I OSK 1757/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu przez P. S.A. w W. na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Minister zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 Kpa, poprzez wadliwe uznanie, że dowody były niewystarczające i że organ nie mógł wezwać skarżącej o uzupełnienie materiału dowodowego o mapę z projektem podziału. Podniesiono również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji oraz art. 96 ust. 1b i art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, kwestionując błędną wykładnię przepisów dotyczących podziału nieruchomości i uwłaszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że kluczowym problemem było ustalenie, czy P. S.A. mogło nabyć prawo użytkowania wieczystego do części gruntu, który w innej części był zajęty pod drogę publiczną. NSA w pełni zaakceptował stanowisko Sądu I instancji, że w takiej sytuacji konieczne jest dokonanie podziału gruntu. Sąd uznał, że organ uwłaszczeniowy, który posiadał również kompetencję do zatwierdzenia podziału z mocy art. 96 ust. 1b u.g.n., nie powinien był odmawiać uwłaszczenia z powodu braku dokumentacji od strony. Zamiast tego, organ powinien był zlecić biegłemu geodecie sporządzenie mapy podziałowej, która określałaby granice gruntu w posiadaniu P. S.A. na dzień 5 grudnia 1990 r. Sąd wskazał, że dokumentacja geodezyjna nie jest dowodem koniecznym do potwierdzenia posiadania gruntu w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, a organ ma obowiązek zebrania materiału dowodowego z urzędu. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Rozwoju i Technologii.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych, w szczególności w sytuacji, gdy część gruntu jest zajęta pod drogę publiczną, oraz obowiązków organu w zakresie postępowania dowodowego i podziału nieruchomości.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem PKP na podstawie ustawy o komercjalizacji i przepisów o gospodarce nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ uwłaszczeniowy, który posiada również kompetencję do zatwierdzenia podziału nieruchomości, może odmówić stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa z powodu braku dokumentacji podziałowej od wnioskodawcy, czy też powinien zlecić sporządzenie takiej dokumentacji biegłemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ powinien zlecić biegłemu geodecie sporządzenie mapy podziałowej, zamiast odmawiać uwłaszczenia z powodu braku dokumentacji od strony.
Uzasadnienie
NSA uznał, że dokumentacja geodezyjna nie jest dowodem koniecznym do potwierdzenia posiadania gruntu w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, a organ ma obowiązek zebrania materiału dowodowego z urzędu. W przypadku, gdy część nieruchomości jest zajęta pod drogę publiczną, a część w posiadaniu wnioskodawcy, organ powinien ustalić granice posiadania i zlecić sporządzenie mapy podziałowej.
Czy w przypadku stwierdzenia, że część nieruchomości jest zajęta pod drogę publiczną, a część w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego, możliwe jest uwłaszczenie na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest możliwe uwłaszczenie na część nieruchomości, która znajdowała się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego, pod warunkiem dokonania podziału nieruchomości.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że nawet jeśli część nieruchomości jest zajęta pod drogę publiczną, to na część znajdującą się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego można stwierdzić nabycie prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa, o ile zostanie dokonany odpowiedni podział nieruchomości.
Przepisy (22)
Główne
ustawa o komercjalizacji art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
u.g.n. art. 96 § ust. 1b
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 97 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o komercjalizacji art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
u.g.n. art. 96 § ust. 1b
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 97 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2001 Nr 4, poz. 29 art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ powinien zlecić biegłemu geodecie sporządzenie mapy podziałowej zamiast odmawiać uwłaszczenia z powodu braku dokumentacji od strony. • Dokumentacja geodezyjna nie jest dowodem koniecznym do potwierdzenia posiadania gruntu w rozumieniu art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji. • Organ ma obowiązek zebrania materiału dowodowego z urzędu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Ministra dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 Kpa) poprzez wadliwe uznanie, że dowody były niewystarczające i że organ nie mógł wezwać skarżącej o uzupełnienie materiału dowodowego. • Zarzuty Ministra dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, art. 96 ust. 1b i art. 97 ust. 1 u.g.n.) poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących podziału nieruchomości i uwłaszczenia.
Godne uwagi sformułowania
Organ powinien zlecić biegłemu geodecie sporządzenie mapy podziałowej przedmiotowej nieruchomości zgodnie z ustaleniami organu dotyczącymi granic władztwa P. nad nieruchomością. • Dokumentacja geodezyjna wymagana dla dokonania podziału nieruchomości nie jest dowodem koniecznym dla potwierdzenia posiadania przez P. gruntów będących własnością Skarbu Państwa, o których mowa w art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji. • Zasada oficjalności postępowania dowodowego nie jest zróżnicowana w zależności od tego, w jaki sposób postępowanie zostało wszczęte – z urzędu czy na wniosek strony. Na organie spoczywa zatem w każdym przypadku obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Skład orzekający
Monika Nowicka
przewodniczący
Piotr Przybysz
sprawozdawca
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia przedsiębiorstw państwowych, w szczególności w sytuacji, gdy część gruntu jest zajęta pod drogę publiczną, oraz obowiązków organu w zakresie postępowania dowodowego i podziału nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem PKP na podstawie ustawy o komercjalizacji i przepisów o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia uwłaszczenia gruntów przez przedsiębiorstwa państwowe, a rozstrzygnięcie NSA precyzuje obowiązki organów administracji w zakresie postępowania dowodowego i podziału nieruchomości, co ma praktyczne znaczenie dla prawników zajmujących się nieruchomościami.
“NSA: Organ musi zlecić podział gruntu, nawet jeśli wnioskodawca nie dostarczył mapy!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.