I OSK 1767/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Rady Miejskiej Ł. od wyroku WSA w Białymstoku, potwierdzając niezgodność z prawem uchwały w sprawie scalenia i podziału nieruchomości.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Miejskiej Ł. od wyroku WSA w Białymstoku, który stwierdził niezgodność z prawem uchwały Rady w sprawie scalenia i podziału nieruchomości. WSA uznał, że uchwała narusza przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące obowiązku złożenia wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej przystąpienia do scalenia oraz dotyczące wydzielania działek pod drogi i ich własności. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając argumentację WSA co do naruszenia przepisów dotyczących scalenia i podziału nieruchomości oraz kwestii własności wydzielonych działek.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miejskiej Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który stwierdził niezgodność z prawem uchwały Rady w sprawie scalenia i podziału nieruchomości. WSA uznał, że uchwała naruszała przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 102 ust. 5 (brak wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej) i art. 105 ust. 1 i 4 (nieprawidłowe wydzielenie i przypisanie własności działek pod drogi). WSA wskazał również na naruszenie granic działki należącej do Polskiego Związku Działkowców. Rada Miejska Ł. zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o drogach publicznych, a także naruszenie przepisów postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania były nieuzasadnione z powodu braku ich właściwego uzasadnienia w skardze kasacyjnej. Odnosząc się do prawa materialnego, NSA potwierdził, że WSA prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy art. 102 ust. 5 i art. 105 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując na wątpliwości co do proporcjonalności pomniejszenia nieruchomości, wydzielenia działek budowlanych jako ekwiwalentu dróg oraz przejścia na własność gminy działek, które nie były nowymi drogami. NSA uznał również, że WSA nie naruszył przepisów postępowania, dopuszczając do udziału w sprawie Polski Związek Działkowców, gdyż miał on interes prawny w sprawie, a naruszenie granic jego działki wpływało na prawidłowość scalenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, narusza.
Uzasadnienie
WSA stwierdził naruszenie art. 102 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ w trakcie postępowania scaleniowego dokonano regulacji stanu własnościowego dwóch nieruchomości, nie składając jednocześnie wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej przystąpienia do scalenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.g.n. art. 102 § ust. 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Obowiązek złożenia wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości.
u.g.n. art. 105 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomniejszenie powierzchni nieruchomości objętych scaleniem o powierzchnię niezbędną do wydzielenia działek pod nowe drogi lub poszerzenie istniejących, proporcjonalnie do powierzchni.
u.g.n. art. 105 § ust. 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Działki gruntu wydzielone pod nowe drogi lub poszerzenie istniejących przechodzą z mocy prawa na własność gminy.
Pomocnicze
u.d.p. art. 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja drogi publicznej.
P.p.s.a. art. 33 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania dotyczące skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, orzeka z urzędu.
P.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie niezgodności uchwały z prawem.
P.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o nieważności uchwały.
u.s.g. art. 94 § § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Przesłanki stwierdzenia nieważności uchwały.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 102 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez brak złożenia wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej przystąpienia do scalenia. Naruszenie art. 105 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące nieprawidłowego wydzielenia działek pod drogi i przypisania ich własności. Naruszenie granic działki Polskiego Związku Działkowców w trakcie postępowania scaleniowego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Miejskiej Ł. dotycząca błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o drogach publicznych. Argumentacja Rady Miejskiej Ł. dotycząca naruszenia przepisów postępowania, w tym dopuszczenia do udziału w sprawie podmiotu nieposiadającego interesu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie jest związany granicami skargi kasacyjnej, a zatem podstawami i ich uzasadnieniem. Przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była uchwała w sprawie scalenia i podziału nieruchomości i w tym przedmiocie Sąd nie mógł dokonywać badania co do prawidłowości określenia charakteru prawnego nieruchomości objętych scaleniem i podziałem. Prawidłowość zakwalifikowania danych nieruchomości jako drogi publiczne może być badana w postępowaniu tej materii dotyczącym, a niedopuszczalna jest taka ocena w postępowaniu, które ma inny przedmiot.
Skład orzekający
Janina Antosiewicz
przewodniczący
Grażyna Radzicka
członek
Joanna Runge - Lissowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących scalania i podziału nieruchomości, w szczególności obowiązków organów wykonawczych, zasad wydzielania dróg oraz kwestii własnościowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałami rad gmin w przedmiocie scalania i podziału nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii związanych z gospodarką nieruchomościami, w tym scalaniem gruntów i tworzeniem dróg, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Naruszenie procedury scalania nieruchomości: NSA potwierdza nieprawidłowości w uchwale Rady Miejskiej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 1767/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-02-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-11-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grażyna Radzicka Janina Antosiewicz /przewodniczący/ Joanna Runge - Lissowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Scalanie gruntów Sygn. powiązane II SA/Bk 61/07 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2007-07-12 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603 art. 102, art. 104 i 105 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie NSA Grażyna Radzicka Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 61/07 w sprawie ze skargi Wojewody P. na uchwałę Rady Miejskiej Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie scalenia i podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 12 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Bk 61/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu skargi Wojewody P. stwierdził, że zaskarżona przez niego uchwała Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] jest niezgodna z prawem. Uchwała ta w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, poprzedzona została uchwałą tej Rady z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w sprawie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości położonej w Ł. przy szosie do M., w sąsiedztwie ogrodów działkowych, obejmującą scalenie i podział nieruchomości oznaczonych nr: 12403, 12404, 12405, 12406, 12407, 12408 i 124o9. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd przedstawił, że Wojewoda P. zarzucił uchwale z dnia [...] grudnia 2005 r. naruszenie art. 102 ust. 5 i art. 105 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), polegające na tym, że: – pomimo wynikającego z art. 102 ust. 5 nakazu złożenia przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej przystąpienia do scalenia i podziału, w dniu [...] grudnia 2005 r. została założona księga wieczysta dla działek nr 12403 i 12404, a dnia [...] października 2005 r. Miasto Ł. skierowało do Wojewody P. wniosek o wyrażenie zgody na darowiznę tych działek na rzecz miasta; – w wyniku dokonanego scalenia i podziału wydzielono m.in. działki budowlane o nr 12528, 12529 i 12530 jako ekwiwalent dróg o numerach przed scaleniem 12403 i 12404, a jako ich właściciela wpisano Skarb Państwa – Zarząd Miasta Ł. oraz działki nr 12556, 12557, 12558, 12559 i 12560 będące drogami, z których działka nr 12559 stanowi ekwiwalent fizyczny działki nr 12403 (sprzed scalenia), a działka nr 12560 zawiera w sobie ekwiwalent fizyczny działki nr 12404 (sprzed scalenia), a jako właściciela tych działek, tj. 12556, 12557, 12558, 12559 i 12560, wpisano Miasto Ł., co oznacza podwójne wydzielenie ekwiwalentu dróg oznaczonych przed scaleniem jako działki 12403, 12404, jeden ukryty w działce 12559 i 12560, drugi w działkach 12528. 12529, 12530, kosztem właścicieli działek objętych scaleniem i bezprawne wykazanie Miasta Ł. jako właściciela działek o nr 12559 i 12560. Zarzuty Wojewody Sąd uznał za zasadne, stwierdzając, że podważają one legalność zaskarżonej uchwały i wyjaśnił: – założenie księgi wieczystej dla działek o nr 12403 i 12404, objętych uchwałą z dnia [...] maja 2005 r. o przystąpieniu do scalenia i podziału nieruchomości, w trakcie postępowania scaleniowego narusza art. 102 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami; – wpisanie jako ekwiwalentu za działki będące drogami nr 12403 i 12404 (przed scaleniem) do działek budowlanych o nr 12528, 12529 i 12530, a jako ich właściciela Skarb Państwa – Zarząd Miasta Ł. oraz działek o nr 12556, 12557, 12558, 12559 i 12560, będących drogami, jako własności Miasta Ł. narusza art. 105 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Działki o nr 12403 i 12404 (sprzed scalenia) były wpisane w ewidencji gruntów jako drogi, zatem działki o nr 12559 i 12560 jako ich ekwiwalent fizyczny nie mogły być uznane za drogi nowowydzielone i przejść na własność Miasta Ł. z mocy ustawy. Nadto niewłaściwie wykazana została powierzchnia nowowydzielonych dróg o nr 12556, 12557 i 12558 i drogi istniejącej nr 12560 (12404 sprzed scalenia), gdyż analiza matematyczna wykazuje, iż doszło do zawyżenia tych powierzchni; – niespornym jest, że postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone w celu wykonania § 9 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] listopada 2004 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Ł. w części dotyczącej terenów położonych przy szosie do M. w sąsiedztwie ogrodów działkowych, który nałożył obowiązek przeprowadzenia regulacji granic w procesie scalania, zaś postępowanie scaleniowe doprowadziło do konfliktu granicznego z Okręgowym Zarządem [...] Polskiego Związku Działkowców dot. przebiegu granicy ogrodów działkowych – działką nr 12402 – a nowowydzielonymi działkami 12549 i 12555, gdyż dowody wskazują, że granica ogrodów działkowych została naruszona, co też przyznał przedstawiciel m. Ł. na rozprawie. Zarząd Ogrodów Działkowych nie mógł być z mocy prawa (art. 103 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) uczestnikiem postępowania scaleniowego, gdyż działka 12402 nie została objęta uchwałą o scaleniu, a w trakcie postępowania scaleniowego granica została przesunięta w rzeczywistości w głąb tej działki, co świadczy o nieprawidłowościach ustalenia granicy scalenia i objęcia scaleniem terenu poza granice wynikające z planu zagospodarowania. Naruszenia te Wojewódzki Sąd uznał za rażące, skutkujące stwierdzeniem, iż uchwała z dnia [...] grudnia 2005 r. jest niezgodna z prawem. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Rada Miejska Ł., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpatrzenia i zarzucając: – naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 102 ust.5, art. 105 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), a także – naruszenie art. 33 § 2, art. 133 w zw. z art. 134 § 1, art. 147 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez dopuszczenie do udziału w sprawie uczestnika, który nie miał interesu prawnego, a tylko interes faktyczny, uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że uchwala jest niezgodna z prawem w okolicznościach, które takiego rozstrzygnięcia nie uzasadniają; art. 94 § 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) poprzez przyjęcie, że istniały przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w okolicznościach, w których treść skargi przesłanek nieważności nie uzasadniała, a zaskarżony akt prawny nie może swobodnie egzystować w obrocie prawnym. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono: – wniosek, o którym mowa w art. 102 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest informacją o wszczęciu postępowania w przedmiocie scalenia i podziału nieruchomości, zatem przeprowadzenie regulacji stanu prawnego (założenie księgi wieczystej, darowizna) w trakcie trwania scalenia i dokonanie wpisu odnosi ten sam skutek; – zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomości objęte scaleniem pomniejsza się o powierzchnię niezbędną do wydzielenia działek pod nowe drogi lub poszerzenie dróg istniejących i dlatego dokonano scalenia i podziału dawnych działek 12403 i 12404 i wydzielono nowe działki 12559 i 12560, które przeszły na własność Miasta, gdyż działki 12303 i 12404 nie mogły być drogami w wyniku ustawy o drogach publicznych, czego Sąd nie wziął pod uwagę, podzielając bezkrytycznie pogląd Wojewody, że o charakterze działki jako drogi przesądza zapis w rejestrze gruntów, a w sprawie jest niezbędne określenie prawnego charakteru pasa gruntu pod kątem spełnienia przesłanek z art. 1 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z nim zaliczenie do drogi publicznej może mieć miejsce gdy istnieje możliwość korzystania z niej nieograniczonej liczby podmiotów, a nie samo oznaczenie pasa gruntu w ewidencji, zatem grunty niewykorzystywane jako drogi (dz. 12403, 12404), ale tylko posiadające w ewidencji oznaczenie jako drogi, zostały zakwalifikowane w uchwale prawidłowo; – postępowanie scaleniowe nie wykazuje żadnego konfliktu granicznego i w sprawie nie ma żadnego sporu granicznego, a wobec tego uznanie po zakończonym scaleniu skargi Okręgowego Zarządu [...] Polskiego Związku Działkowców narusza art. 133 i 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób mający wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Odpowiadając na skargę kasacyjną Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W podstawach niniejszej skargi kasacyjnej postawiono zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Białymstoku dwa zarzuty – naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 33 § 2, art. 133 w zw. z art. 134 § 1, art. 147 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", nie wskazując przy tym drugim zarzucie czy chodzi o naruszenie przepisów postępowania i nie podając charakteru naruszenia. Jednak jednym z elementów skargi kasacyjnej, zgodnie art. 176 P.p.s.a., jest przytoczenie podstaw i ich uzasadnienie, zaś w końcowym fragmencie uzasadnienia stwierdzono, że Sąd naruszył te przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a wobec tego należy uznać, że ten drugi zarzut jest tym, o którym mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do tego zarzutu nie można uznać, że jest on zasadny. Jak powiedziano wyżej, art. 176 P.p.s.a. stanowi, że elementem skargi kasacyjnej jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, a zatem nie wystarczy tylko wskazać przepis, który – zdaniem skarżącego – Sąd naruszył, ale także należy wyjaśnić w uzasadnieniu na czym naruszenie to polega. W podstawach niniejszej skargi zarzucono naruszenie art. 33 § 2, art. 133 w zw. z art. 134 § 1, art. 147 § 1 i art. 152 P.p.s.a., jednak w uzasadnieniu nie wskazano w czym skarżący upatruje naruszenie art. 33 § 2, art. 147 § 1 i art. 152. Naczelny Sąd Administracyjny jest, z mocy art. 183 § 1 P.p.s.a., związany granicami skargi kasacyjnej, a zatem podstawami i ich uzasadnieniem, a skoro przytoczonej podstawy nie uzasadniono, to Sąd ten nie może czynić tego za skarżącego, a w rezultacie brać pod uwagę takiego zarzutu i ocenić pod jego kątem zaskarżony wyrok. Jednak z uzasadnienia zdaje się wynikać, iż skarżącemu idzie o to, że Okręgowy Zarząd [...] Polskiego Związku Działkowców został wadliwie dopuszczony do udziału w postępowaniu przed Sądem w charakterze uczestnika, a uznanie skarg tego Zarządu na postępowanie scaleniowe po jego zakończeniu zostało dokonane z naruszeniem art. 133 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. Art. 133 P.p.s.a. dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne – paragrafy, zatem konieczne jest wskazanie w postawach skargi, który konkretnie przepis został naruszony, a w uzasadnieniu dlaczego, zaś jeśli istotnie cały przepis, to także niezbędne jest wyjaśnienie na czym to naruszenie polega. W niniejszej skardze kasacyjnej nie uczyniono zadość tym wymaganiom. Natomiast co do naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., to Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany wnioskami i granicami skargi kasacyjnej, zatem z urzędu bierze pod uwagę wszystkie naruszenia prawa, a wobec tego orzekając na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.) ocenia ją bez względu na postawione zarzuty (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uczynił w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, (mapa zawierająca projekt scalenia i podziału nieruchomości – granice obszaru scalenia, stanowiąca załącznik nr 1 do uchwały z dnia [...] grudnia 2005 r. i mapa – projekt scalenia i podziału nieruchomości, mapa stanu nowego, stanowiąca zał. nr 5 do tej uchwały), że granice scalenia, a następnie projekt scalenia i podziału obejmuje również działkę nr 12402, będącą w użytkowaniu wieczystym Polskiego Związku Działkowców, a działka ta nie została wymieniona w uchwale z dnia [...] maja 2005 r. o przystąpieniu do scalenia i podziału, jako objęta scaleniem. Kwestia ta nie mogła być wyjaśniona w postępowaniu scaleniowym, gdyż Polski Związek Działkowców nie brał w nim udziału, słusznie zatem Wojewódzki Sąd uznał, że rzutuje to na prawidłowość scalenia i podziału. Jeśli scalenie i podział ma służyć regulacji granic, co nakazał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to w tym postępowaniu powinny brać udział wszystkie osoby mające w nim interes prawny, a naruszenie granic działki nr 12402, co przyznał przedstawiciel Miasta Ł., do której tytuł prawnorzeczowy ma Polski Związek Działkowców, a zatem objęcie granicami scalenia również i nieruchomości tego podmiotu przesądza o jego interesie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie naruszył zatem przepisów postępowania wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej. Jeśli idzie o naruszenie prawa materialnego, to zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi zarówno błędną wykładnię, jak i niewłaściwe zastosowanie art. 102 ust. 5 i art. 105 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Błędna wykładnia przepisu na miejsce wówczas, gdy Wojewódzki Sąd oceniał przepis prawa materialnego, ale nieprawidłowo go zinterpretował, natomiast niewłaściwe zastosowanie oznacza oparcie rozstrzygnięcia o przepis, który nie miał w sprawie w ogóle zastosowania z uwagi na jej przedmiot, albo pominięcie przez Sąd przepisu, który powinien lub mógł być zastosowany. Zarzut naruszenia art. 102 ust. 5 i art. 105 ust. 1.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną ich wykładnię został przytoczony prawidłowo z formalnego punktu widzenia, bowiem przepisy te miały zastosowanie w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, jako regulujące zasady scalenia i podziału, natomiast nietrafnie zarzucono ich niewłaściwe zastosowanie, gdyż właśnie stanowiły podstawę materialną w sprawie scalenia i podziału nieruchomości. Natomiast co do zarzutu naruszenia art. 1 ustawy o drogach publicznych przez błędną ich wykładnię to jest on niezasadny, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie stosując go nie mógł go błędnie wyłożyć. Trafnie z formalnego punktu widzenia został przytoczony zarzut niewłaściwego jego zastosowania, bowiem istotnie Sąd ten do niego się nie odnosił, jednak zarzut ten jest niezasadny. Przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była uchwała w sprawie scalenia i podziału nieruchomości i w tym przedmiocie Sąd nie mógł dokonywać badania co do prawidłowości określenia charakteru prawnego nieruchomości objętych scaleniem i podziałem. Prawidłowość zakwalifikowania danych nieruchomości jako drogi publiczne może być badana w postępowaniu tej materii dotyczącym, a niedopuszczalna jest taka ocena w postępowaniu, które ma inny przedmiot. Przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej było scalenie i podział, a nie klasyfikacja dróg i Wojewódzki Sąd popełniłby błąd właśnie wówczas, gdyby art. 1 ustawy o drogach publicznych zastosował. Charakter nieruchomości objętych scaleniem i podziałem wynika z ewidencji gruntów i w tym postępowaniu nie ma podstaw do tego, aby zapisy ewidencji korygować np. pod kątem art. 1 ustawy o drogach publicznych. Jeżeli zapis ewidencji nie odpowiada stanowi rzeczywistemu są po temu środki i instrumenty w odpowiednich postępowaniach, jednak skoro przed scaleniem i podziałem nie zostały ostatecznie dokonane korekty ewidencji gruntów jej zapisy przesądzały w postępowaniu scaleniowym o charakterze prawnym nieruchomości objętych scaleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie miał zatem podstaw do badania prawidłowości kwalifikacji nieruchomości oznaczonych jako drogi, a tym samym zastosowania w sprawie art. 1 ustawy o drogach publicznych. Art.102 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, którego błędną wykładnię skarżący zarzucił Sądowi, obliguje wójta, burmistrza albo prezydenta miasta do złożenia, we właściwym sądzie, wniosku o ujawnienie w księdze wieczystej przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości, a gdy nie ma ona założonej księgi wieczystej, do złożenia do istniejącego zbioru dokumentów odpisu uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału. Zgodzić należy się ze skarżącym, że złożenie wniosku ma na celu umieszczenie w księdze wieczystej czy zbiorze dokumentów informacji o przystąpieniu do scalenia i podziału. Nadto jest to obowiązek organu wykonawczego gminy, który nie wpływa na treść uchwał podejmowanych przez radę w postępowaniu o scalenie i podział nieruchomości, a przede wszystkim uchwały o scalaniu i podziale, która powinna zawierać elementy wskazane w art. 104 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Niewykonania obowiązku wynikającego z art. 102 ust. 5 przez wójta, burmistrza lub prezydenta lub niewłaściwe jego wykonanie, może mieć znaczenie, jeśli miałoby wpływ na treść uchwały o scaleniu i podziale. Naruszenia tego przepisu w niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się w tym, że w trakcie postępowania scaleniowego dokonano regulacji stanu własnościowego dwóch nieruchomości objętych scaleniem i podziałem, natomiast nie wskazał jaki to miało wpływ na samą uchwałę Rady ocenianą w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jednakże nie tylko to, że Wojewódzki Sąd uznał, że naruszony został art. 102 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesądziło o jego rozstrzygnięciu, ale także naruszenie, w ocenie Sądu, art. 105 ust. 1 i 4 tej ustawy. Błędną wykładnię tych przepisów zarzucono w skardze kasacyjnej Sądowi, z czym nie można się zgodzić. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powierzchnię każdej nieruchomości objętej scaleniem i podziałem pomniejsza się o powierzchnię niezbędną do wydzielenia działek gruntu pod nowe drogi lub pod poszerzenie dróg istniejących, a pomniejszenie to następuje proporcjonalnie do powierzchni wszystkich nieruchomości objętych scaleniem i podziałem oraz do ogólnej powierzchni działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi i pod poszerzenie dróg istniejących. Skoro przepis ten mówi o pomniejszeniu o powierzchnię niezbędną do wydzielenia lub poszerzenia dróg i pomniejszeniu proporcjonalnym do powierzchni wszystkich nieruchomości oraz do ogólnej powierzchni dróg, to z uchwały o scaleniu i podziale powinno to w sposób niebudzący wątpliwości wynikać. Powinno zostać wykazane, że pomniejszenia działek dokonano, że nastąpiło to na wydzielenie lub poszerzenie dróg niezbędnych i że zachowane zostały proporcje co do powierzchni ogólnej nieruchomości i dróg. Akta sprawy nasuwają uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości dokonania scalenia i podziału nieruchomości w zgodzie z tym przepisem zaskarżoną uchwałą z dnia 28 grudnia 2005 r. Proporcjonalne pomniejszenie powierzchni każdej nieruchomości objętej scaleniem i podziałem ma służyć wydzieleniu działek pod nowe drogi lub poszerzenie istniejących. W niniejszej sprawie po dokonaniu scalenia i podziału wydzielone zostały trzy nowe drogi, tj. działki nr 12556, 12557 i 12558, a także dwie już istniejące, tj. działka nr 12559 – przed scaleniem 12403 i działki nr 12560 - przed scaleniem 12404, ta ostatnia poszerzona po scaleniu, a także trzy działki budowlane o nr 12528, 12529 i 12530. Te ostatnie trzy działki jako ekwiwalent istniejących dróg przed scaleniem, tj. działki nr 12403 i 12404. Zgodzić się zatem należy z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, co do wątpliwości dotyczących zwłaszcza wydzielenia trzech działek budowlanych, iż nastąpić to mogło kosztem nieruchomości objętych scaleniem i podziałem, tak co do niezbędności poszerzenia dróg istniejących (działki nr 12404 sprzed scalenia), jak i proporcjonalności pomniejszenia nieruchomości. Działki gruntu wydzielone pod nowe drogi lub pod poszerzenie istniejących przechodzą, stosownie do art. 105 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z mocy prawa na własność gminy. W wyniku uchwały o scaleniu i podziale z dnia 28 grudnia 2005 r. na własność Miasta Ł. przeszły drogi oznaczone jako działki nr 12556, 12557, 12558, 12559 i 12560, podczas gdy nowymi drogami są tylko działki nr 12556, 12557 i 12558, natomiast działka nr 12559 była przed scaleniem drogą o nr 12403, zaś działka nr 12560 przed scaleniem po części była drogą jako działka nr 12404, a po scaleniu uległa poszerzeniu. Na własność Miasta, z mocy art. 105 ust.4, mogła przejść ta działka, jednak w trakcie postępowania scaleniowego działki nr 12403 i 12404 zostały darowane Miastu. Pamiętać też należy, że działki budowlane o nr 12528, 12529 i 12530, wydzielone wyniku scalenia i podziału, zostały zapisane jako własność Skarbu Państwa w zamian za działki nr 12403 i 12404, które podarowane zostały Miastu Ł. Skoro na podstawie art. 105 ust. 4 z mocy prawa na własność Gminy mogą przejść tylko drogi, to w sprawie istnieją niewyjaśnione wątpliwości co do własności działek budowlanych, wydzielonych jako ekwiwalent dróg i przejście dróg istniejących przed scaleniem, a w trakcie tego postępowania objętych darowizną. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśnił zatem błędnie art. 105 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaś w świetle stanu faktycznego sprawy trudno nie zgodzić się z Sądem co do naruszenia tego przepisu zaskarżoną do niego uchwałą w sprawie scalenia i podziału nieruchomości. W skardze kasacyjnej postawiono także zarzut naruszenia art. 94 § 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Pomijając już, że nie wiadomo czy chodzi o podstawy z art. 174 pkt 1 czy pkt 2 P.p.s.a., jak i to, że art. 94 tej ustawy dzieli się na ustępy, a nie paragrafy, to skoro Wojewódzki Sąd uznał, że doszło do naruszenia prawa i to dającego podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały, a nie można było tego uczynić gdyż od jej podjęcia upłynął już rok, a uchwała w sprawie scalenia i podziału nie jest prawem miejscowym, to Sąd mógł orzec tylko o niezgodności z prawem tej uchwały. Z lakonicznego uzasadnienia tego zarzutu wynika, że w istocie skarżącemu chodzi o to, czy można było uznać naruszenie przepisów za dające podstawy do uznania uchwały za nieważną, ale taki zarzut nie został postawiony przez wskazanie właściwego przepisu, ani uzasadniony. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI