I OSK 1741/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich. Komisja stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy i Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczących ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu przy ul. W. w Warszawie. Główną wadą, na którą powołała się Komisja, było skierowanie decyzji do osoby zmarłej (E. J.), co stanowiło rażące naruszenie prawa. Dodatkowo, Komisja wskazała na wydanie części decyzji bez podstawy prawnej, w zakresie postanowień dotyczących przyszłego stosunku cywilnoprawnego. WSA uchylił decyzje Komisji, uznając, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej nie zawsze musi prowadzić do stwierdzenia nieważności, a kwestia ta może być rozpatrywana w ramach wznowienia postępowania. WSA nie podzielił również stanowiska Komisji co do wydania decyzji bez podstawy prawnej w zakresie postanowień cywilnoprawnych, uznając je za informacyjne. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną Komisji, uchylił wyrok WSA. Uznał, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, gdy istnieją inni spadkobiercy, którzy nie brali udziału w postępowaniu, stanowi rażące naruszenie prawa, a nie tylko wadę procesową. Jednocześnie NSA zgodził się z WSA, że postanowienia dotyczące materii cywilnoprawnej (punkty 11 i 13 decyzji Prezydenta) zostały wydane bez podstawy prawnej, jednakże w przeciwieństwie do WSA, uznał je za wadliwe i uchylił decyzje w tym zakresie, oddalając skargi co do pozostałych kwestii.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście skierowania decyzji do osoby zmarłej oraz wydania decyzji bez podstawy prawnej w sprawach reprywatyzacyjnych.
Dotyczy specyfiki spraw reprywatyzacyjnych w Warszawie i stosowania ustawy o Komisji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej, gdy istnieją inni spadkobiercy, którzy nie brali udziału w postępowaniu, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o Komisji, czy też jest to jedynie wada procesowa kwalifikująca się do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skierowanie decyzji do osoby zmarłej, gdy istnieją inni spadkobiercy, którzy nie brali udziału w postępowaniu, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, a nie tylko wadę procesową.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wydanie decyzji wobec podmiotu nieposiadającego zdolności prawnej (osoby zmarłej) w sytuacji, gdy inni spadkobiercy nie uczestniczyli w postępowaniu, jest rażącym naruszeniem prawa materialnego, a nie wadą procesową podlegającą wznowieniu postępowania. Wskazano na potrzebę oceny tej sytuacji przez pryzmat oczywistości naruszenia, charakteru przepisu i skutków gospodarczych lub społecznych.
Czy postanowienia decyzji administracyjnej dotyczące materii cywilnoprawnej, umieszczone po sformułowaniu 'oraz stwierdzam, że', mają charakter informacyjny i nie stanowią rozstrzygnięcia wydanego bez podstawy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postanowienia decyzji administracyjnej dotyczące materii cywilnoprawnej, nawet poprzedzone sformułowaniem 'oraz stwierdzam, że', jeśli nie mają charakteru wyłącznie informacyjnego i kształtują sytuację prawną stron, mogą stanowić rozstrzygnięcie wydane bez podstawy prawnej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że postanowienia dotyczące materii cywilnoprawnej zawarte w decyzji administracyjnej, które nie mają charakteru wyłącznie informacyjnego i wpływają na sytuację prawną stron, stanowią rozstrzygnięcie wydane bez podstawy prawnej, nawet jeśli zostały poprzedzone zwrotem 'oraz stwierdzam, że'. Sąd odrzucił argumentację WSA o informacyjnym charakterze tych postanowień.
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o Komisji art. 29 § ust. 1 pkt 3a
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich
ustawa o Komisji art. 30 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich
ustawa o Komisji art. 38 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
dekret warszawski art. 7
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
dekret warszawski art. 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy
dekret warszawski art. 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy
dekret warszawski art. 3
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
u.g.n.
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skierowanie decyzji administracyjnej do osoby zmarłej, gdy istnieją inni spadkobiercy nieuczestniczący w postępowaniu, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. • Postanowienia decyzji administracyjnej dotyczące materii cywilnoprawnej, które nie mają charakteru wyłącznie informacyjnego, są wydane bez podstawy prawnej.
Odrzucone argumenty
Skierowanie decyzji do osoby zmarłej jest wadą procesową, a nie rażącym naruszeniem prawa, podlegającą wznowieniu postępowania. • Postanowienia decyzji administracyjnej dotyczące materii cywilnoprawnej, poprzedzone zwrotem 'oraz stwierdzam, że', mają charakter informacyjny i nie są wydane bez podstawy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
nie ma znaczenia pominięcie innych następców prawnych, którzy mogliby ewentualnie bronić swoich praw wyłącznie poprzez wznowienie postępowania • brak jest przekonywujących argumentów aby powyższą sytuację nie postrzegać w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa materialnego tylko dlatego, że dzieciom zmarłego E. J. przysługiwało prawo wniesienia podania o wznowienie postępowania • nie każde nawet oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. • nie sposób mówić o ukształtowaniu w takim przypadku sytuacji prawnej osoby nieżyjącej, co z kolei uprawniałoby do wnioskowania o obarczeniu takiego orzeczenia wadą polegającą na naruszeniu w sposób rażący wskazanych przez Komisję przepisów procedury administracyjnej
Skład orzekający
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Iwona Bogucka
przewodniczący
Piotr Przybysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście skierowania decyzji do osoby zmarłej oraz wydania decyzji bez podstawy prawnej w sprawach reprywatyzacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw reprywatyzacyjnych w Warszawie i stosowania ustawy o Komisji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kontrowersyjnej reprywatyzacji warszawskich nieruchomości i porusza kwestie rażącego naruszenia prawa przez organy administracji, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“NSA rozstrzyga: Czy decyzja administracyjna dla zmarłego to rażące naruszenie prawa?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.