I OSK 1749/11

Naczelny Sąd Administracyjny2012-04-05
NSAAdministracyjneWysokansa
policjadyscyplinabroń palnaalkoholodpowiedzialność dyscyplinarnawydalenie ze służbysąd administracyjnyskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza policji, który został ukarany wydaleniem ze służby za posiadanie broni służbowej w stanie nietrzeźwości podczas spożywania alkoholu.

Funkcjonariusz policji D.H. został ukarany dyscyplinarnie wydaleniem ze służby za posiadanie przy sobie broni służbowej w stanie nietrzeźwości podczas spożywania alkoholu. Zarówno organa dyscyplinarne, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznały jego winę i karę za adekwatne. D.H. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących zaostrzenia kary oraz naruszenie procedury. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez funkcjonariusza policji D.H. od wyroku WSA w Łodzi, który utrzymał w mocy orzeczenie o wydaleniu go ze służby. D.H. został uznany winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na posiadaniu przy sobie broni służbowej w stanie nietrzeźwości podczas spożywania alkoholu. Organ pierwszej instancji (Komendant Miejski Policji) wymierzył karę wydalenia ze służby, wskazując na naganną postawę funkcjonariusza i naruszenie przepisów dotyczących używania broni palnej. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał to orzeczenie w mocy, częściowo podzielając argumentację obrony co do braku podstaw do zaostrzenia kary z powodu stanu po użyciu alkoholu, ale podkreślając wagę czynu i potrzebę ochrony dobrego imienia Policji. WSA w Łodzi oddalił skargę D.H., uznając stan faktyczny za niesporny i karę za adekwatną, podkreślając odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów i wagę ochrony życia i zdrowia. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, odrzucając zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 133 § 1 P.p.s.a.) i prawa materialnego (art. 134 h ust. 2 pkt 1 oraz art. 135 m ust. 8 ustawy o Policji). Sąd kasacyjny uznał, że stan po użyciu alkoholu nie stanowił okoliczności zaostrzającej karę, ale nie miało to wpływu na wynik sprawy. Podobnie, stanowisko komisji badającej sprawę miało charakter opiniodawczy i nie było wiążące dla wyższego przełożonego dyscyplinarnego. Ostatecznie NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, stan po użyciu alkoholu nie może stanowić okoliczności zaostrzającej karę, jeśli jest on warunkiem koniecznym do popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny podzielił stanowisko, że jeśli stan po użyciu alkoholu jest elementem konstytutywnym przewinienia (np. posiadanie broni w stanie nietrzeźwości), to nie może być jednocześnie traktowany jako okoliczność zaostrzająca karę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (27)

Główne

u.o. Policji art. 134 h § ust. 1 i ust. 2 pkt. 1

Ustawa o Policji

Stan po użyciu alkoholu nie stanowi okoliczności zaostrzającej karę, jeśli jest warunkiem koniecznym do popełnienia przewinienia.

u.o. Policji art. 135 m § ust. 1 i ust.8 oraz art. 135j ust. 1 pkt. 3

Ustawa o Policji

Obowiązek powołania komisji w przypadku orzeczenia kary wydalenia ze służby; stanowisko komisji ma charakter opiniodawczy.

u.o. Policji art. 134 § ust. 6

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 133 § par. 1

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 132 § ust. 1 i 2

Ustawa o Policji

Określa przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wydanie wyroku po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Zarządzenie nr 6 KGP art. § 11 § ust 3 pkt b

Zarządzenie nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r.

Zakaz posiadania broni palnej podczas spożywania napojów alkoholowych oraz po ich spożyciu.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 134 h § ust. 2 pkt. 3

Ustawa o Policji

Okoliczności mające wpływ na zaostrzenie kary, w tym naruszenie dobrego imienia Policji.

u.o. Policji art. 135 g § ust. 1

Ustawa o Policji

Cele postępowania dyscyplinarnego.

u.o. Policji art. 135 l § ust. 1

Ustawa o Policji

Uzupełnienie materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym.

u.o. Policji art. 135 m § ust. 1

Ustawa o Policji

Obowiązek powołania komisji w przypadku orzeczenia kary wydalenia ze służby.

u.o. Policji art. 135 n § ust. 1

Ustawa o Policji

Sprawozdanie komisji i jego charakter.

u.o. Policji art. 135 k

Ustawa o Policji

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

u.o. Policji art. 134 e

Ustawa o Policji

Definicja kary wydalenia ze służby.

u.o. Policji art. 134

Ustawa o Policji

Gradacja kar dyscyplinarnych.

u.o. Policji art. 132 a

Ustawa o Policji

Wina umyślna.

u.o. Policji art. 307 § § 3 K.p.k.

Ustawa o Policji

Działania funkcjonariuszy Policji w ramach postępowania karnego.

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarządzenie nr 6 KGP art. § 11 § ust 3 pkt c

Zarządzenie nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r.

Zakaz posiadania broni palnej podczas udziału w uroczystościach prywatnych.

Dz. U nr 198 poz. 1933 art. § 7

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r.

Przekazanie akt osobowych wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 42 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan po użyciu alkoholu nie stanowi okoliczności zaostrzającej karę dyscyplinarną, jeśli jest warunkiem koniecznym do popełnienia przewinienia. Stanowisko komisji badającej sprawę ma charakter opiniodawczy i nie jest wiążące dla wyższego przełożonego dyscyplinarnego.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie art. 134 h ust. 2 pkt. 1 ustawy o Policji poprzez zaostrzenie wymiaru kary. Błędna wykładnia art. 135 m ust. 8 ustawy o Policji dotycząca charakteru stanowiska komisji. Naruszenie przepisów postępowania (art. 133 § 1 P.p.s.a.) poprzez brak zapoznania z całością materiału i zbyt szybkie wydanie orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

stan po użyciu alkoholu nie stanowi okoliczności zaostrzającej wymiar kary w rozumieniu art. 134 h ust. 2 pkt. 1 cyt. ustawy o Policji, gdyż w tym przypadku stan po użyciu alkoholu jest warunkiem koniecznym do tego, aby zarzucane funkcjonariuszowi przewinienie w ogóle zaistniało. stanowisko komisji ma wyłącznie charakter opinii o niewiążącym charakterze.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący

Małgorzata Borowiec

sprawozdawca

Mirosław Gdesz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, w szczególności w kontekście spożywania alkoholu i posiadania broni, a także charakteru prac komisji odwoławczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i ich wewnętrznego postępowania dyscyplinarnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne. Pokazuje konsekwencje naruszenia zasad posiadania broni i spożywania alkoholu przez funkcjonariusza.

Policjant stracił pracę za broń i alkohol. Czy kara była słuszna?

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 1749/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2012-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-09-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Borowiec /sprawozdawca/
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Mirosław Gdesz
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III SA/Łd 165/11 - Wyrok WSA w Łodzi z 2011-05-19
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
art. 134 h ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 i art. 135 m ust. 1 i ust.8 oraz art. 135j  ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 134 ust. 6
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
i art. 133 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.), Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz, Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska, po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 165/11 w sprawie ze skargi D.H. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 165/11 oddalił skargę D.H. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych
i prawnych sprawy.
Komendant Miejski Policji w Łodzi orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 135j ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 134 ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tj. z 2007r. Dz. U. nr 43, poz. 277 ze zm.), uznał mł. asp. D.H. - detektywa Referatu Operacyjno-Rozpoznawczego Wydziału Kryminalnego I Komisariatu Policji KMP w Łodzi - winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
W uzasadnieniu orzeczenia podał, że w dniu 3 grudnia 2010 r. ok. godz. 0.50, na R.L. w Łodzi, będący po służbie, w stanie nietrzeźwości D.H.- policjant KMP w Łodzi, stojąc na przystanku został zaatakowany przez dwóch mężczyzn i ugryziony w nogę przez psa. Oddał strzały z broni służbowej w kierunku psa. Postrzelony został również właściciel psa, który w następstwie odniesionych obrażeń zmarł. D.H. o godz.1.44 został poddany badaniu ilościowej zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu przeprowadzonym urządzeniem elektronicznym alkosensor z wynikiem 0,89 mg/l. Drugie badanie zostało przeprowadzone o godz. 2.04 z wynikiem 0,85 mg/l.
W związku z powyższym, po wszczęciu przeciwko wyżej wymienionemu postępowania dyscyplinarnego został mu przedstawiony zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że wbrew zakazowi wynikającemu z § 11 ust 3 pkt b zarządzenia nr 6 Komendanta Głównego Policji
z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów, będąc w stanie po spożyciu alkoholu posiadał przy sobie służbową broń palną, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 i 2 cyt. ustawy 1990 r. o Policji.
Organ pierwszej instancji wskazał, że P.S. przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że w dniu 2 grudnia 2010 r. wyszedł z pracy wraz
z D.H. Świadek zakupił dwa piwa oraz 1/4 litra wódki. Zakupiony alkohol policjanci spożyli na wolnym powietrzu, na terenie budynku przeznaczonego do rozbiórki, w rejonie parku S. Zeznał on również, iż nie wiedział, że kolega posiada przy sobie broń służbową. Mł. asp. D.H. przesłuchany w dniu 6 grudnia 2010 r. w charakterze obwinionego przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Wyjaśnił, że zapomniał, iż posiada przy sobie broń służbową.
Komendant Miejski Policji w Łodzi wskazał, że § 11 ust 3 pkt b zawarty
w rozdziale 3 dotyczącym zasad użytkowania broni palnej zarządzenia nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów stanowi, że zabrania się policjantowi posiadania przy sobie broni palnej podczas spożywania napojów alkoholowych oraz po ich spożyciu. W sprawie jest niesporne, że obwiniony spożywał alkohol posiadając przy sobie broń służbową, a zatem popełnił przewinienie dyscyplinarne. Ponadto powołując się na treść art. 134h ust 2 pkt 1 cyt. ustawy o Policji stwierdził, że została spełniona przesłanka uzasadniająca zaostrzenie nałożonej obwinionemu kary dyscyplinarnej, gdyż dopuścił się on przewinienia dyscyplinarnego znajdując się w stanie nietrzeźwości. Obwiniony wykazał wyjątkowo naganną postawę polegającą na tym, że będąc świadomym faktu posiadania broni palnej wprowadził się w stan nietrzeźwości. Takie zachowanie obwinionego nie daje gwarancji prawidłowego pełnienia przez niego służby nie tylko na zajmowanym stanowisku, ale w ogóle na jakimkolwiek innym stanowisku w Policji. Powyższe uzasadnia wymierzenie mu najwyższej kary dyscyplinarnej - wydalenia ze służby w Policji.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia D.H. zarzucił naruszenie art. 134 h ust. 1 i art. 135 g ust. 1 cyt. ustawy o Policji przez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na jego korzyść, a w szczególności zachowania przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowego przebiegu służby oraz wymierzenia kary niewspółmiernej do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego. W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne nie przyczyniło się do pełnej realizacji celów wynikających z art. 135 g ust. 1 oraz 134 h ust 1 cyt. ustawy o Policji
i naruszyło w sposób istotny jego słuszny interes. Podkreślił, że powyższe zdarzenie jest aktualnie przedmiotem postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Ł., w którym nie postawiono mu zarzutów i ma status świadka.
Zdaniem odwołującego organ pierwszej instancji kierował się elementami wykraczającymi poza ramy przewinienia i wkroczył na grunt postępowania karnego. Podał, że akceptował wymierzenie mu każdej kary, oprócz tej, która przekreśliłaby możliwość kontynuowania przez niego służby. Podkreślił, że był do dyspozycji przełożonych i rzecznika dyscyplinarnego. Stawiał się na wszystkie wezwania
i umożliwiał przeprowadzenie z nim czynności, mimo że przebywał w szpitalu, na zwolnieniu lekarskim i pozostawał pod wpływem leków, w tym zleconych przez psychiatrę, celem szybszego powrotu do pełnej formy zawodowej. Do odwołania dołączono opinie wydane przez funkcjonariuszy Wydziału Kryminalnego KMP
w Łodzi oraz Związku Zawodowego Policjantów.
Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi orzeczeniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu orzeczenia podał, że stosownie do art. 135m ust. 1 cyt. ustawy o Policji w dniu 30 grudnia 2010 r. powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia. Komisja w sporządzonym w dniu [...] stycznia 2011 r. sprawozdaniu wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego. W dniu 7 lutego
2011 r. na podstawie art. 135l ust. 1 cyt. ustawy o Policji zlecono rzecznikowi dyscyplinarnemu uzupełnienie materiału dowodowego o dokumenty potwierdzające fakt zapoznania obwinionego z zarządzeniem nr 6 Komendanta Głównego Policji
z dnia 16 maja 2000 r. Dokumenty uzyskane w ramach zleconych czynności dowodowych wraz z protokołem zapoznania obwinionego i jego obrońcy
z materiałami zostały nadesłane do Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w Łodzi w dniu 14 lutego 2011 r. Stwierdził, że w sprawie bezspornym pozostaje fakt, że w dniu
3 grudnia 2010 r. obwiniony będąc po służbie spożywał alkohol i posiadał przy sobie broń służbową w postaci pistoletu P-99. Kserokopia protokołu z użycia urządzenia kontrolno - pomiarowego do ilościowego oznaczenia alkoholu w wydychanym powietrzu potwierdza, że był on w stanie nietrzeźwości. Młodszy aspirant D.H., przesłuchany w charakterze obwinionego w dniu 6 grudnia 2010 r. przyznał się do zarzucanego czynu. W ocenie organu odwoławczego działanie obwinionego było działaniem zawinionym z winy umyślnej, gdyż co najmniej przewidując możliwość popełnienia przewinienia dyscyplinarnego na to się godził -art. 132a ustawy o Policji.
Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi podkreślił, że w ramach niniejszego postępowania organy obu instancji nie oceniały następstw jak i warunków użycia broni służbowej przez obwinionego. Postawiony obwinionemu w postępowaniu dyscyplinarnym zarzut dotyczy wyłącznie kwestii posiadania przez niego broni służbowej podczas spożywania alkoholu i podlega ocenie tylko w tym zakresie. Wskazał jednak, że oceniając działanie obwinionego, w postępowaniu dyscyplinarnym, będące przedmiotem zarzutu, nie sposób pominąć całego kontekstu zdarzenia, do którego doszło w dniu 3 grudnia 2010 r.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko odwołującego się, że stan po użyciu alkoholu nie stanowi okoliczności zaostrzającej wymiar kary w rozumieniu art. 134h ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o Policji, gdyż w tym przypadku stan po użyciu alkoholu jest warunkiem koniecznym do tego, aby zarzucane funkcjonariuszowi przewinienie
w ogóle zaistniało.
Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi działanie obwinionego było nie tylko naruszeniem normy zawartej w § 11 pkt 3 lit. b zarządzenia nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. Służbowa broń palna jest środkiem przymusu bezpośredniego o szczególnym charakterze, niesie największe ryzyko dla zdrowia i życia spośród wszystkich środków przymusu bezpośredniego, które są w dyspozycji funkcjonariuszy Policji. Jest wyrazem zaufania, jakim ustawodawca i społeczeństwo obdarzyli Policję, jako formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przełożeni mają prawo
i obowiązek wymagać od podległych im policjantów szczególnej staranności przy przechowywaniu, przenoszeniu i dysponowaniu tym środkiem przymusu bezpośredniego. Z akt osobowych obwinionego wynika, że w dniu 1 czerwca 2004 r. ukończył w ramach doskonalenia zawodowego szkolenia dla policjantów - instruktorów strzelań policyjnych, realizowane przez Szkołę Policji w S. Poza tym, jak wynika z wniosków "o przydzielenie broni" obwiniony był zapoznawany
z zarządzeniem nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. i fakt ten potwierdził własnoręcznym podpisem.
Organ odwoławczy stwierdził, że określony w art. 135h ust. 1 cyt. ustawy
o Policji termin na prowadzenie czynności dowodowych w postępowaniu dyscyplinarnym jest terminem maksymalnym. To jednak w sytuacji, gdy w sprawie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności, nic nie stoi na przeszkodzie, aby czynności dowodowe postępowania dyscyplinarnego zostały zakończone wcześniej. Miało to miejsce w tym przypadku. Wskazał, że w aktach postępowania znajduje się oświadczenie dr n. med. R.W. - lekarza specjalisty z zakresu chirurgii z dnia [...] grudnia 2010 r. z którego wynika, iż nie było przeciwwskazań do wykonywania czynności służbowych wobec obwinionego. Ponadto podał, że obwiniony został prawidłowo poinformowany o przysługujących mu w toku postępowania uprawnieniach, zaś procedura określona w art. 135j ust. 9 cyt. ustawy o Policji została przeprowadzona w sposób prawidłowy. W zakresie przebiegu służby obwinionego wskazał, iż znajdująca się w aktach osobowych ostatnia opinia służbowa za okres od 18 maja 2008 r. do 24 kwietnia 2009 r. jest pozytywna. W toku służby stosownie do zapisów znajdujących się w aktach osobowych (premie
i nagrody (wyjątkowe) był 16 - krotnie wyróżniany premiami i nagrodami pieniężnymi, w tym ostatnią w dniu 19 lutego 2010 r. Zdaniem organu drugiej instancji, ważąc dotychczasowy przebieg służby obwinionego oraz stopień i rodzaj naruszenia obowiązków służbowych, kara wydalenia ze służby nie jest nieproporcjonalna do przewinienia.
Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi wyjaśnił, że nie uwzględnił stanowiska komisji powołanej do zbadania zaskarżonego orzeczenia, gdyż przebieg służby obwinionego znajduje najpełniejsze odzwierciedlenie w jego aktach osobowych
i stosownie do § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2003 r. w sprawie szczegółowego trybu wykonywania czynności związanych z postępowaniem dyscyplinarnym w stosunku do policjantów (Dz. U nr 198 poz. 1933 z 2003 r.) akta te zostały przekazane wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu wraz aktami postępowania dyscyplinarnego i odwołaniem. Brak było podstaw do uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego w tym zakresie.
Odnośnie określenia pochodzenia uwierzytelnionych kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach postępowania dyscyplinarnego oraz rozstrzygnięcia ich dopuszczalności, wskazał, że jak wynika z daty oraz godziny sporządzenia tychże dokumentów powstały one w wyniku działań funkcjonariuszy Policji w ramach art. 307 § 3 K.p.k. Rozstrzyganie o dopuszczalności ich wykorzystania w postępowaniu dyscyplinarnym jest bezprzedmiotowe. Z powyższych powodów nie podzielił stanowiska ww. komisji.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi D.H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] wraz z wydanym na ich podstawie rozkazem personalnym nr [...] z dnia 22 lutego 2011 r. Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi. Zaskarżonym orzeczeniom zarzucił naruszenie art. 9, 10, 11, 75 § 1, 77 § 1, 80, 81, 107 § 3 K.p.a. oraz art. 134 pkt 6 cyt. ustawy o Policji.
W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty podnoszone w odwołaniu.
W ocenie skarżącego w sprawie nie wzięto pod wagę jego nienagannej 10 - letniej służby, opinii przełożonych, zachowania przed, jak i po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, warunków osobistych. Nie uwzględniono zatem okoliczności mających wpływ na wymiar kary, tj. art. 134 h ust. 1 i art. 135 g cyt. ustawy o Policji. Zdaniem skarżącego organ drugiej instancji w uzasadnieniu orzeczenia nie odniósł się do odwołania oprócz przyznania, że czyn nie został popełniony w warunkach zaostrzających wymiar kary. Zarzucił, że organ odwoławczy dysponował jego aktami osobowymi, a więc powołał się na nowe dowody, z którymi nie został on jednak zapoznany. W postępowaniu odwoławczym nie został również zapoznany ze stanowiskiem Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi oraz ze sprawozdaniem Komisji. Zdaniem skarżącego Komendant Miejski Policji w Łodzi stosując karę najsurowszą kierował się "następstwami", których tak naprawdę nie mógł mu zarzucić. Organ dokonał swoistego "przedsądu" - wkroczył na grunt toczącego się
w sprawie postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Ł.,
w którym skarżący ma status świadka.
Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, że skarżącego uznano za winnego umyślnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu § 11 pkt 3 lit. b ust. 1 zarządzenia nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r.
w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów (Dz. Urz. KGP nr 4 poz. 38 z 2000r. ze zm.), tj. posiadanie przy sobie broni palnej podczas spożywania napojów alkoholowych oraz po ich spożyciu.
Stan faktyczny sprawy jest niesporny. W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego w sposób nie budzący wątpliwości ustalono, że skarżący posiadał przy sobie broń podczas spożywania alkoholu oraz po jego spożyciu. Powyższego faktu nie kwestionował, ani w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, ani w skardze do sądu.
W ocenie Sądu pierwszej instancji organy orzekające prawidłowo stwierdziły, , że skarżący swoim zachowaniem wyczerpał przesłanki określone w art. 132 ust.1 i 2 cyt. ustawy o Policji, tj. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej.
Odwołując się do treści art. 134 cyt. ustawy o Policji stwierdził, że przedstawiona w powyższym przepisie gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich. Pozostawił to do uznania właściwego organu. Kontrola uznaniowości
w tym zakresie sprowadza się do oceny, czy organ badał sprawę
w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy, oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby.
Komendant Miejski Policji w Łodzi zastosował wobec skarżącego najsurowszy rodzaj kary, tj. wydalenie ze służby, która to kara oznacza zwolnienie policjanta ze służby w Policji (art. 134e tej ustawy). Kara ta została wymierzona zgodnie
z przesłankami określonymi w art. 134h ust. 1 omawianej ustawy. Organy obu instancji uznały, że popełnienie przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego było zawinione, gdyż wiedząc, że posiada przy sobie broń palną wziął udział w prywatnym spotkaniu towarzyskim i spożywał alkohol. Wina skarżącego polegająca na poważnym naruszeniu dyscypliny służbowej nie budzi wątpliwości.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji stanowisko organów jest prawidłowe. Przewinienie dyscyplinarne skarżącego jest zawinione, gdyż świadomie nie wykonał on obowiązków wynikających z zarządzenia nr 6 Komendanta Głównego Policji
z dnia 16 maja 2000 r. Organy prawidłowo uznały, że pomimo, iż przyznał się on do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, to jego rodzaj nie daje gwarancji przestrzegania przez niego przepisów prawa. Powyższe uzasadnia zastosowanie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W obliczu wagi czynu (posiadanie broni podczas prywatnego spotkania, podczas spożywania alkoholu oraz po jego spożyciu w miejscu publicznym – w parku) wymierzenie kary wydalenia ze służby nie jest dowolne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podkreślił, że odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta oparta jest na regułach zaostrzonych, wynikających ze szczególnego rodzaju zadań stawianych Policji, a co za tym idzie funkcjonariuszom tej formacji - ochrony zdrowia i życia ludzi. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań
i kompetencji oraz związane z działalnością Policji publiczne zaufanie. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić ją wiarogodności w oczach opinii publicznej zwłaszcza, że wiele uprawnień przyznanych Policji pozwala na ingerowanie w sferę obywatelskich wolności i praw. W konsekwencji, przy wykonywaniu przez policjantów zadań, obowiązuje ich nie tylko dyscyplina służbowa, ale również przestrzeganie zasad etyki zawodowej, do których to wartości należy zaliczyć szczególną staranność w wykonywaniu obowiązków. Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant, nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką mógł i powinien przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 637/06, LEX nr 320611).
Sąd pierwszej instancji wskazując na treść art. 134h ust. 3 cyt. ustawy o Policji określający warunki mające wpływ na złagodzenie wymiaru kary stwierdził, że
w niniejszej sprawie organy orzekające nie miały podstaw do skorzystania z tej instytucji, gdyż nie zachodziły określone w tym przepisie okoliczności popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego. Wbrew stanowisku skarżącego w tej sprawie zachodziły okoliczności mające wpływ na zaostrzenie wymiaru kary określone w art. 134h ust. 2 ustawy, tj. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego
w stanie po użyciu alkoholu. Skarżący bowiem nie tylko posiadał broń podczas spożywania alkoholu i po jego spożyciu (§ 11 pkt 3 lit. b zarządzenia nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów), ale także posiadając ją brał udział w uroczystości prywatnej (spotkanie towarzyskie z kolegami w parku), pomimo zakazu wynikającego z § 11 pkt 3 lit. c powołanego zarządzenia
i był w stanie po użyciu alkoholu. Ponadto na zaostrzenie wymiaru kary miały wpływ poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza naruszenie dobrego imienia Policji (art. 134 ust. 2 pkt 3 tej ustawy).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi orzeczenia organów obu instancji, wyjaśniają na czym polegało przewinienie dyscyplinarne skarżącego i jakie przepisy zostały naruszone, wskazują, że uwzględniono dotychczasowy przebieg jego służby i osiągane wyniki, jak również okoliczności rzutujące na zaostrzenie kary. Organy prawidłowo uznały, że stopień szkodliwości popełnionego przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego był rażący i dawał podstawę do zastosowania najsurowszej kary dyscyplinarnej. Organ wymierzający karę powinien surowiej oceniać czyny funkcjonariusza, który popełnił przewinienie dyscyplinarne w stanie nietrzeźwości. Policjant posiadając przy sobie broń po spożyciu alkoholu naraża zdrowie i życie ludzi, których jako policjant ma chronić. Jego czyn zasługuje więc na zaostrzenie kary. Tym bardziej, jeśli dopuścił się takiego czynu policjant mający osiągnięcia w służbie.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji postawa skarżącego w toku postępowania dyscyplinarnego wskazywała, że wprawdzie rozumie on swoje przewinienie, to jednak nie dostrzega zagrożeń wynikających z faktu posiadania broni palnej
i płynącego z tego niebezpieczeństwa w przypadku wprowadzenia się w stan nietrzeźwości. Oznacza to, że nie rozumie przepisów zarządzenia dotyczącego zasad użytkowania broni palnej przez policjanta, z którymi został zapoznany.
Jako niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 7, 8, 9, 10 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 80 K.p.a. i art. 107 § 1 K.p.a. Wskazał, że odpowiedzialność dyscyplinarną policjantów regulują art.132-144a. cyt. ustawy o Policji, których organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły. Stwierdził, że uzasadnienie wymierzonej kary dyscyplinarnej odpowiada wymogom określonym w art. 135 j ust. 2 pkt 6 tej ustawy, z uwzględnieniem zasad wymiaru kary zawartych w art. 134 h ust. 1, przy istnieniu okoliczności wpływających na jej zaostrzenie wskazanych w art. 134 h ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy o Policji.
Jako nietrafny, ocenił także zarzut skarżącego dotyczący niezapoznania go przed wydaniem orzeczenia przez organ drugiej instancji ze stanowiskiem Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi oraz ze sprawozdaniem Komisji powołanej przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego do zbadania orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z dnia [...] grudnia 2010 r. Z akt sprawy, a w szczególności z protokołu z dnia [...] lutego 2011 r. wynika bowiem, że skarżący oraz jego obrońca zostali zapoznani z uzupełnionym przez organ odwoławczy materiałem dowodowym. Natomiast brak zapoznania skarżącego z dokumentami dotyczącymi przebiegu jego służby nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż dokumenty te były jemu znane. Ponadto wyjaśnił, że zawarty w sprawozdaniu wniosek "komisji", powołanej
w trybie art. 135m ust. 1 omawianej ustawy, jest opinią dotyczącą sposobu załatwienia sprawy. Wyższy przełożony dyscyplinarny nie jest jednak prawnie związany stanowiskiem ww. "komisji".
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie
art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł D.H. reprezentowany przez adwokata i zaskarżając go
w całości zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez:
- niewłaściwe zastosowanie art. 134 h ust. 2 pkt. 1 cyt. ustawy o Policji polegające na zaostrzeniu wymiaru kary w związku ze spożywaniem alkoholu przez skarżącego, pomimo, że fakt ten stanowi znamię wykroczenia dyscyplinarnego polegającego na spożywaniu alkoholu w sytuacji posiadania przy sobie broni służbowej, jak również art.134h ust. 1 powołanej ustawy, poprzez nieuwzględnienie nienagannego przebiegu służby przed popełnieniem wykroczenia dyscyplinarnego i poczytanie tego faktu jako okoliczności obciążającej przy wymiarze kary;
- błędną wykładnię art. 135 m ust. 8 cyt. ustawy o Policji polegającą na uznaniu, że stanowisko komisji ma wyłącznie charakter opinii o niewiążącym charakterze, pomimo wynikającego z art. 135 m ust. 1 obligatoryjnego powołania Komisji
w przypadku orzeczenia kary wydalenia ze służby oraz pomimo, że wnioski Komisji
o uzupełnienie materiału dowodowego nie zostały w pełni uwzględnione przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wyroku,
w szczególności art. 133 § 1 P.p.s.a. polegające na przyjęciu, iż skarżący i jego obrońca zapoznali się z całością dokumentacji zgromadzonej w aktach postępowania dyscyplinarnego przed wydaniem orzeczenie przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego, pomimo, iż z akt wynika, że w chwili zapoznania się
z dokumentacją w aktach były wyłącznie dokumenty odnoszące się do wydania skarżącemu broni służbowej, w tym także oświadczenie o zapoznaniu się
z zarządzeniem nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni przez policjantów, jak również pominięcie, iż zgodnie z zapisem protokołu obwiniony i jego obrońca uprawnieni byli do złożenia wniosków dowodowych w terminie 3 dni od daty zapoznania z dokumentami, a orzeczenie zapadło w dniu następnym po zapoznaniu obwinionego i jego obrońcy z uzupełnioną częściowo dokumentacją, co
w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż postępowanie dyscyplinarne przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do oddalenia skargi.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że zgodnie z § 11 pkt. 3 lit. b ust. 1 zarządzenia nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 roku w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni przez policjantów (Dz. Urz. KGP Nr 4 poz. 38 z 2000 r. ze zm.) spożywanie alkoholu w sytuacji, gdy policjant posiada przy sobie broń służbową jest niedopuszczalne. Tym samym, naruszenie tego przepisu prowadzi do odpowiedzialności dyscyplinarnej osoby, która naruszyła powyższy zakaz.
Z kolei, stosownie do art. 134h ust. 2 pkt. 1 cyt. ustawy o Policji okolicznością mającą wpływ na wymiar kary, w szczególności jej zaostrzenie, jest dopuszczenie się wykroczenia dyscyplinarnego w stanie po spożyciu alkoholu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji z uwagi na fakt, że skarżący był pod wpływem alkoholu, kara mogła zostać zaostrzona w oparciu o przytoczony przepis.
Autor skargi kasacyjnej stwierdził, że nie można poczytywać na niekorzyść sprawcy popełnienia przestępstwa np. stanu po spożyciu alkoholu, o ile stan ten stanowi znamię czynu przestępnego.
W świetle powyższego przyjąć należy, że art. 134h ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji został niewłaściwie zastosowany przez Sąd pierwszej instancji.
Nie podzielił również poglądu wyrażonego przez ten Sąd co do
wpływu na zaostrzenie kary osiągnięć zawodowych skarżącego w okresie poprzedzającym popełnienie przewinienia dyscyplinarnego. Wskazał, że skarżący cieszył się dobrą opinią, był kilkakrotnie wyróżniany i nagradzany za osiągnięcia
w służbie. Stosownie do treści art.134hust.1 cyt. ustawy o Policji, okoliczności te, powinny być uwzględnione przy wymierzeniu kary dyscyplinarnej. Skoro zatem skarżący przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego, był oceniany jako policjant wyróżniający się, to okoliczność ta powinna zostać poczytana na jego korzyść, nie zaś jako obciążająca i skutkująca zaostrzeniem kary.
Autor skargi kasacyjnej uzasadniając zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. podał, że w dniu 14 lutego 2011 r. został sporządzony protokół zapoznania
z materiałem obrońcy i obwinionego. W tej dacie obwiniony i jego obrońca zostali zapoznani jedynie z dokumentacją dotyczącą wydania obwinionemu broni służbowej, w tym z jego oświadczeniem o zapoznaniu się z zarządzeniem nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni przez policjantów. Z protokołu zapoznania, wynika, że obwiniony zapoznał się z 5 kartami. Natomiast nie wynika, aby pozostałe, zgromadzone w postępowaniu odwoławczym dokumenty zostały im udostępnione.
Ponadto wskazał, że z treści protokołu wynika, iż obwiniony i jego obrońca zostali pouczeni o terminie trzydniowym na zgłoszenie dalszych wniosków dowodowych. Termin ten upływał w dniu 17 lutego 2011 r., zaś zaskarżone orzeczenie zostało wydane w dniu 15 lutego 2011 r. W tej sytuacji, wydanie orzeczenia przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego w dniu następnym po zapoznaniu się obwinionego i jego obrońcy z materiałami, uznać należy za uchybienie przepisom postępowania. Powyższe świadczy o tym, iż Sąd pierwszej instancji oparło swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach niezgodnych z aktami postępowania dyscyplinarnego. W ocenie skarżącego oznacza to, że Sąd pierwszej instancji naruszając art. 133 § 1 P.p.s.a. błędnie uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania i prawa do obrony, gwarantowanego obwinionemu
w postępowaniu dyscyplinarnym. Odwołując się do art. 2 oraz art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, oraz art. 135 f cyt. ustawy o Policji wskazał, że obwinionemu służy prawo do składania wniosków dowodowych. Tym samym, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Komisji, powołanej przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego, nie można wykluczyć, że wnioski takie zostałyby złożone, a tym samym, postępowanie mogłoby zostać uzupełnione i jego wynik byłby odmienny od orzeczenia wyższego przełożonego dyscyplinarnego z dnia 15 lutego 2011 r. Z kolei, powołując się na treść art. 135m ust. 1 cyt. ustawy o Policji stwierdził, że Sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował stanowisko organu, co do braku konieczności uwzględnienia wniosków zawartych w sprawozdaniu Komisji powołanej przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego, gdyż w przypadku orzeczenia najsurowszej kary za przewinienie dyscyplinarne, powołanie Komisji jest obligatoryjne. Podkreślił, że
w sprawozdaniu Komisji wskazano na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego oraz na konieczność uchylenie orzeczenia przełożonego dyscyplinarnego celem przeprowadzenia czynności w toku postępowania dowodowego. Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o braku związania wyższego przełożonego dyscyplinarnego stanowiskiem Komisji nie może być uznane za zasadne. Powołanie Komisji w postępowaniu odwoławczym, ma prowadzić do dodatkowego, wszechstronnego zbadania wszelkich aspektów prowadzonego postępowania, zarówno z punktu widzenia prawidłowości procesowania, jak również podstaw faktycznych i okoliczności zastosowania kary. Skoro zatem Komisja dostrzega braki w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przez przełożonego dyscyplinarnego, to uznać należy, że orzeczenie tego organu dotknięte było wadliwością. Wadliwość ta polegała na podjęciu decyzji bez rozważania wszystkich okoliczności sprawy. Zdaniem autora skargi kasacyjnej przeniesienie uzupełnienia postępowania dowodowego i ustalania stanu faktycznego, jak również okoliczności przemawiających za wymierzeniem kary
na etapie postępowania odwoławczego, zaprzecza istocie dwuinstancyjności gwarantowanej art. 135 k cyt. ustawy o Policji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami enumeratywnie wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. Nie może przekroczyć określonych w niej podstaw kasacyjnych. Zobowiązany jest natomiast ograniczyć się tylko do zarzutów sformułowanych przez autora skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna w tej sprawie oparta została na obu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania (czyli tak jak na gruncie rozpoznawanej sprawy), w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005/6/120).
W ramach zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania skarga kasacyjna wskazuje na naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. Zdaniem skarżącego naruszenie tego przepisu nastąpiło przez przyjęcie, że wspólnie z obrońcą został on zapoznany z całym zgromadzonym materiałem dowodowym. Tymczasem z akt sprawy wynika, że były to wyłącznie dokumenty związane z wydaniem mu broni służbowej oraz zapoznaniem go z Zarządzeniem Nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000r dotyczącym m.in. użytkowania broni przez policjantów. Ponadto pominięto okoliczność, że orzeczenie zapadło w dniu następnym po zapoznaniu go wraz z obrońcą z uzupełnioną częściowo dokumentacją, a więc
w terminie w którym mógł on jeszcze złożyć wnioski dowodowe. Sąd pierwszej instancji mimo tych uchybień uznał, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy.
Przypomnieć należy, iż na gruncie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zamierzony skutek skargi kasacyjnej może odnieść jedynie wykazanie przez jej autora takiego naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Niezależnie zatem od wskazania istoty zarzutu, powinien przeprowadzić argumentację
w kierunku wykazania wpływu tego naruszenia na treść orzeczenia oraz wykazania, poprzez odwołanie się do oszacowania skali tego wpływu, że mógł być on istotny dla treści rozstrzygnięcia. W przypadku powyższego zarzutu autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli że między naruszeniem powyższych przepisów procesowych a treścią zaskarżonego wyroku zachodzi związek przyczynowy, a także nie uprawdopodobnił wpływu tego związku przyczynowego na treść orzeczenia sądu, nie przeprowadzając zresztą
w tym kierunku żadnej argumentacji w uzasadnieniu skargi.
Stosownie do treści art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania sądu jest materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem. Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy. Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Nie jest naruszeniem art. 133 § 1 P.p.s.a. zaakceptowanie przez sąd jako zgodnej
z przepisami postępowania oceny materiału dowodowego oraz przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny nawet, gdyby nie uwzględniało ono całości materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 419/07, opubl. w LEX nr 488560.). Skarga kasacyjna wskazując na naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. próbuje podważyć ustalenia faktyczne przyjęte
w sprawie oraz dokonaną w tej sprawie ocenę materiału dowodowego, co w świetle poczynionych wyżej uwag nie może odnieść skutku. Przepis ten bowiem nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny dowodów. Przede wszystkim jednak wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie fakt popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na posiadaniu przy sobie broni służbowej palnej
w stanie podczas spożywania alkoholu oraz po jego spożyciu tj. czynu z art.132 ust.1 i 2 ustawy o Policji w związku z § 11 ust.3 pkt b zarządzenia nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów (Dz.Urz. KGP Nr 4, poz. 38) jest niesporny i przyznał się on do jego popełnienia. W związku z powyższym organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia szczegółowo wyjaśnił, dlaczego uznał za możliwe wydanie rozstrzygnięcia przed upływem terminu określonego w art. 135 h ust.1 ustawy o Policji.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art.133 § 1 P.p.s.a. uznał za niezasadny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie zamierzonego skutku nie mogły odnieść także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Autor skargi kasacyjnej trafnie wskazał na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 134 h ust 2 pkt.1 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Przyjął on bowiem, że w sprawie zachodziły okoliczności określone
w tym przepisie mające wpływ na zaostrzenie skarżącemu wymiaru kary
tj. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego w stanie po użyciu alkoholu. Tymczasem uszło uwadze tego sądu, że organ odwoławczy jeszcze na etapie postępowania dyscyplinarnego w uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] podzielił stanowisko obrońcy obwinionego, że stan po użyciu alkoholu nie stanowi okoliczności zaostrzającej wymiar kary w rozumieniu art. 134 h ust. 2 pkt. 1 ustawy o Policji, gdyż w tym przypadku stan po użyciu alkoholu jest warunkiem koniecznym do tego, by zarzucane policjantowi przewinienie w ogóle zaistniało. Oznacza to, że stan po użyciu przez skarżącego alkoholu nie miał wpływu na wymiar kary. Trafność tego zarzutu nie skutkowała jednak możliwością uwzględnienia skargi.
Ocenę zasadności zarzutu naruszenia art. 135 m ust. 8 cyt. ustawy o Policji należy poprzedzić uwagami natury ogólnej.
Postępowanie dyscyplinarne policjantów jest dwuinstancyjne. Sprawy dyscyplinarne są rozpoznawane przez przełożonego dyscyplinarnego i wyższego przełożonego dyscyplinarnego. W przypadku odwołania od orzeczenia o ukaraniu karą wydalenia ze służby wyższy przełożony dyscyplinarny jest obowiązany powołać komisję. Może ona wysłuchać rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcę. Zgodnie z art. 135 m ust. 8 Komisja może wystąpić do wyższego przełożonego dyscyplinarnego o uzupełnienie materiału dowodowego w trybie
art. 135 l ust.1. Z kolei, zgodnie z tym przepisem w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego
w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres. Przepis art. 135 l ust. 2 tej ustawy zobowiązuje rzecznika dyscyplinarnego do zapoznania obwinionego
z materiałami uzyskanymi w wyniku czynności dowodowych, o których mowa w ust. 1. W terminie 3 dni od dnia zapoznania obwiniony ma prawo zgłoszenia wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu, o którym mowa w ust. 1 uwag dotyczących przeprowadzonych czynności dowodowych. Przepisy art. 135 i ust. 1-4 stosuje się odpowiednio. Poza zakresem odpowiedniego zastosowania znalazł się ust. 6 tego artykułu gwarantujący obwinionemu prawo w terminie 3 dni od dnia zapoznania się
z aktami postępowania dyscyplinarnego zgłoszenia wniosku o ich uzupełnienie
i złożenia zażalenia na wydane przez rzecznika dyscyplinarnego postanowienie
o odmowie uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego. Nie można jednakże nie dostrzegać dalszych unormowań art. 135, które w swej istocie mają zapewnić wszechstronne i obiektywne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Zgodnie bowiem z art. 135 m wyższy przełożony dyscyplinarny powołuje komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia, w sytuacji wydalenia ze służby w policji jest to obowiązek (ust. 1), komisja może wysłuchać rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcę (ust. 6) a także wystąpić do wyższego przełożonego dyscyplinarnego
o uzupełnienie materiału dowodowego w trybie art. 135 l ust. 1. W myśl art. 135 n
z przeprowadzonych czynności komisja sporządza sprawozdanie wraz z wnioskiem dotyczącym sposobu załatwienia odwołania (ust. 1), zaś wyższy przełożony dyscyplinarny, którego uprawnienia orzecznicze zostały określone w ust. 4, może uchylić w całości zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części. W orzecznictwie NSA na tle powyższych przepisów prezentowane jest stanowisko, iż prawo obwinionego do rzetelnego procesu nie zostaje ograniczone. (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 225/05).
Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że na skutek wniesienia przez skarżącego odwołania od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z dnia [...] grudnia 2010 r., wyższy przełożony dyscyplinarny– Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi decyzją
z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] powołał komisję do zbadania ww. orzeczenia. W sprawozdaniu z dnia 17 stycznia 2011 r. ww. komisja wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu uzupełnienia materiału dowodowego poprzez:
1. załączenie do akt postępowania dyscyplinarnego dokumentacji opisującej przebieg dotychczasowej służby obwinionego, co powinno zostać uwzględnione przy wymiarze kary;
2. uzupełnienie wydanego orzeczenia dyscyplinarnego o uzasadnienie faktyczne – zgodnie z art. 135j ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy o Policji.
3. formalne określenie pochodzenia znajdujących się w aktach uwierzytelnionych kserokopii oraz rozstrzygnięcie dopuszczalności ich załączenia do akt postępowania dyscyplinarnego.
Następnie, Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi działając na podstawie
art. 135l ust. 1 cyt. ustawy o Policji, pismem z dnia 8 lutego 2011 r. skierowanym do rzecznika dyscyplinarnego zlecił uzupełnienie materiału dowodowego o dokumenty potwierdzające fakt zapoznania skarżącego z zarządzeniem nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2000r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów (Dz.Urz. KGP Nr 4, poz. 38). Wskazał również, że po wykonaniu czynności dowodowych oraz realizacji procedury określonej w art. 135l ust. 2 cyt. ustawy o Policji dokumenty powinny zostać przesłane do Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w Łodzi. Ponadto polecił, aby
z treścią ww. pisma zapoznać obwinionego i jego obrońcę. Nastąpiło to w dniach
9 i 10 lutego 2011 r. Z kolei, z treści protokołu zapoznania z materiałami uzyskanymi w wyniku uzupełnienia materiału dowodowego z dnia 14 lutego 2011 r. wynika, że skarżący został zapoznany z ww. dokumentami. Przy czym, ww. protokole opatrzonym podpisem D.H., jak i jego obrońcy, widnieje adnotacja, iż po zapoznaniu się z aktami postępowania dyscyplinarnego oraz po pouczeniu o przysługujących mu uprawnieniach oświadczył: "uwag nie mają".
Przed wszystkim jednak stwierdzić należy, iż z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że wyższy przełożony dyscyplinarny stanowisko komisji powołanej do zbadania orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi z dnia [...] grudnia 2010 r., brał pod uwagę, lecz go nie uwzględnił.
Autor skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia art. 135 m ust. 8 cyt. ustawy o Policji zakwestionował stanowisko Sądu pierwszej instancji, że zawarty
w sprawozdaniu wniosek "komisji", powołanej w trybie art. 135 m ust. 1 ustawy, jest opinią dotyczącą sposobu załatwienia sprawy. Wyrażenie opinii zbliżone jest do konsultacji, czy też doradztwa. Wyższy przełożony dyscyplinarny nie jest jednak prawnie związany stanowiskiem "komisji".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany
w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd co do wyłącznie opiniodawczego charakteru sprawozdania komisji jest prawidłowy. Analiza art. 135 n ust. 1 cyt. ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że sprawozdanie komisji i zawarte w nim stanowisko nie mają charakteru wiążącego. Sposób załatwienia odwołania pozostaje bowiem w gestii organu odwoławczego - wyższego przełożonego dyscyplinarnego. Nie zwalnia to jednak tego organu od obowiązki ich rozważenia i odniesienia się do nich w uzasadnieniu orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie wymóg ten został spełniony. Z tego względu zarzut naruszenia art. 135 m ust. 8 cyt. ustawy o Policji uznać należy za niezasadny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI