu 28 lipca 2008 r. skarżący złożył zaświadczenie potwierdzające naukę Ł. J.w szkole w roku szkolnym 2008/2009 oraz zaświadczenie, że K.J. otrzymał promocję do klasy trzeciej w roku szkolnym 2008/2009, a także zaświadczenie, iż M. J.będzie uczennicą pierwszej klasy w roku 2008/2009. Sąd pierwszej instancji stwierdził zatem, iż oczywistym jest, że A. J. nie złożył uwierzytelnionej kopii dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny. Wobec powyższego zdaniem Sądu pierwszej instancji Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w sposób prawidłowy pismem z dnia 18 września 2008 r. poinformował skarżącego o pozostawieniu wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego bez rozpatrzenia. Odnośnie kopii dokumentu potwierdzającego tożsamość skarżącego, Sąd pierwszej instancji wskazał, że została dołączona do wniosku dopiero w dniu 6 października 2008 r., a zatem po upływie wyznaczonego przez organ terminu. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, iż zasadnie organ uznał, że dołączona do wniosku kserokopia "książeczkowego" dowodu osobistego skarżącego nie mogła zostać uznana za uwierzytelnioną kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość wnioskodawcy. Sąd ten wskazał, iż dowody osobiste tego rodzaju straciły ważność z dniem 31 marca 2008 r. W związku z tym posługiwanie się nimi po tej dacie jest bezskuteczne. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie byłoby niezbędne żądanie od skarżącego zaświadczenia o uczęszczaniu jego córki M. J. do szkoły, gdyby sprawa mogła być zakończona przed dniem 1 września 2008 r. W takim przypadku wystarczające byłoby złożenie zaświadczenia z 28 sierpnia 2008 r. o przyjęciu ww. do III Liceum Ogólnokształcącego w P.. Po rozpoczęciu roku szkolnego okoliczność faktycznego uczęszczania dziecka do szkoły mogłaby zostać ewentualnie sprawdzona. Sąd pierwszej instancji nie zgodził się także z twierdzeniem skarżącego, iż nie ponosi on winy w "uzupełnieniu zaświadczeń". Jak wynika z akt sprawy zaświadczenie o uczęszczaniu przez córkę M. zostało sporządzone w dniu 17 września 2008 r., a zatem w ostatnim dniu wyznaczonego na uzupełnienie wniosku terminu. Odnośnie braku posiadania ważnego dowodu osobistego, Sąd pierwszej instancji uznał, iż to skarżący ponosi za to wyłączną winę. Ponadto mógł w zakreślonym terminie złożyć uwierzytelnioną kserokopię prawa jazdy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. J. zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. Naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwaną w dalszej części skargi P.p.s.a., czyli: a) naruszenie art. 149 P.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w związku z § 2 ust. 3 oraz § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r., Nr 105, poz. 881 ze zm.) wydanego na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 228 poz. 2255 ze zm.) poprzez ich błędne zastosowanie i zaniechanie przeprowadzenia kontroli działalności Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej pod kątem legalności, co skutkowało błędnym oddaleniem skargi na bezczynność organu administracji, który to organ nie orzekał merytorycznie w przedmiocie wniosku skarżącego A. J.i pozostawił go bez rozpoznania z uwagi na brak wymaganych dokumentów w sytuacji, gdy w postępowaniu w sprawach o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego brak jest podstawy prawnej uprawniającej organ do odstąpienia od rozpoznania wniosku w przypadku nieprzedłożenia przez stronę wszystkich wymaganych załączników wniosku. Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, iż nie zostały one zapłacone w całości ani w części. W motywach skargi kasacyjnej skarżący wskazał, iż stanowisko Sądu pierwszej instancji dotyczące oddalenia jego skargi jest błędne i pozostaje w jaskrawej sprzeczności z przepisami rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 881 ze zm.). Żaden przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje bowiem, iż złożenie wniosku bez wszystkich wymaganych dokumentów i nieuzupełnienie tego braku przez stronę może skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Analiza przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne wskazuje, iż w postępowaniu o zasiłek rodzinny ustawodawca wprowadził regulację szczególna, która wyłącza stosowanie art. 64 § 2 K.p.a. Zgodnie bowiem z treścią § 12 ust. 3 rozporządzenia w przypadku, gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia rodzinne przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Cytowany przepis nie przewiduje jednak sankcji pozostawienia wniosku bez rozpoznania w sytuacji, gdy wnioskodawca, w zakreślonym terminie nie złoży wymaganych załączników wniosku. Skarżący zauważył, iż tego rodzaju rygor ustawodawca przewidział w § 12 ust. 2 rozporządzenia, tj. w wypadku niezastosowania się przez stronę do wezwania dotyczącego uzupełnienia lub poprawienia samego wniosku. W ocenie skarżącego przepis § 12 ust. 2, a w szczególności zawarta w nim sankcja, nie może być stosowana w przypadkach o jakich mowa § 12 ust. 3. Oba przepisy odnoszą się bowiem do dwóch zupełnie odmiennych rodzajów "braków" wniosku. Przepis § 12 ust. 3 nie zawiera też żadnego odesłania do ust. 2 tegoż paragrafu. Stąd też jakiekolwiek próby "odpowiedniego" stosowania § 12 ust. 2 w tym wypadku nie znajdują jego zdaniem podstaw prawnych. Mając na względzie powołane wyżej okoliczności skarżący podniósł, iż ustawodawca w sytuacji określonej w § 12 ust. 3 nie dopuścił możliwości pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pogląd ten znajduje dalsze uzasadnienie w treści § 12 ust. 4 rozporządzenia, który to przepis stanowi, iż "w przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest niewydanie dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym terminie oraz osoba może to udokumentować, świadczenia rodzinne przysługują począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony". Skarżący zatem przyjął, iż jeżeli strona nie dostarczy wymaganego dokumentu z innych przyczyn niż te określone w § 12 ust. 4, świadczenia rodzinne mogłyby jej przysługiwać co najwyżej od miesiąca, w którym dokumenty zostały złożone. Oznacza to jego zdaniem, iż konsekwencją braku koniecznego dokumentu nie może być pozostawienie wniosku bez rozpoznania, a co za tym idzie, organ był więc zobligowany rozpoznać wniosek i wydać stosowaną decyzję. Skarżący podniósł, iż Sąd pierwszej instancji nie wskazał podstawy prawnej, która uprawniała organ do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż skarżący nie przedłożył w terminie dokumentu potwierdzającego tożsamość, co wykluczało nadanie sprawie dalszego biegu. Skarżący podniósł, iż pogląd tej mógłby zostać uznany za prawidłowy jedynie na gruncie art. 64 § 2 K.p.a. Sąd pominął jednak fakt, iż w postępowaniu w przedmiocie przyznania świadczenia rodzinnego istnieje regulacja szczególna, która wyklucza stosowanie tegoż przepisu oraz która nie daje podstaw do pozostawienia wniosku bez rozpoznania w sytuacji, gdy strona nie przedłoży wszystkich wymaganych dokumentów. Powyższe w ocenie skarżącego oznacza, iż Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził kontroli działalności organu w sposób prawidłowy, co stanowi o naruszeniu art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a oraz w sposób nieuzasadniony orzekł o oddaleniu skargi na bezczynność organu, podczas gdy powinien on ją uwzględnić i wydać wyrok zgodnie z art. 149 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Skarżący zarzuca naruszenie art. 3 § 1 pkt 8, art. 149 P.p.s.a. i art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z § 12 ust. 3 i § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne podnosząc, że § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia dotyczący złożenia wniosku bez wymaganych dokumentów nie przewiduje sankcji określonej w § 12 ust. 2 zd. drugie w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Uwagę tę uznać należy za trafną i wskazać, że od dnia 2 stycznia 2009 r. wszedł w życie przepis art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że niezastosowanie się do wezwania o uzupełnienie brakujących dokumentów skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Jednak w dacie złożenia skargi na bezczynność oraz w dacie wyrokowania przepis ten jeszcze nie obowiązywał i zarzut skargi kasacyjnej mógłby odnieść zamierzony skutek gdyby nie fakt, iż jednym z dokumentów, który nie został załączony do wniosku była uwierzytelniona kopia dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek rodzinny. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację przedstawioną przez Sąd pierwszej instancji co do niemożności prowadzenia postępowania w tej sytuacji. Brak dokumentu określającego w sposób nie budzący wątpliwości tożsamości wnioskodawcy nie pozwala na uznanie, że wszczęte zostało postępowanie o przyznanie świadczeń pomocy społecznej. Ponadto wskazać należy na to, że postępowanie o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych jest zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych postępowaniem wszczynanym na wniosek konkretnego wskazanego w ustawie podmiotu. Ustalenie czy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej jest zatem podstawowym obowiązkiem organu, któremu z kolei przy braku takiego pozytywnego ustalenia nie wolno wszcząć postępowania o ustalenie prawa do świadczeń. Obowiązek wykazania swojej legitymacji do złożenia wniosku wynika zarówno z art. 23 ust. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jak i z § 2 ust. 2 pkt 1 wydanego na podstawie przepisów ustawy rozporządzenia wykonawczego. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji nieuzupełnienie w omawianej sytuacji wniosku o żądany dokument, powoduje że żądanie wszczęcia postępowania jest bezskuteczne, nie zostało bowiem złożone przez legitymowany do tego podmiot. Wszystko to czyni zarzuty skargi kasacyjnej nieusprawiedliwionymi. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu za reprezentowanie skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI