I OSK 1759/23

I OSK 1759/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska
Karol Kiczka /przewodniczący/
Piotr Niczyporuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 13/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-12-14
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 13/22 w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2021 r. nr DAP-WPK-727-1-820/2018/ICh w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 13/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "Sąd I instancji"), oddalił skargę W. T. (dalej: "Skarżący") na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister") z 4 listopada 2021 r. nr DAP-WPK-727-1-820/2018/ICh w przedmiocie umorzenia postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1, art. 7 ust 1 i art. 18 ust. 1 i ust. 7 w zw.
z art. 17a ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę
o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm., dalej: "ustawa - Przepisy wprowadzające") w wyniku błędnego uznania, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 7 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, bowiem na podstawie uprzedniej ostatecznej decyzji Starosty Z.
z 28 kwietnia 2010 r. przedmiotowa nieruchomość uznana została za mienie gromadzkie, stanowiące w dniu zaskarżonej decyzji mienie gminne — co w myśl powołanych wstępie przepisów uprawniało do stwierdzenia nabycie prawa własności przez Gminę N.;
2. przepisów prawa materialnego tj. art. 341 Kc, zgodnie z którym domniemywa się, że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym, poprzez jego niezastosowanie i przez to pozbawienie skarżącego możliwości ochrony jego interesu prawnego wynikającego z powyższego przepisu;
3. art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie
z którym Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do należytego wyjaśnienia istotnych wątpliwości, nierozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji spowodowało blednę przyjęcie, że okoliczność polegająca na tym iż Skarżący jako posiadacz samoistny w dacie wydania decyzji komunalizacyjnej części działki [...], której własność nabył następnie na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z 7 października 1992 r., sygn. akt I Ns 795/92 oznaczona jako działka nr [...] jest bez znaczenia.
Wobec powyższego Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi oraz zasądzenie od Ministra na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. W uzupełnieniu skargi kasacyjnej Skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania Gmina N. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Na wstępie podać należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym
w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy,
z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki
w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które
w niniejszej sprawie nie występują.
Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wspomnieć, że według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu I instancji.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym
w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony skarżącej kasacyjnie do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego jak i przepisów postępowania.
Analiza wskazanych w niniejszej sprawie podstaw skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że złożona skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są nietrafne.
Ponadto należy podnieść, iż w orzecznictwie wielokrotnie zwracano uwagę, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, co oznacza konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem Skarżącego kasacyjnie – uchybił Sąd I instancji, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia bowiem sądowi ocenę jej zasadności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2490/14; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2096/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 892/12, orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być przy tym precyzyjne (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2321/11, źródło CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2021/12, źródło CBOSA).
Przedstawienie motywów wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wymaga uwagi porządkującej, a mianowicie, że skarga kasacyjna formułując zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów Kc nie została należycie sprecyzowana w zakresie rozwinięcia stosowanych skrótów. Analiza treści skargi kasacyjnej doprowadziła Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku, że zarzuty te dotyczą odpowiednio: ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U.
z 1964, Nr 16, poz. 93, ze zm., dalej: "Kodeks cywilny") i w tak wytyczonym zakresie Sąd skargę kasacyjną rozpoznał.
Na wstępie należy wskazać, że Wojewoda L. (dalej: "Wojewoda") decyzją z 10 grudnia 2010 r. nr GNiR/ZA/ll/7723-2/120/10 na podstawie art. 18 ust. 1, art.
7 ust. 1 w zw. z art. 17a ust. 3 ustawy - Przepisy wprowadzające, stwierdził, że
z dniem 27 maja 1990 r. Gmina N. nabyła z mocy prawa, nieodpłatnie, własność nieruchomości położonej w miejscowości [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem działki [...] o pow. 0,0500 ha (arkusz mapy 3, obręb [...]).
Skarżący wnioskiem z 23 listopada 2018 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody z 10 grudnia 2010 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 i ust. 7 w zw. z art. 17a ust. 3 ustawy. Powołał się na postanowienie Sądu Rejonowego w Z.
z 7 października 1992 r., sygn. akt I Ns 795/92, na podstawie, którego nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej we wsi [...], gmina [...], oznaczonej nr [...].
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej, należy wskazać, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest kolejną instancją odwoławczą, ale odrębnym postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest wyłącznie zbadanie czy w sprawie zaistniały przesłanki opisane
w art. 156 § 1 k.p.a. Jednocześnie, dla oceny przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji, punktem odniesienia jest stan faktyczny i prawny z chwili jej podjęcia. Takie ograniczenie przedmiotu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powoduje, że w jego ramach nie prowadzi się po raz kolejny postępowania dowodowego i nie ustala na nowo stanu faktycznego sprawy, podstawą dla dokonania oceny decyzji pod kątem wad kwalifikowanych jest materiał dowodowy zebrany
w pierwotnym postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2021 r., sygn. akt 3058/18 i z dnia 13 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 1217/22, źródło CBOSA). Nadto, wszelkie ewentualne wątpliwości co do ustaleń, czy decyzja obarczona jest wadą kwalifikowaną należy rozstrzygać na korzyść legalności kontrolowanej decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1415/09, źródło CBOSA). Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1217/14, i z dnia 8 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 190/22, źródło CBOSA).
Ponadto należy wyjaśnić, że Sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego - kontroluje jedynie prawidłowość takiego postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne. Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji. Przeprowadzenie uzupełniającego dowodu nie może prowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem rolą sądu administracyjnego jest ocena zgodności
z prawem zaskarżonego aktu. Innymi słowy, postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Dlatego wniosek Skarżącego o przeprowadzenie dowodu z dokumentów nie mógł być uwzględniony.
Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję z 4 listopada 2021 r., nie mógł dokonać jej oceny z pominięciem oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 573/20.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Piśmiennictwo
i praktyka sądowa jednolicie przyjmują, że w świetle treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w niezaskarżonym wyroku sądu pierwszej instancji, uchylającym zaskarżoną decyzję, wiąże nie tylko ten sąd oraz organ, lecz także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak
i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (T. Woś, Komentarz do art. 153, (w:) Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 895; zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, źródło CBOSA). Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby
w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1531/21, źródło CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt. I SA/Wa 573/20 uchylił ww. decyzję
z 3 lutego 2020 r. wskazując, że Minister błędnie ustalił, że w skład nieruchomości opisanej na mapie terenu użytkowanego przez Gminną Spółdzielnię jako działka nr [...] (formalnie nieujawnionej nigdy w ewidencji gruntów i budynków) wchodzi m.in. teren obecnej działki nr [...], a nie obejmuje ona terenu działki nr [...]. Sąd wskazał, że przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody z 10 grudnia 2010 r., było stwierdzenie przejścia ex lege
z dniem 27 maja 1990 r., na podstawie art. 7 ustawy, na rzecz Gminy [...] dawnego mienia gromadzkiego, obejmującego położoną na terenie tej gminy nieruchomość oznaczoną wówczas jako działka nr [...]. Ze względu na deklaratoryjny charakter decyzji wydawanej na gruncie art. 7 powołanej wyżej ustawy, wszelkie zmiany stosunków własnościowych zaistniałe na nieruchomości po dacie jej komunalizacji, nie mają znaczenia prawnego. W tej sytuacji nabycie przez Skarżącego prawa do jej części po 27 maja 1990 r. - jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie - nie może stanowić źródła interesu prawnego w sprawie o zbadanie legalności wydanej w tym przedmiocie decyzji. Sąd stwierdził, że w tym stanie rzeczy postępowanie nieważnościowe zainicjowane przez Skarżącego winno być umorzone w całości, a nie tylko w części (jak uczynił to organ w zaskarżonej decyzji z 3 lutego 2020 r.), jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.
Sąd I instancji zatem zasadnie uznał, że organ wykonał wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt. I SA/Wa 573/20 i swoje stanowisko merytorycznie uzasadnił. Wskazał w szczególności, że Minister przeprowadził kontrolowane postępowanie nadzorcze w sposób prawidłowy, właściwie zastosował zarówno przepisy procedury administracyjnej, jak i prawa materialnego, a powody podjętego rozstrzygnięcia wyczerpująco przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z wymogiem określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji, kontrolując zaskarżoną decyzję, prawidłowo przyjął, iż postępowanie nieważnościowe zainicjowane przez Skarżącego zostało prawidłowo umorzone w całości zaskarżoną decyzją, jako bezprzedmiotowe
w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.
Zgodnie z treścią tego przepisu gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle lub nie ma ich do rozpoznania sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak któregoś
z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak,
J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2019,
s. 613). Sprawa administracyjna jest bowiem konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego, tj. takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających
z prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1242/17, źródło CBOSA). Natomiast stroną postępowania administracyjnego jest, zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Zatem Sąd I instancji prawidłowo przyjął ustalenia organu nadzoru zawarte
w zaskarżonej decyzji, iż w postępowaniu komunalizacyjnym stroną tego postępowania jest Skarb Państwa i właściwa gmina. Stroną może być dodatkowo tylko taki podmiot (osoba), który wykaże, że ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację.
Natomiast zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, a także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2241/10, z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 373/07, źródło CBOSA). Niekiedy stroną postępowania nieważnościowego jest podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., który może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego. Stroną postępowania nieważnościowego może być zatem podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ze względu na posiadany tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do bycia stroną w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym. Tylko bowiem na taki tytuł prawny - chroniony prawem materialnym - oddziałuje nowo ukształtowany stan własnościowy z dniem 27 maja 1990 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1181/15, źródło CBOSA).
Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w rozpatrywanej sprawie na co trafnie wskazał Sąd I instancji. Dla możliwości skutecznego zainicjowania postępowania weryfikującego komunalizację mienia Skarbu Państwa istotne jest bowiem wykazanie prawa własności nie kiedykolwiek - lecz w dacie samej komunalizacji. W aktach administracyjnych sprawy nie ma żadnego dowodu, że w dacie komunalizacji, czyli w dniu 27 maja 1990 r. Skarżącemu, przysługiwał tytuł własności do spornej działki.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym, wiążącym w tej sprawie wyroku z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 573/20, wskazał iż ze względu na deklaratoryjny charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 7 powołanej ustawy z 10 maja 1990 r., wszelkie zmiany stosunków własnościowych zaistniałe na nieruchomości po dacie jej komunalizacji, nie mają znaczenia prawnego. Zatem organ nadzoru, będąc związany powyższą oceną prawną, prawidłowo przyjął, iż nabycie przez Skarżącego prawa własności części spornej nieruchomości po 27 maja 1990 r. na podstawie ww. postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 7 października 1992 r., sygn. akt I Ns 795/92 nie może stanowić źródła interesu prawnego wnioskodawcy w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Powyższe, przesądza o bezzasadności podniesionych w skardze kasacyjnej argumentów o błędnej wykładni art. 5 ust. 1, art. 7 ust 1 i art. 18 ust. 1 i ust. 7 w zw. z art. 17a ust. 3 ustawy - Przepisy wprowadzające. Ponadto Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 341 Kodeksu Cywilnego, gdyż nie stosował tego przepisu.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.