I OSK 1745/21Odszkodowanie za grunt pod droge zrzeczenie się
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunty przeznaczone pod poszerzenie ul. Orneckiej. Właściciele nieruchomości zawarli z Gminą W. porozumienie, na mocy którego zrzekli się odszkodowania za działki przeznaczone pod drogę, w zamian za odstąpienie przez gminę od ustalenia opłaty adiacenckiej. Starosta umorzył postępowanie o odszkodowanie, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, uznając skuteczne zrzeczenie się roszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując, że ocena skuteczności porozumienia należy do drogi cywilnej. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w tym Sądu Najwyższego, dopuszczalne jest uzgodnienie wysokości odszkodowania lub zrzeczenie się go przed ostatecznością decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Sąd uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 88 § 1 kc, art. 98 ust. 3 u.g.n., art. 128 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 21 Konstytucji RP) oraz przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 76, 76a § 2 k.p.a., art. 7, 77 § 1 k.p.a.) nie są uzasadnione. Sąd podkreślił, że kwestie wad oświadczenia woli należą do kompetencji sądów powszechnych, a w postępowaniu administracyjnym ocenie podlega jedynie fakt zawarcia porozumienia i jego treść. Sąd uznał również, że dowód z kserokopii porozumienia, nawet niepoświadczonej za zgodność z oryginałem, był dopuszczalny, gdyż nikt nie kwestionował faktu zawarcia porozumienia i jego treści. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej możliwości zrzeczenia się odszkodowania za grunty przeznaczone pod drogi publiczne przed ostatecznością decyzji podziałowej oraz rozgraniczenia kompetencji między organami administracji a sądami cywilnymi w ocenie ważności i skuteczności cywilnoprawnych porozumień.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 98 u.g.n. i wymaga uwzględnienia kontekstu faktycznego konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest zrzeczenie się przez właściciela nieruchomości odszkodowania za grunt przeznaczony pod drogę publiczną przed ostatecznością decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczalne jest zrzeczenie się odszkodowania przed ostatecznością decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, gdyż faza rokowań ma charakter cywilnoprawny i strony mogą w tym czasie zawrzeć porozumienie lub zrzec się odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie NSA i SN, zgodnie z którym uzgodnienie wysokości odszkodowania lub zrzeczenie się go może nastąpić przed dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Właściciel ma wiedzę o przeznaczeniu gruntu i może dysponować swoim przyszłym roszczeniem.
Czy organ administracji jest uprawniony do oceny skuteczności i ważności cywilnoprawnych uzgodnień dotyczących odszkodowania za przejęte grunty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie jest uprawniony do oceny skuteczności i ważności cywilnoprawnych uzgodnień. Kwestie te należą do kompetencji sądu cywilnego.
Uzasadnienie
Ocena ważności i skuteczności umowy cywilnoprawnej, w tym warunków, jakie powinna spełniać, należy do drogi cywilnej. Organ administracji musi jedynie ustalić, czy uzgodnienia miały miejsce i jaka była ich treść.
Czy niepoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia dokumentu może stanowić dowód w postępowaniu administracyjnym?
Odpowiedź sądu
Tak, dowód z treści niepoświadczonej kserokopii porozumienia był dopuszczalny, o ile nikt nie kwestionował faktu zawarcia porozumienia i jego treści.
Uzasadnienie
Granicą dopuszczalności środków dowodowych jest jedynie ich zgodność z prawem. Fakt, że kserokopia nie była dokumentem urzędowym, nie powodował utraty wiarygodności dowodu, skoro strony nie kwestionowały treści porozumienia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.g.n. art. 98 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis przewiduje dwa tryby ustalenia odszkodowania: cywilnoprawny (uzgodnienie) i administracyjny (decyzja). Uzgodnienie wysokości odszkodowania lub zrzeczenie się go może nastąpić przed ostatecznością decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 88 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Dotyczy uchylenia się od skutków oświadczenia woli. Sąd uznał, że kwestie te należą do drogi cywilnej.
k.c. art. 2 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Wskazuje na właściwość sądu cywilnego w sprawach spornych dotyczących czynności prawnych.
k.p.a. art. 76
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy dokumentów urzędowych. Sąd uznał, że kserokopia niebędąca dokumentem urzędowym może być dowodem.
k.p.a. art. 76a § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy poświadczania zgodności odpisów dokumentów z oryginałem.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
u.g.n. art. 128 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy obowiązku ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do odszkodowania za wywłaszczenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność zrzeczenia się odszkodowania przed ostatecznością decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. • Kwestie ważności i skuteczności cywilnoprawnych uzgodnień należą do drogi cywilnej, a nie administracyjnej. • Dowód z niepoświadczonej kserokopii dokumentu jest dopuszczalny, jeśli nie kwestionuje się jego treści.
Odrzucone argumenty
Zrzeczenie się odszkodowania przed ostatecznością decyzji podziałowej jest niedopuszczalne. • Organ administracji jest uprawniony do oceny skuteczności i ważności uzgodnień. • Orzekanie na podstawie niepoświadczonej kserokopii dokumentu jest naruszeniem przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
faza prowadzenia rokowań ma charakter cywilnoprawny • do oceny skuteczności uzgodnień (...) muszą mieć zastosowanie regulacje właściwe prawu cywilnemu • organ przed wszczęciem postępowania administracyjnego musi ustalić jedynie, czy w ogóle miały miejsce uzgodnienia w omawianym zakresie i jaka ich treść wynika z tekstu umowy • w niniejszej sprawie m.in. skarżąca kasacyjnie zawarła z Gminą W. porozumienie, na mocy którego dobrowolnie zrezygnowała z odszkodowania za przedmiotowy grunt • w aktach administracyjnych brak jest oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia, jednak z uwagi na podniesiony w tej kwestii zarzut, Sąd I instancji wyjaśnił, że uchylenie się od skutków wad oświadczenia woli, musi odbywać się w trybie postępowania cywilnego
Skład orzekający
Aleksandra Łaskarzewska
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Kremer
członek
Maciej Dybowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej możliwości zrzeczenia się odszkodowania za grunty przeznaczone pod drogi publiczne przed ostatecznością decyzji podziałowej oraz rozgraniczenia kompetencji między organami administracji a sądami cywilnymi w ocenie ważności i skuteczności cywilnoprawnych porozumień."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 98 u.g.n. i wymaga uwzględnienia kontekstu faktycznego konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości, którzy mogą być kuszeni do zrzeczenia się odszkodowania w zamian za inne korzyści, a następnie żałować swojej decyzji. Wyjaśnia granice kompetencji organów administracji i sądów.
“Czy można zrzec się odszkodowania za grunt pod drogę, zanim decyzja stanie się ostateczna? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.