I OSK 1746/06

I OSK 1746/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janina Antosiewicz
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/
Zygmunt Zgierski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 535/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-05-17
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie Janina Antosiewicz NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2005r. sygn. akt I SA/Wa 535/05 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. W. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] w przedmiocie odmowy nabycia mienia Skarbu Państwa z mocy prawa.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 21 lipca 2004 r. J. G. wystąpił do Wojewody Mazowieckiego z wnioskiem o wydanie deklaratoryjnej decyzji administracyjnej, potwierdzającej przejście na Gminę Warszawa Centrum prawa własności nieruchomości zajętej pod drogi publiczne, a stanowiącej część ulicy [...] i część ulicy [...].
Decyzją z dnia 15 listopada 2004 r. Wojewoda Mazowiecki odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę Warszawa-Centrum z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., prawa własności nieruchomość położonej w Warszawie i stanowiącej część działki gruntu oznaczonej numerem 67, zajętej pod drogę publiczną - ulicę [...]. Rozstrzygnięcie Wojewody, decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy Minister Infrastruktury.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ administracji publicznej podniósł, że z zaświadczenia z dnia 10 stycznia 1950 r., wystawionego przez Sąd Grodzki w Warszawie Oddział Ksiąg Wieczystych wynika, że dla nieruchomości położonej w Warszawie przy ulicy [...] jest urządzona księga hipoteczna o numerze [...], w której jako współwłaściciele wpisani byli W. i H. małżonkowie G.. Na podstawie postanowień Sądu Powiatowego w Pruszkowie z 27 kwietnia 1960 r. i Sądu Rejonowego dla miasta Stołecznego Warszawy z 7 stycznia 1991 roku, spadek po W. G. i H. G. nabył w całości J. A. G..
Ponadto, z zaświadczenia Państwowego Biura Notarialnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 1990 r. wynika, że zgodnie ze stanem wykazu hipotecznego nieruchomości, uregulowanej w księdze wieczystej "Nieruchomość Nr [...] w Warszawie", nieruchomość położona w Warszawie przy ul. J. O. była własnością W. i H. małżonków G. i na mocy art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) stała się własnością Skarbu Państwa. Stosownego wpisu prawa własności dokonano na wniosek Prezydium Rady Narodowej w mieście stołecznym Warszawa w dniu 9 marca 1964 r.
Decyzją komunalizacyjną Ministra dnia 9 listopada 1992 r. Wojewoda stwierdził nabycie nieruchomości przez Dzielnicę – Gminę Warszawa Wola.
Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. G., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W skardze podniesiono zarzut naruszenia przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) poprzez nie wypłacenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogi publiczne. Podniesiono ponadto, że w oparciu o dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy, Skarb Państwa mógł jedynie użytkować grunty położone na terenie Warszawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podkreślił, że dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy, choć niewątpliwie restrykcyjny, określał konkretne zasady przejścia prawa własności na rzecz Gminy miasta Stołecznego Warszawy oraz określał zasady dotyczące przyznawania prawa własności czasowej do gruntów nieruchomości warszawskich. Stosownie do treści art. 1 tego dekretu, wszelkie grunty znajdujące się na obszarze miasta stołecznego Warszawy z dniem wejścia w życie dekretu przeszły na własność Gminy miasta stołecznego Warszawy. Następnie na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) grunty te stały się własnością Skarbu Państwa. Przepis art. 2 dekretu jednoznacznie wskazywał, iż dekret stanowił podstawę do przepisania we właściwych księgach hipotecznych prawa własności do gruntów na rzecz Gminy miasta stołecznego Warszawy. Nabycie prawa własności do gruntów warszawskich następowało więc z mocy samego prawa (z mocy dekretu). Dalej Sąd wskazał, iż stosownie do treści art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu, dotychczasowemu właścicielowi bądź jego następcy prawnemu przysługiwało prawo do złożenia, w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej (prawa wieczystej dzierżawy) za symbolicznym czynszem. Organ miał obowiązek uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania.
Jak podkreślił Sąd, z akt sprawy wynika, że nieruchomość objęta treścią zaskarżonej decyzji, w dniu wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy, tj. w dniu 21 listopada 1945 r., była położona na terenie miasta stołecznego Warszawy. Ponadto z akt sprawy wynika, że w dacie wejścia w życie dekretu nieruchomość ta miała uregulowany stan prawny, a z księgi hipotecznej urządzonej dla tej nieruchomości wynikało iż stanowiła ona przedmiot współwłasności W. G. i H. G. Z akt sprawy nie wynika (a skarżący tej okoliczność nie podnosił), że byli właściciele bądź ich następcy prawni złożyli w ustawowym terminie wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomość warszawskiej. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, za zasadne uznać należy stanowisko organów, iż nieruchomość położona w Warszawie przy ulicy [...], dla której była urządzona księga hipoteczna numer [...], przeszła na podstawie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta Stołecznego Warszawy na własność Gminy miasta Warszawy, a następnie na własność Skarbu Państwa. Okoliczność tę potwierdza także treść zaświadczenia z 7 grudnia 1990 roku Państwowego Biura Notarialnego w Warszawie. W 1992 r. wydana została decyzja komunalizacyjna.
W związku z przedstawionym stanem faktycznym i prawnym, Sąd I instancji, odwołując się do treści art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stwierdził, że wydanie decyzji, o której mowa w tym przepisie jest dopuszczalne, jeżeli łącznie zostaną spełnione wszystkie ustawowe przesłanki wymienione w tym przepisie prawa. Tak więc organ administracji publicznej wydaje taką decyzję, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość była we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego i nie stanowiła ich własności oraz była zajęta pod drogę publiczną. W rozpoznawanej sprawie – jak stwierdził Sąd – zasadnie organy administracji publicznej uznały, iż zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że nieruchomość objęta treścią zaskarżonej decyzji w dniu 31 grudnia 1998 r. była własnością gminy.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik J. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez przyjęcie, iż własność nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania przeszła na własność gminy a następnie Skarbu Państwa, na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 roku, a w konsekwencji uznanie, iż skarżący utracił prawo własności;
- naruszenie artykułu 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez pominięcie podnoszonej przez skarżącego kwestii legalności dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy.
Wskazując na powyższe pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że – w jego ocenie – Sąd I instancji pominął pewne okoliczności w toku rozpoznawania sprawy. Podniósł w związku z tym, że dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy został wydany na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy. W ocenie autora skargi kasacyjnej, omawiany dekret wydano na podstawie przepisów regulujących wydawanie dekretów z mocą ustawy w ściśle określonej sytuacji, tj. działań wojennych. Tymczasem ustawa o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy w żaden sposób nie regulowała trybu wydawania dekretów po zakończeniu wojny. Autor skargi kasacyjnej podniósł ponadto, że zakres przedmiotowy dekretu nie mieścił się w katalogu spraw, dla których konstytucja z 1921 r. zastrzegała formę ustawy. Wyprowadził z tego wniosek, że skarżący nie utracił prawa własności nieruchomości na podstawie postanowień dekretu z 26 października 1945 r., toteż w niniejszej sprawie, wbrew stanowisku Sądu, winien znaleźć zastosowanie art. 73 ust 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
W ocenie autora skargi kasacyjnej, rozstrzygnięcie Sądu I instancji prowadzi także do naruszenia artykułu 21 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, gdyż skarżący pozbawiony został prawa własności.
Zarzucono ponadto, że w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji pominął podnoszoną przez skarżącego kwestię legalności dekretu z dnia 26 października 1945 r., tym samym naruszył artykuł 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Na wstępie zauważyć należy, że rozpoznawana skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak też przepisów prawa materialnego. W takiej sytuacji, obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia norm proceduralnych. Dopiero bowiem po przesądzeniu, iż stan faktyczny ustalony został w zaskarżonym orzeczeniu w sposób niewadliwy, bądź też nie został skutecznie podważony, można przeprowadzić kontrolę procesu subsumcji stanu faktycznego pod zastosowane przez Sąd I instancji przepisy prawa materialnego.
Odnosząc się w związku z tym do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazać należy, że – zdaniem autora skargi kasacyjnej – Sąd nie odniósł się do podnoszonej w skardze kwestii legalności dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W ocenie strony, powołany dekret nie obowiązywał w okresie, w którym nastąpiło przejęcie spornej nieruchomości.
Oceniając podniesiony powyżej zarzut należy wskazać na istotę art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści tego przepisu wynika, że Sąd nie jest związany granicami skargi, a jedynie granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych. Obowiązek rozstrzygnięcia przez Sąd w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny legalności innej sprawy niż ta, w której wniesiono skargę. Sens przepisu art. 134 § 1 powoływanej ustawy sprowadza się do tego, że Sąd nie może przekroczyć granic sprawy administracyjnej oraz stosunku administracyjnoprawnego tejże sprawy, ponieważ wówczas miałby do czynienia z inną sprawą, wymagającą najpierw rozstrzygnięcia w drodze aktu lub czynności konkretyzującej inny stosunek prawny.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego badanie legalności dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy wykraczało poza ramy art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga wniesiona przez J. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie była rozpoznawana w trybie tego aktu. Prawidłowo postawiony zarzut dotyczyć mógł jedynie naruszenia przez Sąd I instancji art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Wskazać przy tym należy, że przejmowanie nieruchomości na podstawie dekretu z 1945 r. następowało z mocy samego prawa, nie było w tym zakresie działań władczych ze strony organów, które orzekałyby o przejęciu nieruchomości.
Na marginesie tylko podnieść należy, że skoro intencją autora skargi kasacyjnej było wykazanie, że zawartego w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzutu odnośnie legalności dekretu z 1945 r. nie rozpoznał Sąd I instancji, to taka procesowa pretensja nie powinna być zgłoszona w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 ppsa. Twierdzenie, że Sąd nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi winno zostać ujęte jako naruszenie art. 141 § 4 powoływanej ustawy, w drodze następującej konstatacji: Sąd I instancji, podzielając w całości pogląd organu administracji, bez czynienia niezbędnych rozważań, poza ich zakresem pozostawił zarzut skargi odnoszący się do zarzutu legalności aktu prawnego.
Przechodząc w związku z tym do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, że uzasadniając zarzut naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, autor skargi kasacyjnej zaprezentował pogląd, iż Sąd I instancji błędnie ustalił, iż własność przedmiotowej nieruchomości przeszła na rzecz Skarbu Państwa. Nie wykazano przy tym naruszenia ani art. 141 § 4, ani też art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeśli tak, to nie można twierdzić, że nastąpiło naruszenie przepisu prawa materialnego tylko dlatego, że zdaniem skarżącego stan faktyczny sprawy jest inny.
Zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oznacza to, że przyznanie odszkodowania w trybie art. 73 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 powołanej ustawy jest możliwe po uprzednim wydaniu decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy. Natomiast wydanie decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 1 jest dopuszczalne, jeżeli łącznie zostaną spełnione wszystkie ustawowe przesłanki wymienione w tym przepisie.
Art. 73 omawianej ustawy, sankcjonujący "faktyczne wywłaszczenie" nieruchomości wcześniej zajętych pod drogi publiczne, jest przepisem incydentalnym i wyjątkowym. Nakazuje to stosowanie reguły jego ścisłej wykładni, tak by osiągnięty na jej podstawie rezultat nie prowadził do rozszerzenia zakresu przedmiotowego, wynikającego z treści i celu zawartego w nim unormowania. Jego treść traktuje o pozbawieniu właścicieli nieruchomości zajętych pod drogi publiczne za odszkodowaniem, które stanowi ekwiwalent za odebrane prawo własności i uwłaszczenie nimi gmin i Skarbu Państwa.
W przedmiotowej sprawie nieruchomość położona w Warszawie przy ulicy [...] o powierzchni 21.299,18 m2, była własnością W. i H. małżonków G. i z mocy art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy stała się własnością Gminy miasta Stołecznego Warszawa. Następnie na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) grunty te stały się własnością Skarbu Państwa, by ostatecznie – na mocy decyzji komunalizacyjnej z dnia 9 listopada 1992 r. – przejść na własność Dzielnicy – Gminy Warszawa Wola. Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Gminy Warszawy. Z tego też względu poprawny jest wniosek, że nie zachodziła podstawa do wydania przez Wojewodę Mazowieckiego decyzji w trybie art. 73 ust. 1 i ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. To powoduje, że skarga kasacyjna nie może odnieść zamierzonego rezultatu.
Mając na uwadze charakter decyzji wojewody stwierdzającej nabycie własności z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, powstaje też kwestia legitymacji J. G. do zgłoszenia żądania wydania takiej decyzji, a następnie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie odmowne i skargi kasacyjnej do Sądu II instancji.
Kwestia charakteru decyzji wojewody stwierdzającej nabycie własności z mocy prawa była przedmiotem wypowiedzi zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak też Sądu Najwyższego. Ukształtował się jednolity pogląd, że jakkolwiek przepis art. 73 ust. 1 ustawy wywołuje skutki cywilnoprawne w postaci przejścia prawa własności, to z faktu, iż podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości jest ostateczna decyzja wojewody wynika, że do wylegitymowania się przez podmiot, który powołuje się na takie nabycie własności nieruchomości, konieczne jest okazanie decyzji. Decyzja wojewody w sprawie stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa na tej podstawie (art. 18 ust. 1) jest aktem wyłącznie deklaratoryjnym, w którym wprawdzie tkwi sui generis element konstytutywny, skutkujący tym, iż dopiero od chwili potwierdzenia decyzją przejścia własności na rzecz Skarbu Państwa czy gminy podmioty te mogą skutecznie powoływać się na swoje prawo.
Podmiot wnoszący skargę na decyzję administracyjną musi mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodność z prawem tej decyzji oparty na prawie materialnym. Podmiotem takim jest osoba legitymująca się przymiotem strony w postępowaniu administracyjnym - w rozumieniu art. 28 Kpa - w którym została wydana decyzja, będąca przedmiotem skargi do sądu. Ponieważ o tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, rozstrzygają przepisy prawa materialnego, uczestniczenie jakiejś osoby (fizycznej lub prawnej) w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać, że ma materialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie. To dopiero da jej legitymację strony.
W świetle przepisów art. 73 omawianej ustawy nie można dopatrzyć się interesu prawnego skarżącego w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest potwierdzenie przejścia z mocy ustawy własności określonej nieruchomości na gminę czy Skarb Państwa. Stronami w takiej sprawie mogły być tylko Skarb Państwa i właściwa gmina.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, może z urzędu badać, czy skarga ta została wniesiona przez stronę, ponieważ jest to jedna z przesłanek jej dopuszczalności). Interes prawny wnoszącego skargę kasacyjną musi znajdować podstawę w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Tym samym status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może wynikać tylko z faktycznego traktowania jakiegokolwiek podmiotu jako strony (vide uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/04 – ONSAiwsa 2005/4/62). W przedmiotowej sprawie skarżący nie legitymuje się interesem prawnym, stąd nie mógł domagać się jego ochrony przed sądami administracyjnymi.
Ustalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, że J. G. nie jest stroną, wymagało merytorycznego rozpoznania sprawy właśnie w kontekście posiadania przezeń interesu prawnego w sprawie i również z tych względów doprowadziło do oddalenia skargi kasacyjnej (art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).