I OSK 1747/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez L. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 140 k.p.a. (brak czynnego udziału), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 98a ust. 1 u.g.n. (błędna wykładnia i zastosowanie przepisu o opłacie adiacenckiej z uwagi na upływ terminu), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. i przepisami rozporządzenia o wycenie nieruchomości (wykorzystanie operatu szacunkowego z innego postępowania) oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 1 Rozporządzenia (błędna wykładnia i zastosowanie przepisu dotyczącego wyboru nieruchomości podobnych). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że WSA był związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku z dnia 5 marca 2020 r. (sygn. akt II SA/Po 1101/19) w kwestii terminu wszczęcia postępowania o opłatę adiacencką, a sama skarga kasacyjna nie zawierała zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. NSA uznał również za niezasadne zarzuty dotyczące operatu szacunkowego, wskazując, że jego prawidłowość merytoryczna nie podlega bezpośredniej kontroli sądów administracyjnych, chyba że występują oczywiste błędy lub naruszenia prawa. Sąd stwierdził, że operat był logiczny, spójny i kompletny, a wybór nieruchomości porównawczych był uzasadniony. Zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony również został odrzucony, ponieważ spółka była na bieżąco informowana o czynnościach i miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy. NSA nie uwzględnił wniosku SKO o zwrot kosztów postępowania z powodu braku dowodu umocowania osoby podpisującej odpowiedź na skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących opłat adiacenckich, związania sądu oceną prawną sądu niższej instancji (art. 153 P.p.s.a.), zasad sporządzania i kontroli operatów szacunkowych oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym.
Orzeczenie opiera się na związaniu oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku, co ogranicza jego uniwersalność. Kwestie dotyczące wyceny nieruchomości są specyficzne dla każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu niższej instancji w kwestii terminu wszczęcia postępowania administracyjnego o ustalenie opłaty adiacenckiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku sądu niższej instancji na podstawie art. 153 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 153 P.p.s.a., uznając się za związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu dotyczącą terminu wszczęcia postępowania o opłatę adiacencką.
Czy operat szacunkowy sporządzony na potrzeby innego postępowania może stanowić podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie zawiera oczywistych błędów lub naruszeń prawa, a jego ustalenia są spójne, logiczne i kompletne. Weryfikacja merytoryczna należy do rzeczoznawcy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że operat szacunkowy był prawidłowy, a zarzuty dotyczące jego podstawy formalnej (omyłka biegłego) i wyboru nieruchomości porównawczych nie dyskwalifikowały go. Podkreślono, że sądy administracyjne nie weryfikują bezpośrednio metodologii wyceny, a jedynie oczywiste błędy lub naruszenia prawa.
Czy strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie została zawiadomiona o oględzinach nieruchomości przeprowadzonych przez rzeczoznawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oględziny nieruchomości przez rzeczoznawcę nie są dowodem w rozumieniu art. 79 § 1 k.p.a. i nie wymagają zawiadomienia strony. Strona miała zapewniony czynny udział poprzez inne formy kontaktu i zapoznania się z aktami.
Uzasadnienie
NSA uznał, że strona była informowana o wszystkich istotnych czynnościach, a brak zawiadomienia o wizji lokalnej rzeczoznawcy nie stanowił naruszenia zasady czynnego udziału, gdyż czynność ta nie miała charakteru dowodu w postępowaniu.
Przepisy (13)
Główne
u.g.n. art. 98a § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 98a § ust. 1, 1a i 1b
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 148 § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 4 § ust. 1
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 79 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd I instancji był związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2020 r. (sygn. akt II SA/Po 1101/19) w kwestii terminu wszczęcia postępowania o opłatę adiacencką. • Operat szacunkowy nie zawierał oczywistych błędów ani naruszeń prawa, a jego ustalenia były spójne, logiczne i kompletne. • Wybór nieruchomości porównawczych do wyceny był uzasadniony, a rozszerzenie rynku na tereny ościenne było konieczne. • Strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, a brak zawiadomienia o wizji lokalnej rzeczoznawcy nie stanowił naruszenia. • Brak dowodu umocowania osoby podpisującej odpowiedź na skargę kasacyjną uniemożliwił zasądzenie kosztów postępowania na rzecz SKO.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 140 k.p.a. poprzez umożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, brak umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, brak umożliwienia przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 98a ust. 1 u.g.n. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i ustalenie opłaty adiacenckiej pomimo upływu trzech lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w z w. z § 56 pkt 1 ust. 3 Rozporządzenia poprzez błędne zastosowanie i wydanie decyzji w oparciu o operat szacunkowy sporządzony na potrzeby innego postępowania niż postępowanie będące przedmiotem zaskarżonej decyzji. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 1 Rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i ustalenie wartości nieruchomości przed podziałem na podstawie cen transakcyjnych nieruchomości nie podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny.
Godne uwagi sformułowania
Sąd I instancji uznał mianowicie, że w sprawie ma miejsce związanie oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 1101/19, w którym to orzeczeniu Sąd przesądził przede wszystkim, że w sprawie nie ziściły się przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na upływ trzech lat od daty, w której decyzja podziałowa stała się ostateczna. • Operat szacunkowy jest kluczowym dowodem w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej i ma walor opinii biegłego, o jakiej mowa w art. 84 § 1 k.p.a. • Zakwestionowanie operatu szacunkowego przez organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest dopuszczalne w przypadku, jeżeli zostanie wykazane, że przy sporządzaniu operatu doszło do naruszenia prawa albo operat zawiera ewidentne błędy, które dyskwalifikują jego walory dowodowe. • Podobieństwo nieruchomości wycenianej z przyjmowanymi do porównań, a będącymi przedmiotem obrotu rynkowego, nie może być utożsamiane z ich identycznością.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Mariola Kowalska
sprawozdawca
Jolanta Górska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat adiacenckich, związania sądu oceną prawną sądu niższej instancji (art. 153 P.p.s.a.), zasad sporządzania i kontroli operatów szacunkowych oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na związaniu oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku, co ogranicza jego uniwersalność. Kwestie dotyczące wyceny nieruchomości są specyficzne dla każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z opłatami adiacenckimi, które są istotne dla profesjonalistów z branży nieruchomości i prawa administracyjnego.
“Opłata adiacencka: NSA potwierdza związanie oceną prawną i zasady kontroli operatów szacunkowych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.